ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಅವ್ಯಕ್ತಾದಿವಿಶೇಷಾನ್ತಂ ವಿಶ್ವಂ ತಸ್ಯಾಃ ಸಮುಚ್ಛ್ರಿತಮ್ ವಿಶ್ವಧಾತ್ರೀ ತ್ವಜಾಖ್ಯಾ ಚ ಶೈವೀ ಸಾ ಪ್ರಕೃತಿಃ ಸ್ಮೃತಾ

ಅವಳಿಂದ ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ವಿಶೇಷವರೆಗೆ ಈ ಜಗತ್ತು ಎಲ್ಲವೂ ಹುಟ್ಟಿಬಂದಿತು. ಅವಳನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಪೋಷಕಿಯಾಗಿ, ಅಜಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ, ಶೈವಿ ಪ್ರಕೃತಿಯೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತಾಮಜಾಂ ಲೋಹಿತಾಂ ಶುಕ್ಲಾಂ ಕೃಷ್ಣಾಮೇಕಾಂ ಬಹುಪ್ರಜಾಮ್ ಜನಿತ್ರೀಮನುಶೇತೇ ಸ್ಮ ಜುಷಮಾಣಃ ಸ್ವರೂಪಿಣೀಮ್

ಆ ಅಜಾ, ಕೆಂಪು, ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಗಳೊಂದಿಗಿರುವಳು, ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳ ತಾಯಿ. ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಅವನು ಆ ತಾಯಿಯೊಡನೆ ಸೇರಿಕೊಂಡನು.

ತಾಮೇವಾಜಾಮಜೋ ಽನ್ಯಸ್ತು ಭುಕ್ತಭೋಗಾಂ ಜಹಾತಿ ಚ ಅಜಾ ಜನಿತ್ರೀ ಜಗತಾಂ ಸಾಜೇನ ಸಮಧಿಷ್ಠಿತಾ

ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಅಜನು ಆಕೆಯ ಸೌಖ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ನಂತರ ದೂರ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ತಾಯಿ ಅಜಾ, ಆ ಅಜನೊಡನೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವಳು.

ಪ್ರಾದುರ್ಬಭೂವ ಸ ಮಹಾನ್ ಪುರುಷಾಧಿಷ್ಠಿತಸ್ಯ ಚ ಅಜಾಜ್ಞಯಾ ಪ್ರಧಾನಸ್ಯ ಸರ್ಗಕಾಲೇ ಗುಣೈಸ್ ತ್ರಿಭಿಃ

ಅಜೆಯ ಆದೇಶದಿಂದ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆಕೆಯಿಂದ ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಹತ್ ಎಂಬುದು ಹುಟ್ಟಿಬಂದಿತು, ಅದು ಪುರುಷನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿತ್ತು.

ಸಿಸೃಕ್ಷಯಾ ಚೋದ್ಯಮಾನಃ ಪ್ರವಿಶ್ಯಾವ್ಯಕ್ತಮವ್ಯಯಮ್ ವ್ಯಕ್ತಸೃಷ್ಟಿಂ ವಿಕುರುತೇ ಚಾತ್ಮನಾಧಿಷ್ಠಿತೋ ಮಹಾನ್

ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ, ಮಹತ್ ಅವ್ಯಕ್ತವಾದ, ನಾಶವಾಗದ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ತನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ವ್ಯಕ್ತ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು.

ಮಹತಸ್ತು ತಥಾ ವೃತ್ತಿಃ ಸಂಕಲ್ಪಾಧ್ಯವಸಾಯಿಕಾ ಮಹತಸ್ ತ್ರಿಗುಣಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಹಂಕಾರೋ ರಜೋ ಽಧಿಕಃ

ಮಹತಿನಿಂದ ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತು ಸಂಕಲ್ಪದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ; ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಹತಿನಿಂದ, ರಾಜಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಅಹಂಕಾರವು ಉಂಟಾಯಿತು.

ತೇನೈವ ಚಾವೃತಃ ಸಮ್ಯಗ್ ಅಹಂಕಾರಸ್ ತಮೋ ಽಧಿಕಃ ಮಹತೋ ಭೂತತನ್ಮಾತ್ರಂ ಸರ್ಗಕೃದ್ವೈ ಬಭೂವ ಚ

ಅದೇ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ, ಅದು ತಮಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ, ಮಹತಿನಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಭೂತಗಳು ಹುಟ್ಟಿಬಂದವು, ಅವುವೇ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತರಾಗಿವೆ.

ಅಹಂಕಾರಾಚ್ಛಬ್ದಮಾತ್ರಂ ತಸ್ಮಾದಾಕಾಶಮವ್ಯಯಮ್ ಸಶಬ್ದಮಾವೃಣೋತ್ಪಶ್ಚಾದ್ ಆಕಾಶಂ ಶಬ್ದಕಾರಣಮ್

ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಶಬ್ದದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಭೂತವು ಹುಟ್ಟಿತು; ಅದರಿಂದ ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಆಕಾಶವು ಉಂಟಾಯಿತು. ಆಕಾಶವು ಶಬ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಆವರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ತನ್ಮಾತ್ರಾದ್ಭೂತಸರ್ಗಶ್ ಚ ದ್ವಿಜಾಸ್ತ್ವೇವಂ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ ಸ್ಪರ್ಶಮಾತ್ರಂ ತಥಾಕಾಶಾತ್ ತಸ್ಮಾದ್ವಾಯುರ್ ಮಹಾನ್ಮುನೇ

ಸೂಕ್ಷ್ಮಭೂತಗಳಿಂದ ಭೌತಿಕ ಭೂತಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ದ್ವಿಜರೆ. ಆಕಾಶದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಭೂತವು, ಅದರಿಂದ ವಾಯು, ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಹುಟ್ಟಿಬಂದವು.

ತಸ್ಮಾಚ್ಚ ರೂಪಮಾತ್ರಂ ತು ತತೋ ಽಗ್ನಿಶ್ಚ ರಸಸ್ತತಃ ರಸಾದಾಪಃ ಶುಭಾಸ್ತಾಭ್ಯೋ ಗನ್ಧಮಾತ್ರಂ ಧರಾ ತತಃ

ಅದರಿಂದ ರೂಪದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಭೂತವು, ನಂತರ ಅಗ್ನಿ, ನಂತರ ರಸದಿಂದ ನೀರು, ಅದು ಶುಭವಾಗಿದೆ, ಅವುಗಳಿಂದ ಗಂಧದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಭೂತವು, ನಂತರ ಭೂಮಿ ಹುಟ್ಟಿಬಂದವು.

ಆವೃಣೋದ್ಧಿ ತಥಾಕಾಶಂ ಸ್ಪರ್ಶಮಾತ್ರಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ ಆವೃಣೋದ್ರೂಪಮಾತ್ರಂ ತು ವಾಯುರ್ವಾತಿ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕಃ

ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದ್ವಿಜರೆ, ಆಕಾಶವು ಸ್ಪರ್ಶದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಭೂತವನ್ನು ಆವರಿಸಿತು; ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ ವಾಯು ರೂಪದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಭೂತವನ್ನು ಆವರಿಸಿತು.

ಆವೃಣೋದ್ರಸಮಾತ್ರಂ ವೈ ದೇವಃ ಸಾಕ್ಷಾದ್ವಿಭಾವಸುಃ ಆವೃಣ್ವಾನಾ ಗನ್ಧಮಾತ್ರಮ್ ಆಪಃ ಸರ್ವರಸಾತ್ಮಿಕಾಃ

ಅಗ್ನಿದೇವನು ರಸದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಭೂತವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಆವರಿಸಿದನು; ಎಲ್ಲ ರಸಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ನೀರು ಗಂಧದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಭೂತವನ್ನು ಆವರಿಸಿತು.

ಕ್ಷ್ಮಾ ಸಾ ಪಞ್ಚಗುಣಾ ತಸ್ಮಾದ್ ಏಕೋನಾ ರಸಸಮ್ಭವಾಃ ತ್ರಿಗುಣೋ ಭಗವಾನ್ವಹ್ನಿರ್ ದ್ವಿಗುಣಃ ಸ್ಪರ್ಶಸಮ್ಭವಃ

ಆದರಿಂದ ಭೂಮಿ ಐದು ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವಳಿಂದ ರುಚಿಯು ಕಡಿಮೆಯಾದ ವಸ್ತುಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ; ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಅಗ್ನಿ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ವಾಯು ಎರಡು ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಅವಕಾಶಸ್ತತೋ ದೇವ ಏಕಮಾತ್ರಸ್ತು ನಿಷ್ಕಲಃ ತನ್ಮಾತ್ರಾದ್ಭೂತಸರ್ಗಶ್ ಚ ವಿಜ್ಞೇಯಶ್ ಚ ಪರಸ್ಪರಮ್

ನಂತರ ಆಕಾಶವು ಒಂದು ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ, ವಿಭಜಿಸಲಾಗದ ದೇವತೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮಭೂತಗಳಿಂದ ಭೌತಿಕ ಭೂತಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ವೈಕಾರಿಕಃ ಸಾತ್ತ್ವಿಕೋ ವೈ ಯುಗಪತ್ಸಮ್ಪ್ರವರ್ತತೇ ಸರ್ಗಸ್ ತಥಾಪ್ಯಹಂಕಾರಾದ್ ಏವಮತ್ರ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ

ವೈಕಾರಿಕ ಅಂಶವು ಸಾತ್ವಿಕವಾಗಿದ್ದು, ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ; ಹೀಗೆ, ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪಞ್ಚ ಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಾಣ್ಯಸ್ಯ ಪಞ್ಚ ಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ತು ಶಬ್ದಾದೀನಾಮವಾಪ್ತ್ಯರ್ಥಂ ಮನಶ್ಚೈವೋಭಯಾತ್ಮಕಮ್

ಅದರಿಂದ ಐದು ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಐದು ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಶಬ್ದಾದಿಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡೂ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮನಸ್ಸು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.

ಮಹದಾದಿವಿಶೇಷಾನ್ತಾ ಹ್ಯ್ ಅಣ್ಡಮುತ್ಪಾದಯನ್ತಿ ಚ ಜಲಬುದ್ಬುದವತ್ತಸ್ಮಾದ್ ಅವತೀರ್ಣಃ ಪಿತಾಮಹಃ

ಮಹತ್‌ನಿಂದ ವಿಶೇಷವರೆಗೆ, ಅವುಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ; ಅದರಿಂದ, ನೀರಿನ ಬುಬ್ಬುಳೆಯಂತೆ, ಪಿತಾಮಹನು ಅವತರಿಸಿದನು.

ಸ ಏವ ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರೋ ವಿಷ್ಣುರ್ವಿಶ್ವಗತಃ ಪ್ರಭುಃ ತಸ್ಮಿನ್ನಣ್ಡೇ ತ್ವಿಮೇ ಲೋಕಾ ಅನ್ತರ್ವಿಶ್ವಮಿದಂ ಜಗತ್

ಆ ಭಗವಂತನಾದ ರುದ್ರನೇ, ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಕನಾದ ವಿಷ್ಣುವೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಅಂಡದೊಳಗೆ ಈ ಲೋಕಗಳೂ, ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಗತ್ತೂ ಇರುವುದೇ.

ಅಣ್ಡಂ ದಶಗುಣೇನೈವ ವಾರಿಣಾ ಪ್ರಾವೃತಂ ಬಹಿಃ ಆಪೋ ದಶಗುಣೇನೈವ ತದ್ಬಾಹ್ಯಸ್ತೇಜಸಾ ವೃತಾಃ

ಆ ಅಂಡವನ್ನು ಹತ್ತಿರದ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹತ್ತುಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡ ನೀರು ಆವರಿಸಿದೆ. ಆ ನೀರನ್ನು ಕೂಡ ಹೊರಗೆ ಹತ್ತುಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಅಗ್ನಿ ಆವರಿಸಿದೆ.

ತೇಜೋ ದಶಗುಣೇನೈವ ಬಾಹ್ಯತೋ ವಾಯುನಾ ವೃತಮ್ ವಾಯುರ್ದಶಗುಣೇನೈವ ಬಾಹ್ಯತೋ ನಭಸಾ ವೃತಃ

ಆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಹೊರಗಿನಿಂದ ಹತ್ತುಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಗಾಳಿ ಆವರಿಸಿದೆ. ಆ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಹತ್ತುಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಆಕಾಶ ಆವರಿಸಿದೆ.

ಆಕಾಶೇನಾವೃತೋ ವಾಯುರ್ ಅಹಂಕಾರೇಣ ಶಬ್ದಜಃ ಮಹತಾ ಶಬ್ದಹೇತುರ್ವೈ ಪ್ರಧಾನೇನಾವೃತಃ ಸ್ವಯಮ್

ಆ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಆಕಾಶ ಆವರಿಸಿದೆ. ಶಬ್ದವು ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಮಹತ್ತನ್ನು ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿ ಆವರಿಸಿದೆ.

ಸಪ್ತಾಣ್ಡಾವರಣಾನ್ಯಾಹುಸ್ ತಸ್ಯಾತ್ಮಾ ಕಮಲಾಸನಃ ಕೋಟಿಕೋಟಿಯುತಾನ್ಯತ್ರ ಚಾಣ್ಡಾನಿ ಕಥಿತಾನಿ ತು

ಆ ಅಂಡಕ್ಕೆ ಏಳು ಆವರಣಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ಆತ್ಮನು ಕಮಲಾಸನನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೋಟಿಕೋಟಿ ಅಂಡಗಳು ಇದ್ದವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ತತ್ರತತ್ರ ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಣೋ ಹರಯೋ ಭವಾಃ ಸೃಷ್ಟಾಃ ಪ್ರಧಾನೇನ ತದಾ ಲಬ್ಧ್ವಾ ಶಮ್ಭೋಸ್ತು ಸಂನಿಧಿಮ್

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಡದಲ್ಲಿಯೂ ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮರು, ಹರಿಗಳು ಮತ್ತು ಭವರು, ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಶಂಭುವಿನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಲಯಶ್ಚೈವ ತಥಾನ್ಯೋನ್ಯಮ್ ಆನ್ದ್ಯನ್ತಮ್ ಇತಿ ಕೀರ್ತಿತಮ್ ಸರ್ಗಸ್ಯ ಪ್ರತಿಸರ್ಗಸ್ಯ ಸ್ಥಿತೇಃ ಕರ್ತಾ ಮಹೇಶ್ವರಃ

ಹೀಗಾಗಿ, ಅಂಡದ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಯ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮಹೇಶ್ವರನೇ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯದ ಕರ್ತನು.

ಸರ್ಗೇ ಚ ರಜಸಾ ಯುಕ್ತಃ ಸತ್ತ್ವಸ್ಥಃ ಪ್ರತಿಪಾಲನೇ ಪ್ರತಿಸರ್ಗೇ ತಮೋದ್ರಿಕ್ತಃ ಸ ಏವ ತ್ರಿವಿಧಃ ಕ್ರಮಾತ್

ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ರಜೋಗುಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ; ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸತ್ತ್ವಗುಣದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ; ಲಯದಲ್ಲಿ ತಮೋಗುಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ—ಹೀಗಾಗಿ ಅವನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೂರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಆದಿಕರ್ತಾ ಚ ಭೂತಾನಾಂ ಸಂಹರ್ತಾ ಪರಿಪಾಲಕಃ ತಸ್ಮಾನ್ಮಹೇಶ್ವರೋ ದೇವೋ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಽಧಿಪತಿಃ ಶಿವಃ

ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಆದಿಕರ್ತ, ಸಂಹಾರಕ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಕನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹೇಶ್ವರ ದೇವರು, ಶಿವನು, ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಸದಾಶಿವೋ ಭವೋ ವಿಷ್ಣುರ್ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸರ್ವಾತ್ಮಕೋ ಯತಃ ಏಕದಣ್ಡೇ ತಥಾ ಲೋಕಾ ಇಮೇ ಕರ್ತಾ ಪಿತಾಮಹಃ

ಸದಾಶಿವ, ಭವ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಅವನ ವಿಶ್ವರೂಪಗಳು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಡದಲ್ಲಿಯೂ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಿತಾಮಹನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ರಾಕೃತಃ ಕಥಿತಸ್ತ್ವೇಷ ಪುರುಷಾಧಿಷ್ಠಿತೋ ಮಯಾ ಸರ್ಗಶ್ ಚಾಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಸ್ತು ದ್ವಿಜಾಃ ಪ್ರಾಥಮಿಕಃ ಶುಭಃ

ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಪುರುಷನು ಅಧಿಷ್ಠಾನವಾಗಿ ಇರುವ ಪ್ರಕೃತಿಸ್ವಭಾವದ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ, ಪ್ರಥಮವಾದ ಶುಭಕರವಾದ ಸೃಷ್ಟಿ ಯೋಚನೆ ಇಲ್ಲದೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ದ್ವಿಜರೆ.

ಅಥ ಪ್ರಾಥಮಿಕಸ್ಯೇಹ ಯಃ ಕಾಲಸ್ತದಹಃ ಸ್ಮೃತಮ್ ಸರ್ಗಸ್ಯ ತಾದೃಶೀ ರಾತ್ರಿಃ ಪ್ರಾಕೃತಸ್ಯ ಸಮಾಸತಃ

ಈ ಪ್ರಥಮ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಾಲವನ್ನು ಒಂದು ಹಗಲು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸೃಷ್ಟಿಯ ಹಗಲುಹಾಗೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಲಯದ ರಾತ್ರಿ ಕೂಡ ಇದೆ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು.