ಸತ್ವರಂ ಸರ್ವಯತ್ನೇನ ತಸ್ಯಾನ್ತಂ ಜ್ಞಾತುಮಿಚ್ಛಯಾ ಶ್ರಾನ್ತೋ ಹ್ಯದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಸ್ಯಾನ್ತಮ್ ಅಹಙ್ಕಾರಾದಧೋಗತಃ
ಅದರ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿ, ವೇಗವಾಗಿ ಹೋದರೂ, ದಣಿದು, ಅಂತ್ಯ ಕಾಣದೆ, ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬಂತು.
ತಥೈವ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುಃ ಶ್ರಾನ್ತಃ ಸಂತ್ರಸ್ತಲೋಚನಃ ಸರ್ವದೇವಭವಸ್ತೂರ್ಣಮ್ ಉತ್ಥಿತಃ ಸಃ ಮಹಾವಪುಃ
ಹಾಗೆಯೇ ಭಗವಂತನಾದ ವಿಷ್ಣು ಕೂಡ ದಣಿದು, ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಂಪಿಸಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಮಹಾ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ಮುಂದೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಿಂತನು.
ಸಮಾಗತೋ ಮಯಾ ಸಾರ್ಧಂ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಮಹಾಮನಾಃ ಮಾಯಯಾ ಮೋಹಿತಃ ಶಂಭೋಸ್ ತಸ್ಥೌ ಸಂವಿಗ್ನಮಾನಸಃ
ಅವನು ನನ್ನೊಡನೆ ಸೇರಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಶಂಭುವಿನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಗೊಂಡು, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತೆಗೊಂಡು ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತನು.
ಪೃಷ್ಠತಃ ಪಾರ್ಶ್ವತಶ್ಚೈವ ಚಾಗ್ರತಃ ಪರಮೇಶ್ವರಮ್ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಮಯಾ ಸಾರ್ಧಂ ಸಸ್ಮಾರ ಕಿಮಿದಂ ತ್ವಿತಿ
ಪರಮೇಶ್ವರನ ಹಿಂದೆ, ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ, ಮುಂದೆ ನಾನು ಅವನೊಡನೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, 'ಇದು ಏನು?' ಎಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟನು.
ತದಾ ಸಮಭವತ್ತತ್ರ ನಾದೋ ವೈ ಶಬ್ದಲಕ್ಷಣಃ ಓಮೋಮಿತಿ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠಾಃ ಸುವ್ಯಕ್ತಃ ಪ್ಲುತಲಕ್ಷಣಃ
ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲೊಂದು ಧ್ವನಿ ಉದಯವಾಯಿತು. 'ಓಂ, ಓಂ' ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ, ಉದ್ದವಾದ ಶಬ್ದವು ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರಿಗೂ ಕೇಳಿಸಿತು.
ಕಿಮಿದಂ ತ್ವಿತಿ ಸಂಚಿನ್ತ್ಯ ಮಯಾ ತಿಷ್ಠನ್ಮಹಾಸ್ವನಮ್ ಲಿಙ್ಗಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣೇ ಭಾಗೇ ತದಾಪಶ್ಯತ್ಸನಾತನಮ್
'ಇದು ಏನು?' ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ನಾನು ಆ ಮಹಾ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ ನಿಂತೆ. ಆಗ ಲಿಂಗದ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತನನ್ನು ನೋಡಿದೆ.
ಆದ್ಯವರ್ಣಮಕಾರಂ ತು ಉಕಾರಂ ಚೋತ್ತರೇ ತತಃ ಮಕಾರಂ ಮಧ್ಯತಶ್ಚೈವ ನಾದಾನ್ತಂ ತಸ್ಯ ಚೌಮಿತಿ
ನಾನು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರವಾದ 'ಅ', ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ 'ಉ', ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ 'ಮ' ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ 'ಓಂ' ಎಂಬ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೋಡಿದೆ.
ಸೂರ್ಯಮಣ್ಡಲವದ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವರ್ಣಮಾದ್ಯಂ ತು ದಕ್ಷಿಣೇ ಉತ್ತರೇ ಪಾವಕಪ್ರಖ್ಯಮ್ ಉಕಾರಂ ಪುರುಷರ್ಷಭಃ
ನಾನು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರವನ್ನು, ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ 'ಉ' ಅಕ್ಷರವನ್ನು ನೋಡಿದೆ.
ಶೀತಾಂಶುಮಣ್ಡಲಪ್ರಖ್ಯಂ ಮಕಾರಂ ಮಧ್ಯಮಂ ತಥಾ ತಸ್ಯೋಪರಿ ತದಾಪಶ್ಯಚ್ ಛುದ್ಧಸ್ಫಟಿಕವತ್ ಪ್ರಭುಮ್
ಚಂದ್ರನ ವಲಯದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರುವ ಮಧ್ಯದ 'ಮ' ಅಕ್ಷರವನ್ನು ನೋಡಿ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಶುದ್ಧವಾದ ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು.
ತುರೀಯಾತೀತಮ್ ಅಮೃತಂ ನಿಷ್ಕಲಂ ನಿರುಪಪ್ಲವಮ್ ನಿರ್ದ್ವನ್ದ್ವಂ ಕೇವಲಂ ಶೂನ್ಯಂ ಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರವರ್ಜಿತಮ್
ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗಿಂತಲೂ ಮೀರಿ, ಅಮೃತಸ್ವರೂಪ, ಭಾಗವಿಲ್ಲದ, ಅಶಾಂತಿಯಿಲ್ಲದ, ದ್ವಂದ್ವರಹಿತ, ಏಕಮಾತ್ರ, ಖಾಲಿಯಾಗಿರುವ, ಹೊರಗಿನ ಹಾಗೂ ಒಳಗಿನ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲದಂತಹ ಪರಮಾತ್ಮನು.
ಸಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಂ ಚೈವ ಸಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಸ್ಥಿತಮ್ ಆದಿಮಧ್ಯಾನ್ತರಹಿತಮ್ ಆನನ್ದಸ್ಯಾಪಿ ಕಾರಣಮ್
ಆತನಿಗೆ ಹೊರಗಿನ ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ ಎರಡೂ ಇದ್ದರೂ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ; ಆರಂಭ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯ ಇಲ್ಲದವನು; ಆನಂದಕ್ಕೂ ಕಾರಣನಾದವನು.
ಮಾತ್ರಾಸ್ತಿಸ್ರಸ್ತ್ವರ್ಧಮಾತ್ರಂ ನಾದಾಖ್ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಸಂಜ್ಞಿತಮ್ ಋಗ್ಯಜುಃಸಾಮವೇದಾ ವೈ ಮಾತ್ರಾರೂಪೇಣ ಮಾಧವಃ
ಮೂರು ಮಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಧಮಾತ್ರೆಯಿದ್ದು, ಅದನ್ನು 'ನಾದ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದಗಳ ಮಾತ್ರೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಧವನು ಇದ್ದಾನೆ.
ವೇದಶಬ್ದೇಭ್ಯ ಏವೇಶಂ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾನಮಚಿನ್ತಯತ್ ತದಾಭವದೃಷಿರ್ವೇದ ಋಷೇಃ ಸಾರತಮಂ ಶುಭಮ್
ವೇದಗಳ ಶಬ್ದಗಳಿಂದಲೇ ಈಶ್ವರನು ವಿಶ್ವದ ಆತ್ಮನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದನು; ಆಗ ಋಷಿಯು ವೇದವಾಗಿದ್ದು, ಋಷಿಯಿಂದ ಶುದ್ಧವಾದ ಸಾರವು ಉದಯವಾಯಿತು.
ತೇನೈವ ಋಷಿಣಾ ವಿಷ್ಣುರ್ ಜ್ಞಾತವಾನ್ ಪರಮೇಶ್ವರಮ್ ಚಿನ್ತಯಾ ರಹಿತೋ ರುದ್ರೋ ವಾಚೋ ಯನ್ಮನಸಾ ಸಹ
ಆ ಋಷಿಯ ಮೂಲಕ ವಿಷ್ಣುವು ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡನು; ಚಿಂತೆಯಿಲ್ಲದ ರುದ್ರನು, ಮಾತು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದನು.
ಅಪ್ರಾಪ್ಯ ತಂ ನಿವರ್ತನ್ತೇ ವಾಚ್ಯಸ್ತ್ವೇಕಾಕ್ಷರೇಣ ಸಃ ಏಕಾಕ್ಷರೇಣ ತದ್ವಾಚ್ಯಮ್ ಋತಂ ಪರಮಕಾರಣಮ್
ಅವನನ್ನು ತಲುಪದವರು ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾರೆ; ಅವನನ್ನು ಒಂದೇ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ವಿವರಿಸಬಹುದು; ಆ ಒಂದೇ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಸತ್ಯವಾದ ಪರಮಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಸತ್ಯಮಾನನ್ದಮಮೃತಂ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಾತ್ಪರಮ್ ಏಕಾಕ್ಷರಾದಕಾರಾಖ್ಯೋ ಭಗವಾನ್ಕನಕಾಣ್ಡಜಃ
ಸತ್ಯ, ಆನಂದ, ಅಮೃತ, ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ಪರಮಪರ; ಆ ಒಂದೇ 'ಅ' ಅಕ್ಷರದಿಂದ, ಕನಕಾಂಡದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಭಗವಂತನು.
ಏಕಾಕ್ಷರಾದುಕಾರಾಖ್ಯೋ ಹರಿಃ ಪರಮಕಾರಣಮ್ ಏಕಾಕ್ಷರಾನ್ಮಕಾರಾಖ್ಯೋ ಭಗವಾನ್ನೀಲಲೋಹಿತಃ
'ಉ' ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಹರಿಯು ಪರಮಕಾರಣನಾಗಿ ಉದಯಿಸಿದನು; 'ಮ' ಅಕ್ಷರದಿಂದ ನೀಲಲೋಹಿತ ಭಗವಂತನು.
ಸರ್ಗಕರ್ತಾ ತ್ವಕಾರಾಖ್ಯೋ ಹ್ಯ್ ಉಕಾರಾಖ್ಯಸ್ತು ಮೋಹಕಃ ಮಕಾರಾಖ್ಯಸ್ ತಯೋರ್ ನಿತ್ಯಮ್ ಅನುಗ್ರಹಕರೋ ಽಭವತ್
'ಅ' ಅಕ್ಷರನು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕರ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; 'ಉ' ಅಕ್ಷರನು ಮೋಹಕಾರನು; 'ಮ' ಅಕ್ಷರನು ಸದಾ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
ಮಕಾರಾಖ್ಯೋ ವಿಭುರ್ಬೀಜೀ ಹ್ಯ್ ಅಕಾರೋ ಬೀಜಮುಚ್ಯತೇ ಉಕಾರಾಖ್ಯೋ ಹರಿರ್ಯೋನಿಃ ಪ್ರಧಾನಪುರುಷೇಶ್ವರಃ
'ಮ' ಅಕ್ಷರನು ಬೀಜಧಾರಿಯು, 'ಅ' ಅಕ್ಷರನು ಬೀಜವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; 'ಉ' ಅಕ್ಷರನು ಹರಿಯು, ಯೋನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಧಾನ ಮತ್ತು ಪುರುಷನ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಬೀಜೀ ಚ ಬೀಜಂ ತದ್ಯೋನಿರ್ ನಾದಾಖ್ಯಶ್ ಚ ಮಹೇಶ್ವರಃ ಬೀಜೀ ವಿಭಜ್ಯ ಚಾತ್ಮಾನಂ ಸ್ವೇಚ್ಛಯಾ ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ
ಬೀಜಧಾರಿ, ಬೀಜ, ಆ ಯೋನಿ ಮತ್ತು 'ನಾದ' ಎಂಬ ಮಹೇಶ್ವರನು; ಬೀಜಧಾರಿ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಅಸ್ಯ ಲಿಙ್ಗಾದಭೂದ್ಬೀಜಮ್ ಅಕಾರೋ ಬೀಜಿನಃ ಪ್ರಭೋಃ ಉಕಾರಯೋನೌ ನಿಕ್ಷಿಪ್ತಮ್ ಅವರ್ಧತ ಸಮನ್ತತಃ
ಈ ಲಿಂಗದಿಂದ ಬೀಜವಾದ 'ಅ' ಅಕ್ಷರವು ಬೀಜಧಾರಿ ಪ್ರಭುವಿನಿಂದ ಉದಯವಾಯಿತು; ಅದನ್ನು 'ಉ' ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬೆಳೆಯಿತು.
ಸೌವರ್ಣಮಭವಚ್ಚಾಣ್ಡಮ್ ಆವೇಷ್ಟ್ಯಾದ್ಯಂ ತದಕ್ಷರಮ್ ಅನೇಕಾಬ್ದಂ ತಥಾ ಚಾಪ್ಸು ದಿವ್ಯಮಣ್ಡಂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಮ್
ಒಂದು ಸುವರ್ಣ ಅಂಡವು ಹುಟ್ಟಿ, ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿತು; ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, ಆ ದಿವ್ಯ ವಲಯವು ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.
ತತೋ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಾನ್ತೇ ದ್ವಿಧಾ ಕೃತಮಜೋದ್ಭವಮ್ ಅಣ್ಡಮ್ ಅಪ್ಸು ಸ್ಥಿತಂ ಸಾಕ್ಷಾದ್ ಆದ್ಯಾಖ್ಯೇನೇಶ್ವರೇಣ ತು
ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಮೂಲವಿಲ್ಲದ ಆ ಅಂಡವು ಎರಡು ಭಾಗವಾಯಿತು; ಆ ಅಂಡವು ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದು, ಆದ್ಯನೆಂಬ ಈಶ್ವರನಿಂದ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ತಸ್ಯಾಣ್ಡಸ್ಯ ಶುಭಂ ಹೈಮಂ ಕಪಾಲಂ ಚೋರ್ಧ್ವಸಂಸ್ಥಿತಮ್ ಜಜ್ಞೇ ಯದ್ದ್ಯೌಸ್ತದಪರಂ ಪೃಥಿವೀ ಪಞ್ಚಲಕ್ಷಣಾ
ಆ ಅಂಡದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶುಭವಾದ ಹಿಮದ ಚಿಪ್ಪು ಇದ್ದಿತು; ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದುದು ಪೃಥ್ವಿಯಾಗಿ, ಐದು ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಪಂಚವಾಯಿತು.
ತಸ್ಮಾದಣ್ಡೋದ್ಭವೋ ಜಜ್ಞೇ ತ್ವ್ ಅಕಾರಾಖ್ಯಶ್ಚತುರ್ಮುಖಃ ಸ ಸ್ರಷ್ಟಾ ಸರ್ವಲೋಕಾನಾಂ ಸ ಏವ ತ್ರಿವಿಧಃ ಪ್ರಭುಃ
ಆ ಅಂಡದಿಂದ 'ಅ' ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಚತುರ್ಮುಖನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನೇ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು, ಅವನೇ ಮೂರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುವಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಏವಮೋಮೋಮಿತಿ ಪ್ರೋಕ್ತಮ್ ಇತ್ಯಾಹುರ್ಯಜುಷಾಂ ವರಾಃ ಯಜುಷಾಂ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಋಚಃ ಸಾಮಾನಿ ಸಾದರಮ್
ಹೀಗಾಗಿ 'ಓಂ ಓಂ' ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಯಜುರ್ವೇದದ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ; ಯಜುರ್ವೇದದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಋಗ್ವೇದ ಮತ್ತು ಸಾಮವೇದಗಳು ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವು.
ಏವಮೇವ ಹರೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್ನ್ ಇತ್ಯಾಹುಃ ಶ್ರುತಯಸ್ತದಾ ತತೋ ವಿಜ್ಞಾಯ ದೇವೇಶಂ ಯಥಾವಚ್ಛ್ರುತಿಸಂಭವೈಃ
ಹರಿಯೇ, ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವೇದಗಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದವು. ಆಗ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡರು.
ಮನ್ತ್ರೈರ್ಮಹೇಶ್ವರಂ ದೇವಂ ತುಷ್ಟಾವ ಸುಮಹೋದಯಮ್ ಆವಯೋಃ ಸ್ತುತಿಸಂತುಷ್ಟೋ ಲಿಙ್ಗೇ ತಸ್ಮಿನ್ನಿರಞ್ಜನಃ
ಆ ವೇದಮೂಲಕ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಮಹಾದೇವನನ್ನು, ಮಹಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ದೇವರನ್ನು ನಾವು ಸ್ತುತಿಸಿದರು. ನಮ್ಮ ಸ್ತುತಿಗೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ನಿರ್ದೋಷಿ ಆ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದನು.
ದಿವ್ಯಂ ಶಬ್ದಮಯಂ ರೂಪಮ್ ಆಸ್ಥಾಯ ಪ್ರಹಸನ್ ಸ್ಥಿತಃ ಅಕಾರಸ್ತಸ್ಯ ಮೂರ್ಧಾ ತು ಲಲಾಟಂ ದೀರ್ಘಮುಚ್ಯತೇ
ಅವನು ದಿವ್ಯವಾದ, ಶಬ್ದದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಶರೀರವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ನಗುತ್ತಾ ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತನು. ಅವನ ತಲೆ 'ಅ' ಅಕ್ಷರ, ಅವನ ನುಣುಪು ನಾಳಿಗೆ ದೀರ್ಘವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಇಕಾರೋ ದಕ್ಷಿಣಂ ನೇತ್ರಮ್ ಈಕಾರೋ ವಾಮಲೋಚನಮ್ ಉಕಾರೋ ದಕ್ಷಿಣಂ ಶ್ರೋತ್ರಮ್ ಊಕಾರೋ ವಾಮಮುಚ್ಯತೇ
'ಇ' ಅವನ ಬಲ ಕಣ್ಣು, 'ಈ' ಅವನ ಎಡ ಕಣ್ಣು; 'ಉ' ಅವನ ಬಲ ಕಿವಿ, 'ಊ' ಅವನ ಎಡ ಕಿವಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.