ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಮೋಹಿತಂ ಪ್ರಾಹ ಮಾಮತ್ರ ಪರೀಕ್ಷಾವೋ ಽಗ್ನಿಸಂಭವಮ್ ಅಧೋಗಮಿಷ್ಯಾಮ್ಯನಲಸ್ತಂಭಸ್ಯಾನುಪಮಸ್ಯ ಚ

ಆ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಅವನು ನನ್ನೊಡನೆ ಹೀಗೆಂದನು: 'ನಾವು ಈ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸೋಣ. ನಾನು ಈ ಅನನ್ಯವಾದ ಅಗ್ನಿಸ್ತಂಭದ ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.'

ಭವಾನೂರ್ಧ್ವಂ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ಗನ್ತುಮರ್ಹಸಿ ಸತ್ವರಮ್ ಏವಂ ವ್ಯಾಹೃತ್ಯ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ ಸ್ವರೂಪಮಕರೋತ್ತದಾ

ನೀನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು ಎಂದು ವಿಶ್ವನಾಥನು ಹೇಳಿ ತಾನು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು.

ವಾರಾಹಮಹಮಪ್ಯಾಶು ಹಂಸತ್ವಂ ಪ್ರಾಪ್ತವಾನ್ಸುರಾಃ ತದಾಪ್ರಭೃತಿ ಮಾಮಾಹುರ್ಹ್ ಅಂಸಂ ಹಂಸೋ ವಿರಾಡಿತಿ

ನಾನು ಕೂಡ ತಕ್ಷಣ ಹಂದಿಯ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿಕೊಂಡೆ, ದೇವತೆಗಳು ಹರಿಯನ್ನು ಹಂಸರೂಪದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರು. ಆಗಿನಿಂದ ನನ್ನನ್ನು 'ಹಂಸ', 'ಮಹಾಹಂಸ' ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ಹಂಸಹಂಸೇತಿ ಯೋ ಬ್ರೂಯಾನ್ ಮಾಂ ಹಂಸಃ ಸ ಭವಿಷ್ಯತಿ ಸುಶ್ವೇತೋ ಹ್ಯನಲಾಕ್ಷಶ್ ಚ ವಿಶ್ವತಃ ಪಕ್ಷಸಂಯುತಃ

ಯಾರು ನನ್ನನ್ನು 'ಹಂಸ, ಹಂಸ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಿಳಿಯಾದ, ಕಣ್ಮುಂದೆ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಕಣ್ಣುಳ್ಳ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರುವ ಹಂಸರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಮನೋ ಽನಿಲಜವೋ ಭೂತ್ವಾ ಗತೋ ಽಹಂ ಚೋರ್ಧ್ವತಃ ಸುರಾಃ ನಾರಾಯಣೋ ಽಪಿ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ ನೀಲಾಞ್ಜನಚಯೋಪಮಮ್

ನಾನು ಮನಸ್ಸಿನ ಹಾಗೆ, ಗಾಳಿಯಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋದೆ. ವಿಶ್ವನಾಥನಾದ ನಾರಾಯಣನು ಕಪ್ಪು ಅಂಜನದ ಗುಡ್ಡದಂತಿದ್ದನು.

ದಶಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ಶತಯೋಜನಮಾಯತಮ್ ಮೇರುಪರ್ವತವರ್ಷ್ಮಾಣಂ ಗೌರತೀಕ್ಷ್ಣಾಗ್ರದಂಷ್ಟ್ರಿಣಮ್

ಅವನು ಹಂದಿಯ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿಕೊಂಡು, ಹತ್ತು ಯೋಜನೆ ಅಗಲ, ನೂರು ಯೋಜನೆ ಉದ್ದ, ಮೆರು ಪರ್ವತದಷ್ಟು ದೇಹ, ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣ, ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ದವಳಗಳಿದ್ದವನು.

ಕಾಲಾದಿತ್ಯಸಮಾಭಾಸಂ ದೀರ್ಘಘೋಣಂ ಮಹಾಸ್ವರಮ್ ಹ್ರಸ್ವಪಾದಂ ವಿಚಿತ್ರಾಙ್ಗಂ ಜೈತ್ರಂ ದೃಢಮ್ ಅನೌಪಮಮ್

ಕಾಲಾಂತ್ಯದ ಸೂರ್ಯನ ಹೊಳಪಿನಂತೆ, ಉದ್ದವಾದ ಮೂಗು, ಭಾರೀ ಧ್ವನಿ, ಚಿಕ್ಕ ಕಾಲುಗಳು, ವಿಚಿತ್ರ ಅಂಗಗಳು, ಜಯಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದ, ದೃಢವಾದ, ಹೋಲಿಕೆಯಾಗದ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು.

ವಾರಾಹಮಸಿತಂ ರೂಪಮ್ ಆಸ್ಥಾಯ ಗತವಾನಧಃ ಏವಂ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಂ ತು ತ್ವರನ್ವಿಷ್ಣುರಧೋಗತಃ

ಅವನು ಕಪ್ಪು ಹಂದಿಯ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿಕೊಂಡು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಹೀಗೆ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಿಷ್ಣು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿದನು.

ನಾಪಶ್ಯದಲ್ಪಮಪ್ಯಸ್ಯ ಮೂಲಂ ಲಿಙ್ಗಸ್ಯ ಸೂಕರಃ ತಾವತ್ಕಾಲಂ ಗತೋ ಹ್ಯೂರ್ಧ್ವಮ್ ಅಹಮಪ್ಯರಿಸೂದನಃ

ಆ ಹಂದಿಗೆ ಆ ಲಿಂಗದ ಮೂಲದ ತುಂಡು ಕೂಡ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಆಷ್ಟೇ ಸಮಯ ನಾನು, ಶತ್ರುಗಳ ಸಂಹಾರಕನು, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋದೆ.

ಸತ್ವರಂ ಸರ್ವಯತ್ನೇನ ತಸ್ಯಾನ್ತಂ ಜ್ಞಾತುಮಿಚ್ಛಯಾ ಶ್ರಾನ್ತೋ ಹ್ಯದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಸ್ಯಾನ್ತಮ್ ಅಹಙ್ಕಾರಾದಧೋಗತಃ

ಅದರ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿ, ವೇಗವಾಗಿ ಹೋದರೂ, ದಣಿದು, ಅಂತ್ಯ ಕಾಣದೆ, ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬಂತು.

ತಥೈವ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುಃ ಶ್ರಾನ್ತಃ ಸಂತ್ರಸ್ತಲೋಚನಃ ಸರ್ವದೇವಭವಸ್ತೂರ್ಣಮ್ ಉತ್ಥಿತಃ ಸಃ ಮಹಾವಪುಃ

ಹಾಗೆಯೇ ಭಗವಂತನಾದ ವಿಷ್ಣು ಕೂಡ ದಣಿದು, ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಂಪಿಸಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಮಹಾ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ಮುಂದೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಿಂತನು.

ಸಮಾಗತೋ ಮಯಾ ಸಾರ್ಧಂ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಮಹಾಮನಾಃ ಮಾಯಯಾ ಮೋಹಿತಃ ಶಂಭೋಸ್ ತಸ್ಥೌ ಸಂವಿಗ್ನಮಾನಸಃ

ಅವನು ನನ್ನೊಡನೆ ಸೇರಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಶಂಭುವಿನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಗೊಂಡು, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತೆಗೊಂಡು ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತನು.

ಪೃಷ್ಠತಃ ಪಾರ್ಶ್ವತಶ್ಚೈವ ಚಾಗ್ರತಃ ಪರಮೇಶ್ವರಮ್ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಮಯಾ ಸಾರ್ಧಂ ಸಸ್ಮಾರ ಕಿಮಿದಂ ತ್ವಿತಿ

ಪರಮೇಶ್ವರನ ಹಿಂದೆ, ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ, ಮುಂದೆ ನಾನು ಅವನೊಡನೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, 'ಇದು ಏನು?' ಎಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟನು.

ತದಾ ಸಮಭವತ್ತತ್ರ ನಾದೋ ವೈ ಶಬ್ದಲಕ್ಷಣಃ ಓಮೋಮಿತಿ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠಾಃ ಸುವ್ಯಕ್ತಃ ಪ್ಲುತಲಕ್ಷಣಃ

ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲೊಂದು ಧ್ವನಿ ಉದಯವಾಯಿತು. 'ಓಂ, ಓಂ' ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ, ಉದ್ದವಾದ ಶಬ್ದವು ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರಿಗೂ ಕೇಳಿಸಿತು.

ಕಿಮಿದಂ ತ್ವಿತಿ ಸಂಚಿನ್ತ್ಯ ಮಯಾ ತಿಷ್ಠನ್ಮಹಾಸ್ವನಮ್ ಲಿಙ್ಗಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣೇ ಭಾಗೇ ತದಾಪಶ್ಯತ್ಸನಾತನಮ್

'ಇದು ಏನು?' ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ನಾನು ಆ ಮಹಾ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ ನಿಂತೆ. ಆಗ ಲಿಂಗದ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತನನ್ನು ನೋಡಿದೆ.

ಆದ್ಯವರ್ಣಮಕಾರಂ ತು ಉಕಾರಂ ಚೋತ್ತರೇ ತತಃ ಮಕಾರಂ ಮಧ್ಯತಶ್ಚೈವ ನಾದಾನ್ತಂ ತಸ್ಯ ಚೌಮಿತಿ

ನಾನು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರವಾದ 'ಅ', ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ 'ಉ', ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ 'ಮ' ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ 'ಓಂ' ಎಂಬ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೋಡಿದೆ.

ಸೂರ್ಯಮಣ್ಡಲವದ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವರ್ಣಮಾದ್ಯಂ ತು ದಕ್ಷಿಣೇ ಉತ್ತರೇ ಪಾವಕಪ್ರಖ್ಯಮ್ ಉಕಾರಂ ಪುರುಷರ್ಷಭಃ

ನಾನು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರವನ್ನು, ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ 'ಉ' ಅಕ್ಷರವನ್ನು ನೋಡಿದೆ.

ಶೀತಾಂಶುಮಣ್ಡಲಪ್ರಖ್ಯಂ ಮಕಾರಂ ಮಧ್ಯಮಂ ತಥಾ ತಸ್ಯೋಪರಿ ತದಾಪಶ್ಯಚ್ ಛುದ್ಧಸ್ಫಟಿಕವತ್ ಪ್ರಭುಮ್

ಚಂದ್ರನ ವಲಯದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರುವ ಮಧ್ಯದ 'ಮ' ಅಕ್ಷರವನ್ನು ನೋಡಿ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಶುದ್ಧವಾದ ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು.

ತುರೀಯಾತೀತಮ್ ಅಮೃತಂ ನಿಷ್ಕಲಂ ನಿರುಪಪ್ಲವಮ್ ನಿರ್ದ್ವನ್ದ್ವಂ ಕೇವಲಂ ಶೂನ್ಯಂ ಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರವರ್ಜಿತಮ್

ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗಿಂತಲೂ ಮೀರಿ, ಅಮೃತಸ್ವರೂಪ, ಭಾಗವಿಲ್ಲದ, ಅಶಾಂತಿಯಿಲ್ಲದ, ದ್ವಂದ್ವರಹಿತ, ಏಕಮಾತ್ರ, ಖಾಲಿಯಾಗಿರುವ, ಹೊರಗಿನ ಹಾಗೂ ಒಳಗಿನ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲದಂತಹ ಪರಮಾತ್ಮನು.

ಸಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಂ ಚೈವ ಸಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಸ್ಥಿತಮ್ ಆದಿಮಧ್ಯಾನ್ತರಹಿತಮ್ ಆನನ್ದಸ್ಯಾಪಿ ಕಾರಣಮ್

ಆತನಿಗೆ ಹೊರಗಿನ ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ ಎರಡೂ ಇದ್ದರೂ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ; ಆರಂಭ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯ ಇಲ್ಲದವನು; ಆನಂದಕ್ಕೂ ಕಾರಣನಾದವನು.

ಮಾತ್ರಾಸ್ತಿಸ್ರಸ್ತ್ವರ್ಧಮಾತ್ರಂ ನಾದಾಖ್ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಸಂಜ್ಞಿತಮ್ ಋಗ್ಯಜುಃಸಾಮವೇದಾ ವೈ ಮಾತ್ರಾರೂಪೇಣ ಮಾಧವಃ

ಮೂರು ಮಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಧಮಾತ್ರೆಯಿದ್ದು, ಅದನ್ನು 'ನಾದ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದಗಳ ಮಾತ್ರೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಧವನು ಇದ್ದಾನೆ.

ವೇದಶಬ್ದೇಭ್ಯ ಏವೇಶಂ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾನಮಚಿನ್ತಯತ್ ತದಾಭವದೃಷಿರ್ವೇದ ಋಷೇಃ ಸಾರತಮಂ ಶುಭಮ್

ವೇದಗಳ ಶಬ್ದಗಳಿಂದಲೇ ಈಶ್ವರನು ವಿಶ್ವದ ಆತ್ಮನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದನು; ಆಗ ಋಷಿಯು ವೇದವಾಗಿದ್ದು, ಋಷಿಯಿಂದ ಶುದ್ಧವಾದ ಸಾರವು ಉದಯವಾಯಿತು.

ತೇನೈವ ಋಷಿಣಾ ವಿಷ್ಣುರ್ ಜ್ಞಾತವಾನ್ ಪರಮೇಶ್ವರಮ್ ಚಿನ್ತಯಾ ರಹಿತೋ ರುದ್ರೋ ವಾಚೋ ಯನ್ಮನಸಾ ಸಹ

ಆ ಋಷಿಯ ಮೂಲಕ ವಿಷ್ಣುವು ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡನು; ಚಿಂತೆಯಿಲ್ಲದ ರುದ್ರನು, ಮಾತು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದನು.

ಅಪ್ರಾಪ್ಯ ತಂ ನಿವರ್ತನ್ತೇ ವಾಚ್ಯಸ್ತ್ವೇಕಾಕ್ಷರೇಣ ಸಃ ಏಕಾಕ್ಷರೇಣ ತದ್ವಾಚ್ಯಮ್ ಋತಂ ಪರಮಕಾರಣಮ್

ಅವನನ್ನು ತಲುಪದವರು ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾರೆ; ಅವನನ್ನು ಒಂದೇ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ವಿವರಿಸಬಹುದು; ಆ ಒಂದೇ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಸತ್ಯವಾದ ಪರಮಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸತ್ಯಮಾನನ್ದಮಮೃತಂ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಾತ್ಪರಮ್ ಏಕಾಕ್ಷರಾದಕಾರಾಖ್ಯೋ ಭಗವಾನ್ಕನಕಾಣ್ಡಜಃ

ಸತ್ಯ, ಆನಂದ, ಅಮೃತ, ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ಪರಮಪರ; ಆ ಒಂದೇ 'ಅ' ಅಕ್ಷರದಿಂದ, ಕನಕಾಂಡದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಭಗವಂತನು.

ಏಕಾಕ್ಷರಾದುಕಾರಾಖ್ಯೋ ಹರಿಃ ಪರಮಕಾರಣಮ್ ಏಕಾಕ್ಷರಾನ್ಮಕಾರಾಖ್ಯೋ ಭಗವಾನ್ನೀಲಲೋಹಿತಃ

'ಉ' ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಹರಿಯು ಪರಮಕಾರಣನಾಗಿ ಉದಯಿಸಿದನು; 'ಮ' ಅಕ್ಷರದಿಂದ ನೀಲಲೋಹಿತ ಭಗವಂತನು.

ಸರ್ಗಕರ್ತಾ ತ್ವಕಾರಾಖ್ಯೋ ಹ್ಯ್ ಉಕಾರಾಖ್ಯಸ್ತು ಮೋಹಕಃ ಮಕಾರಾಖ್ಯಸ್ ತಯೋರ್ ನಿತ್ಯಮ್ ಅನುಗ್ರಹಕರೋ ಽಭವತ್

'ಅ' ಅಕ್ಷರನು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕರ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; 'ಉ' ಅಕ್ಷರನು ಮೋಹಕಾರನು; 'ಮ' ಅಕ್ಷರನು ಸದಾ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ಮಕಾರಾಖ್ಯೋ ವಿಭುರ್ಬೀಜೀ ಹ್ಯ್ ಅಕಾರೋ ಬೀಜಮುಚ್ಯತೇ ಉಕಾರಾಖ್ಯೋ ಹರಿರ್ಯೋನಿಃ ಪ್ರಧಾನಪುರುಷೇಶ್ವರಃ

'ಮ' ಅಕ್ಷರನು ಬೀಜಧಾರಿಯು, 'ಅ' ಅಕ್ಷರನು ಬೀಜವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; 'ಉ' ಅಕ್ಷರನು ಹರಿಯು, ಯೋನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಧಾನ ಮತ್ತು ಪುರುಷನ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಬೀಜೀ ಚ ಬೀಜಂ ತದ್ಯೋನಿರ್ ನಾದಾಖ್ಯಶ್ ಚ ಮಹೇಶ್ವರಃ ಬೀಜೀ ವಿಭಜ್ಯ ಚಾತ್ಮಾನಂ ಸ್ವೇಚ್ಛಯಾ ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ

ಬೀಜಧಾರಿ, ಬೀಜ, ಆ ಯೋನಿ ಮತ್ತು 'ನಾದ' ಎಂಬ ಮಹೇಶ್ವರನು; ಬೀಜಧಾರಿ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದಾನೆ.