ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ತುಷ್ಟುವುರ್ ದೇವದೇವೇಶಂ ನೀಲಕಣ್ಠಂ ವೃಷಧ್ವಜಮ್ ತಾನ್ ದೇವಾನ್ ಅನುಗೃಹ್ಯೈವ ಭವೋ ಽಪ್ಯನ್ತರಧೀಯತ

ಅವರು ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ನೀಲಕಂಠನನ್ನು, ವೃಷಭಧ್ವಜನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು; ಭವನು ಆ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ನೀಡಿ ಅಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದನು.

ಕಥಂ ಹಿಮವತಃ ಪುತ್ರೀ ಬಭೂವಾಂಬಾ ಸತೀ ಶುಭಾ ಕಥಂ ವಾ ದೇವದೇವೇಶಮ್ ಅವಾಪ ಪತಿಮೀಶ್ವರಮ್

ಹಿಮವಂತನ ಮಗಳು ಸತೀ ಹೇಗೆ ಜನಿಸಿದಳು? ಅವಳು ದೇವತೆಗಳ ದೇವರನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಹೇಗೆ ಪಡೆದಳು?

ಸಾ ಮೇನಾತನುಮ್ ಆಶ್ರಿತ್ಯ ಸ್ವೇಚ್ಛಯೈವ ವರಾಙ್ಗನಾ ತದಾ ಹೈಮವತೀ ಜಜ್ಞೇ ತಪಸಾ ಚ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ

ಆ ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಮೇನಾದೇವಿಯ ರೂಪವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಹಿಮವಂತನ ಮಗಳಾಗಿ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದಳು, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ.

ಜಾತಕರ್ಮಾದಿಕಾಃ ಸರ್ವಾಶ್ ಚಕಾರ ಚ ಗಿರೀಶ್ವರಃ ದ್ವಾದಶೇ ಚ ತದಾ ವರ್ಷೇ ಪೂರ್ಣೇ ಹೈಮವತೀ ಶುಭಾ

ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿ ಎಲ್ಲಾ ಜನನಾದಿ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ಹೀಗಾಗಿ ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹಿಮವಂತನ ಶುಭಮಗಳು—

ತಪಸ್ತೇಪೇ ತಯಾ ಸಾರ್ಧಮ್ ಅನುಜಾ ಚ ಶುಭಾನನಾ ಅನ್ಯಾ ಚ ದೇವೀ ಹ್ಯನುಜಾ ಸರ್ವಲೋಕೇ ನಮಸ್ಕೃತಾ

ಅವಳೊಂದಿಗೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು; ಅವಳ ತಂಗಿ ಶುಭಮುಖಿಯಾದಳು, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ದೇವಿಯೂ ತಂಗಿಯಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳೂ whom ಗೌರವಿಸಿದಳು.

ಋಷಯಶ್ ಚ ತದಾ ಸರ್ವೇ ಸರ್ವಲೋಕಮಹೇಶ್ವರೀಮ್ ತುಷ್ಟುವುಸ್ ತಪಸಾ ದೇವೀಂ ಸಮಾವೃತ್ಯ ಸಮನ್ತತಃ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳು ಆ ಮಹಾದೇವಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು, ಅವಳ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ಹ್ಯಪರ್ಣಾ ಹ್ಯನುಜಾ ಚೈಕಪರ್ಣಾ ಶುಭಾನನಾ ತೃತೀಯಾ ಚ ವರಾರೋಹಾ ತಥಾ ಚೈವೈಕಪಾಟಲಾ

ಹಿರಿಯವಳು ಅಪರ್ಣೆ, ತಂಗಿಯು ಏಕಪರ್ಣೆ, ಶುಭಮುಖಿಯಾದಳು; ಮೂರನೆಯವಳು ವರಾರೋಹೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಏಕಪಾಟಲೆ.

ತಪಸಾ ಚ ಮಹಾದೇವ್ಯಾಃ ಪಾರ್ವತ್ಯಾಃ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ವಶೀಕೃತೋ ಮಹಾದೇವಃ ಸರ್ವಭೂತಪತಿರ್ಭವಃ

ಮಹಾದೇವಿಯಾದ ಪಾರ್ವತಿಯ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರನು, ಭವನು, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಮಹಾದೇವನು ಅವಳಿಗೆ ವಶನಾದನು.

ಏತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಕಾಲೇ ತು ತಾರಕೋ ನಾಮ ದಾನವಃ ತಾರಾತ್ಮಜೋ ಮಹಾತೇಜಾ ಬಭೂವ ದಿತಿನನ್ದನಃ

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಾರಕ ಎಂಬ ದಾನವನು ಇದ್ದನು; ಅವನು ತಾರನ ಮಗ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ದಿತಿಯ ಸಂತಾನ.

ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಾಸ್ತ್ರಯಶ್ಚಾಪಿ ತಾರಕಾಕ್ಷೋ ಮಹಾಸುರಃ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲೀ ಚ ಭಗವಾನ್ ಕಮಲಾಕ್ಷಶ್ ಚ ವೀರ್ಯವಾನ್

ಅವನಿಗೆ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದರು: ತಾರಕಾಕ್ಷನು ಎಂಬ ಮಹಾಸುರ, ವಿದ್ಯುन्मಾಲಿ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧನೂ, ಕಮಲಾಕ್ಷನು ಎಂಬ ಬಲಶಾಲಿಯೂ.

ಪಿತಾಮಹಸ್ ತಥಾ ಚೈಷಾಂ ತಾರೋ ನಾಮ ಮಹಾಬಲಃ ತಪಸಾ ಲಬ್ಧವೀರ್ಯಶ್ ಚ ಪ್ರಸಾದಾದ್ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪ್ರಭೋಃ

ಅವರ ತಂದೆ ತಾರನು ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯವನು, ಬ್ರಹ್ಮನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಹಾಗೂ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದನು.

ಸೋ ಽಪಿ ತಾರೋ ಮಹಾತೇಜಾಸ್ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಂ ಸಚರಾಚರಮ್ ವಿಜಿತ್ಯ ಸಮರೇ ಪೂರ್ವಂ ವಿಷ್ಣುಂ ಚ ಜಿತವಾನ್ ಅಸೌ

ಆ ತಾರನು ಮಹಾ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ, ಚರಾಚರಗಳನ್ನೂ ಜಯಿಸಿ, ಹಿಂದೆ ವಿಷ್ಣುವನ್ನೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದ್ದನು.

ತಯೋಃ ಸಮಭವದ್ಯುದ್ಧಂ ಸುಘೋರಂ ರೋಮಹರ್ಷಣಮ್ ದಿವ್ಯಂ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಂ ತು ದಿವಾರಾತ್ರಮ್ ಅವಿಶ್ರಮಮ್

ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಭಯಾನಕವಾದ, ರೋಮಾಂಚನ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಯುದ್ಧವು ಹುಟ್ಟಿತು; ಅದು ಸಾವಿರ ದೇವವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯಿತು.

ಸರಥಂ ವಿಷ್ಣುಮಾದಾಯ ಚಿಕ್ಷೇಪ ಶತಯೋಜನಮ್ ತಾರೇಣ ವಿಜಿತಃ ಸಂಖ್ಯೇ ದುದ್ರಾವ ಗರುಡಧ್ವಜಃ

ತಾರನು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಅವನ ರಥದೊಡನೆ ಶತಯೋಜನ ದೂರ ಎಸೆದು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿದ ಗರುಡಧ್ವಜನು ಓಡಿ ಹೋದನು.

ತಾರೋ ವರಾಞ್ಛತಗುಣಂ ಲಬ್ಧ್ವಾ ಶತಗುಣಂ ಬಲಮ್ ಪಿತಾಮಹಾಜ್ಜಗತ್ಸರ್ವಮ್ ಅವಾಪ ದಿತಿನನ್ದನಃ

ತಾರನು ಪಿತಾಮಹನಿಂದ ಶತಗುಣ ಬಲದ ವರವನ್ನು ಪಡೆದು, ದಿತಿಯ ಮಗನೇ, ಈ ಜಗತ್ತಿನೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತನ್ನ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು.

ದೇವೇನ್ದ್ರಪ್ರಮುಖಾಞ್ಜಿತ್ವಾ ದೇವಾನ್ದೇವೇಶ್ವರೇಶ್ವರಃ ವಾರಯಾಮಾಸ ತೈರ್ ದೇವಾನ್ ಸರ್ವಲೋಕೇಷು ಮಾಯಯಾ

ಇಂದ್ರನನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ದೇವೇಂದ್ರನಾಧಿಪತಿ, ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ದೇವತಾಶ್ ಚ ಸಹೇನ್ದ್ರೇಣ ತಾರಕಾದ್ಭಯಪೀಡಿತಾಃ ನ ಶಾನ್ತಿಂ ಲೇಭಿರೇ ಶೂರಾಃ ಶರಣಂ ವಾ ಭಯಾರ್ದಿತಾಃ

ದೇವತೆಗಳು ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ತಾರನ ಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ, ಭಯಭೀತರಾಗಿ, ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಆಶ್ರಯವನ್ನೂ ಪಡೆಯಲಾಗದೆ ಪರಿತಪಿಸಿದರು.

ತದಾಮರಪತಿಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಂನಿಪತ್ಯಾಮರಪ್ರಭುಃ ಉವಾಚಾಙ್ಗಿರಸಂ ದೇವೋ ದೇವಾನಾಮಪಿ ಸಂನಿಧೌ

ಆಗ ಅಮರರಾಧಿಪತಿ, ಶ್ರೀಮಂತನಾದ ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕನು, ದೇವತೆಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅಂಗಿರಸನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.

ಭಗವಂಸ್ತಾರಕೋ ನಾಮ ತಾರಜೋ ದಾನವೋತ್ತಮಃ ತೇನ ಸಂನಿಹತಾ ಯುದ್ಧೇ ವತ್ಸಾ ಗೋಪತಿನಾ ಯಥಾ

ಭಗವಂತನೇ, ತಾರನ ಮಗನಾದ ತಾರಕನು, ದಾನವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಅವನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ, ಹಸುಗೋಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಾಯುವ ಗೋಪಾಲನಂತೆ.

ಭಯಾತ್ತಸ್ಮಾನ್ಮಹಾಭಾಗ ಬೃಹದ್ಯುದ್ಧೇ ಬೃಹಸ್ಪತೇ ಅನಿಕೇತಾ ಭ್ರಮನ್ತ್ಯೇತೇ ಶಕುನ್ತಾ ಇವ ಪಞ್ಜರೇ

ಅವನ ಭಯದಿಂದ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಬೃಹಸ್ಪತೇ, ಈ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಮನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಹಕ್ಕಿಗಳಂತೆ ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

ಅಸ್ಮಾಕಂ ಯಾನ್ಯ್ ಅಮೋಘಾನಿ ಆಯುಧಾನ್ಯ್ ಅಙ್ಗಿರೋ ವರ ತಾನಿ ಮೋಘಾನಿ ಜಾಯನ್ತೇ ಪ್ರಭಾವಾದಮರದ್ವಿಷಃ

ಅಂಗಿರಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಮ್ಮ ಅಪರಾಜಿತ ಆಯುಧಗಳು ಅಮರರ ಶತ್ರುವಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಫಲವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿವೆ.

ದಶವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ದ್ವಿಗುಣಾನಿ ಬೃಹಸ್ಪತೇ ವಿಷ್ಣುನಾ ಯೋಧಿತೋ ಯುದ್ಧೇ ತೇನಾಪಿ ನ ಚ ಸೂದಿತಃ

ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳನ್ನೂ ಎರಡುಪಟ್ಟು, ಬೃಹಸ್ಪತೇ, ವಿಷ್ಣುವು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದರೂ ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಯಸ್ತೇನಾನಿರ್ಜಿತೋ ಯುದ್ಧೇ ವಿಷ್ಣುನಾ ಪ್ರಭವಿಷ್ಣುನಾ ಕಥಮಸ್ಮದ್ವಿಧಸ್ತಸ್ಯ ಸ್ಥಾಸ್ಯತೇ ಸಮರೇ ಽಗ್ರತಃ

ಅವನನ್ನು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ವಿಷ್ಣುವೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಲಾರದೆ ಇದ್ದಾಗ, ನಮ್ಮಂತಹವರು ಅವನ ಎದುರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಿಲ್ಲಬಹುದು?

ಏವಮ್ ಉಕ್ತಸ್ ತು ಶಕ್ರೇಣ ಜೀವಃ ಸಾರ್ಧಂ ಸುರಾಧಿಪೈಃ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷೇಣ ಚ ವಿಭುಂ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯಾಹ ಕುಶಧ್ವಜಮ್

ಇಂತಿ ಶಕ್ರನು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಜೀವನು ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕರೊಡನೆ, ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣುಗಳವನು ಕೂಡ, ಕುಶಧ್ವಜನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

ಸೋ ಽಪಿ ತಸ್ಯ ಮುಖಾಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರಣಯಾತ್ಪ್ರಣತಾರ್ತಿಹಾ ದೇವೈರಶೇಷೈಃ ಸೇನ್ದ್ರೈಸ್ತು ಜೀವಮಾಹ ಪಿತಾಮಹಃ

ಅವನ ಬಾಯಿಂದ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೇಳಿ, ದುಃಖವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವ ಪಿತಾಮಹನು, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಜೀವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.

ಜಾನೇ ವೋ ಽರ್ತಿಂ ಸುರೇನ್ದ್ರಾಣಾಂ ತಥಾಪಿ ಶೃಣು ಸಾಂಪ್ರತಮ್ ವಿನಿನ್ದ್ಯ ದಕ್ಷಂ ಯಾ ದೇವೀ ಸತೀ ರುದ್ರಾಙ್ಗಸಂಭವಾ

ನಾನು ನಿಮ್ಮ ದುಃಖವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ ದೇವತೆಗಳಾಧಿಪತಿಗಳೇ; ಆದರೂ ಈಗ ಕೇಳಿರಿ. ದಕ್ಷಿಣನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಸತಿ ದೇವಿ, ರುದ್ರನ ಅಂಗದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದಳು—

ಉಮಾ ಹೈಮವತೀ ಜಜ್ಞೇ ಸರ್ವಲೋಕನಮಸ್ಕೃತಾ ತಸ್ಯಾಶ್ಚೈವೇಹ ರೂಪೇಣ ಯೂಯಂ ದೇವಾಃ ಸುರೋತ್ತಮಾಃ

ಹಿಮವಂತನ ಮಗಳು ಉಮಾದೇವಿ ಜನಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳೂ ಅವಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿವೆ; ಅವಳ ರೂಪದಿಂದಲೇ ನೀವು ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾಗಿದ್ದೀರಿ.

ವಿಭೋರ್ಯತಧ್ವಮಾಕ್ರಷ್ಟುಂ ರುದ್ರಸ್ಯಾಸ್ಯ ಮನೋ ಮಹತ್ ತಯೋರ್ಯೋಗೇನ ಸಮ್ಭೂತಃ ಸ್ಕನ್ದಃ ಶಕ್ತಿಧರಃ ಪ್ರಭುಃ

ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ ರುದ್ರನ ಮಹಾ ಮನಸ್ಸು ಆಕರ್ಷಿತವಾಗಿದಾಗ, ಆ ಇಬ್ಬರ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವ ಸ್ಕಂದನು ಜನಿಸಿದರು.

ಷಡಾಸ್ಯೋ ದ್ವಾದಶಭುಜಃ ಸೇನಾನೀಃ ಪಾವಕಿಃ ಪ್ರಭುಃ ಸ್ವಾಹೇಯಃ ಕಾರ್ತಿಕೇಯಶ್ ಚ ಗಾಙ್ಗೇಯಃ ಶರಧಾಮಜಃ

ಅವನಿಗೆ ಆರು ಮುಖಗಳು, ಹನ್ನೆರಡು ಕೈಗಳು; ಅವನು ಸೇನೆಯ ನಾಯಕ, ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ಸ್ವಾಹೆಯ ಮಗ, ಕಾರ್ತಿಕೇಯ, ಗಂಗೆಯ ಮಗ, ಶರಧಾಮದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು.