ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಂಸ್ಥಿತಂ ದೇವಮ್ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರಂ ಪ್ರಭುಮ್ ತುಷ್ಟಾವ ವಾಗ್ಭಿರ್ ಇಷ್ಟಾಭಿರ್ ವರದಂ ವಾರಿಜೋದ್ಭವಃ

ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನೆಂಬ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಕಮಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಬ್ರಹ್ಮನು, ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವವನಾದ ಆ ದೇವರನ್ನು ಆರಾಧ್ಯ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

ವಿಭಜಸ್ವೇತಿ ವಿಶ್ವೇಶಂ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾನಮಜೋ ವಿಭುಃ ಸಸರ್ಜ ದೇವೀಂ ವಾಮಾಙ್ಗಾತ್ ಪತ್ನೀಂ ಚೈವಾತ್ಮನಃ ಸಮಾಮ್

ಅಜನು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ವಿಶ್ವನಾಥನು, 'ನಿನ್ನನ್ನು ವಿಭಜಿಸು' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ತನ್ನ ಎಡ ಭಾಗದಿಂದ ದೇವಿಯನ್ನು, ತನ್ನ ಸಮಾನವಾದ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಶ್ರದ್ಧಾ ಹ್ಯಸ್ಯ ಶುಭಾ ಪತ್ನೀ ತತಃ ಪುಂಸಃ ಪುರಾತನೀ ಸೈವಾಜ್ಞಯಾ ವಿಭೋರ್ದೇವೀ ದಕ್ಷಪುತ್ರೀ ಬಭೂವ ಹ

ಆ ಮಹಾಪುರುಷನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದ ಶುಭವಾದ ಶ್ರದ್ಧೆ, ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದ ಅವನ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಭಗವಂತನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಆ ದೇವಿ ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಳು.

ಸತೀಸಂಜ್ಞಾ ತದಾ ಸಾ ವೈ ರುದ್ರಮೇವಾಶ್ರಿತಾ ಪತಿಮ್ ದಕ್ಷಂ ವಿನಿನ್ದ್ಯ ಕಾಲೇನ ದೇವೀ ಮೈನಾ ಹ್ಯಭೂತ್ಪುನಃ

ಆಕೆಯನ್ನು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸತೀ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಆಕೆ ಪತಿಯಾಗಿ ಕೇವಲ ರುದ್ರನನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಳು. ದಕ್ಷನನ್ನು ದೂಷಿಸಿ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಆ ದೇವಿ ಮೀನಾಳ ಮಗಳಾಗಿ ಪುನಃ ಹುಟ್ಟಿದಳು.

ನಾರದಸ್ಯೈವ ದಕ್ಷೋ ಽಪಿ ಶಾಪಾದೇವಂ ವಿನಿನ್ದ್ಯ ಚ ಅವಜ್ಞಾದುರ್ಮದೋ ದಕ್ಷೋ ದೇವದೇವಮುಮಾಪತಿಮ್

ನಾರದನ ಶಾಪದಿಂದ ದಕ್ಷನು ಕೂಡ ದೇವದೇವನಾದ ಉಮಾಪತಿಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ಅವಮಾನಿಸಿ, ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದನು.

ಅನಾದೃತ್ಯ ಕೃತಿಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಸತೀ ದಕ್ಷೇಣ ತತ್ಕ್ಷಣಾತ್ ಭಸ್ಮೀಕೃತ್ವಾತ್ಮನೋ ದೇಹಂ ಯೋಗಮಾರ್ಗೇಣ ಸಾ ಪುನಃ

ದಕ್ಷನ ಅವಮಾನವನ್ನು ತಿಳಿದ ಸತೀ, ತಕ್ಷಣವೇ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಯೋಗಮಾರ್ಗದಿಂದ ಬೂದಿಯಾಗಿಸಿದಳು.

ಬಭೂವ ಪಾರ್ವತೀ ದೇವೀ ತಪಸಾ ಚ ಗಿರೇಃ ಪ್ರಭೋಃ ಜ್ಞಾತ್ವೈತದ್ಭಗವಾನ್ ಭರ್ಗೋ ದದಾಹ ರುಷಿತಃ ಪ್ರಭುಃ

ಆಕೆ ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿಯ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಾರ್ವತಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದಳು. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದ ಭಗವಂತ ಭರ್ಗನು, ಕೋಪದಿಂದ ಯಜ್ಞವನ್ನು ದಹಿಸಿದನು.

ದಕ್ಷಸ್ಯ ವಿಪುಲಂ ಯಜ್ಞಂ ಚ್ಯಾವನೇರ್ ವಚನಾದಪಿ ಚ್ಯವನಸ್ಯ ಸುತೋ ಧೀಮಾನ್ ದಧೀಚ ಇತಿ ವಿಶ್ರುತಃ

ಚ್ಯವನನ ಮಾತಿನಿಂದ ದಕ್ಷನ ಮಹಾಯಜ್ಞವು ನಾಶವಾಯಿತು. ಚ್ಯವನನ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮಗ ದಧೀಚಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ವಿಜಿತ್ಯ ವಿಷ್ಣುಂ ಸಮರೇ ಪ್ರಸಾದಾತ್ ತ್ರ್ಯಂಬಕಸ್ಯ ಚ ವಿಷ್ಣುನಾ ಲೋಕಪಾಲಾಂಶ್ ಚ ಶಶಾಪ ಚ ಮುನೀಶ್ವರಃ

ತ್ರ್ಯಂಬಕನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ನಂತರ, ಆ ಮುನೀಶ್ವರನು ವಿಷ್ಣುವಿಗೂ ಲೋಕಪಾಲಕರಿಗೂ ಶಾಪ ನೀಡಿದನು.

ರುದ್ರಸ್ಯ ಕ್ರೋಧಜೇನೈವ ವಹ್ನಿನಾ ಹವಿಷಾ ಸುರಾಃ ವಿನಾಶೋ ವೈ ಕ್ಷಣಾದೇವ ಮಾಯಯಾ ಶಙ್ಕರಸ್ಯ ವೈ

ರುದ್ರನ ಕೋಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ, ಹೋಮದ ಮೂಲಕ ದೇವತೆಗಳು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಂಕರನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ನಾಶವಾದರು.

ವಿಜಿತ್ಯ ವಿಷ್ಣುನಾ ಸಾರ್ಧಂ ಭಗವಾನ್ಪರಮೇಶ್ವರಃ ಸರ್ವಾನ್ದಧೀಚವಚನಾತ್ ಕಥಂ ಭೇಜೇ ಮಹೇಶ್ವರಃ

ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ಜಯಗಳಿಸಿದ ಪರಮೇಶ್ವರನು, ದಧೀಚಿಯ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಂಡನು?

ದಕ್ಷಯಜ್ಞೇ ಸುವಿಪುಲೇ ದೇವಾನ್ ವಿಷ್ಣುಪುರೋಗಮಾನ್ ದದಾಹ ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರಃ ಸರ್ವಾನ್ ಮುನಿಗಣಾನ್ ಅಪಿ

ದಕ್ಷನ ಮಹಾಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರನು, ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ, ಮುನಿಗಳ ಗುಂಪನ್ನೂ ದಹಿಸಿದನು.

ಭದ್ರೋ ನಾಮ ಗಣಸ್ತೇನ ಪ್ರೇಷಿತಃ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಾ ವಿಪ್ರಯೋಗೇನ ದೇವ್ಯಾ ವೈ ದುಃಸಹೇನೈವ ಸುವ್ರತಾಃ

ದೇವಿಯ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯ ದುಃಖವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾಗದೆ, ಪರಮೇಶ್ವರನು ಭದ್ರ ಎಂಬ ಗುಂಪನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು, ಓ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಗಳೇ.

ಸೋ ಽಸೃಜದ್ ವೀರಭದ್ರಶ್ ಚ ಗಣೇಶಾನ್ರೋಮಜಾಞ್ಛುಭಾನ್ ಗಣೇಶ್ವರೈಃ ಸಮಾರುಹ್ಯ ರಥಂ ಭದ್ರಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್

ಅವನು ವೀರಭದ್ರನನ್ನು ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಕೂದಲಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಶುಭವಾದ ಗಣೇಶ್ವರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಭದ್ರನು ಗಣಪತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ರಥವನ್ನು ಏರಿ ಹೊರಟನು.

ಗನ್ತುಂ ಚಕ್ರೇ ಮತಿಂ ಯಸ್ಯ ಸಾರಥಿರ್ಭಗವಾನಜಃ ಗಣೇಶ್ವರಾಶ್ ಚ ತೇ ಸರ್ವೇ ವಿವಿಧಾಯುಧಪಾಣಯಃ

ಆ ಭದ್ರನ ರಥಸಾರಥಿಯಾಗಿದ್ದನು ಭಗವಂತನು, ಅಜನಾದವನು. ಗಣೇಶ್ವರರೆಲ್ಲರೂ ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟರು.

ವಿಮಾನೈರ್ವಿಶ್ವತೋ ಭದ್ರೈಸ್ ತಮನ್ವಯುರಥೋ ಸುರಾಃ ಹಿಮವಚ್ಛಿಖರೇ ರಮ್ಯೇ ಹೇಮಶೃಙ್ಗೇ ಸುಶೋಭನೇ

ಆ ದೇವತೆಗಳು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶುಭವಾದ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯದ ಸುಂದರವಾದ ಚೂಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹೊಳೆಯುವ ಹಿರಿದಾದ ಹಿಮಶೃಂಗದತ್ತ ಅವನ ಹಿಂದೆ ಹೋದರು.

ಯಜ್ಞವಾಟಸ್ ತಥಾ ತಸ್ಯ ಗಙ್ಗಾದ್ವಾರಸಮೀಪತಃ ತದ್ದೇಶೇ ಚೈವ ವಿಖ್ಯಾತಂ ಶುಭಂ ಕನಖಲಂ ದ್ವಿಜಾಃ

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಗಂಗೆಯ ದ್ವಾರದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವಾಟವೂ ಇದ್ದಿತು; ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ದ್ವಿಜರೆ, ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಶುಭವಾದ ಕನಖಳವೂ ಇದ್ದಿತು.

ದಗ್ಧುಂ ವೈ ಪ್ರೇಷಿತಶ್ಚಾಸೌ ಭಗವಾನ್ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಾ ತದೋತ್ಪಾತೋ ಬಭೂವಾಥ ಲೋಕಾನಾಂ ಭಯಶಂಸನಃ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಕಳುಹಿಸಿದ ಆ ಭಗವಂತನು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸುಡುವುದಕ್ಕೆ ಬಂದನು; ಆಗ ಭಯಾನಕವಾದ ಅಪಶಕುನು ಉಂಟಾಗಿ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿತು.

ಪರ್ವತಾಶ್ ಚ ವ್ಯಶೀರ್ಯನ್ತ ಪ್ರಚಕಮ್ಪೇ ವಸುಂಧರಾ ಮರುತಶ್ ಚಾಪ್ಯ್ ಅಘೂರ್ಣನ್ತ ಚುಕ್ಷುಭೇ ಮಕರಾಲಯಃ

ಪರ್ವತಗಳು ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ಬಿದ್ದವು, ಭೂಮಿ ಕಂಪಿಸಿತು, ಗಾಳಿಗಳು ಭಾರಿಯಾಗಿ ಬೀಸಿದವು, ಸಾಗರದ ನಿವಾಸವೂ ಅಶಾಂತವಾಯಿತು.

ಅಗ್ನಯೋ ನೈವ ದೀಪ್ಯನ್ತಿ ನ ಚ ದೀಪ್ಯತಿ ಭಾಸ್ಕರಃ ಗ್ರಹಾಶ್ ಚ ನ ಪ್ರಕಾಶ್ಯನ್ತೇ ನ ದೇವಾ ನ ಚ ದಾನವಾಃ

ಅಗ್ನಿಗಳು ಹೊತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ, ಭಾನು ಕೂಡ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲಿಲ್ಲ; ಗ್ರಹಗಳು ಬೆಳಕು ನೀಡಲಿಲ್ಲ, ದೇವತೆಗಳೂ ದಾನವರೂ ಕೂಡ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲಿಲ್ಲ.

ತತಃ ಕ್ಷಣಾತ್ ಪ್ರವಿಶ್ಯೈವ ಯಜ್ಞವಾಟಂ ಮಹಾತ್ಮನಃ ರೋಮಜೈಃ ಸಹಿತೋ ಭದ್ರಃ ಕಾಲಾಗ್ನಿರಿವಚಾಪರಃ

ಅಂತೆಯೇ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಭದ್ರನು ಭೈರವಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಾತ್ಮನ ಯಜ್ಞವಾಟಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು, ಮತ್ತೊಂದು ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಂತಿದ್ದನು.

ಉವಾಚ ಭದ್ರೋ ಭಗವಾನ್ ದಕ್ಷಂ ಚಾಮಿತತೇಜಸಮ್ ಸಂಪರ್ಕಾದೇವ ದಕ್ಷಾದ್ಯ ಮುನೀನ್ದೇವಾನ್ ಪಿನಾಕಿನಾ

ಆ ಭಗವಂತ ಭದ್ರನು ಅಮಿತತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ದಕ್ಷನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು: 'ಪಿನಾಕಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ, ದಕ್ಷಾ, ನೀನು, ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು—'

ದಗ್ಧುಂ ಸಂಪ್ರೇಷಿತಶ್ ಚಾಹಂ ಭವನ್ತಂ ಸಮುನೀಶ್ವರೈಃ ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಯಜ್ಞಶಾಲಾಂ ತಾಂ ದದಾಹ ಗಣಪುಙ್ಗವಃ

'ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಮುನೀಶ್ವರರೊಡನೆ ಸುಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಗಣಾಧಿಪತಿಯಾದ ಅವನು ಆ ಯಜ್ಞಶಾಲೆಯನ್ನು ಸುಟ್ಟನು.

ಗಣೇಶ್ವರಾಶ್ ಚ ಸಂಕ್ರುದ್ಧಾ ಯೂಪಾನುತ್ಪಾಟ್ಯ ಚಿಕ್ಷಿಪುಃ ಪ್ರಸ್ತೋತ್ರಾ ಸಹ ಹೋತ್ರಾ ಚ ದಗ್ಧಂ ಚೈವ ಗಣೇಶ್ವರೈಃ

ಕೋಪಗೊಂಡ ಗಣಾಧಿಪತಿಗಳು ಯಜ್ಞದ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಎಳೆದು ಎಸೆದರು; ಪ್ರಸ್ತೋತರೂ ಹೋತರರೂ ಕೂಡ ಗಣಾಧಿಪತಿಗಳಿಂದ ಸುಟ್ಟಿಹೋದರು.

ಗೃಹೀತ್ವಾ ಗಣಪಾಃ ಸರ್ವಾನ್ ಗಙ್ಗಾಸ್ರೋತಸಿ ಚಿಕ್ಷಿಪುಃ ವೀರಭದ್ರೋ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಶಕ್ರಸ್ಯೋದ್ಯಚ್ಛತಃ ಕರಮ್

ಗಣಪರು ಎಲ್ಲರನ್ನು ಹಿಡಿದು ಗಂಗೆಯ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ಎಸೆದರು; ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ವೀರಭದ್ರನು ಇಂದ್ರನ ಎತ್ತಿದ ಕೈಯನ್ನು ಹಿಡಿದನು.

ವ್ಯಷ್ಟಮ್ಭಯದ್ ಅದೀನಾತ್ಮಾ ತಥಾನ್ಯೇಷಾಂ ದಿವೌಕಸಾಮ್ ಭಗಸ್ಯ ನೇತ್ರೇ ಚೋತ್ಪಾಟ್ಯ ಕರಜಾಗ್ರೇಣ ಲೀಲಯಾ

ಅವನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಅದನ್ನು ತಡೆಯಿತು, ಇತರ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ತಡೆಯಿತು; ಭಗನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬೆರಳ ತುದಿಯಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಎಳೆದನು.

ನಿಹತ್ಯ ಮುಷ್ಟಿನಾ ದನ್ತಾನ್ ಪೂಷ್ಣಶ್ಚೈವಂ ನ್ಯಪಾತಯತ್ ತಥಾ ಚನ್ದ್ರಮಸಂ ದೇವಂ ಪಾದಾಙ್ಗುಷ್ಠೇನ ಲೀಲಯಾ

ಮುತ್ತಿನಿಂದ ಹೊಡೆದು ಪುಷಣನ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕೆಡವಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಪಾದಾಂಗುಷ್ಠದಿಂದ ಚಂದ್ರದೇವನನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿದನು.

ಘರ್ಷಯಾಮಾಸ ಭಗವಾನ್ ವೀರಭದ್ರಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ಚಿಛೇದ ಚ ಶಿರಸ್ತಸ್ಯ ಶಕ್ರಸ್ಯ ಭಗವಾನ್ಪ್ರಭೋಃ

ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದ ವೀರಭದ್ರನು ಅವನನ್ನು ಹಿಂಡಲು ಆರಂಭಿಸಿ, ನಂತರ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಇಂದ್ರನ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು.

ವಹ್ನೇರ್ಹಸ್ತದ್ವಯಂ ಛಿತ್ತ್ವಾ ಜಿಹ್ವಾಮುತ್ಪಾಟ್ಯ ಲೀಲಯಾ ಜಘಾನ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಪಾದೇನ ವೀರಭದ್ರೋ ಮಹಾಬಲಃ

ಅಗ್ನಿಯ ಎರಡು ಕೈಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಎಳೆದನು; ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ವೀರಭದ್ರನು ಪಾದದಿಂದ ಅವನ ತಲೆಗೆ ಹೊಡೆದನು.