ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ನಿಯೋಗಾದ್ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸಾಧ್ವೀಂ ಪ್ರದಾಸ್ಯಸಿ ಮಮೈವ ತಾಮ್ ಮತ್ಸಂಬನ್ಧೀ ಚ ಲೋಕಾನಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಪೂಜ್ಯೋ ಭವಿಷ್ಯಸಿ

ಬ್ರಹ್ಮನ ಆದೇಶದಿಂದ ಆ ಸದ್ಗುಣವಂತಳನ್ನು ನೀನು ನನಗೆ ಕೊಡುವೆ. ಈ ಮೂಲಕ ನೀನು ನನ್ನ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗುವೆ ಮತ್ತು ಲೋಕದ ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಗೌರವ ಪಡೆಯುವೆ.

ಮಾಂ ದಿವ್ಯೇನ ಚ ಭಾವೇನ ತದಾಪ್ರಭೃತಿ ಶಙ್ಕರಮ್ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸೇ ಚ ಪ್ರಸನ್ನೇನ ಮಿತ್ರಭೂತಮಿವಾತ್ಮನಾ

ಆ ಕ್ಷಣದಿಂದ ನಾನು ಶಂಕರನಾಗಿ, ದಿವ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ದಯಾಮಯನಾಗಿ, ನಿನ್ನ ಆತ್ಮಸ್ನೇಹಿತನಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವೆನು.

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾನ್ತರ್ದಧೇ ರುದ್ರೋ ಭಗವಾನ್ನೀಲಲೋಹಿತಃ ಜನಾರ್ದನೋ ಽಪಿ ಭಗವಾನ್ ದೇವಾನಾಮಪಿ ಸಂನಿಧೌ

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ನೀಲಲೋಹಿತನಾದ ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರನು ಅಂತರಧಾನವಾದನು. ದೇವತೆಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲೇ ಜನಾರ್ದನನೂ ಇದ್ದನು.

ಅಯಾಚತ ಮಹಾದೇವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಮುನಿಭಿಃ ಸಮಮ್ ಮಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಸ್ತವಂ ದಿವ್ಯಂ ಪದ್ಮಯೋನೇ ಸುಶೋಭನಮ್

ಮುನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಅವನು ಮಹಾದೇವನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ, ನಾನು ಹೇಳಿದ ಪದ್ಮಯೋನಿಯ ದಿವ್ಯವಾದ ಸುಂದರ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಕೇಳಲು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು.

ಯಃ ಪಠೇಚ್ಛೃಣುಯಾದ್ವಾಪಿ ಶ್ರಾವಯೇದ್ವಾ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾನ್ ಪ್ರತಿನಾಮ್ನಿ ಹಿರಣ್ಯಸ್ಯ ತತ್ ತಸ್ಯ ಫಲಮ್ ಆಪ್ನುಯಾತ್

ಯಾರು ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೋ, ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅಥವಾ ಉತ್ತಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಾರೋ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಸರಿಗೂ ಅವರಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಅಶ್ವಮೇಧಸಹಸ್ರೇಣ ಫಲಂ ಭವತಿ ತಸ್ಯ ವೈ ಘೃತಾದ್ಯೈಃ ಸ್ನಾಪಯೇದ್ರುದ್ರಂ ಸ್ಥಾಲ್ಯಾ ವೈ ಕಲಶೈಃ ಶುಭೈಃ

ಅವನಿಗೆ ಸಾವಿರ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಶುದ್ಧ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಕಲಶದಲ್ಲೋ ಘೃತಾದಿ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ರುದ್ರನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದರೆ,

ನಾಮ್ನಾಂ ಸಹಸ್ರೇಣಾನೇನ ಶ್ರದ್ಧಯಾ ಶಿವಮೀಶ್ವರಮ್ ಸೋ ಽಪಿ ಯಜ್ಞಸಹಸ್ರಸ್ಯ ಫಲಂ ಲಬ್ಧ್ವಾಸುರೇಶ್ವರೈಃ

ಈ ಸಾವಿರ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಅವನಿಗೂ ಅಸುರಾಧಿಪತಿಗಳಿಗೆ ಬಂದಂತೆ ಸಾವಿರ ಯಾಗಗಳ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಪೂಜ್ಯೋ ಭವತಿ ರುದ್ರಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿರ್ಭವತಿ ತಸ್ಯ ವೈ ತಥಾಸ್ತ್ವಿತಿ ತಥಾ ಪ್ರಾಹ ಪದ್ಮಯೋನೇರ್ಜನಾರ್ದನಮ್

ಅವನು ರುದ್ರನಿಗೆ ಪೂಜ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಅವನಿಗೆ ರುದ್ರನ ಅನುಗ್ರಹವೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಪದ್ಮಯೋನಿಯು ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

ಜಗ್ಮತುಃ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯೈನಂ ದೇವದೇವಂ ಜಗದ್ಗುರುಮ್ ತಸ್ಮಾನ್ನಾಮ್ನಾಂ ಸಹಸ್ರೇಣ ಪೂಜಯೇದ್ ಅನಘೋ ದ್ವಿಜಾಃ

ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ, ಜಗತ್ತಿನ ಗುರುವಿಗೆ ವಂದಿಸಿ ಅವರು ಹೊರಟರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪಾಪರಹಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಸಾವಿರ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಜಪೇನ್ನಾಮ್ನಾಂ ಸಹಸ್ರಂ ಚ ಸ ಯಾತಿ ಪರಮಾಂ ಗತಿಮ್

ಯಾರು ಈ ಸಾವಿರ ಹೆಸರನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸಂಭವಃ ಸೂಚಿತೋ ದೇವ್ಯಾಸ್ ತ್ವಯಾ ಸೂತ ಮಹಾಮತೇ ಸವಿಸ್ತರಂ ವದಸ್ವಾದ್ಯ ಸತೀತ್ವೇ ಚ ಯಥಾತಥಮ್

ಮಹಾಮತಿವಂತ ಸೂತನೇ, ನೀನು ದೇವಿಯ ಉದ್ಭವವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದೀ. ಈಗ ಸತೀತ್ವದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಕಥೆಯನ್ನು, ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

ಮೇನಾಜತ್ವಂ ಮಹಾದೇವ್ಯಾ ದಕ್ಷಯಜ್ಞವಿಮರ್ದನಮ್ ವಿಷ್ಣುನಾ ಚ ಕಥಂ ದತ್ತಾ ದೇವದೇವಾಯ ಶಂಭವೇ

ಮೇನಾದೇವಿಯು ಹೇಗೆ ಮಹಾದೇವಿಯಾಗಿದಳು? ದಕ್ಷಯಜ್ಞವು ಹೇಗೆ ನಾಶವಾಯಿತು? ವಿಷ್ಣುವು ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ಶಂಭುವಿಗೆ ಅವಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೊಟ್ಟನು?

ಕಲ್ಯಾಣಂ ವಾ ಕಥಂ ತಸ್ಯ ವಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ ಸಾಂಪ್ರತಮ್ ತೇಷಾಂ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸೂತಃ ಪೌರಾಣಿಕೋತ್ತಮಃ

ಅವಳ ಶುಭತೆ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಈಗ ಹೇಳಬೇಕು. ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪೌರಾಣಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಸೂತನು,

ಸಂಭವಂ ಚ ಮಹಾದೇವ್ಯಾಃ ಪ್ರಾಹ ತೇಷಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಕಥಿತಂ ಪೂರ್ವಂ ದಣ್ಡಿನೇ ತತ್ ಸುವಿಸ್ತರಮ್

ಆ ಮಹಾತ್ಮರಿಗೆ ಮಹಾದೇವಿಯ ಉದ್ಭವವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು. ಅದು ಹಿಂದೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ದಂಡಿನಿಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾಗಿತ್ತು.

ಯುಷ್ಮಾಭಿರ್ ವೈ ಕುಮಾರಾಯ ತೇನ ವ್ಯಾಸಾಯ ಧೀಮತೇ ತಸ್ಮಾದಹಮುಪಶ್ರುತ್ಯ ಪ್ರವದಾಮಿ ಸುವಿಸ್ತರಮ್

ನೀವು ಅದನ್ನು ಕುಮಾರನಿಗೆ ಹೇಳಿದಿರಿ, ಅವನು ಅದನ್ನು ಧೀಮಂತನಾದ ವ್ಯಾಸನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಕೇಳಿದಂತೆ ಈಗ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ವಚನಾದ್ವೋ ಮಹಾಭಾಗಾಃ ಪ್ರಣಮ್ಯೋಮಾಂ ತಥಾ ಭವಮ್ ಸಾ ಭಗಾಖ್ಯಾ ಜಗದ್ಧಾತ್ರೀ ಲಿಙ್ಗಮೂರ್ತೇಸ್ತ್ರಿವೇದಿಕಾ

ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳೇ, ನಿಮ್ಮ ಆದೇಶದಿಂದ ನಾನು ಉಮೆಗೆ ಮತ್ತು ಭವನಿಗೆ ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವಳು ಭಗಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪೋಷಿಸುವವಳು, ಲಿಂಗರೂಪದ ತ್ರಿವೇದಿಕೆಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

ಲಿಙ್ಗಸ್ತು ಭಗವಾನ್ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಜಗತ್ಸೃಷ್ಟಿರ್ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ ಲಿಙ್ಗಮೂರ್ತಿಃ ಶಿವೋ ಜ್ಯೋತಿಸ್ ತಮಸಶ್ಚೋಪರಿ ಸ್ಥಿತಃ

ಉತ್ತಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಲಿಂಗರೂಪದ ಭಗವಂತನು ಆ ಇಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಲಿಂಗರೂಪದ ಶಿವನು, ಅಂಧಕಾರದ ಮೇಲಿರುವ ಪ್ರಕಾಶ.

ಲಿಙ್ಗವೇದಿಸಮಾಯೋಗಾದ್ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರೋಭವತ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ವಿದಧೇ ದೇವಮ್ ಅಗ್ರೇ ಪುತ್ರಂ ಚತುರ್ಮುಖಮ್

ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಯ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನು ಉದಯವಾಯಿತು. ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಮೊದಲಿಗೆ ತನ್ನ ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಿದ್ದ ಮಗ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಪ್ರಾಹಿಣೋತಿ ಸ್ಮ ತಸ್ಯೈವ ಜ್ಞಾನಂ ಜ್ಞಾನಮಯೋ ಹರಃ ವಿಶ್ವಾಧಿಕೋ ಽಸೌ ಭಗವಾನ್ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರೋ ವಿಭುಃ

ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಹರನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ವಿಶ್ವಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನೇ ಭಗವಂತನು.

ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭಂ ತಂ ದೇವೋ ಜಾಯಮಾನಮಪಶ್ಯತ ಸೋ ಽಪಿ ರುದ್ರಂ ಮಹಾದೇವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಪಶ್ಯತ ಶಙ್ಕರಮ್

ದೇವರು ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭನ ಹುಟ್ಟುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡನು. ಆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಕೂಡ ಮಹಾದೇವನಾದ ರುದ್ರನನ್ನು, ಶಂಕರನನ್ನು ಕಂಡನು.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಂಸ್ಥಿತಂ ದೇವಮ್ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರಂ ಪ್ರಭುಮ್ ತುಷ್ಟಾವ ವಾಗ್ಭಿರ್ ಇಷ್ಟಾಭಿರ್ ವರದಂ ವಾರಿಜೋದ್ಭವಃ

ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನೆಂಬ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಕಮಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಬ್ರಹ್ಮನು, ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವವನಾದ ಆ ದೇವರನ್ನು ಆರಾಧ್ಯ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

ವಿಭಜಸ್ವೇತಿ ವಿಶ್ವೇಶಂ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾನಮಜೋ ವಿಭುಃ ಸಸರ್ಜ ದೇವೀಂ ವಾಮಾಙ್ಗಾತ್ ಪತ್ನೀಂ ಚೈವಾತ್ಮನಃ ಸಮಾಮ್

ಅಜನು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ವಿಶ್ವನಾಥನು, 'ನಿನ್ನನ್ನು ವಿಭಜಿಸು' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ತನ್ನ ಎಡ ಭಾಗದಿಂದ ದೇವಿಯನ್ನು, ತನ್ನ ಸಮಾನವಾದ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಶ್ರದ್ಧಾ ಹ್ಯಸ್ಯ ಶುಭಾ ಪತ್ನೀ ತತಃ ಪುಂಸಃ ಪುರಾತನೀ ಸೈವಾಜ್ಞಯಾ ವಿಭೋರ್ದೇವೀ ದಕ್ಷಪುತ್ರೀ ಬಭೂವ ಹ

ಆ ಮಹಾಪುರುಷನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದ ಶುಭವಾದ ಶ್ರದ್ಧೆ, ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದ ಅವನ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಭಗವಂತನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಆ ದೇವಿ ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಳು.

ಸತೀಸಂಜ್ಞಾ ತದಾ ಸಾ ವೈ ರುದ್ರಮೇವಾಶ್ರಿತಾ ಪತಿಮ್ ದಕ್ಷಂ ವಿನಿನ್ದ್ಯ ಕಾಲೇನ ದೇವೀ ಮೈನಾ ಹ್ಯಭೂತ್ಪುನಃ

ಆಕೆಯನ್ನು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸತೀ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಆಕೆ ಪತಿಯಾಗಿ ಕೇವಲ ರುದ್ರನನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಳು. ದಕ್ಷನನ್ನು ದೂಷಿಸಿ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಆ ದೇವಿ ಮೀನಾಳ ಮಗಳಾಗಿ ಪುನಃ ಹುಟ್ಟಿದಳು.

ನಾರದಸ್ಯೈವ ದಕ್ಷೋ ಽಪಿ ಶಾಪಾದೇವಂ ವಿನಿನ್ದ್ಯ ಚ ಅವಜ್ಞಾದುರ್ಮದೋ ದಕ್ಷೋ ದೇವದೇವಮುಮಾಪತಿಮ್

ನಾರದನ ಶಾಪದಿಂದ ದಕ್ಷನು ಕೂಡ ದೇವದೇವನಾದ ಉಮಾಪತಿಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ಅವಮಾನಿಸಿ, ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದನು.

ಅನಾದೃತ್ಯ ಕೃತಿಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಸತೀ ದಕ್ಷೇಣ ತತ್ಕ್ಷಣಾತ್ ಭಸ್ಮೀಕೃತ್ವಾತ್ಮನೋ ದೇಹಂ ಯೋಗಮಾರ್ಗೇಣ ಸಾ ಪುನಃ

ದಕ್ಷನ ಅವಮಾನವನ್ನು ತಿಳಿದ ಸತೀ, ತಕ್ಷಣವೇ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಯೋಗಮಾರ್ಗದಿಂದ ಬೂದಿಯಾಗಿಸಿದಳು.

ಬಭೂವ ಪಾರ್ವತೀ ದೇವೀ ತಪಸಾ ಚ ಗಿರೇಃ ಪ್ರಭೋಃ ಜ್ಞಾತ್ವೈತದ್ಭಗವಾನ್ ಭರ್ಗೋ ದದಾಹ ರುಷಿತಃ ಪ್ರಭುಃ

ಆಕೆ ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿಯ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಾರ್ವತಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದಳು. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದ ಭಗವಂತ ಭರ್ಗನು, ಕೋಪದಿಂದ ಯಜ್ಞವನ್ನು ದಹಿಸಿದನು.

ದಕ್ಷಸ್ಯ ವಿಪುಲಂ ಯಜ್ಞಂ ಚ್ಯಾವನೇರ್ ವಚನಾದಪಿ ಚ್ಯವನಸ್ಯ ಸುತೋ ಧೀಮಾನ್ ದಧೀಚ ಇತಿ ವಿಶ್ರುತಃ

ಚ್ಯವನನ ಮಾತಿನಿಂದ ದಕ್ಷನ ಮಹಾಯಜ್ಞವು ನಾಶವಾಯಿತು. ಚ್ಯವನನ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮಗ ದಧೀಚಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ವಿಜಿತ್ಯ ವಿಷ್ಣುಂ ಸಮರೇ ಪ್ರಸಾದಾತ್ ತ್ರ್ಯಂಬಕಸ್ಯ ಚ ವಿಷ್ಣುನಾ ಲೋಕಪಾಲಾಂಶ್ ಚ ಶಶಾಪ ಚ ಮುನೀಶ್ವರಃ

ತ್ರ್ಯಂಬಕನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ನಂತರ, ಆ ಮುನೀಶ್ವರನು ವಿಷ್ಣುವಿಗೂ ಲೋಕಪಾಲಕರಿಗೂ ಶಾಪ ನೀಡಿದನು.