ಅಭಯಂ ಚ ದದೌ ತೇಷಾಂ ಹನಿಷ್ಯಾಮೀತಿ ತಂ ಪ್ರಭುಃ ಸೋ ಽಪಿ ಶಕ್ರಃ ಸುರೈಃ ಸಾರ್ಧಂ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಯಥಾಗತಮ್
ಆ ಪ್ರಭು ಅವರು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆಶ್ವಾಸನೆ ನೀಡಿದರು, 'ನಾನು ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತೇನೆ' ಎಂದರು. ಆಗ ಇಂದ್ರನು ಇತರ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು.
ಜಗಾಮ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತಥಾನ್ಯೇ ಚ ಸುರೋತ್ತಮಾಃ ಅಥೋತ್ಥಾಯ ಮಹಾದೇವಃ ಶಾರಭಂ ರೂಪಮಾಸ್ಥಿತಃ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ದೇವತೆಗಳು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟರು. ಮಹಾದೇವನು ಎದ್ದು ಶರಭನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದರು.
ಯಯೌ ಪ್ರಾನ್ತೇ ನೃಸಿಂಹಸ್ಯ ಗರ್ವಿತಸ್ಯ ಮೃಗಾಶಿನಃ ಅಪಹೃತ್ಯ ತದಾ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಶರಭಃ ಸುರಪೂಜಿತಃ
ಶರಭನು ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಗರ್ವದಿಂದಿರುವ, ಮೃಗಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವ ನರಸಿಂಹನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು. ನಂತರ ಅವನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.
ಸಿಂಹಾತ್ತತೋ ನರೋ ಭೂತ್ವಾ ಜಗಾಮ ಚ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ಏವಂ ಸ್ತುತಸ್ತದಾ ದೇವೈರ್ ಜಗಾಮ ಸ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್
ಆಮೇಲೆ ಸಿಂಹನಿಂದ ಮಾನವನಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದನು ಮತ್ತು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೊರಟನು. ದೇವತೆಗಳು ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಅವನು ತನ್ನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದನು.
ಯಃ ಪಠೇಚ್ಛೃಣುಯಾದ್ವಾಪಿ ಸಂಸ್ತವಂ ಶಾರ್ವಮುತ್ತಮಮ್ ರುದ್ರಲೋಕಮನುಪ್ರಾಪ್ಯ ರುದ್ರೇಣ ಸಹ ಮೋದತೇ
ಯಾರು ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶರ್ವನ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ರುದ್ರಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದು, ರುದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕಥಂ ದೇವೋ ಮಹಾದೇವೋ ವಿಶ್ವಸಂಹಾರಕಾರಕಃ ಶರಭಾಖ್ಯಂ ಮಹಾಘೋರಂ ವಿಕೃತಂ ರೂಪಮಾಸ್ಥಿತಃ
ಈ ಮಹಾದೇವನು, ವಿಶ್ವವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಕಾರಣವಾದ ದೇವರು, ಹೇಗೆ ಶರಭ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಭಯಾನಕ ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು?
ಕಿಂ ಕಿಂ ಧೈರ್ಯಂ ಕೃತಂ ತೇನ ಬ್ರೂಹಿ ಸರ್ವಮ್ ಅಶೇಷತಃ ಏವಮಭ್ಯರ್ಥಿತೋ ದೇವೈರ್ ಮತಿಂ ಚಕ್ರೇ ಕೃಪಾಲಯಃ
ಅವನಿಂದ ಯಾವ ಧೈರ್ಯವು ತೋರಿಸಲಾಯಿತು? ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳು. ದೇವತೆಗಳು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ದಯಾಮಯನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.
ಯತ್ತೇಜಸ್ತು ನೃಸಿಂಹಾಖ್ಯಂ ಸಂಹರ್ತುಂ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ತದರ್ಥಂ ಸ್ಮೃತವಾನ್ ರುದ್ರೋ ವೀರಭದ್ರಂ ಮಹಾಬಲಮ್
ನರಸಿಂಹ ಎಂಬ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಪರಮೇಶ್ವರನು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ವೀರಭದ್ರನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರು.
ಆತ್ಮನೋ ಭೈರವಂ ರೂಪಂ ಮಹಾಪ್ರಲಯಕಾರಕಮ್ ಆಜಗಾಮ ಪುರಾ ಸದ್ಯೋ ಗಣಾನಾಮಗ್ರತೋ ಹಸನ್
ತಾನೇ ಭೈರವನ ರೂಪವನ್ನು, ಮಹಾಪ್ರಳಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಒಂದು ಬಾರಿ ಗಣಗಳ ಮುಂದೆ ನಗುತ್ತಾ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.
ಸಾಟ್ಟಹಾಸೈರ್ ಗಣವರೈರ್ ಉತ್ಪತದ್ಭಿರ್ ಇತಸ್ತತಃ ನೃಸಿಂಹರೂಪೈರತ್ಯುಗ್ರೈಃ ಕೋಟಿಭಿಃ ಪರಿವಾರಿತಃ
ಮುಖ್ಯ ಗಣಗಳು ಭಯಾನಕ ನಗೆಯಿಂದ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ, ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಹಾರಾಡುತ್ತಾ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಯಂಕರ ನರಸಿಂಹ ರೂಪಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದನು.
ತಾವದ್ಭಿರ್ ಅಭಿತೋ ವೀರೈರ್ ನೃತ್ಯದ್ಭಿಶ್ ಚ ಮುದಾನ್ವಿತೈಃ ಕ್ರೀಡದ್ಭಿಶ್ ಚ ಮಹಾಧೀರೈರ್ ಬ್ರಹ್ಮಾದ್ಯೈಃ ಕನ್ದುಕೈರಿವ
ಅಂತಹ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆನಂದದಿಂದ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾ, ಆಟವಾಡುತ್ತಾ, ಮಹಾಧೈರ್ಯವಂತರು ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳು ಚೆಂಡುಗಳಂತೆ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಅದೃಷ್ಟಪೂರ್ವೈರನ್ಯೈಶ್ ಚ ವೇಷ್ಟಿತೋ ವೀರವನ್ದಿತಃ ಕಲ್ಪಾನ್ತಜ್ವಲನಜ್ವಾಲೋ ವಿಲಸಲ್ಲೋಚನತ್ರಯಃ
ಇನ್ನೂ ಹಿಂದೆ ಕಾಣದ ಅನೇಕರು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದರು, ವೀರರು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವನ ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳು ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಆತ್ತಶಸ್ತ್ರೋ ಜಟಾಜೂಟೇ ಜ್ವಲದ್ಬಾಲೇನ್ದುಮಣ್ಡಿತಃ ಬಾಲೇನ್ದುದ್ವಿತಯಾಕಾರತೀಕ್ಷ್ಣದಂಷ್ಟ್ರಾಙ್ಕುರದ್ವಯಃ
ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಜಟಾಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತಿರುವ ಬೆಳಗಿನ ಚಂದ್ರನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದನು, ಅವನ ಎರಡು ತೀಕ್ಷ್ಣ ದಂತಗಳು ಎರಡು ಚಂದ್ರಾಕೃತಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಆಖಣ್ಡಲಧನುಃಖಣ್ಡಸಂನಿಭಭ್ರೂಲತಾಯುತಃ ಮಹಾಪ್ರಚಣ್ಡಹುಙ್ಕಾರಬಧಿರೀಕೃತದಿಙ್ಮುಖಃ
ಇಂದ್ರನ ಧನುಸ್ಸಿನ ತುಂಡುಗಳಂತಿರುವ ಭುರುಕುಟಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅವನು ಭಯಾನಕ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಿವಿಗೋಳಾಗಿಸಿದ್ದನು.
ನೀಲಮೇಘಾಞ್ಜನಾಕಾರಭೀಷಣಶ್ಮಶ್ರುರದ್ಭುತಃ ವಾದಖಣ್ಡಮ್ ಅಖಣ್ಡಾಭ್ಯಾಂ ಭ್ರಾಮಯಂಸ್ತ್ರಿಶಿಖಂ ಮುಹುಃ
ನೀಲಿ ಮೋಡ ಅಥವಾ ಅಂಜನದಂತೆ ಭಯಾನಕ ಗಡ್ಡದಿಂದ, ಅದ್ಭುತವಾಗಿ, ಅವನು ಎರಡು ಭಂಗರಹಿತ ಕೈಗಳಿಂದ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ವೀರಭದ್ರೋ ಽಪಿ ಭಗವಾನ್ ವೀರಶಕ್ತಿವಿಜೃಮ್ಭಿತಃ ಸ್ವಯಂ ವಿಜ್ಞಾಪಯಾಮಾಸ ಕಿಮತ್ರ ಸ್ಮೃತಿಕಾರಣಮ್
ವೀರಭದ್ರನೂ ಕೂಡ, ತನ್ನ ವೀರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ಸ್ವತಃ ಕೇಳಿದನು: 'ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ಯಾಕೆ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ?'
ಆಜ್ಞಾಪಯ ಜಗತ್ಸ್ವಾಮಿನ್ ಪ್ರಸಾದಃ ಕ್ರಿಯತಾಂ ಮಯಿ ಅಕಾಲೇ ಭಯಮುತ್ಪನ್ನಂ ದೇವಾನಾಮಪಿ ಭೈರವ
'ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನೇ, ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿ, ನನಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡಿ. ಭೈರವ, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಭಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ.'
ಜ್ವಲಿತಃ ಸ ನೃಸಿಂಹಾಗ್ನಿಃ ಶಮಯೈನಂ ದುರಾಸದಮ್ ಸಾನ್ತ್ವಯನ್ ಬೋಧಯಾದೌ ತಂ ತೇನ ಕಿಂ ನೋಪಶಾಮ್ಯತಿ
ನರಸಿಂಹನ ಅಗ್ನಿ ಉರಿಯುತ್ತಿದೆ; ಅವನನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸು, ಅವನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದು. ಮೊದಲು ಅವನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಬೋಧಿಸು—ಅವನಿಗೆ ಯಾಕೆ ಶಾಂತಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ?
ತತೋ ಮತ್ಪರಮಂ ಭಾವಂ ಭೈರವಂ ಸಂಪ್ರದರ್ಶಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮೇಣ ಸಂಹೃತ್ಯ ಸ್ಥೂಲಂ ಸ್ಥೂಲೇನ ತೇಜಸಾ
ನಂತರ ನನ್ನ ಪರಮ ಸ್ಥಿತಿಯಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಭೈರವನನ್ನು, ಸ್ಥೂಲ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಸ್ಥೂಲವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದು, ಸೂಕ್ಷ್ಮದಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದು, ತೋರಿಸು.
ವಕ್ತ್ರಮಾನಯ ಕೃತ್ತಿಂ ಚ ವೀರಭದ್ರ ಮಮಾಜ್ಞಯಾ ಇತ್ಯಾದಿಷ್ಟೋ ಗಣಾಧ್ಯಕ್ಷಃ ಪ್ರಶಾನ್ತವಪುರಾಸ್ಥಿತಃ
ನನ್ನ ಆದೇಶದಿಂದ, ವಿರಭದ್ರಾ, ಮುಖವನ್ನೂ ಚರ್ಮವನ್ನೂ ತಂದುಕೊ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಗಣಾಧ್ಯಕ್ಷನು ಶಾಂತ ಸ್ವರೂಪದಿಂದ ನಿಂತನು.
ಜಗಾಮ ರಂಹಸಾ ತತ್ರ ಯತ್ರಾಸ್ತೇ ನರಕೇಸರೀ ತತಸ್ತಂ ಬೋಧಯಾಮಾಸ ವೀರಭದ್ರೋ ಹರೋ ಹರಿಮ್
ಅವನೊಬ್ಬನು ವೇಗವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದನು, ಅಲ್ಲಿ ನರಸಿಂಹನಂತೆ ಇದ್ದವನ ಬಳಿಗೆ. ಆಗ ವಿರಭದ್ರನು ಹರಿಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದನು, ಹರನು ಹರಿಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದನು.
ಉವಾಚ ವಾಕ್ಯಮೀಶಾನಃ ಪಿತಾ ಪುತ್ರಮಿವೌರಸಮ್ ಜಗತ್ಸುಖಾಯ ಭಗವನ್ನ್ ಅವತೀರ್ಣೋ ಽಸಿ ಮಾಧವ
ಈಶಾನನು ತಂದೆಯಂತೆ ಮಗನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು: ಲೋಕದ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ, ಭಗವಂತಾ, ನೀನು ಇಳಿದು ಬಂದಿದ್ದೀಯ, ಮಾಧವ.
ಸ್ಥಿತ್ಯರ್ಥೇನ ಚ ಯುಕ್ತೋ ಽಸಿ ಪರೇಣ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಾ ಜನ್ತುಚಕ್ರಂ ಭಗವತಾ ರಕ್ಷಿತಂ ಮತ್ಸ್ಯರೂಪಿಣಾ
ಪರಮೇಶ್ವರನಿಂದ ನೀನು ಸ್ಥಿತಿಗಾಗಿ ನಿಯೋಜಿತನಾಗಿದ್ದೀಯ; ಭಗವಂತನು ಮೀನು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಪುಚ್ಛೇನೈವ ಸಮಾಬಧ್ಯ ಭ್ರಮನ್ನೇಕಾರ್ಣವೇ ಪುರಾ ಬಿಭರ್ಷಿ ಕೂರ್ಮರೂಪೇಣ ವಾರಾಹೇಣೋದ್ಧೃತಾ ಮಹೀ
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀನು ಹಿನ್ನಡೆಯಿಂದ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಒಂದೇ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿದ್ದೆ. ನೀನು ಕೂರ್ಮ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದೆ, ವಾರಾಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಎತ್ತಿದ್ದೆ.
ಅನೇನ ಹರಿರೂಪೇಣ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುರ್ಹತಃ ವಾಮನೇನ ಬಲಿರ್ಬದ್ಧಸ್ ತ್ವಯಾ ವಿಕ್ರಮತಾ ಪುನಃ
ಈ ಹರಿರೂಪದಿಂದ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದೆ; ವಾಮನ ರೂಪದಿಂದ ಬಲಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಂದ ಬಂಧಿಸಿದ್ದೆ.
ತ್ವಮ್ ಏವ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಪ್ರಭಾವಃ ಪ್ರಭುರ್ ಅವ್ಯಯಃ ಯದಾ ಯದಾ ಹಿ ಲೋಕಸ್ಯ ದುಃಖಂ ಕಿಂಚಿತ್ ಪ್ರಜಾಯತೇ
ನೀನೇ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಶಕ್ತಿ, ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಪ್ರಭು; ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ದುಃಖವು ಉಂಟಾದಾಗ,
ತದಾ ತದಾವತೀರ್ಣಸ್ತ್ವಂ ಕರಿಷ್ಯಸಿ ನಿರಾಮಯಮ್ ನಾಧಿಕಸ್ತ್ವತ್ಸಮೋ ಽಪ್ಯಸ್ತಿ ಹರೇ ಶಿವಪರಾಯಣ
ಅಂತಹಾಗಲೆಲ್ಲ ನೀನು ಇಳಿದು, ಅದನ್ನು ದುಃಖಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತೀಯ; ಹರಿ, ಶಿವಭಕ್ತನಾದ ನೀನಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡವನೂ ಸಮನೂ ಇಲ್ಲ.
ತ್ವಯಾ ಧರ್ಮಾಶ್ ಚ ವೇದಾಶ್ ಚ ಶುಭೇ ಮಾರ್ಗೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಃ ಯದರ್ಥಮ್ ಅವತಾರೋ ಽಯಂ ನಿಹತಃ ಸೋ ಽಪಿ ಕೇಶವ
ನಿನ್ನಿಂದ ಧರ್ಮವೂ ವೇದಗಳೂ ಶುಭಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ; ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನ ಅವತಾರ, ಆವನೂ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು, ಕೇಶವ.
ಅತ್ಯನ್ತಘೋರಂ ಭಗವನ್ ನರಸಿಂಹ ವಪುಸ್ತವ ಉಪಸಂಹರ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಂಸ್ ತ್ವಮೇವ ಮಮ ಸಂನಿಧೌ
ಭಗವಂತಾ, ನಿನ್ನ ನರಸಿಂಹ ರೂಪವು ತುಂಬಾ ಭಯಾನಕವಾಗಿದೆ; ಅದನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆ, ನೀನೇ ವಿಶ್ವದ ಆತ್ಮ, ನನ್ನ ಬಳಿಯೇ ಇರು.
ಇತ್ಯುಕ್ತೋ ವೀರಭದ್ರೇಣ ನೃಸಿಂಹಃ ಶಾನ್ತಯಾ ಗಿರಾ ತತೋ ಽಧಿಕಂ ಮಹಾಘೋರಂ ಕೋಪಂ ಪ್ರಜ್ವಾಲಯದ್ಧರಿಃ
ವೀರಭದ್ರನು ಹೀಗೆ ವಿನಯದಿಂದ ಕೇಳಿದಾಗ, ನರಸಿಂಹನಾದ ಹರಿಯು ಇನ್ನೂ ಭಯಾನಕವಾದ ಕೋಪವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದನು.