ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ದೇವದಾರುವನೇ ಶಮ್ಭೋಃ ಪ್ರವೇಶಃ ಶಂಕರಸ್ಯ ತು ಸುದರ್ಶನಸ್ಯ ಚಾಖ್ಯಾನಂ ಕ್ರಮಸಂನ್ಯಾಸಲಕ್ಷಣಮ್

ದೇವದಾರು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಂಭುವಿನ ಪ್ರವೇಶ, ಶಂಕರನ ಕಥೆ, ಸುದರ್ಶನನ ಕಥಾನಕ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಸಂನ್ಯಾಸದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಶ್ರದ್ಧಾಸಾಧ್ಯೋ ಽಥ ರುದ್ರಸ್ತು ಕಥಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ತದಾ ಮಧುನಾ ಕೈಟಭೇನೈವ ಪುರಾ ಹೃತಗತೇರ್ವಿಭೋಃ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸಿದ್ಧನಾಗುವ ರುದ್ರನನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನು ವರ್ಣಿಸಿದನು; ಆ ವೇಳೆ ಮಹಾತ್ಮನ ಚಲನೆಗೆ ಮಧು ಮತ್ತು ಕೈಟಭನು ಅಡ್ಡಿಯಾದರು.

ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪರಮಂ ಜ್ಞಾನಮ್ ಆದಾತುಂ ಮೀನತಾ ಹರೇಃ ಸರ್ವಾವಸ್ಥಾಸು ವಿಷ್ಣೋಶ್ ಚ ಜನನಂ ಲೀಲಯೈವ ತು

ಬ್ರಹ್ಮನ ಪರಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು, ಹರಿಯನು ಮೀನು ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲೂ ಅವನ ಜನ್ಮ—allವು ಲೀಲೆಯಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿದೆ.

ರುದ್ರಪ್ರಸಾದಾದ್ವಿಷ್ಣೋಶ್ ಚ ಜಿಷ್ಣೋಶ್ಚೈವ ತು ಸಮ್ಭವಃ ಮನ್ಥಾನಧಾರಣಾರ್ಥಾಯ ಹರೇಃ ಕೂರ್ಮತ್ವಮೇವಚ

ರುದ್ರನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮತ್ತು ಜಿಷ್ಣುವಿನ ಉತ್ಪತ್ತಿ, ಮತ್ತು ಮंथನದ ದಂಡವನ್ನು ಧರಿಸಲು ಹರಿಯು ಕರ್ಮ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿದುದೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಂಕರ್ಷಣಸ್ಯ ಚೋತ್ಪತ್ತಿಃ ಕೌಶಿಕ್ಯಾಶ್ ಚ ಪುನರ್ಭವಃ ಯದೂನಾಂ ಚೈವ ಸಮ್ಭೂತಿರ್ ಯಾದವತ್ವಂ ಹರೇಃ ಸ್ವಯಮ್

ಸಂಕರ್ಷಣನ ಜನನ, ಕೌಶಿಕಿಯ ಪುನರ್ಜನ್ಮ, ಯದುಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಹರಿಯು ಯಾದವ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿದುದೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿದೆ.

ಭೋಜರಾಜಸ್ಯ ದೌರಾತ್ಮ್ಯಂ ಮಾತುಲಸ್ಯ ಹರೇರ್ವಿಭೋಃ ಬಾಲಭಾವೇ ಹರೇಃ ಕ್ರೀಡಾ ಪುತ್ರಾರ್ಥಂ ಶಂಕರಾರ್ಚನಮ್

ಭೋಜರಾಜನ ದುಷ್ಟತೆ, ಮಹಾತ್ಮ ಹರಿಯ ಮಾವನ ದುಷ್ಟತೆ, ಹರಿಯ ಬಾಲ್ಯಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಪುತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಶಂಕರನ ಪೂಜೆಯೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನಾರಸ್ಯ ಚ ತಥೋತ್ಪತ್ತಿಃ ಕಪಾಲೇ ವೈಷ್ಣವಾದ್ಧರಾತ್ ಭೂಭಾರನಿಗ್ರಹಾರ್ಥೇ ತು ರುದ್ರಸ್ಯಾರಾಧನಂ ಹರೇಃ

ವೈಷ್ಣವ ಕಪಾಲದಿಂದ ನರನ ಉತ್ಪತ್ತಿ, ಭೂಭಾರದ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಹರಿಯು ರುದ್ರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದುದೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿದೆ.

ವೈನ್ಯೇನ ಪೃಥುನಾ ಭೂಮೇಃ ಪುರಾ ದೋಹಪ್ರವರ್ತನಮ್ ದೇವಾಸುರೇ ಪುರಾ ಲಬ್ಧೋ ಭೃಗುಶಾಪಶ್ ಚ ವಿಷ್ಣುನಾ

ವೈನ್ಯನಾದ ಪೃಥುನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಿಂದುಗೊಳ್ಳಿಸಿದುದು, ದೇವಾಸುರರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೃಗುನು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದುದೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕೃಷ್ಣತ್ವೇ ದ್ವಾರಕಾಯಾಂ ತು ನಿಲಯೋ ಮಾಧವಸ್ಯ ತು ಲಬ್ಧೋ ಹಿತಾಯ ಶಾಪಸ್ತು ದುರ್ವಾಸಸ್ಯಾನನಾದ್ಧರೇಃ

ಕೃಷ್ಣ ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ಮಾಧವನು ದ್ವಾರಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದುದು ಮತ್ತು ಹರಿಯು ತನ್ನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ದುರ್ವಾಸನಿಂದ ಶಾಪವನ್ನು ಪಡೆದುದೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿದೆ.

ವೃಷ್ಣ್ಯನ್ಧಕವಿನಾಶಾಯ ಶಾಪಃ ಪಿಣ್ಡಾರವಾಸಿನಾಮ್ ಏರಕಸ್ಯ ತಥೋತ್ಪತ್ತಿಸ್ ತೋಮರಸ್ಯೋದ್ಭವಸ್ ತಥಾ

ವೃಷ್ಣಿ ಮತ್ತು ಅಂಧಕರ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ದೊರೆತ ಶಾಪ, ಎರಕನ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ತೋಮರನ ಹುಟ್ಟುವಿಕೆಯೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿದೆ.

ಏರಕಾಲಾಭತೋ ಽನ್ಯೋನ್ಯಂ ವಿವಾದೇ ವೃಷ್ಣಿವಿಗ್ರಹಃ ಲೀಲಯಾ ಚೈವ ಕೃಷ್ಣೇನ ಸ್ವಕುಲಸ್ಯ ಚ ಸಂಹೃತಿಃ

ಎರಕಾ ಹುಲ್ಲು ದೊರೆತ ಕಾರಣದಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಜಗಳ, ವೃಷ್ಣಿಗಳ ಕಲಹ, ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ಲೀಲೆಯಿಂದ ಸಂಹರಿಸಿದುದೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಏರಕಾಸ್ತ್ರಬಲೇನೈವ ಗಮನಂ ಸ್ವೇಚ್ಛಯೈವ ತು ಬ್ರಹ್ಮಣಶ್ಚೈವ ಮೋಕ್ಷಸ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಂ ತು ಸುವಿಸ್ತರಮ್

ಏರಕಾ ಹುಲ್ಲಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬಂದಂತೆ ಸಂಚರಿಸಬಹುದು; ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಮೋಕ್ಷದ ಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪುರಾನ್ಧಕಾಗ್ನಿದಕ್ಷಾಣಾಂ ಶಕ್ರೇಭಮೃಗರೂಪಿಣಾಮ್ ಮದನಸ್ಯಾದಿದೇವಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಣಶ್ ಚಾಮರಾರಿಣಾಮ್

ಹಳೆಯ ಅಂಧಕ, ಅಗ್ನಿ, ದಕ್ಷಿಣ, ಇಂದ್ರನ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳುವವರು, ಆನೆ, ಜಿಂಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವವರು, ಕಾಮದೇವನು, ಆದಿದೇವ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಮತ್ತು ಅಮರರನ್ನು ಶತ್ರುವಾಗಿರುವವರ ಕಥೆಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ.

ಹಲಾಹಲಸ್ಯ ದೈತ್ಯಸ್ಯ ಕೃತಾವಜ್ಞಾ ಪಿನಾಕಿನಾ ಜಾಲಂಧರವಧಶ್ಚೈವ ಸುದರ್ಶನಸಮುದ್ಭವಃ

ಹಲಾಹಲ ಎಂಬ ದೈತ್ಯನನ್ನು ಪಿನಾಕಿ ಅವಮಾನಿಸಿದುದು, ಜಾಲಂಧರನ ವಧೆ, ಸುದರ್ಶನನ ಉದ್ಭವ—allವು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವಿಷ್ಣೋರ್ವರಾಯುಧಾವಾಪ್ತಿಸ್ ತಥಾ ರುದ್ರಸ್ಯ ಚೇಷ್ಟಿತಮ್ ತಥಾನ್ಯಾನಿ ಚ ರುದ್ರಸ್ಯ ಚರಿತಾನಿ ಸಹಸ್ರಶಃ

ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ವರಾಯುಧ ಸಿಕ್ಕುದು, ರುದ್ರನ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ರುದ್ರನ ಅನೇಕ ಸಾವಿರಾರು ಚರಿತ್ರೆಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿವೆ.

ಹರೇಃ ಪಿತಾಮಹಸ್ಯಾಥ ಶಕ್ರಸ್ಯ ಚ ಮಹಾತ್ಮನಃ ಪ್ರಭಾವಾನುಭವಶ್ಚೈವ ಶಿವಲೋಕಸ್ಯ ವರ್ಣನಮ್

ಹರಿಯು, ಪಿತಾಮಹನು ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮ ಇಂದ್ರನ ಶಕ್ತಿಯ ಅನುಭವ, ಶಿವಲೋಕದ ವರ್ಣನೆ—allವು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭೂಮೌ ರುದ್ರಸ್ಯ ಲೋಕಂ ಚ ಪಾತಾಲೇ ಹಾಟಕೇಶ್ವರಮ್ ತಪಸಾಂ ಲಕ್ಷಣಂ ಚೈವ ದ್ವಿಜಾನಾಂ ವೈಭವಂ ತಥಾ

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರುದ್ರನ ಲೋಕ, ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಹಾಟಕೇಶ್ವರ, ತಪಸ್ಸಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರ ವೈಭವ—allವು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿದೆ.

ಆಧಿಕ್ಯಂ ಸರ್ವಮೂರ್ತೀನಾಂ ಲಿಙ್ಗಮೂರ್ತೇರ್ವಿಶೇಷತಃ ಲಿಙ್ಗೇ ಽಸ್ಮಿನ್ನಾನುಪೂರ್ವ್ಯೇಣ ವಿಸ್ತರೇಣಾನುಕೀರ್ತ್ಯತೇ

ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಲಿಂಗರೂಪದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿವರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಏತಜ್ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಪುರಾಣಸ್ಯ ಸಂಕ್ಷೇಪಂ ಕೀರ್ತಯೇತ್ತು ಯಃ ಸರ್ವಪಾಪವಿನಿರ್ಮುಕ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ಸ ಗಚ್ಛತಿ

ಯಾರು ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ಪುರಾಣದ ಸಾರವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ.

ಅಲಿಙ್ಗೋ ಲಿಙ್ಗಮೂಲಂ ತು ಅವ್ಯಕ್ತಂ ಲಿಙ್ಗಮುಚ್ಯತೇ ಅಲಿಙ್ಗಃ ಶಿವ ಇತ್ಯುಕ್ತೋ ಲಿಙ್ಗಂ ಶೈವಮಿತಿ ಸ್ಮೃತಮ್

ಅಪ್ರಕಟವಾದದು ಲಿಂಗದ ಮೂಲ, ಅದನ್ನು ಅಲಿಂಗ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಲಿಂಗವೇ ಶಿವನು, ಲಿಂಗವನ್ನು ಶೈವ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಧಾನಂ ಪ್ರಕೃತಿಶ್ಚೇತಿ ಯದಾಹುರ್ಲಿಙ್ಗಮುತ್ತಮಮ್ ಗನ್ಧವರ್ಣರಸೈರ್ಹೀನಂ ಶಬ್ದಸ್ಪರ್ಶಾದಿವರ್ಜಿತಮ್

ಪ್ರಧಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಪರಮ ಲಿಂಗ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅದು ವಾಸನೆ, ಬಣ್ಣ, ರುಚಿ ಇಲ್ಲದದು, ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಶ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಲ್ಲದದು.

ಅಗುಣಂ ಧ್ರುವಮಕ್ಷಯ್ಯಮ್ ಅಲಿಙ್ಗಂ ಶಿವಲಕ್ಷಣಮ್ ಗನ್ಧವರ್ಣರಸೈರ್ಯುಕ್ತಂ ಶಬ್ದಸ್ಪರ್ಶಾದಿಲಕ್ಷಣಮ್

ಗುಣರಹಿತ, ಶಾಶ್ವತ, ಕ್ಷಯವಿಲ್ಲದ ಅಲಿಂಗವೇ ಶಿವನ ಲಕ್ಷಣ; ವಾಸನೆ, ಬಣ್ಣ, ರುಚಿಯುಳ್ಳದು ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಶ ಮುಂತಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವದು.

ಜಗದ್ಯೋನಿಂ ಮಹಾಭೂತಂ ಸ್ಥೂಲಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ ವಿಗ್ರಹೋ ಜಗತಾಂ ಲಿಙ್ಗಮ್ ಅಲಿಙ್ಗಾದ್ ಅಭವತ್ಸ್ವಯಮ್

ಹೆಚ್ಚು ಪವಿತ್ರರಾದ ದ್ವಿಜರೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಮೂಲ, ಮಹಾಭೂತ, ಸ್ಥೂಲ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ—allವು, ಜಗತ್ತಿನ ರೂಪವಾದ ಲಿಂಗವು ಅಲಿಂಗದಿಂದ ಸ್ವತಃ ಉದಯವಾಯಿತು.

ಸಪ್ತಧಾಚಾಷ್ಟಧಾ ಚೈವ ತಥೈಕಾದಶಧಾ ಪುನಃ ಲಿಙ್ಗಾನ್ಯಲಿಙ್ಗಸ್ಯ ತಥಾ ಮಾಯಯಾ ವಿತತಾನಿ ತು

ಏಳು, ಎಂಟು, ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ವಿಧವಾಗಿ, ಅಲಿಂಗದ ಲಿಂಗಗಳು ಮಾಯೆಯಿಂದ ಹೀಗೆ ಹರಡಿವೆ.

ತೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಧಾನದೇವಾನಾಂ ತ್ರಯಮಾಸೀಚ್ಛಿವಾತ್ಮಕಮ್ ಏಕಸ್ಮಾತ್ತ್ರಿಷ್ವಭೂದ್ವಿಶ್ವಮ್ ಏಕೇನ ಪರಿರಕ್ಷಿತಮ್

ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಶಿವಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಉದಯಿಸಿದರು. ಒಂದರಿಂದ ಮೂರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು ಹುಟ್ಟಿತು; ಒಂದರಿಂದಲೇ ಅದು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಏಕೇನೈವ ಹೃತಂ ವಿಶ್ವಂ ವ್ಯಾಪ್ತಂ ತ್ವೇವಂ ಶಿವೇನ ತು ಅಲಿಙ್ಗಂ ಚೈವ ಲಿಙ್ಗಂ ಚ ಲಿಙ್ಗಾಲಿಙ್ಗಾನಿ ಮೂರ್ತಯಃ

ಒಂದರಿಂದಲೇ ಜಗತ್ತು ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಹೀಗೆ ಶಿವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅಲಿಂಗವೂ ಲಿಂಗವೂ, ಲಿಂಗ-ಅಲಿಂಗ ರೂಪಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅವನ ಪ್ರಭಾವ.

ಯಥಾವತ್ಕಥಿತಾಶ್ಚೈವ ತಸ್ಮಾದ್ಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ವಯಂ ಜಗತ್ ಅಲಿಙ್ಗೀ ಭಗವಾನ್ ಬೀಜೀ ಸ ಏವ ಪರಮೇಶ್ವರಃ

ಹೀಗಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಜಗತ್ತು. ಅಲಿಂಗಸ್ವರೂಪನಾದ ಭಗವಂತನೇ ಬೀಜ; ಅವನೇ ಪರಮೇಶ್ವರ.

ಬೀಜಂ ಯೋನಿಶ್ ಚ ನಿರ್ಬೀಜಂ ನಿರ್ಬೀಜೋ ಬೀಜಮುಚ್ಯತೇ ಬೀಜಯೋನಿಪ್ರಧಾನಾನಾಮ್ ಆತ್ಮಾಖ್ಯಾ ವರ್ತತೇ ತ್ವಿಹ

ಬೀಜ, ಯೋನಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಬೀಜ; ನಿರ್ಬೀಜವೇ ಬೀಜ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬೀಜ, ಯೋನಿ, ಪ್ರಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪ ಇಲ್ಲಿ ಇದೆ.

ಪರಮಾತ್ಮಾ ಮುನಿರ್ಬ್ರಹ್ಮ ನಿತ್ಯಬುದ್ಧಸ್ವಭಾವತಃ ವಿಶುದ್ಧೋ ಽಯಂ ತಥಾ ರುದ್ರಃ ಪುರಾಣೇ ಶಿವ ಉಚ್ಯತೇ

ಪರಮಾತ್ಮ, ಋಷಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಸದಾ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪ, ಶುದ್ಧನು; ಹಾಗೆಯೇ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಶಿವ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ರುದ್ರನೂ ಕೂಡ.