ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ತತಸ್ತೇ ಸಮಸ್ತಾಃ ಸುರೇನ್ದ್ರಾಃ ಸಸಾಧ್ಯಾಃ ಸುರೇಶಂ ಮಹೇಶಂ ಪುರೇತ್ಯಾಹುರೇವಮ್ ದ್ರುತಂ ಚಾಲ್ಪವೀರ್ಯಪ್ರಭಿನ್ನಾಙ್ಗಭಿನ್ನಾ ವಯಂ ದೈತ್ಯರಾಜಸ್ಯ ಶಸ್ತ್ರೈರ್ನಿಕೃತ್ತಾಃ

ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕರು, ಸಾಧ್ಯರೊಂದಿಗೆ, ಮಹೇಶನ ಬಳಿಗೆ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಹೇಳಿದರು: 'ನಮ್ಮ ಅಂಗಗಳು ಮುರಿದು, ಶಕ್ತಿಯೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ದೈತ್ಯರಾಜನ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ನಾವು ಕಡಿದಿದ್ದೇವೆ.'

ಇತೀದಮಖಿಲಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ದೈತ್ಯಾಗಮಮ್ ಅನೌಪಮಮ್ ಗಣೇಶ್ವರೈಶ್ ಚ ಭಗವಾನ್ ಅನ್ಧಕಾಭಿಮುಖಂ ಯಯೌ

ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು, ಅದ್ಭುತವಾದ ದೈತ್ಯನ ಆಗಮನವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಭಗವಂತನು ಗಣಪತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂಧಕನ ಎದುರಿಗೆ ಹೊರಟನು.

ಜಯೇತಿ ವಾಚಾ ಭಗವನ್ತಮ್ ಊಚುಃ ಕಿರೀಟಬದ್ಧಾಞ್ಜಲಯಃ ಸಮನ್ತಾತ್

ಸುತ್ತಲೂ ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ಕಿರೀಟಧಾರಿಗಳು ವಿಜಯಧ್ವನಿಯಿಂದ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಕೈಮುಗಿದು ಮಾತಾಡಿದರು.

ಅಥಾಶೇಷಾಸುರಾಂಸ್ತಸ್ಯ ಕೋಟಿಕೋಟಿಶತೈಸ್ ತತಃ ಭಸ್ಮೀಕೃತ್ಯ ಮಹಾದೇವೋ ನಿರ್ಬಿಭೇದಾನ್ಧಕಂ ತದಾ

ಆಗ ಮಹಾದೇವನು ಲಕ್ಷಾಂತರ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಭಸ್ಮಮಾಡಿ, ತಕ್ಷಣ ಅಂಧಕನನ್ನು ಭೇದಿಸಿದನು.

ಶೂಲೇನ ಶೂಲಿನಾ ಪ್ರೋತಂ ದಗ್ಧಕಲ್ಮಷಕಞ್ಚುಕಮ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾನ್ಧಕಂ ನನಾದೇಶಂ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಸ ಪಿತಾಮಹಃ

ಶೂಲಧಾರಿಯು ಅಂಧಕನನ್ನು ಶೂಲದಿಂದ ಹೊಡೆದು, ಅವನ ಪಾಪಗಳೆಲ್ಲಾ ಸುಟ್ಟುಹೋದದನ್ನು ನೋಡಿ, ಪಿತಾಮಹನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಘೋಷಿಸಿದನು.

ತನ್ನಾದಶ್ರವಣಾನ್ನೇದುರ್ ದೇವಾ ದೇವಂ ಪ್ರಣಮ್ಯ ತಮ್ ನನೃತುರ್ಮುನಯಃ ಸರ್ವೇ ಮುಮುದುರ್ಗಣಪುಙ್ಗವಾಃ

ಆ ಘೋಷವನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವತೆಗಳು ಆ ದೇವರನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹರ್ಷದಿಂದ ಕೂಗಿ, ಮುನಿಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ಕುಣಿದು, ಗಣಪತಿಗಳು ಸಂತೋಷಿಸಿದರು.

ಸಸೃಜುಃ ಪುಷ್ಪವರ್ಷಾಣಿ ದೇವಾಃ ಶಂಭೋಸ್ತದೋಪರಿ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮಖಿಲಂ ಹರ್ಷಾನ್ ನನನ್ದ ಚ ನನಾದ ಚ

ದೇವತೆಗಳು ಶಂಭುವಿನ ಮೇಲೆ ಹೂವಿನ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದರು; ಮೂರು ಲೋಕಗಳೆಲ್ಲಾ ಆನಂದದಿಂದ ಹರ್ಷಿಸಿ ಘೋಷಿಸಿದವು.

ದಗ್ಧೋ ಽಗ್ನಿನಾ ಚ ಶೂಲೇನ ಪ್ರೋತಃ ಪ್ರೇತ ಇವಾನ್ಧಕಃ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಂ ಭಾವಮಾಸ್ಥಾಯ ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ಚೇತಸಾ

ಅಂಧಕನು ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟು, ಶೂಲದಲ್ಲಿ ತೂರಲ್ಪಟ್ಟು, ಶವದಂತೆ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಚಿಂತನೆಮಾಡಿದನು.

ಜನ್ಮಾನ್ತರೇ ಽಪಿ ದೇವೇನ ದಗ್ಧೋ ಯಸ್ಮಾಚ್ಛಿವೇನ ವೈ ಆರಾಧಿತೋ ಮಯಾ ಶಂಭುಃ ಪುರಾ ಸಾಕ್ಷಾನ್ಮಹೇಶ್ವರಃ

ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ನಾನು ಶಿವನಿಂದ ಸುಟ್ಟಿದ್ದೆನು; ಆ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ನಾನು ಪೂಜಿಸಿದ್ದೆನು.

ತಸ್ಮಾದೇತನ್ಮಯಾ ಲಬ್ಧಮ್ ಅನ್ಯಥಾ ನೋಪಪದ್ಯತೇ ಯಃ ಸ್ಮರೇನ್ಮನಸಾ ರುದ್ರಂ ಪ್ರಾಣಾನ್ತೇ ಸಕೃದೇವ ವಾ

ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ನನಗೆ ಇದು ದೊರೆತಿದೆ; ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಯಾರು ಜೀವದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರುದ್ರನನ್ನು ಒಂದೇ ಸಲ ನೆನೆಸಿದರೂ,

ಸ ಯಾತಿ ಶಿವಸಾಯುಜ್ಯಂ ಕಿಂ ಪುನರ್ಬಹುಶಃ ಸ್ಮರನ್ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚ ಭಗವಾನ್ವಿಷ್ಣುಃ ಸರ್ವೇ ದೇವಾಃ ಸವಾಸವಾಃ

ಅವನು ಶಿವನೊಂದಿಗಿನ ಐಕ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅನೇಕ ಬಾರಿ ನೆನೆಸಿದರೆ ಇನ್ನಷ್ಟು. ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಇಂದ್ರನೊಡನೆ,

ಶರಣಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ತಮೇವ ಶರಣಂ ವ್ರಜೇತ್ ಏವಂ ಸಂಚಿನ್ತ್ಯ ತುಷ್ಟಾತ್ಮಾ ಸೋ ಽನ್ಧಕಶ್ ಚಾನ್ಧಕಾರ್ದನಮ್

ಅವರು ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದು ಶಿವನಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ; ಅವನಲ್ಲೇ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸಿ ಅಂಧಕನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟುಕೊಂಡನು.

ಸಗಣಂ ಶಿವಮೀಶಾನಮ್ ಅಸ್ತುವತ್ಪುಣ್ಯಗೌರವಾತ್ ಪ್ರಾರ್ಥಿತಸ್ತೇನ ಭಗವಾನ್ ಪರಮಾರ್ತಿಹರೋ ಹರಃ

ತನ್ನ ಸಂಗಡಿಗರೊಂದಿಗೆ ಅಂಧಕನು ಪುಣ್ಯದ ಗೌರವದಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು. ಅವನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಭಗವಂತನು, ಪರಮದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಹರನು, ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು.

ಹಿರಣ್ಯನೇತ್ರತನಯಂ ಶೂಲಾಗ್ರಸ್ಥಂ ಸುರೇಶ್ವರಃ ಪ್ರೋವಾಚ ದಾನವಂ ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಘೃಣಯಾ ನೀಲಲೋಹಿತಃ

ಹಿರಣ್ಯನೇತ್ರನ ಮಗನು ಶೂಲದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ತೂರಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನು, ನೀಲಲೋಹಿತನು, ಆ ದಾನವನನ್ನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು.

ತುಷ್ಟೋ ಽಸ್ಮಿ ವತ್ಸ ಭದ್ರಂ ತೇ ಕಾಮಂ ಕಿಂ ಕರವಾಣಿ ತೇ ವರಾನ್ವರಯ ದೈತ್ಯೇನ್ದ್ರ ವರದೋ ಽಹಂ ತವಾನ್ಧಕ

ನಾನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ ಮಗನೇ, ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ. ನಿನಗೆ ಯಾವ ವರವನ್ನು ಕೊಡಲಿ? ಏನು ಬೇಕೋ ಕೇಳು, ಅಂಧಕ, ನಾನು ನಿನಗೆ ವರದಾತನು.

ಶ್ರುತ್ವಾ ವಾಕ್ಯಂ ತದಾ ಶಂಭೋರ್ ಹಿರಣ್ಯನಯನಾತ್ಮಜಃ ಹರ್ಷಗದ್ಗದಯಾ ವಾಚಾ ಪ್ರೋವಾಚೇದಂ ಮಹೇಶ್ವರಮ್

ಶಂಭುವಿನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಹಿರಣ್ಯನೇತ್ರನ ಮಗನು ಆನಂದದಿಂದ ಗದ್ಗದಿತವಾಗಿದ್ದ ಸ್ವರದಿಂದ ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.

ಭಗವನ್ದೇವದೇವೇಶ ಭಕ್ತಾರ್ತಿಹರ ಶಙ್ಕರ ತ್ವಯಿ ಭಕ್ತಿಃ ಪ್ರಸೀದೇಶ ಯದಿ ದೇಯೋ ವರಶ್ ಚ ಮೇ

ಭಗವನೆ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವರೇ, ಭಕ್ತರ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಶಂಕರನೇ, ನೀನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ ನನಗೆ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿ ದೊರಕಲಿ ಎಂದು ವರವನ್ನು ಕೊಡು.

ಶ್ರುತ್ವಾ ಭವೋ ಽಪಿ ವಚನಮ್ ಅನ್ಧಕಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ಪ್ರದದೌ ದುರ್ಲಭಾಂ ಶ್ರದ್ಧಾಂ ದೈತ್ಯೇನ್ದ್ರಾಯ ಮಹಾದ್ಯುತಿಃ

ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಅಂಧಕನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಭವನು, ಆ ಮಹೋನ್ನತನು, ದೈತ್ಯರ ರಾಜನಿಗೆ ಅಪರೂಪದ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ನೀಡಿದನು.

ಗಾಣಪತ್ಯಂ ಚ ದೈತ್ಯಾಯ ಪ್ರದದೌ ಚಾವರೋಪ್ಯ ತಮ್ ಪ್ರಣೇಮುಸ್ತಂ ಸುರೇನ್ದ್ರಾದ್ಯಾ ಗಾಣಪತ್ಯೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್

ಅವನು ದೈತ್ಯನಿಗೆ ಗಣಪತ್ಯವನ್ನು ಕೂಡಾ ನೀಡಿದನು, ಅವನನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ. ಗಣಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದ ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕರು ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು.

ಕಥಮಸ್ಯ ಪಿತಾ ದೈತ್ಯೋ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷಃ ಸುದಾರುಣಃ ವಿಷ್ಣುನಾ ಸೂದಿತೋ ವಿಷ್ಣುರ್ ವಾರಾಹತ್ವಂ ಕಥಂ ಗತಃ

ಅವನ ತಂದೆಯಾದ ಭಯಂಕರ ದೈತ್ಯನಾದ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನನ್ನು ವಿಷ್ಣು ಹೇಗೆ ಸಂಹರಿಸಿದನು? ವಿಷ್ಣು ಹೇಗೆ ಹಂದಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು?

ತಸ್ಯ ಶೃಙ್ಗಂ ಮಹೇಶಸ್ಯ ಭೂಷಣತ್ವಂ ಕಥಂ ಗತಮ್ ಏತತ್ಸರ್ವಂ ವಿಶೇಷೇಣ ಸೂತ ವಕ್ತುಮಿಹಾರ್ಹಸಿ

ಅವನ ದಂತವು ಮಹೇಶ್ವರನ ಆಭರಣವಾಗಿದ್ದುದು ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಿತು? ಸೂತ, ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕು.

ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪೋರ್ಭ್ರಾತಾ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ ಪುರಾನ್ಧಕಾಸುರೇಶಸ್ಯ ಪಿತಾ ಕಾಲಾನ್ತಕೋಪಮಃ

ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನು ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವನ ಸಹೋದರನಾಗಿ, ಅಂಧಕಾಸುರನ ತಂದೆಯಾಗಿ, ಕಾಲದಂತೆ ಭಯಂಕರನಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು.

ದೇವಾಞ್ಜಿತ್ವಾಥ ದೈತ್ಯೇನ್ದ್ರೋ ಬದ್ಧ್ವಾ ಚ ಧರಣೀಮಿಮಾಮ್ ನೀತ್ವಾ ರಸಾತಲಂ ಚಕ್ರೇ ವನ್ದೀಮ್ ಇನ್ದೀವರಪ್ರಭಾಮ್

ದೈತ್ಯರಾಧಿಪತಿ ದೇವರನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ, ಅವಳನ್ನು ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದನು, ಆ ಭೂಮಿ ನೀಲಕಮಲದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.

ತತಃ ಸಬ್ರಹ್ಮಕಾ ದೇವಾಃ ಪರಿಮ್ಲಾನಮುಖಶ್ರಿಯಃ ಬಾಧಿತಾಸ್ತಾಡಿತಾ ಬದ್ಧ್ವಾ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷೇಣ ತೇನ ವೈ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನೊಡನೆ ದೇವತೆಗಳು ದುಃಖದಿಂದ ಮುಖವು ಮಂಕಾಗಿದ್ದು, ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನಿಂದ ಬಾಧೆಪಟ್ಟು, ಹೊಡೆದು, ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

ಬಲಿನಾ ದೈತ್ಯಮುಖ್ಯೇನ ಕ್ರೂರೇಣ ಸುದುರಾತ್ಮನಾ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಶಿರಸಾ ವಿಷ್ಣುಂ ದೈತ್ಯಕೋಟಿವಿಮರ್ದನಮ್

ಆ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಕ್ರೂರ ದೈತ್ಯನಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ದೇವತೆಗಳು, ಲಕ್ಷಾಂತರ ದೈತ್ಯರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಶಿರಸಾ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು.

ಸರ್ವೇ ವಿಜ್ಞಾಪಯಾಮಾಸುರ್ ಧರಣೀಬನ್ಧನಂ ಹರೇಃ ಶ್ರುತ್ವೈತದ್ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುರ್ ಧರಣೀಬನ್ಧನಂ ಹರಿಃ

ಎಲ್ಲರೂ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿರುವ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಮಾಡಿದರು; ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಭಗವಂತನಾದ ವಿಷ್ಣು ಭೂಮಿಯ ಬಂಧನವನ್ನು ತಿಳಿದನು.

ಭೂತ್ವಾ ಯಜ್ಞವರಾಹೋ ಽಸೌ ಯಥಾ ಲಿಙ್ಗೋದ್ಭವೇ ತಥಾ ದೈತ್ಯೈಶ್ ಚ ಸಾರ್ಧಂ ದೈತ್ಯೇನ್ದ್ರಂ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷಂ ಮಹಾಬಲಮ್

ಅವನು ಯಜ್ಞಹಂದಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಲಿಂಗೋದ್ಭವದ ಸಮಯದಂತೆ, ದೈತ್ಯರೊಡನೆ ಸೇರಿ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ದೈತ್ಯಾಧಿಪತಿ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನ ಎದುರು ನಿಂತನು.

ದಂಷ್ಟ್ರಾಗ್ರಕೋಟ್ಯಾ ಹತ್ವೈನಂ ರೇಜೇ ದೈತ್ಯಾನ್ತಕೃತ್ಪ್ರಭುಃ ಕಲ್ಪಾದಿಷು ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಚ ರಸಾತಲಮ್

ಅವನ ದಂತದ ತುದಿಯಿಂದ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ದೈತ್ಯರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಪ್ರಭು ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದನು; ಕಾಲ್ಪವಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೇಗಿದ್ದೋ ಹಾಗೆಯೇ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ಆನೀಯ ವಸುಧಾಂ ದೇವೀಮ್ ಅಙ್ಕಸ್ಥಾಮಕರೋದ್ಬಹಿಃ ತತಸ್ ತುಷ್ಟಾವ ದೇವೇಶಂ ದೇವದೇವಃ ಪಿತಾಮಹಃ

ಅವನು ಭೂದೇವಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ತಂದು, ತನ್ನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ, ನಂತರ ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ಪಿತಾಮಹನು ದೇವೇಶನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.