ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಸರ್ವತಃ ಪಾಣಿಪಾದಂ ತತ್ ಸರ್ವತೋ ಽಕ್ಷಿಶಿರೋಮುಖಮ್ ಸರ್ವತಃ ಶ್ರುತಿಮಲ್ ಲೋಕೇ ಸರ್ವಮಾವೃತ್ಯ ತಿಷ್ಠತಿ

ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕೈ ಕಾಲುಗಳಿವೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮುಖ, ತಲೆ, ಬಾಯಿಗಳಿವೆ. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಿವಿಗಳಿವೆ; ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆವರಿಸಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

ಯುಕ್ತೋ ಯೋಗೇನ ಚೇಶಾನಂ ಸರ್ವತಶ್ ಚ ಸನಾತನಮ್ ಪುರುಷಂ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ತಂ ವಿದ್ವಾನ್ನ ವಿಮುಹ್ಯತಿ

ಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ, ಜ್ಞಾನಿಯು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ, ಶಾಶ್ವತನಾದ, ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳ ಪುರುಷನಾದ ಈಶ್ವರನನ್ನು ತಿಳಿದು, ಮೋಹಿತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಭೂತಾತ್ಮಾನಂ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ಪರಮಾತ್ಮಾನಮವ್ಯಯಮ್ ಸರ್ವಾತ್ಮಾನಂ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ತದ್ವೈ ಧ್ಯಾತಾ ನ ಮುಹ್ಯತಿ

ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳ ಆತ್ಮ, ಮಹಾತ್ಮ, ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಪರಮಾತ್ಮ, ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮ, ಪರಬ್ರಹ್ಮ—ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಧ್ಯಾನಿಸುವವನು ಮೋಹಿತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಪವನೋ ಹಿ ಯಥಾ ಗ್ರಾಹ್ಯೋ ವಿಚರನ್ಸರ್ವಮೂರ್ತಿಷು ಪುರಿ ಶೇತೇ ಸುದುರ್ಗ್ರಾಹ್ಯಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ಪುರುಷ ಉಚ್ಯತೇ

ಹಾಗೆ, ಗಾಳಿ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದರೂ ಹಿಡಿಯಲು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ದೇಹದೊಳಗೆ ವಾಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, 'ಪುರುಷ' ಎಂಬವನು ಕೂಡ ಸೂಕ್ಷ್ಮನಾಗಿ, ಗ್ರಹಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯನಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಅಥ ಚೇಲ್ಲುಪ್ತಧರ್ಮಾ ತು ಸಾವಶೇಷೈಃ ಸ್ವಕರ್ಮಭಿಃ ತತಸ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಗರ್ಭೇ ವೈ ಶುಕ್ರಶೋಣಿತಸಂಯುತೇ

ಆದರೆ ಯಾರಾದರೂ ಉಳಿದ ಕರ್ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇಹ ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ, ಆತನ ಆತ್ಮವು ವೀರ್ಯ ಮತ್ತು ರಕ್ತದ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಬ್ರಹ್ಮನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ತ್ರೀಪುಂಸೋಃ ಸಂಪ್ರಯೋಗೇ ಹಿ ಜಾಯತೇ ಹಿ ತತಃ ಪ್ರಭುಃ ತತಸ್ತು ಗರ್ಭಕಾಲೇನ ಕಲಲಂ ನಾಮ ಜಾಯತೇ

ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಪ್ರಭು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ 'ಕಲಲ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಭ್ರೂಣ ರೂಪವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾಲೇನ ಕಲಲಂ ಚಾಪಿ ಬುದ್ಬುದಂ ಸಮ್ಪ್ರಜಾಯತೇ ಮೃತ್ಪಿಣ್ಡಸ್ತು ಯಥಾ ಚಕ್ರೇ ಚಕ್ರಾವರ್ತೇನ ಪೀಡಿತಃ

ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಆ ಕಲಲವು ಬುಬ್ಬುಳೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಹೇಗೆಂದರೆ ಚಕ್ರದ ಮೇಲೆ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಂಡನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಆಕಾರ ಕೊಡುವುದು ಹೀಗೆಯೇ.

ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಕ್ರಿಯಮಾಣಸ್ತು ಬಿಂಬತ್ವಮನುಗಚ್ಛತಿ ಏವಮಾಧ್ಯಾತ್ಮಿಕೈರ್ಯುಕ್ತಾ ವಾಯುನಾ ಸಂಪ್ರಪೂರಿತಃ

ಅದು ಕೈಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಾಗ ಗುಂಡಿನಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ; ಹೀಗೆ, ಒಳಗಿನ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದಂತೆ, ಪ್ರಾಣವಾಯುವಿನಿಂದ ತುಂಬಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಯದಿ ಯೋನಿಂ ವಿಮುಞ್ಚಾಮಿ ತತ್ಪ್ರಪದ್ಯೇ ಮಹೇಶ್ವರಮ್ ಯಾವದ್ಧಿ ವೈಷ್ಣವೋ ವಾಯುರ್ ಜಾತಮಾತ್ರಂ ನ ಸಂಸ್ಪೃಶೇತ್

ನಾನು ಗರ್ಭವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಬಂದರೆ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕು; ವೈಷ್ಣವ ವಾಯು ಹೊಸದಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಶಿಶುವನ್ನು ತಲುಪುವವರೆಗೆ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು.

ತಾವತ್ಕಾಲಂ ಮಹಾದೇವಮ್ ಅರ್ಚಯಾಮೀತಿ ಚಿನ್ತಯೇತ್ ಜಾಯತೇ ಮಾನುಷಸ್ತತ್ರ ಯಥಾರೂಪಂ ಯಥಾವಯಃ

ಆ ಸಮಯದವರೆಗೆ 'ನಾನು ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು' ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಾಳಬೇಕು; ನಂತರ, ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಾನವನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಅವನ ರೂಪಕ್ಕೂ ವಯಸ್ಸಿಗೂ ತಕ್ಕಂತೆ.

ವಾಯುಃ ಸಂಭವತೇ ಖಾತ್ತು ವಾತಾದ್ಭವತಿ ವೈ ಜಲಮ್ ಜಲಾತ್ ಸಮ್ಭವತಿ ಪ್ರಾಣಃ ಪ್ರಾಣಾಚ್ಛುಕ್ರಂ ವಿವರ್ಧತೇ

ವಾಯು ಆಕಾಶದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ವಾಯುವಿನಿಂದ ನೀರು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ನೀರಿನಿಂದ ಪ್ರಾಣ ಬರುತ್ತದೆ, ಪ್ರಾಣದಿಂದ ವೀರ್ಯವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

ರಕ್ತಭಾಗಾಸ್ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದ್ ರೇತೋಭಾಗಾಶ್ ಚತುರ್ದಶ ಭಾಗತೋ ಽರ್ಧಫಲಂ ಕೃತ್ವಾ ತತೋ ಗರ್ಭೋ ನಿಷಿಚ್ಯತೇ

ಮೂವತ್ತಮೂರು ಭಾಗ ರಕ್ತವೂ, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಭಾಗ ವೀರ್ಯವೂ ಸೇರಿ, ಅವುಗಳ ಅರ್ಧವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಗರ್ಭವು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ತತಸ್ತು ಗರ್ಭಸಂಯುಕ್ತಃ ಪಞ್ಚಭಿರ್ ವಾಯುಭಿರ್ ವೃತಃ ಪಿತುಃ ಶರೀರಾತ್ಪ್ರತ್ಯಙ್ಗಂ ರೂಪಮಸ್ಯೋಪಜಾಯತೇ

ನಂತರ, ಗರ್ಭದೊಂದಿಗೆ ಐದು ಪ್ರಾಣವಾಯುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು, ತಂದೆಯ ದೇಹದಿಂದ ಪ್ರತಿ ಅಂಗವೂ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ತತೋ ಽಸ್ಯ ಮಾತುರಾಹಾರಾತ್ ಪೀತಲೀಢಪ್ರವೇಶನಾತ್ ನಾಭಿದೇಶೇನ ವೈ ಪ್ರಾಣಾಸ್ ತೇ ಹ್ಯ್ ಆಧಾರಾ ಹಿ ದೇಹಿನಾಮ್

ನಂತರ, ತಾಯಿಯ ಆಹಾರದಿಂದ, ಜೀರ್ಣವಾದ ಆಹಾರ ದೇಹಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಪ್ರಾಣಗಳು ನಾಭಿಯ ಮೂಲಕ ಒಳಗೆ ಬರುತ್ತವೆ; ಅವು ದೇಹಧಾರಿಗಳ ಆಧಾರವಾಗಿವೆ.

ನವಮಾಸಾತ್ ಪರಿಕ್ಲಿಷ್ಟಃ ಸಂವೇಷ್ಟಿತಶಿರೋಧರಃ ವೇಷ್ಟಿತಃ ಸರ್ವಗಾತ್ರೈಶ್ ಚ ಅಪರ್ಯಾಪ್ತಪ್ರವೇಶನಃ

ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳುಗಳ ನಂತರ, ತಲೆ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆ ಮಡಚಿಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳು ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವಂತೆ, ಆ ಜೀವಿ ತುಂಬಾ ಸಂಕಟದಿಂದ ಇರುತ್ತಾನೆ.

ನವಮಾಸೋಷಿತಶ್ಚಾಪಿ ಯೋನಿಚ್ಛಿದ್ರಾದವಾಙ್ಮುಖಃ ತತಃ ಸ್ವಕರ್ಮಭಿಃ ಪಾಪೈರ್ ನಿರಯಂ ಸಮ್ಪ್ರಪದ್ಯತೇ

ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದು, ಯೋನಿದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ತಲೆ ಕೆಳಗಾಗಿರುವಂತೆ, ತನ್ನ ಪಾಪಕರ್ಮಗಳಿಂದ ನರಕವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಅಸಿಪತ್ರವನಂ ಚೈವ ಶಾಲ್ಮಲಿಚ್ಛೇದನಂ ತಥಾ ತಾಡನಂ ಭಕ್ಷಣಂ ಚೈವ ಪೂಯಶೋಣಿತಭಕ್ಷಣಮ್

ಅವನಿಗೆ ಅಸಿಪತ್ರವನ, ಶಾಲ್ಮಲಿ ಮರವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವುದು, ಹೊಡೆಯುವುದು, ಪೂಕೂ ರಕ್ತವನ್ನು ತಿನ್ನುವುದು ಇವು ಅನುಭವವಾಗುತ್ತವೆ.

ಯಥಾ ಹ್ಯಾಪಸ್ತು ಸಂಛಿನ್ನಾಃ ಸಂಶ್ಲೇಷ್ಮಮ್ ಉಪಯಾನ್ತಿ ವೈ ತಥಾ ಛಿನ್ನಾಶ್ ಚ ಭಿನ್ನಾಶ್ಚ ಯಾತನಾಸ್ಥಾನಮ್ ಆಗತಾಃ

ಹಾಗೆ, ನೀರು ಬೇರ್ಪಟ್ಟರೂ ಮತ್ತೆ ಸೇರುವಂತೆ, ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರೂ, ಮುರಿದವರೂ ಯಾತನೆಯ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ.

ಏವಂ ಜೀವಾಸ್ತು ತೈಃ ಪಾಪೈಸ್ ತಪ್ಯಮಾನಾಃ ಸ್ವಯಂಕೃತೈಃ ಪ್ರಾಪ್ನುಯುಃ ಕರ್ಮಭಿಃ ಶೇಷೈರ್ ದುಃಖಂ ವಾ ಯದಿ ವೇತರತ್

ಹೀಗೆ, ಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ, ಉಳಿದ ಕರ್ಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ದುಃಖವನ್ನಾಗಲಿ, ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನಾಗಲಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಏಕೇನೈವ ತು ಗನ್ತವ್ಯಂ ಸರ್ವಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ವೈ ಜನಮ್ ಏಕೇನೈವ ತು ಭೋಕ್ತವ್ಯಂ ತಸ್ಮಾತ್ಸುಕೃತಮಾಚರೇತ್

ಒಬ್ಬನು ಎಲ್ಲರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ಹೋಗಬೇಕು; ಒಬ್ಬನೇ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸದ್ಗುಣದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ನ ಹ್ಯೇನಂ ಪ್ರಸ್ಥಿತಂ ಕಶ್ಚಿದ್ ಗಚ್ಛನ್ತಮ್ ಅನುಗಚ್ಛತಿ ಯದನೇನ ಕೃತಂ ಕರ್ಮ ತದೇನಮನುಗಚ್ಛತಿ

ಯಾರೂ ತನ್ನ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಹೊರಡುವವನ ಜೊತೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ ಮಾತ್ರ ಅವನ ಜೊತೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ತೇ ನಿತ್ಯಂ ಯಮವಿಷಯೇಷು ಸಮ್ಪ್ರವೃತ್ತಾಃ ಕ್ರೋಶನ್ತಃ ಸತತಮನಿಷ್ಟಸಂಪ್ರಯೋಗೈಃ ಶುಷ್ಯನ್ತೇ ಪರಿಗತವೇದನಾಃ ಶರೀರಾ ಬಹ್ವೀಭಿಃ ಸುಭೃಶಮನನ್ತಯಾತನಾಭಿಃ

ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಯಮನ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾ, ಸದಾ ಅಸಮಾಧಾನಕರ ಸಂಗಡಿಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ, ಅವರ ದೇಹಗಳು ನೋವಿನಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು, ಅನೇಕ ಭಯಾನಕ ಮತ್ತು ಕೊನೆ ಇಲ್ಲದ ಯಾತನೆಗಳಿಂದ ಒಣಗಿ ಹೋದಂತೆ ಆಗುತ್ತವೆ.

ಕರ್ಮಣಾ ಮನಸಾ ವಾಚಾ ಯದಭೀಕ್ಷ್ಣಂ ನಿಷೇವತೇ ತದಭ್ಯಾಸೋ ಹರತ್ಯೇನಂ ತಸ್ಮಾತ್ಕಲ್ಯಾಣಮಾಚರೇತ್

ಯಾವುದನ್ನು ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನ ಕ್ರಿಯೆ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಾತಿನಿಂದ ಪುನಃ ಪುನಃ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಆ ಅಭ್ಯಾಸವೇ ಅವನನ್ನು ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸದಾ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಅನಾದಿಮಾನ್ಪ್ರಬನ್ಧಃ ಸ್ಯಾತ್ ಪೂರ್ವಕರ್ಮಣಿ ದೇಹಿನಃ ಸಂಸಾರಂ ತಾಮಸಂ ಘೋರಂ ಷಡ್ವಿಧಂ ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ

ಈ ಜೀವಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮದಿಂದ ಶುರುವಿಲ್ಲದ ಬಂಧನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಅದು ಭಯಾನಕವಾದ, ತಮೋಗುಣದಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಆರು ವಿಧದ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಾನುಷ್ಯಾತ್ಪಶುಭಾವಶ್ ಚ ಪಶುಭಾವಾನ್ ಮೃಗೋ ಭವೇತ್ ಮೃಗತ್ವಾತ್ಪಕ್ಷಿಭಾವಶ್ ಚ ತಸ್ಮಾಚ್ಚೈವ ಸರೀಸೃಪಃ

ಮನುಷ್ಯನಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ, ಪ್ರಾಣಿಯಿಂದ ಮೃಗದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ, ಮೃಗದಿಂದ ಹಕ್ಕಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ, ಹಕ್ಕಿಯಿಂದ ಸರಿಸೃಪದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಸರೀಸೃಪತ್ವಾದ್ಗಚ್ಛೇದ್ವೈ ಸ್ಥಾವರತ್ವಂ ನ ಸಂಶಯಃ ಸ್ಥಾವರತ್ವೇ ಪುನಃ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಯಾವದ್ ಉನ್ಮಿಲತೇ ಜನಃ

ಸರಿಸೃಪದ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿಯೂ ಸಸ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ; ಸಸ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ, ಪುನಃ ಜನನವಾಗುವವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತಾನೆ.

ಕುಲಾಲಚಕ್ರವದ್ಭ್ರಾನ್ತಸ್ ತತ್ರೈವ ಪರಿವರ್ತತೇ ಇತ್ಯೇವಂ ಹಿ ಮನುಷ್ಯಾದಿಃ ಸಂಸಾರಃ ಸ್ಥಾವರಾನ್ತಿಕಃ

ಮಡಕೆಗಾರನ ಚಕ್ರದಂತೆ, ಈ ಸಂಸಾರಚಕ್ರವೂ ಮನುಷ್ಯದಿಂದ ಸಸ್ಯದವರೆಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಿರುಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.

ವಿಜ್ಞೇಯಸ್ತಾಮಸೋ ನಾಮ ತತ್ರೈವ ಪರಿವರ್ತತೇ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಶ್ಚಾಪಿ ಸಂಸಾರೋ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ

ಈ ಸಂಸಾರವನ್ನು ತಮೋಗುಣದ ಸಂಸಾರವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಇದೇ ರೀತಿ ಸತ್ತ್ವಗುಣದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳ ಸಂಸಾರವನ್ನೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪಿಶಾಚಾನ್ತಃ ಸ ವಿಜ್ಞೇಯಃ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಥಾನೇಷು ದೇಹಿನಾಮ್ ಬ್ರಾಹ್ಮೇ ತು ಕೇವಲಂ ಸತ್ತ್ವಂ ಸ್ಥಾವರೇ ಕೇವಲಂ ತಮಃ

ಪಿಶಾಚಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುವ ಸಂಸಾರವನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಥದ್ದೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಬ್ರಹ್ಮದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸತ್ತ್ವಗುಣ ಮಾತ್ರ, ಸಸ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ತಮೋಗುಣ ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ.