ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ನ ಭಾವಯನ್ತ್ಯತೀತಾನಿ ಹ್ಯ್ ಅಜ್ಞಾನೇ ಜ್ಞಾನಮಾನಿನಃ ಕ್ಷುದ್ವ್ಯಾಧೇಃ ಪರಿಹಾರಾರ್ಥಂ ನ ಸುಖಾಯಾನ್ನಮುಚ್ಯತೇ

ತಾನು ಜ್ಞಾನಿಯಾಗೆಂದು ಭಾವಿಸುವ ಅಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಳೆಯ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಯೋಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅನ್ನವು ಸುಖವಲ್ಲ, ಅದು ಹಸಿವನ್ನು ಮತ್ತು ರೋಗವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಮಾತ್ರ.

ಯಥೇತರೇಷಾಂ ರೋಗಾಣಾಮ್ ಔಷಧಂ ನ ಸುಖಾಯ ತತ್ ಶೀತೋಷ್ಣವಾತವರ್ಷಾದ್ಯೈಸ್ ತತ್ತತ್ಕಾಲೇಷು ದೇಹಿನಾಮ್

ಹೆಚ್ಚು ರೋಗಗಳಿಗೆ ಔಷಧಿ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲದೆ, ಹಗುರಾಗಿಸಲು ಹೇಗೋ ಹಾಗೆಯೇ, ಚಳಿ, ಬಿಸಿಲು, ಗಾಳಿ, ಮಳೆ ಇವುಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.

ದುಃಖಮೇವ ನ ಸಂದೇಹೋ ನ ಜಾನನ್ತಿ ಹ್ಯಪಣ್ಡಿತಾಃ ಸ್ವರ್ಗೇ ಽಪ್ಯೇವಂ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಹ್ಯ್ ಅವಿಶುದ್ಧಕ್ಷಯಾದಿಭಿಃ

ಇದು ದುಃಖವೇ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ಅಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ, ಅಶುದ್ಧಿ, ಕ್ಷಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ದುಃಖ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ.

ರೋಗೈರ್ ನಾನಾವಿಧೈರ್ ಗ್ರಸ್ತಾ ರಾಗದ್ವೇಷಭಯಾದಿಭಿಃ ಛಿನ್ನಮೂಲತರುರ್ಯದ್ವದ್ ಅವಶಃ ಪತತಿ ಕ್ಷಿತೌ

ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೋಗಗಳು, ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಭಯ ಇವುಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಬೇರು ಕಡಿದ ಮರವು ಹೇಗೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದೀತೋ ಹಾಗೆ, ಜೀವಿಯೂ ಅವಶನಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ.

ಪುಣ್ಯವೃಕ್ಷಕ್ಷಯಾತ್ತದ್ವದ್ ಗಾಂ ಪತನ್ತಿ ದಿವೌಕಸಃ ದುಃಖಾಭಿಲಾಷನಿಷ್ಠಾನಾಂ ದುಃಖಭೋಗಾದಿಸಂಪದಾಮ್

ಪುನ್ಯವೃಕ್ಷವು ಕ್ಷಯವಾದಾಗ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ಕೂಡ ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ; ದುಃಖವನ್ನು ಬಯಸುವವರಿಗೂ, ದುಃಖ ಅನುಭವಿಸುವವರಿಗೂ ಇದೇ ಸ್ಥಿತಿ.

ಅಸ್ಮಾತ್ತು ಪತತಾಂ ದುಃಖಂ ಕಷ್ಟಂ ಸ್ವರ್ಗಾದ್ದಿವೌಕಸಾಮ್ ನರಕೇ ದುಃಖಮೇವಾತ್ರ ನರಕಾಣಾಂ ನಿಷೇವಣಾತ್

ಇಲ್ಲಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವವರಿಗೆ, ಸ್ವರ್ಗದ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುಃಖವು ತುಂಬಾ ಕಠಿಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ನರಕದಲ್ಲಿ ದುಃಖವು ಖಚಿತ, ಏಕೆಂದರೆ ನರಕ ಅನುಭವದಿಂದ ಅದು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಹಿತಾಕರಣಾಚ್ಚೈವ ವರ್ಣಿನಾಂ ಮುನಿಪುಙ್ಗವಾಃ

ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ವರ್ಣಗಳಿಗೆ ವಿಧಿಸಿರುವ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸದಿದ್ದರೆ ಕೂಡ ದುಃಖ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಯಥಾ ಮೃಗೋ ಮೃತ್ಯುಭಯಸ್ಯ ಭೀತ ಉಚ್ಛಿನ್ನವಾಸೋ ನ ಲಭೇತ ನಿದ್ರಾಮ್ ಏವಂ ಯತಿರ್ಧ್ಯಾನಪರೋ ಮಹಾತ್ಮಾ ಸಂಸಾರಭೀತೋ ನ ಲಭೇತ ನಿದ್ರಾಮ್

ಹಾಗೆ, ಮೃಗವು ಮರಣ ಭಯದಿಂದ ಮತ್ತು ವಾಸಸ್ಥಾನ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಲಾಗದಂತೆ, ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಮಹಾತ್ಮ ಯತಿಗೂ ಸಂಸಾರದ ಭಯದಿಂದ ನಿದ್ರೆ ಸಿಗದು.

ಕೀಟಪಕ್ಷಿಮೃಗಾಣಾಂ ಚ ಪಶೂನಾಂ ಗಜವಾಜಿನಾಮ್ ದೃಷ್ಟಮ್ ಏವಾಸುಖಂ ತಸ್ಮಾತ್ ತ್ಯಜತಃ ಸುಖಮುತ್ತಮಮ್

ಹುಳುಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಹಸುಗಳು, ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು—ಇವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದುಃಖ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತ್ಯಾಗಮಾಡುವವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪರಮ ಸುಖ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ವೈಮಾನಿಕಾನಾಮಪ್ಯೇವಂ ದುಃಖಂ ಕಲ್ಪಾಧಿಕಾರಿಣಾಮ್ ಸ್ಥಾನಾಭಿಮಾನಿನಾಂ ಚೈವ ಮನ್ವಾದೀನಾಂ ಚ ಸುವ್ರತಾಃ

ಹಾಗೆಯೇ, ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ, ಯುಗಾಧಿಪತಿಗಳಿಗೆ, ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಸಕ್ತರಾದವರಿಗೆ, ಮನುವು ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೂ ದುಃಖ ಇದೆ, ಧರ್ಮಾತ್ಮರೇ.

ದೇವಾನಾಂ ಚೈವ ದೈತ್ಯಾನಾಮ್ ಅನ್ಯೋನ್ಯವಿಜಿಗೀಷಯಾ ದುಃಖಮೇವ ನೃಪಾಣಾಂ ಚ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ಜಗತ್ತ್ರಯೇ

ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದೈತ್ಯರು ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ದುಃಖ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ; ರಾಜರು, ರಾಕ್ಷಸರು ಮತ್ತು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಸ್ಥಿತಿ.

ಶ್ರಮಾರ್ಥಮಾಶ್ರಮಶ್ಚಾಪಿ ವರ್ಣಾನಾಂ ಪರಮಾರ್ಥತಃ ಆಶ್ರಮೈರ್ನ ಚ ದೇವೈಶ್ ಚ ಯಜ್ಞೈಃ ಸಾಂಖ್ಯೈರ್ವ್ರತೈಸ್ ತಥಾ

ವರ್ಣಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಮಗಳು ಶ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಇವೆ. ಆದರೆ ಆಶ್ರಮಗಳಿಂದ, ದೇವತೆಗಳಿಂದ, ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ, ಸಾಂಖ್ಯದಿಂದ ಅಥವಾ ವ್ರತಗಳಿಂದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗದು.

ಉಗ್ರೈಸ್ತಪೋಭಿರ್ ವಿವಿಧೈರ್ ದಾನೈರ್ನಾನಾವಿಧೈರಪಿ ನ ಲಭನ್ತೇ ತಥಾತ್ಮಾನಂ ಲಭನ್ತೇ ಜ್ಞಾನಿನಃ ಸ್ವಯಮ್

ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸುಗಳಿಂದ, ವಿವಿಧ ದಾನಗಳಿಂದ ಕೂಡ ಆತ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗದು; ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಸ್ವತಃ ಆತ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನೇನ ಚರೇತ್ಪಾಶುಪತವ್ರತಮ್ ಭಸ್ಮಶಾಯೀ ಭವೇನ್ನಿತ್ಯಂ ವ್ರತೇ ಪಾಶುಪತೇ ಬುಧಃ

ಆದುದರಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಪಾಶುಪತ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಭಸ್ಮದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಬೇಕು.

ಪಞ್ಚಾರ್ಥಜ್ಞಾನಸಮ್ಪನ್ನಃ ಶಿವತತ್ತ್ವೇ ಸಮಾಹಿತಃ ಕೈವಲ್ಯಕರಣಂ ಯೋಗವಿಧಿಕರ್ಮಚ್ಛಿದಂ ಬುಧಃ

ಐದು ತತ್ತ್ವಗಳ ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿರುವವರು, ಶಿವನ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ನೆಟ್ಟಗಾಗಿರಿಸಿ, ಯೋಗ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಕರ್ಮದ ಬಂಧನವನ್ನು ಕಡಿದು, ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪಞ್ಚಾರ್ಥಯೋಗಸಮ್ಪನ್ನೋ ದುಃಖಾನ್ತಂ ವ್ರಜತೇ ಸುಧೀಃ ಪರಯಾ ವಿದ್ಯಯಾ ವೇದ್ಯಂ ವಿದನ್ತ್ಯಪರಯಾ ನ ಹಿ

ಐದು ತತ್ತ್ವಗಳ ಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಜ್ಞಾನಿ ದುಃಖದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಲುಸುತ್ತಾನೆ; ಪರಮ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದುದನ್ನು ಕೆಳ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ತಿಳಿಯಲಾಗದು.

ದ್ವೇ ವಿದ್ಯೇ ವೇದಿತವ್ಯೇ ಹಿ ಪರಾ ಚೈವಾಪರಾ ತಥಾ ಅಪರಾ ತತ್ರ ಋಗ್ವೇದೋ ಯಜುರ್ವೇದೋ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ

ಎರಡು ವಿಧದ ಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು: ಒಂದು ಪರಾ, ಇನ್ನೊಂದು ಅಪರಾ. ಅಪರಾ ಜ್ಞಾನವೆಂದರೆ ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಮಹಾನ್ ದ್ವಿಜರೆ.

ಸಾಮವೇದಸ್ತಥಾಥರ್ವೋ ವೇದಃ ಸರ್ವಾರ್ಥಸಾಧಕಃ ಶಿಕ್ಷಾ ಕಲ್ಪೋ ವ್ಯಾಕರಣಂ ನಿರುಕ್ತಂ ಛನ್ದ ಏವ ಚ

ಸಾಮವೇದ, ಅಥರ್ವವೇದ, ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ವೇದ, ಪಾಠ, ವಿಧಿ, ವ್ಯಾಕರಣ, ನಿರುಕ್ತ, ಛಂದಸ್ಸು ಇವುಗಳೂ ಸೇರಿವೆ.

ಜ್ಯೋತಿಷಂ ಚಾಪರಾ ವಿದ್ಯಾ ಪರಾಕ್ಷರಮಿತಿ ಸ್ಥಿತಮ್ ತದದೃಶ್ಯಂ ತದಗ್ರಾಹ್ಯಮ್ ಅಗೋತ್ರಂ ತದವರ್ಣಕಮ್

ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯವೂ ಅಪರಾ ಜ್ಞಾನ. ಪರಾ ಜ್ಞಾನವು ನಾಶವಾಗದದ್ದು; ಅದನ್ನು ನೋಡಲಾಗದು, ಹಿಡಿಯಲಾಗದು, ಅದಕ್ಕೆ ವಂಶವಿಲ್ಲ, ಲಕ್ಷಣವೂ ಇಲ್ಲ.

ತದಚಕ್ಷುಸ್ತದಶ್ರೋತ್ರಂ ತದಪಾಣಿ ಅಪಾದಕಮ್ ತದಜಾತಮಭೂತಂ ಚ ತದಶಬ್ದಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ

ಅದು ಕಣ್ಣು ಇಲ್ಲದದು, ಕಿವಿ ಇಲ್ಲದದು, ಕೈ ಕಾಲು ಇಲ್ಲದದು; ಅದು ಹುಟ್ಟದೆ, ಉಂಟಾಗದೆ, ಶಬ್ದವಿಲ್ಲದದು, ಮಹಾನ್ ದ್ವಿಜರೆ.

ಅಸ್ಪರ್ಶಂ ತದರೂಪಂ ಚ ರಸಗನ್ಧವಿವರ್ಜಿತಮ್ ಅವ್ಯಯಂ ಚಾಪ್ರತಿಷ್ಠಂ ಚ ತನ್ನಿತ್ಯಂ ಸರ್ವಗಂ ವಿಭುಮ್

ಅದು ಸ್ಪರ್ಶವಿಲ್ಲದದು, ರೂಪವಿಲ್ಲದದು, ರುಚಿ ಮತ್ತು ವಾಸನೆಯಿಲ್ಲದದು; ಅದು ನಾಶವಾಗದದು, ಆಧಾರವಿಲ್ಲದದು, ಶಾಶ್ವತ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವದು, ಪರಮಾಧಿಪತಿ.

ಮಹಾನ್ತಂ ತದ್ ಬೃಹನ್ತಂ ಚ ತದಜಂ ಚಿನ್ಮಯಂ ದ್ವಿಜಾಃ ಅಪ್ರಾಣಮಮನಸ್ಕಂ ಚ ತದಸ್ನಿಗ್ಧಮಲೋಹಿತಮ್

ಅದು ಮಹತ್ತರ, ವಿಶಾಲ, ಹುಟ್ಟದೆ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದದು, ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದದು, ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದದು, ತೇವವಿಲ್ಲದದು, ಕೆಂಪಾಗಿಲ್ಲದದು, ಮಹಾನ್ ದ್ವಿಜರೆ.

ಅಪ್ರಮೇಯಂ ತದಸ್ಥೂಲಮ್ ಅದೀರ್ಘಂ ತದನುಲ್ಬಣಮ್ ಅಹ್ರಸ್ವಂ ತದಪಾರಂ ಚ ತದಾನನ್ದಂ ತದಚ್ಯುತಮ್

ಅದು ಅಳವಡಿಸಲಾಗದದು, ಸ್ಥೂಲವಲ್ಲ, ಉದ್ದವಲ್ಲ, ಅತಿಯಾದದು ಅಲ್ಲ, ಚಿಕ್ಕದೂ ಅಲ್ಲ, ಅಂಚಿಲ್ಲದದು, ಆನಂದಮಯ, ಅಚಲ.

ಅನಪಾವೃತಮದ್ವೈತಂ ತದನನ್ತಮಗೋಚರಮ್ ಅಸಂವೃತಂ ತದಾತ್ಮೈಕಂ ಪರಾ ವಿದ್ಯಾ ನ ಚಾನ್ಯಥಾ

ಅದು ಮುಚ್ಚಲಾಗದದು, ದ್ವಂದ್ವವಿಲ್ಲದದು, ಅನಂತ, ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ಹೊರಗಿನದು, ಮುಚ್ಚದದು, ಒಂದೇ ಸ್ವರೂಪದದು, ಪರಾ ಜ್ಞಾನ, ಬೇರೆ ಏನೂ ಅಲ್ಲ.

ಪರಾಪರೇತಿ ಕಥಿತೇ ನೈವೇಹ ಪರಮಾರ್ಥತಃ ಅಹಮೇವ ಜಗತ್ಸರ್ವಂ ಮಯ್ಯೇವ ಸಕಲಂ ಜಗತ್

ಪರಾ ಅಪರಾ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೂ, ನಿಜವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ಎಲ್ಲ ಜಗತ್ತೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ, ಈ ಸಕಲ ಜಗತ್ತು ನನ್ನಲ್ಲೇ ಇದೆ.

ಮತ್ತ ಉತ್ಪದ್ಯತೇ ತಿಷ್ಠನ್ ಮಯಿ ಮಯ್ಯೇವ ಲೀಯತೇ ಮತ್ತೋ ನಾನ್ಯದಿತೀಕ್ಷೇತ ಮನೋವಾಕ್ಪಾಣಿಭಿಸ್ ತಥಾ

ನನ್ನಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ನನ್ನಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ, ನನ್ನಲ್ಲೇ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ; ನನ್ನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ಮನಸ್ಸು, ಮಾತು, ಕೈಗಳಿಂದ ಕಾಣಲಾಗದು.

ಸರ್ವಮಾತ್ಮನಿ ಸಂಪಶ್ಯೇತ್ ಸಚ್ಚಾಸಚ್ಚ ಸಮಾಹಿತಃ ಸರ್ವಂ ಹ್ಯಾತ್ಮನಿ ಸಂಪಶ್ಯನ್ ನ ಬಾಹ್ಯೇ ಕುರುತೇ ಮನಃ

ಯಾವನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ನೋಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ನೋಡಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹೊರಗೆ ಹರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಅಧೋದೃಷ್ಟ್ಯಾ ವಿತಸ್ತ್ಯಾಂ ತು ನಾಭ್ಯಾಮುಪರಿತಿಷ್ಠತಿ ಹೃದಯಂ ತದ್ವಿಜಾನೀಯಾದ್ ವಿಶ್ವಸ್ಯಾಯತನಂ ಮಹತ್

ಕೆಳಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ಇಟ್ಟು, ನಾಭಿಯಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ಅಂಗುಲ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಅಳೆಯುವಾಗ, ಹೃದಯವೇ ವಿಶ್ವದ ಮಹಾ ನಿವಾಸವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಹೃದಯಸ್ಯಾಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇ ತು ಪುಣ್ಡರೀಕಮವಸ್ಥಿತಮ್ ಧರ್ಮಕನ್ದಸಮುದ್ಭೂತಂ ಜ್ಞಾನನಾಲಂ ಸುಶೋಭನಮ್

ಈ ಹೃದಯದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಮಲವಿದೆ; ಅದು ಧರ್ಮದ ಮೂಲದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು, ಜ್ಞಾನ ರೂಪದ ದಂಡದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದೆ.