ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಯತಮಾನೋ ಯತಿಃ ಸಾಧುಃ ಸ್ಮೃತೋ ಯೋಗಸ್ಯ ಸಾಧನಾತ್ ಏವಮಾಶ್ರಮಧರ್ಮಾಣಾಂ ಸಾಧನಾತ್ಸಾಧವಃ ಸ್ಮೃತಾಃ

ಯಮ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಯತಿಯನ್ನು ಯೋಗ ಸಾಧನೆಯಿಂದ ಸದ್ಗುಣಿಯೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಆಶ್ರಮಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದವರನ್ನು ಸದ್ಗುಣಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಗೃಹಸ್ಥೋ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಚ ವಾನಪ್ರಸ್ಥೋ ಯತಿಸ್ ತಥಾ ಧರ್ಮಾಧರ್ಮಾವಿಹ ಪ್ರೋಕ್ತೌ ಶಬ್ದಾವೇತೌ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕೌ

ಗೃಹಸ್ಥ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ವನಪ್ರಸ್ಥ, ಯತಿ—ಇವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮ ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಇವು ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇವೆ.

ಕುಶಲಾಕುಶಲಂ ಕರ್ಮ ಧರ್ಮಾಧರ್ಮಾವಿತಿ ಸ್ಮೃತೌ ಧಾರಣಾರ್ಥೇ ಮಹಾನ್ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಧರ್ಮಶಬ್ದಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ

ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಧಾರಣೆಗಾಗಿ 'ಧರ್ಮ' ಎಂಬ ಮಹಾ ಪದವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಧಾರಣೇ ಮಹತ್ತ್ವೇ ಚ ಅಧರ್ಮ ಇತಿ ಚೋಚ್ಯತೇ ಅತ್ರೇಷ್ಟಪ್ರಾಪಕೋ ಧರ್ಮ ಆಚಾರ್ಯೈರುಪದಿಶ್ಯತೇ

ಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಅಧರ್ಮವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಧರ್ಮವನ್ನು ಗುರುಗಳು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅಧರ್ಮಶ್ಚಾನಿಷ್ಟಫಲೋ ಹ್ಯ್ ಆಚಾರ್ಯೈರುಪದಿಶ್ಯತೇ ವೃದ್ಧಾಶ್ಚಾಲೋಲುಪಾಶ್ಚೈವ ಆತ್ಮವನ್ತೋ ಹ್ಯದಾಮ್ಭಿಕಾಃ

ಅಧರ್ಮವು ಅಪರಿಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗುರುಗಳು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಿರಿಯರು ಲೋಭಿಗಳಲ್ಲ, ಚಂಚಲರಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಆತ್ಮಸಂಯಮ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಮೋಸದಿಲ್ಲದವರು.

ಸಮ್ಯಗ್ವಿನೀತಾ ಋಜವಸ್ ತಾನಾಚಾರ್ಯಾನ್ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ ಸ್ವಯಮಾಚರತೇ ಯಸ್ಮಾದ್ ಆಚಾರೇ ಸ್ಥಾಪಯತ್ಯಪಿ

ಅಂತಹ ಗುರುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದವರು, ಶಿಸ್ತಿನವರು, ನೇರವಾದವರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ತಾವು ನಡೆದು, ಇತರರಲ್ಲಿಯೂ ಆಚಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆಚಿನೋತಿ ಚ ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಾನ್ ಆಚಾರ್ಯಸ್ತೇನ ಚೋಚ್ಯತೇ ವಿಜ್ಞೇಯಂ ಶ್ರವಣಾಚ್ಛ್ರೌತಂ ಸ್ಮರಣಾತ್ಸ್ಮಾರ್ತಮುಚ್ಯತೇ

ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದರಿಂದ ಅವನು ಗುರು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಕೇಳಿದುದನ್ನು ಶ್ರೌತ, ನೆನಪಿಸಿದುದನ್ನು ಸ್ಮಾರ್ತ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಇಜ್ಯಾ ವೇದಾತ್ಮಕಂ ಶ್ರೌತಂ ಸ್ಮಾರ್ತಂ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾತ್ಮಕಮ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾನುರೂಪಮರ್ಥಂ ಯಃ ಪೃಷ್ಟೋ ನೈವಾಪಿ ಗೂಹತಿ

ವೇದಾಧಾರಿತ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಶ್ರೌತವೆಂದು, ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಧಾರಿತವನ್ನು ಸ್ಮಾರ್ತವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಯಾರು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೇಳಿದಾಗ ಅದನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡದೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—

ಯಥಾದೃಷ್ಟಪ್ರವಾದಸ್ತು ಸತ್ಯಂ ಲೈಙ್ಗೇ ಽತ್ರ ಪಠ್ಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಂ ತಥಾ ಮೌನಂ ನಿರಾಹಾರತ್ವಮೇವ ಚ

ಯಾವುದನ್ನು ಕಂಡಂತೆ ಹೇಳುವುದೇ ಇಲ್ಲಿ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಮೌನ, ಉಪವಾಸವೂ ಸಹ.

ಅಹಿಂಸಾ ಸರ್ವತಃ ಶಾನ್ತಿಸ್ ತಪ ಇತ್ಯಭಿಧೀಯತೇ ಆತ್ಮವತ್ ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಯೋ ಹಿತಾಯಾಹಿತಾಯ ಚ

ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಅಹಿಂಸೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತಿ, ತಪಸ್ಸು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನಂತೆ ಹಿತ-ಅಹಿತವನ್ನು ಮಾಡುವವನು—

ವರ್ತತೇ ತ್ವಸಕೃದ್ವೃತ್ತಿಃ ಕೃತ್ಸ್ನಾ ಹ್ಯೇಷಾ ದಯಾ ಸ್ಮೃತಾ ಯದ್ಯದಿಷ್ಟತಮಂ ದ್ರವ್ಯಂ ನ್ಯಾಯೇನೈವಾಗತಂ ಕ್ರಮಾತ್

ಈ ರೀತಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಡೆವನು, ಇಡೀ ಆಚಾರವೇ ದಯೆ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯಾವದೇ ಇಷ್ಟವಾದ ವಸ್ತುವು ನ್ಯಾಯದಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಿಕ್ಕರೂ,

ತತ್ತದ್ಗುಣವತೇ ದೇಯಂ ದಾತುಸ್ತದ್ದಾನಲಕ್ಷಣಮ್ ದಾನಂ ತ್ರಿವಿಧಮಿತ್ಯೇತತ್ ಕನಿಷ್ಠಜ್ಯೇಷ್ಠಮಧ್ಯಮಮ್

ಯೋಗ್ಯತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ದಾನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು; ದಾನ ಮಾಡುವವನ ಸ್ವಭಾವವೂ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಹೀಗಾಗಿ ದಾನವು ಮೂರು ವಿಧಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಕೆಳಮಟ್ಟದದು, ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ.

ಕಾರುಣ್ಯಾತ್ಸರ್ವಭೂತೇಭ್ಯಃ ಸಂವಿಭಾಗಸ್ತು ಮಧ್ಯಮಃ ಶ್ರುತಿಸ್ಮೃತಿಭ್ಯಾಂ ವಿಹಿತೋ ಧರ್ಮೋ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾತ್ಮಕಃ

ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲಿನ ದಯೆಯಿಂದ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಧ್ಯಮ ದಾನ. ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಧರ್ಮವೆಂದರೆ ವರ್ಣಾಶ್ರಮದ ಆಚಾರ.

ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಾವಿರುದ್ಧಶ್ ಚ ಸ ಧರ್ಮಃ ಸಾಧುರುಚ್ಯತೇ ಮಾಯಾಕರ್ಮಫಲತ್ಯಾಗೀ ಶಿವಾತ್ಮಾ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ

ಮಹಾತ್ಮರು ಅನುಸರಿಸುವ ನಡವಳಿಕೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಿಲ್ಲದ ಧರ್ಮವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಮೋಹವಿಲ್ಲದೆ, ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವವನು ಶಿವಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ನಿವೃತ್ತಃ ಸರ್ವಸಙ್ಗೇಭ್ಯೋ ಯುಕ್ತೋ ಯೋಗೀ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ ಅಸಕ್ತೋ ಭಯತೋ ಯಸ್ತು ವಿಷಯೇಷು ವಿಚಾರ್ಯ ಚ

ಎಲ್ಲ ಬಾಂಧವ್ಯಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು, ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವನನ್ನು ಯೋಗಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಭಯದಿಂದ, ವಿಚಾರಮಾಡಿ, ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವನು—

ಅಲುಬ್ಧಃ ಸಂಯಮೀ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಪ್ರಾರ್ಥಿತೋ ಽಪಿ ಸಮನ್ತತಃ ಆತ್ಮಾರ್ಥಂ ವಾ ಪರಾರ್ಥಂ ವಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣೀಹ ಯಸ್ಯ ವೈ

ಅವನು ಲೋಭವಿಲ್ಲದವನು, ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ ಬೇಡಿಕೆ ಬಂದರೂ ಆತ್ಮಸಂಯಮ ಹೊಂದಿರುವವನು. ತನ್ನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಲಿ, ಪರರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಲಿ, ಅವನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು—

ನ ಮಿಥ್ಯಾ ಸಮ್ಪ್ರವರ್ತನ್ತೇ ಶಮಸ್ಯೈವ ತು ಲಕ್ಷಣಮ್ ಅನುದ್ವಿಗ್ನೋ ಹ್ಯನಿಷ್ಟೇಷು ತಥೇಷ್ಟಾನ್ನಾಭಿನನ್ದತಿ

ಸುಳ್ಳಾಗಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ಮನಶಾಂತಿಯ ಲಕ್ಷಣ. ಅವನು ಅಸಮಾಧಾನಕರ ಸಂಗತಿಗಳಿಂದ ಕಳವಳಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಇಷ್ಟವಾದುದರಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ.

ಪ್ರೀತಿತಾಪವಿಷಾದೇಭ್ಯೋ ವಿನಿವೃತ್ತಿರ್ವಿರಕ್ತತಾ ಸಂನ್ಯಾಸಃ ಕರ್ಮಣಾಂ ನ್ಯಾಸಃ ಕೃತಾನಾಮಕೃತೈಃ ಸಹ

ಸಂತೋಷ, ದುಃಖ, ವಿಷಾದ ಇವುಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವುದೇ ವೈರಾಗ್ಯ. ಕರ್ಮಗಳನ್ನು—ಮಾಡಿದವುಗಳನ್ನೂ, ಮಾಡದವುಗಳನ್ನೂ—ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದೇ ಸಂನ್ಯಾಸ.

ಕುಶಲಾಕುಶಲಾನಾಂ ತು ಪ್ರಹಾಣಂ ನ್ಯಾಸ ಉಚ್ಯತೇ ಅವ್ಯಕ್ತಾದ್ಯವಿಶೇಷಾನ್ತೇ ವಿಕಾರೇ ಽಸ್ಮಿನ್ನಚೇತನೇ

ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಲಿ ಕೆಟ್ಟದಾಗಲಿ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದನ್ನು ಸಂನ್ಯಾಸವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ವಿಶೇಷಾಂತವರೆಗೆ, ಈ ಜಡ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ—

ಚೇತನಾಚೇತನಾನ್ಯತ್ವವಿಜ್ಞಾನಂ ಜ್ಞಾನಮುಚ್ಯತೇ ಏವಂ ತು ಜ್ಞಾನಯುಕ್ತಸ್ಯ ಶ್ರದ್ಧಾಯುಕ್ತಸ್ಯ ಶಙ್ಕರಃ

ಚೇತನ ಮತ್ತು ಜಡದ ಭೇದವನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಜ್ಞಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನಿಗೆ, ಶಂಕರಾ—

ಪ್ರಸೀದತಿ ನ ಸಂದೇಹೋ ಧರ್ಮಶ್ಚಾಯಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ ಕಿಂ ತು ಗುಹ್ಯತಮಂ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಸರ್ವತ್ರ ಪರಮೇಶ್ವರೇ

ಅವನು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಇದುವೇ ಧರ್ಮ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ. ಈಗ ನಾನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಕುರಿತು ಅತ್ಯಂತ ಗುಪ್ತವಾದ ತತ್ವವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಭವೇ ಭಕ್ತಿರ್ನ ಸಂದೇಹಸ್ ತಯಾ ಯುಕ್ತೋ ವಿಮುಚ್ಯತೇ ಅಯೋಗ್ಯಸ್ಯಾಪಿ ಭಗವಾನ್ ಭಕ್ತಸ್ಯ ಪರಮೇಶ್ವರಃ

ಭಕ್ತಿಯು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ; ಆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಯೋಗ್ಯತೆಯಿಲ್ಲದವನಿಗೂ ಭಗವಂತನು, ಪರಮೇಶ್ವರನು, ಭಕ್ತನಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ರಸೀದತಿ ನ ಸಂದೇಹೋ ನಿಗೃಹ್ಯ ವಿವಿಧಂ ತಮಃ ಜ್ಞಾನಮಧ್ಯಾಪನಂ ಹೋಮೋ ಧ್ಯಾನಂ ಯಜ್ಞಸ್ತಪಃ ಶ್ರುತಮ್

ಅವನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ದೂರಮಾಡಿದಾಗ ಭಗವಂತನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಜ್ಞಾನೋಪದೇಶ, ಹೋಮ, ಧ್ಯಾನ, ಯಜ್ಞ, ತಪಸ್ಸು, ಪಾಠ—

ದಾನಮಧ್ಯಯನಂ ಸರ್ವಂ ಭವಭಕ್ತ್ಯೈ ನ ಸಂಶಯಃ ಚಾನ್ದ್ರಾಯಣಸಹಸ್ರೈಶ್ ಚ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಶತೈಸ್ ತಥಾ

ದಾನ, ಪಾಠ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಭಕ್ತಿಗಾಗಿ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಸಾವಿರಾರು ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತಗಳು, ನೂರಾರು ಪ್ರಜಾಪತ್ಯ ವ್ರತಗಳಿದ್ದರೂ—

ಮಾಸೋಪವಾಸೈಶ್ಚಾನ್ಯೈರ್ವಾ ಭಕ್ತಿರ್ಮುನಿವರೋತ್ತಮಾಃ ಅಭಕ್ತಾ ಭಗವತ್ಯಸ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕೇ ಗಿರಿಗುಹಾಶಯೇ

ಮಾಸ ವ್ರತಗಳಾದರೂ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಭಕ್ತಿಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದವರು—

ಪತನ್ತಿ ಚಾತ್ಮಭೋಗಾರ್ಥಂ ಭಕ್ತೋ ಭಾವೇನ ಮುಚ್ಯತೇ ಭಕ್ತಾನಾಂ ದರ್ಶನಾದೇವ ನೃಣಾಂ ಸ್ವರ್ಗಾದಯೋ ದ್ವಿಜಾಃ

ತಮ್ಮ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಪತನವಾಗುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಭಕ್ತನು ಭಾವದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಭಕ್ತರನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಮಾತ್ರವೂ ಜನರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಾದಿ ಫಲಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ, ದ್ವಿಜರೆ.

ನ ದುರ್ಲಭಾ ನ ಸನ್ದೇಹೋ ಭಕ್ತಾನಾಂ ಕಿಂ ಪುನಸ್ ತಥಾ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣುಸುರೇನ್ದ್ರಾಣಾಂ ತಥಾನ್ಯೇಷಾಮಪಿ ಸ್ಥಿತಿಃ

ಭಕ್ತರಿಗೆ ಇಂತಹ ಫಲಗಳು ದೊರಕುವುದು ಸುಲಭ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದವರಿಗೂ ಕೂಡ.

ಭಕ್ತ್ಯಾ ಏವ ಮುನೀನಾಂ ಚ ಬಲಸೌಭಾಗ್ಯಮೇವ ಚ ಭವೇನ ಚ ತಥಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಸಮ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯೋಮಾಂ ಪಿನಾಕಿನಾ

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಭಾಗ್ಯ ದೊರಕುತ್ತದೆ; ಪಿನಾಕಧಾರಿ ಶಿವನು ಉಮೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.

ದೇವ್ಯೈ ದೇವೇನ ಮಧುರಂ ವಾರಾಣಸ್ಯಾಂ ಪುರಾ ದ್ವಿಜಾಃ ಅವಿಮುಕ್ತೇ ಸಮಾಸೀನಾ ರುದ್ರೇಣ ಪರಮಾತ್ಮನಾ

ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ದ್ವಿಜರೆ, ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರು ದೇವಿಯನ್ನು ಮಧುರವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಿಸಿದನು; ಅವಿಮುಕ್ತದಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ರುದ್ರನು ಕುಳಿತಿದ್ದನು.