ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಅನಿರುಧ್ಯ ವಿಚೇಷ್ಟೇದ್ಯಃ ಸೋ ಽಪ್ಯೇವಂ ಹಿ ಸುಖೀ ಭವೇತ್ ಕ್ವಚಿದ್ಭೂಮಿಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಹ್ಯ್ ಆಕಾಶೇ ಕ್ರೀಡತೇ ಶ್ರಿಯಾ

ಯಾರು ಯಾವುದನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸದೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ, ಅವನೂ ಕೂಡ ಹೀಗೆ ಸಂತೋಷಪಡುವನು; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಆಟವಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಉದ್ಗಿರೇಚ್ಚ ಕ್ವಚಿದ್ವೇದಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾನರ್ಥಾನ್ ಸಮಾಸತಃ ಕ್ವಚಿಚ್ಛ್ರುತೇ ತದರ್ಥೇನ ಶ್ಲೋಕಬನ್ಧಂ ಕರೋತಿ ಸಃ

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವೇದಗಳ ಸಣ್ಣ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆ ಅರ್ಥದಿಂದ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಕ್ವಚಿದ್ದಣ್ಡಕಬನ್ಧಂ ತು ಕುರ್ಯಾದ್ಬನ್ಧಂ ಸಹಸ್ರಶಃ ಮೃಗಪಕ್ಷಿಸಮೂಹಸ್ಯ ರುತಜ್ಞಾನಂ ಚ ವಿನ್ದತಿ

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾವಿರಾರು ಗದ್ಯಬಂದಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮೃಗ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಗುಂಪಿನ ಧ್ವನಿಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ಜ್ಞಾನವೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಾದ್ಯಂ ಸ್ಥಾವರಾನ್ತಂ ಚ ಹಸ್ತಾಮಲಕವದ್ಭವೇತ್ ಬಹುನಾತ್ರ ಕಿಮುಕ್ತೇನ ವಿಜ್ಞಾನಾನಿ ಸಹಸ್ರಶಃ

ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಸ್ಥಾವರಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಅವನಿಗೆ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಆಮಲಕಿಕಾಯಿಯಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ; ಸಾವಿರಾರು ಜ್ಞಾನಗಳು ಇದ್ದಾಗ ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬೇಕೆ?

ಉತ್ಪದ್ಯನ್ತೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಮುನೇಸ್ತಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ಅಭ್ಯಾಸೇನೈವ ವಿಜ್ಞಾನಂ ವಿಶುದ್ಧಂ ಚ ಸ್ಥಿರಂ ಭವೇತ್

ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನಲ್ಲಿಯು ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಶುದ್ಧವಾದ ಸ್ಥಿರ ಜ್ಞಾನವು ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ.

ತೇಜೋರೂಪಾಣಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಸರ್ವಂ ಪಶ್ಯತಿ ಯೋಗವಿತ್ ದೇವಬಿಮ್ಬಾನ್ಯನೇಕಾನಿ ವಿಮಾನಾನಿ ಸಹಸ್ರಶಃ

ಯೋಗಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದವನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾಶರೂಪಗಳನ್ನು, ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು, ಅನೇಕ ದೈವಿಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ.

ಪಶ್ಯತಿ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣ್ವಿನ್ದ್ರಯಮಾಗ್ನಿವರುಣಾದಿಕಾನ್ ಗ್ರಹನಕ್ಷತ್ರತಾರಾಶ್ ಚ ಭುವನಾನಿ ಸಹಸ್ರಶಃ

ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಇಂದ್ರ, ಯಮ, ಅಗ್ನಿ, ವರుణ ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು, ಗ್ರಹ, ನಕ್ಷತ್ರ, ತಾರೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಸಾವಿರಾರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ.

ಪಾತಾಲತಲಸಂಸ್ಥಾಶ್ ಚ ಸಮಾಧಿಸ್ಥಃ ಸ ಪಶ್ಯತಿ ಆತ್ಮವಿದ್ಯಾಪ್ರದೀಪೇನ ಸ್ವಸ್ಥೇನಾಚಲನೇನ ತು

ಧ್ಯಾನಸ್ಥನಾಗಿ, ಪಾತಾಳದೊಳಗಿನವರನ್ನೂ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ರಸಾದಾಮೃತಪೂರ್ಣೇನ ಸತ್ತ್ವಪಾತ್ರಸ್ಥಿತೇನ ತು ತಮೋ ನಿಹತ್ಯ ಪುರುಷಃ ಪಶ್ಯತಿ ಹ್ಯಾತ್ಮನೀಶ್ವರಮ್

ಪ್ರಸಾದರೂಪದ ಅಮೃತದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ, ಆತ್ಮನೊಳಗೆ ಇಶ್ವರನನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.

ತಸ್ಯ ಪ್ರಸಾದಾದ್ಧರ್ಮಶ್ ಚ ಐಶ್ವರ್ಯಂ ಜ್ಞಾನಮೇವ ಚ ವೈರಾಗ್ಯಮಪವರ್ಗಶ್ ಚ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ

ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಧರ್ಮ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಜ್ಞಾನ, ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೇನು ವಿಚಾರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

ನ ಶಕ್ಯೋ ವಿಸ್ತರೋ ವಕ್ತುಂ ವರ್ಷಾಣಾಮಯುತೈರಪಿ ಯೋಗೇ ಪಾಶುಪತೇ ನಿಷ್ಠಾ ಸ್ಥಾತವ್ಯಂ ಚ ಮುನೀಶ್ವರಾಃ

ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಾದರೂ, ಇದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರವನ್ನು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಪಾಶುಪತಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರಬೇಕು.

ಸತಾಂ ಜಿತಾತ್ಮನಾಂ ಸಾಕ್ಷಾದ್ ದ್ವಿಜಾತೀನಾಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ ಧರ್ಮಜ್ಞಾನಾಂ ಚ ಸಾಧೂನಾಮ್ ಆಚಾರ್ಯಾಣಾಂ ಶಿವಾತ್ಮನಾಮ್

ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಸತ್ಪುರುಷರಲ್ಲಿ, ಆತ್ಮವನ್ನು ಜಯಿಸಿದವರಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವರಲ್ಲಿ, ಸಜ್ಜನರಲ್ಲಿ, ಗುರುಗಳಲ್ಲಿ, ಶಿವಸ್ವಭಾವಿಗಳಲ್ಲಿ—

ದಯಾವತಾಂ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠಾಸ್ ತಥಾ ಚೈವ ತಪಸ್ವಿನಾಮ್ ಸಂನ್ಯಾಸಿನಾಂ ವಿರಕ್ತಾನಾಂ ಜ್ಞಾನಿನಾಂ ವಶಗಾತ್ಮನಾಮ್

ದಯಾಳುಗಳಲ್ಲಿ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರಲ್ಲಿ, ತಪಸ್ವಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ, ವೈರಾಗ್ಯಶೀಲರಲ್ಲಿ, ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವರಲ್ಲಿಯೂ—

ದಾನಿನಾಂ ಚೈವ ದಾನ್ತಾನಾಂ ತ್ರಯಾಣಾಂ ಸತ್ಯವಾದಿನಾಮ್ ಅಲುಬ್ಧಾನಾಂ ಸಯೋಗಾನಾಂ ಶ್ರುತಿಸ್ಮೃತಿವಿದಾಂ ದ್ವಿಜಾಃ

ಓ ದ್ವಿಜರು, ದಾನಶೀಲರು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಜಿತ್ತಮಾಡಿಕೊಂಡವರು, ಸತ್ಯವಂತರು, ಲೋಭವಿಲ್ಲದವರು, ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರರಾದವರು, ವೇದ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವರು—

ಶ್ರೌತಸ್ಮಾರ್ತಾವಿರುದ್ಧಾನಾಂ ಪ್ರಸೀದತಿ ಮಹೇಶ್ವರಃ ಸದಿತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಶಬ್ದಸ್ ತದನ್ತೇ ಯೇ ಲಭನ್ತ್ಯುತ

ವೇದ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿಗಳ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗದವರ ಮೇಲೆ ಮಹೇಶ್ವರನು ಸಂತೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದೇ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾತು, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅದನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸಾಯುಜ್ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಯಾತಿ ತೇನ ಸನ್ತಃ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ ದಶಾತ್ಮಕೇ ಯೇ ವಿಷಯೇ ಸಾಧನೇ ಚಾಷ್ಟಲಕ್ಷಣೇ

ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಏಕತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹತ್ತು ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಎಂಟು ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ಸದ್ಗುಣಿಗಳೆಂದು ಮಹಾತ್ಮರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ನ ಕ್ರುಧ್ಯನ್ತಿ ನ ಹೃಷ್ಯನ್ತಿ ಜಿತಾತ್ಮಾನಸ್ತು ತೇ ಸ್ಮೃತಾಃ ಸಾಮಾನ್ಯೇಷು ಚ ದ್ರವ್ಯೇಷು ತಥಾ ವೈಶೇಷಿಕೇಷು ಚ

ಅವರು ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಹರ್ಷಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಮನಸ್ಸನ್ನು ಜಯಿಸಿದವರನ್ನು ಹೀಗೆ ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶೇಷ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ.

ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಷತ್ರವಿಶೋ ಯಸ್ಮಾದ್ ಯುಕ್ತಾಸ್ತಸ್ಮಾದ್ದ್ವಿಜಾತಯಃ ವರ್ಣಾಶ್ರಮೇಷು ಯುಕ್ತಸ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಾದಿಸುಖಕಾರಿಣಃ

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ದ್ವಿಜರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದವರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಾದಿ ಸುಖಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ಶ್ರೌತಸ್ಮಾರ್ತಸ್ಯ ಧರ್ಮಸ್ಯ ಜ್ಞಾನಾದ್ಧರ್ಮಜ್ಞ ಉಚ್ಯತೇ ವಿದ್ಯಾಯಾಃ ಸಾಧನಾತ್ಸಾಧುಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಗುರೋರ್ಹಿತಃ

ವೇದ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿಗಳ ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಧರ್ಮಜ್ಞನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಗುರುಭಕ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

ಕ್ರಿಯಾಣಾಂ ಸಾಧನಾಚ್ಚೈವ ಗೃಹಸ್ಥಃ ಸಾಧುರುಚ್ಯತೇ ಸಾಧನಾತ್ತಪಸೋ ಽರಣ್ಯೇ ಸಾಧುರ್ವೈಖಾನಸಃ ಸ್ಮೃತಃ

ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದ ಗೃಹಸ್ಥನು ಸದ್ಗುಣಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಿದ ವನಪ್ರಸ್ಥನು ಸದ್ಗುಣಿಯೆಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಯತಮಾನೋ ಯತಿಃ ಸಾಧುಃ ಸ್ಮೃತೋ ಯೋಗಸ್ಯ ಸಾಧನಾತ್ ಏವಮಾಶ್ರಮಧರ್ಮಾಣಾಂ ಸಾಧನಾತ್ಸಾಧವಃ ಸ್ಮೃತಾಃ

ಯಮ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಯತಿಯನ್ನು ಯೋಗ ಸಾಧನೆಯಿಂದ ಸದ್ಗುಣಿಯೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಆಶ್ರಮಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದವರನ್ನು ಸದ್ಗುಣಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಗೃಹಸ್ಥೋ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಚ ವಾನಪ್ರಸ್ಥೋ ಯತಿಸ್ ತಥಾ ಧರ್ಮಾಧರ್ಮಾವಿಹ ಪ್ರೋಕ್ತೌ ಶಬ್ದಾವೇತೌ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕೌ

ಗೃಹಸ್ಥ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ವನಪ್ರಸ್ಥ, ಯತಿ—ಇವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮ ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಇವು ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇವೆ.

ಕುಶಲಾಕುಶಲಂ ಕರ್ಮ ಧರ್ಮಾಧರ್ಮಾವಿತಿ ಸ್ಮೃತೌ ಧಾರಣಾರ್ಥೇ ಮಹಾನ್ ಹ್ಯ್ ಏಷ ಧರ್ಮಶಬ್ದಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ

ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಧಾರಣೆಗಾಗಿ 'ಧರ್ಮ' ಎಂಬ ಮಹಾ ಪದವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಧಾರಣೇ ಮಹತ್ತ್ವೇ ಚ ಅಧರ್ಮ ಇತಿ ಚೋಚ್ಯತೇ ಅತ್ರೇಷ್ಟಪ್ರಾಪಕೋ ಧರ್ಮ ಆಚಾರ್ಯೈರುಪದಿಶ್ಯತೇ

ಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಅಧರ್ಮವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಧರ್ಮವನ್ನು ಗುರುಗಳು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅಧರ್ಮಶ್ಚಾನಿಷ್ಟಫಲೋ ಹ್ಯ್ ಆಚಾರ್ಯೈರುಪದಿಶ್ಯತೇ ವೃದ್ಧಾಶ್ಚಾಲೋಲುಪಾಶ್ಚೈವ ಆತ್ಮವನ್ತೋ ಹ್ಯದಾಮ್ಭಿಕಾಃ

ಅಧರ್ಮವು ಅಪರಿಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗುರುಗಳು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಿರಿಯರು ಲೋಭಿಗಳಲ್ಲ, ಚಂಚಲರಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಆತ್ಮಸಂಯಮ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಮೋಸದಿಲ್ಲದವರು.

ಸಮ್ಯಗ್ವಿನೀತಾ ಋಜವಸ್ ತಾನಾಚಾರ್ಯಾನ್ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ ಸ್ವಯಮಾಚರತೇ ಯಸ್ಮಾದ್ ಆಚಾರೇ ಸ್ಥಾಪಯತ್ಯಪಿ

ಅಂತಹ ಗುರುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದವರು, ಶಿಸ್ತಿನವರು, ನೇರವಾದವರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ತಾವು ನಡೆದು, ಇತರರಲ್ಲಿಯೂ ಆಚಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆಚಿನೋತಿ ಚ ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಾನ್ ಆಚಾರ್ಯಸ್ತೇನ ಚೋಚ್ಯತೇ ವಿಜ್ಞೇಯಂ ಶ್ರವಣಾಚ್ಛ್ರೌತಂ ಸ್ಮರಣಾತ್ಸ್ಮಾರ್ತಮುಚ್ಯತೇ

ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದರಿಂದ ಅವನು ಗುರು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಕೇಳಿದುದನ್ನು ಶ್ರೌತ, ನೆನಪಿಸಿದುದನ್ನು ಸ್ಮಾರ್ತ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಇಜ್ಯಾ ವೇದಾತ್ಮಕಂ ಶ್ರೌತಂ ಸ್ಮಾರ್ತಂ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾತ್ಮಕಮ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾನುರೂಪಮರ್ಥಂ ಯಃ ಪೃಷ್ಟೋ ನೈವಾಪಿ ಗೂಹತಿ

ವೇದಾಧಾರಿತ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಶ್ರೌತವೆಂದು, ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಧಾರಿತವನ್ನು ಸ್ಮಾರ್ತವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಯಾರು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೇಳಿದಾಗ ಅದನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡದೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—

ಯಥಾದೃಷ್ಟಪ್ರವಾದಸ್ತು ಸತ್ಯಂ ಲೈಙ್ಗೇ ಽತ್ರ ಪಠ್ಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಂ ತಥಾ ಮೌನಂ ನಿರಾಹಾರತ್ವಮೇವ ಚ

ಯಾವುದನ್ನು ಕಂಡಂತೆ ಹೇಳುವುದೇ ಇಲ್ಲಿ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಮೌನ, ಉಪವಾಸವೂ ಸಹ.