ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಮುಚ್ಯನ್ತೇ ಪಶವಃ ಸರ್ವೇ ಪಶುಪಾಶೈರ್ಭವಸ್ಯ ತು ದರ್ಶಯಾಮಾಸ ತಾನ್ದೇವಾನ್ ನಾರಾಯಣಪುರೋಗಮಾನ್

ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಭವಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಈ ರೀತಿ ನಾರಾಯಣನೊಡನೆ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಆತನೇ ತೋರಿಸಿದನು.

ನನ್ದೀ ಶಿಲಾದತನಯಃ ಸರ್ವಭೂತಗಣಾಗ್ರಣೀಃ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ದೇವಮೀಶಾನಂ ಸಾಂಬಂ ಸಗಣಮ್ ಅವ್ಯಯಮ್

ಶಿಲಾದನ ಮಗನಾದ ನಂದಿ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಗುಂಪಿನ ಮುಖ್ಯನು, ಆ ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಈಶಾನನನ್ನು, ಆಂಬೆಯೊಡನೆ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಪರಿವಾರದೊಡನೆ ನೋಡಿ—

ಪ್ರಣೇಮುಸ್ ತುಷ್ಟುವುಶ್ ಚೈವ ಪ್ರೀತಿಕಣ್ಟಕಿತತ್ವಚಃ ವಿಜ್ಞಾಪ್ಯ ಶಿತಿಕಣ್ಠಾಯ ಪಶುಪಾಶವಿಮೋಕ್ಷಣಮ್

ಅವರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ರೋಮಾಂಚಿತರಾಗಿದ್ದು, ಆ ದೇವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಕೊಂಡಾಡಿ, ನೀಲಕಂಠನಿಗೆ ಭವಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು.

ತಸ್ಥುಸ್ತದಾಗ್ರತಃ ಶಂಭೋಃ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಪುನಃ ಪುನಃ ತತಃ ಸಮ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ತಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ದೇವದೇವೋ ವೃಷಧ್ವಜಃ

ಅವರು ಶಂಭುವಿನ ಮುಂದೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಿಂತರು; ನಂತರ, ಅವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೋಡಿ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ವೃಷಧ್ವಜನು—

ವಿಶೋಧ್ಯ ತೇಷಾಂ ದೇವಾನಾಂ ಪಶುತ್ವಂ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ವ್ರತಂ ಪಾಶುಪತಂ ಚೈವ ಸ್ವಯಂ ದೇವೋ ಮಹೇಶ್ವರಃ

ಪರಮೇಶ್ವರನು ಆ ದೇವತೆಗಳ ಭವಬಂಧನವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಮಹೇಶ್ವರನೇ ಸ್ವತಃ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು.

ಉಪದಿಶ್ಯ ಮುನೀನಾಂ ಚ ಸಹಾಸ್ತೇ ಚಾಂಬಯಾ ಭವಃ ತದಾಪ್ರಭೃತಿ ತೇ ದೇವಾಃ ಸರ್ವೇ ಪಾಶುಪತಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ

ಆ ಭವನು ಆ ವ್ರತವನ್ನು ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಆಂಬೆಯೊಡನೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು; ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಆ ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ಪಾಶುಪತರು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದರು.

ಪಶೂನಾಂ ಚ ಪತಿರ್ಯಸ್ಮಾತ್ ತೇಷಾಂ ಸಾಕ್ಷಾದ್ಧಿ ದೇವತಾಃ ತಸ್ಮಾತ್ಪಾಶುಪತಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಸ್ ತಪಸ್ತೇಪುಶ್ ಚ ತೇ ಪುನಃ

ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವನು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಒಡೆಯನು, ಅವರು ನೇರವಾಗಿ ದೇವತೆಗಳು; ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಪಾಶುಪತರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಮತ್ತೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು.

ತತೋ ದ್ವಾದಶವರ್ಷಾನ್ತೇ ಮುಕ್ತಪಾಶಾಃ ಸುರೋತ್ತಮಾಃ ಯಯುರ್ಯಥಾಗತಂ ಸರ್ವೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಸಹ ವಿಷ್ಣುನಾ

ಹದಿನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವತೆಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನೊಡನೆ ಬಂದಂತೆ ಮರಳಿ ಹೋದರು.

ಏತದ್ವಃ ಕಥಿತಂ ಸರ್ವಂ ಪಿತಾಮಹಮುಖಾಚ್ಛ್ರುತಮ್ ಪುರಾ ಸನತ್ಕುಮಾರೇಣ ತಸ್ಮಾದ್ವ್ಯಾಸೇನ ಧೀಮತಾ

ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ನಿಮಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಪಿತಾಮಹನ ಬಾಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಕೇಳಿದಂತೆ, ನಂತರ ಧೀಮಂತನಾದ ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು.

ಯಃ ಶ್ರಾವಯೇಚ್ಛುಚಿರ್ ವಿಪ್ರಾಞ್ ಛೃಣುಯಾದ್ವಾ ಶುಚಿರ್ನರಃ ಸ ದೇಹಭೇದಮಾಸಾದ್ಯ ಪಶುಪಾಶೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ

ಯಾರು ಶುದ್ಧಚಿತ್ತನಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಓದಿ ಕೇಳಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೋ, ಅಥವಾ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಭವಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ವ್ರತಮೇತತ್ತ್ವಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಪಶುಪಾಶವಿಮೋಕ್ಷಣಮ್ ವ್ರತಂ ಪಾಶುಪತಂ ಲೈಙ್ಗಂ ಪುರಾ ದೇವೈರ್ ಅನುಷ್ಠಿತಮ್

ನೀನು ವಿವರಿಸಿದ ಈ ವ್ರತವೇ ಭವಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿರುವ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತ, ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ದೇವತೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಆಚರಿಸಿದದು.

ವಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ ಚಾಸ್ಮಾಕಂ ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ತ್ವಯಾ ಶ್ರುತಮ್ ಪುರಾ ಸನತ್ಕುಮಾರೇಣ ಪೃಷ್ಟಃ ಶೈಲಾದಿರಾದರಾತ್

ನೀನು ಹಿಂದೆ ಹೇಗೆ ಕೇಳಿದ್ದಿಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನಮಗೆ ಹೇಳಬೇಕು, ಪರ್ವತಾಧಿಪತೇ, ಹಿಂದೆ ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಗೌರವದಿಂದ ಕೇಳಿದಂತೆ.

ನನ್ದೀ ಪ್ರಾಹ ವಚಸ್ತಸ್ಮೈ ಪ್ರವದಾಮಿ ಸಮಾಸತಃ ದೇವೈರ್ದೈತ್ಯೈಸ್ ತಥಾ ಸಿದ್ಧೈರ್ ಗನ್ಧರ್ವೈಃ ಸಿದ್ಧಚಾರಣೈಃ

ನಂದಿ ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ದೇವತೆಗಳು, ದೈತ್ಯರು, ಸಿದ್ಧರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಚಾರಣರು—allರೂ ಆಚರಿಸಿದ ಆ ವ್ರತವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—

ಮುನಿಭಿಶ್ ಚ ಮಹಾಭಾಗೈರ್ ಅನುಷ್ಠಿತಮನುತ್ತಮಮ್ ವ್ರತಂ ದ್ವಾದಶಲಿಙ್ಗಾಖ್ಯಂ ಪಶುಪಾಶವಿಮೋಕ್ಷಣಮ್

ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಋಷಿಗಳೂ ಆಚರಿಸಿದ, ಹದಿನೆರಡು ಲಿಂಗಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಭವಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿರುವ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ರತವನ್ನು—

ಭೋಗದಂ ಯೋಗದಂ ಚೈವ ಕಾಮದಂ ಮುಕ್ತಿದಂ ಶುಭಮ್ ಅವಿಯೋಗಕರಂ ಪುಣ್ಯಂ ಭಕ್ತಾನಾಂ ಭಯನಾಶನಮ್

ಇದು ಭೋಗ, ಯೋಗ, ಇಷ್ಟಾರ್ಥ, ಮುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶುಭವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ಭಕ್ತರಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಕಳೆದುಹೋಗದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಭಯವನ್ನು ನೀಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಷಡಙ್ಗಸಹಿತಾನ್ ವೇದಾನ್ ಮಥಿತ್ವಾ ತೇನ ನಿರ್ಮಿತಮ್ ಸರ್ವದಾನೋತ್ತಮಂ ಪುಣ್ಯಮ್ ಅಶ್ವಮೇಧಾಯುತಾಧಿಕಮ್

ಛಡಾಂಗಗಳೊಡನೆ ವೇದಗಳನ್ನು ಮಥಿಸಿ, ಅದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು; ಇದು ಎಲ್ಲ ದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಸರ್ವಮಙ್ಗಲದಂ ಪುಣ್ಯಂ ಸರ್ವಶತ್ರುವಿನಾಶನಮ್ ಸಂಸಾರಾರ್ಣವಮಗ್ನಾನಾಂ ಜನ್ತೂನಾಮಪಿ ಮೋಕ್ಷದಮ್

ಇದು ಎಲ್ಲ ಶುಭವನ್ನು, ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ; ಸಂಸಾರದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಸರ್ವವ್ಯಾಧಿಹರಂ ಚೈವ ಸರ್ವಜ್ವರವಿನಾಶನಮ್ ದೇವೈರನುಷ್ಠಿತಂ ಪೂರ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ವಿಷ್ಣುನಾ ತಥಾ

ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು, ಜ್ವರವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವುದು; ಇದನ್ನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಕೂಡ ಆಚರಿಸಿದ್ದರು.

ಕೃತ್ವಾ ಕನೀಯಸಂ ಲಿಙ್ಗಂ ಸ್ನಾಪ್ಯ ಚನ್ದನವಾರಿಣಾ ಚೈತ್ರಮಾಸಾದಿ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಾಃ ಶಿವಲಿಙ್ಗವ್ರತಂ ಚರೇತ್

ಚಿಕ್ಕ ಲಿಂಗವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಚಂದನದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಚೈತ್ರ ಮಾಸದಿಂದ ಶಿವಲಿಂಗ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು, ಮಹಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ.

ಕೃತ್ವಾ ಹೈಮಂ ಶುಭಂ ಪದ್ಮಂ ಕರ್ಣಿಕಾಕೇಸರಾನ್ವಿತಮ್ ನವರತ್ನೈಶ್ ಚ ಖಚಿತಮ್ ಅಷ್ಟಪತ್ರಂ ಯಥಾವಿಧಿ

ನವಮಣಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ, ಎಂಟು ಹೂವಿನ ಹಾಳುಗಳಿರುವ, ಕರ್ಣಿಕಾ ಮತ್ತು ಕೇಸರಾದೊಂದಿಗೆ ಸುಂದರವಾದ ಬಂಗಾರದ ಕಮಲವನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಬೇಕು.

ಕರ್ಣಿಕಾಯಾಂ ನ್ಯಸೇಲ್ಲಿಙ್ಗಂ ಸ್ಫಾಟಿಕಂ ಪೀಠಸಂಯುತಮ್ ತತ್ರ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಯಥಾನ್ಯಾಯಮ್ ಅರ್ಚಯೇದ್ ಬಿಲ್ವಪತ್ರಕೈಃ

ಆ ಕರ್ಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪೀಠದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಫಟಿಕ ಲಿಂಗವನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ವಿಧಿಯಂತೆ ಬಿಲ್ವದ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಸಿತೈಃ ಸಹಸ್ರಕಮಲೈ ರಕ್ತೈರ್ನೀಲೋತ್ಪಲೈರಪಿ ಶ್ವೇತಾರ್ಕಕರ್ಣಿಕಾರೈಶ್ ಚ ಕರವೀರೈರ್ಬಕೈರಪಿ

ನೂರಾರು ಬಿಳಿ ಕಮಲಗಳು, ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ನೀಲಿ ನೀರಾಳು ಹೂಗಳು, ಬಿಳಿ ಅರ್ಕ ಹೂಗಳು, ಕರವೀರ ಮತ್ತು ಬಕುಲ ಹೂಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಏತೈರನ್ಯೈರ್ ಯಥಾಲಾಭಂ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ತಸ್ಯ ಸುವ್ರತಾಃ ಸಮ್ಪೂಜ್ಯ ಚೈವ ಗನ್ಧಾದ್ಯೈರ್ ಧೂಪೈರ್ದೀಪೈಶ್ ಚ ಮಙ್ಗಲೈಃ

ಈ ಹೂಗಳು ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಇತರ ಹೂಗಳಿಂದ, ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ, ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಶುಭ ಧೂಪ, ದೀಪಗಳಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ವ್ರತನಿಷ್ಠರೆ.

ನೀರಾಜನಾದ್ಯೈಶ್ಚಾನ್ಯೈಶ್ ಚ ಲಿಙ್ಗಮೂರ್ತಿಮಹೇಶ್ವರಮ್ ಅಗರುಂ ದಕ್ಷಿಣೇ ದದ್ಯಾದ್ ಅಘೋರೇಣ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ

ನೀರಾಜನ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಧಿಗಳಿಂದ ಮಹೇಶ್ವರನ ಲಿಂಗ ರೂಪವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅಘೋರ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಅಗರು ಧೂಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು, ಮಹಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ.

ಪಶ್ಚಿಮೇ ಸದ್ಯಮನ್ತ್ರೇಣ ದಿವ್ಯಾಂ ಚೈವ ಮನಃಶಿಲಾಮ್ ಉತ್ತರೇ ವಾಮದೇವೇನ ಚನ್ದನಂ ವಾಪಿ ದಾಪಯೇತ್

ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸದ್ಯೋಜಾತ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ದಿವ್ಯ ಮನಃಶಿಲೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವಾಮದೇವ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಚಂದನವನ್ನು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದುದನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಪುರುಷೇಣ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಹರಿತಾಲಂ ಚ ಪೂರ್ವತಃ ಸಿತಾಗರೂದ್ಭವಂ ವಿಪ್ರಾಸ್ ತಥಾ ಕೃಷ್ಣಾಗರೂದ್ಭವಮ್

ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಹರಿತಾಳವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು, ಮಹಾ ಮುನಿಗಳೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಬಿಳಿ ಅಗರು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಅಗರುವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ತಥಾ ಗುಗ್ಗುಲುಧೂಪಂ ಚ ಸೌಗನ್ಧಿಕಮನುತ್ತಮಮ್ ಸಿತಾರಂ ನಾಮ ಧೂಪಂ ಚ ದದ್ಯಾದ್ ಈಶಾಯ ಭಕ್ತಿತಃ

ಹಾಗೆಯೇ ಗುಗ್ಗುಳ ಧೂಪ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸುಗಂಧದ ವಸ್ತು, ಮತ್ತು ಸಿತಾರ ಎಂಬ ಧೂಪವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈಶ್ವರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಮಹಾಚರುರ್ನಿವೇದ್ಯಃ ಸ್ಯಾದ್ ಆಢಕಾನ್ನಮಥಾಪಿ ವಾ ಏತದ್ ವಃ ಕಥಿತಂ ಪುಣ್ಯಂ ಶಿವಲಿಙ್ಗಮಹಾವ್ರತಮ್

ಮಹಾ ಚಾರು ಅಥವಾ ಅಡಕೆ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಈ ರೀತಿ ಪುಣ್ಯಕರವಾದ ಶಿವಲಿಂಗ ಮಹಾವ್ರತವನ್ನು ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸರ್ವಮಾಸೇಷು ಸಾಮಾನ್ಯಂ ವಿಶೇಷೋ ಽಪಿ ಚ ಕೀರ್ತ್ಯತೇ ವೈಶಾಖೇ ವಜ್ರಲಿಙ್ಗಂ ಚ ಜ್ಯೇಷ್ಠೇ ಮಾರಕತಂ ತಥಾ

ಎಲ್ಲ ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೈಶಾಖದಲ್ಲಿ ವಜ್ರ ಲಿಂಗ, ಜ್ಯೇಷ್ಠದಲ್ಲಿ ಪಚ್ಚೆ ರತ್ನದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.