ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಪದ್ಮಕಿಞ್ಜಲ್ಕಸಂಕಾಶೈರ್ ಅಂಶುಕೈರತಿಶೋಭನಾಃ ವಲಯೈರ್ನೂಪುರೈರ್ಹಾರೈಶ್ ಛತ್ರೈಶ್ಚಿತ್ರೈಸ್ತಥಾಂಶುಕೈಃ

ಅವರು ಪದ್ಮದ ಕಣಜದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಉಡುಪು, ವಲಯ, ನೂಪುರ್, ಹಾರ, ಚಿತ್ರವಂತವಾದ ಛತ್ರ ಮತ್ತು ಉಡುಪುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿದ್ದರು.

ಭೂಷಿತಾ ಭೂಷಿತೈಶ್ ಚಾನ್ಯೈರ್ ಮಣ್ಡಿತಾ ಮಣ್ಡನಪ್ರಿಯಾಃ ದೃಷ್ಟ್ವಾಥ ವೃನ್ದಂ ಸುರಸುನ್ದರೀಣಾಂ ಗಣೇಶ್ವರಾಣಾಂ ಸುರಸುನ್ದರೀಣಾಮ್ ಜಗ್ಮುರ್ಗಣೇಶಸ್ಯ ಪುರಂ ಸುರೇಶಾಃ ಪುರದ್ವಿಷಃ ಶಕ್ರಪುರೋಗಮಾಶ್ ಚ

ಅವರು ಹಲವಾರು ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿದ್ದು, ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವರು. ದೇವತೆಗಳು ಆ ಸುಂದರಿಯರ ಗುಂಪನ್ನು ಮತ್ತು ನಾಯಕರನ್ನು ನೋಡಿ, ಇಂದ್ರನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿಯ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು.

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಚ ತಸ್ಥುಃ ಸುರಸಿದ್ಧಸಂಘಾಃ ಪುರಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇ ಪುರುಹೂತಪೂರ್ವಾಃ ಭವಸ್ಯ ಬಾಲಾರ್ಕಸಹಸ್ರವರ್ಣಂ ವಿಮಾನಮಾದ್ಯಂ ಪರಮೇಶ್ವರಸ್ಯ

ಅದು ಕಂಡು ಪುರೂಹೂತನಾದ ಇಂದ್ರನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರ ಗುಂಪುಗಳು ನಗರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಸಾವಿರಾರು ಉದಯಸೂರ್ಯರಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಮನೆ ನೋಡಿದರು.

ಅಥ ತಸ್ಯ ವಿಮಾನಸ್ಯ ದ್ವಾರಿ ಸಂಸ್ಥಂ ಗಣೇಶ್ವರಮ್ ನನ್ದಿನಂ ದದೃಶುಃ ಸರ್ವೇ ದೇವಾಃ ಶಕ್ರಪುರೋಗಮಾಃ

ಆ ದೇವಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿಯ ನಾಯಕನಾದ ನಂದಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು, ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ನೋಡಿದರು.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನನ್ದಿನಂ ಸರ್ವೇ ಪ್ರಣಮ್ಯಾಹುರ್ ಗಣೇಶ್ವರಮ್ ಜಯೇತಿ ದೇವಾಸ್ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸೋ ಽಪ್ಯಾಹ ಚ ಗಣೇಶ್ವರಃ

ನಂದಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, 'ಜಯವಾಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಗಣಪತಿಯ ನಾಯಕನು ಕೂಡ ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಭೋ ಭೋ ದೇವಾ ಮಹಾಭಾಗಾಃ ಸರ್ವೇ ನಿರ್ಧೂತಕಲ್ಮಷಾಃ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಾಃ ಸರ್ವಲೋಕೇಶಾ ವಕ್ತುಮರ್ಹಥ ಸುವ್ರತಾಃ

'ಓ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ದೇವತೆಗಳೆ, ನೀವು ಪಾಪವಿಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ. ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯರಾದ ನೀವು, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದವರು, ನಿಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೇಳಬಹುದು' ಎಂದು ನಂದಿ ಹೇಳಿದರು.

ತಮಾಹುರ್ವರದಂ ದೇವಂ ವಾರಣೇನ್ದ್ರಸಮಪ್ರಭಮ್ ಪಶುಪಾಶವಿಮೋಕ್ಷಾರ್ಥಂ ದರ್ಶಯಾಸ್ಮಾನ್ ಮಹೇಶ್ವರಮ್

ಅವರು ಹೇಳಿದರು: 'ಬೋನಿನಾಯಕನಾದ ದೇವರನ್ನು, ಗಜರಾಜನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ನಮಗೆ ತೋರಿಸು. ನಾವು ಪಶುಬಂಧದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಲು ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.'

ಪುರಾ ಪುರತ್ರಯಂ ದಗ್ಧುಂ ಪಶುತ್ವಂ ಪರಿಭಾಷಿತಮ್ ಶಙ್ಕಿತಾಶ್ ಚ ವಯಂ ತತ್ರ ಪಶುತ್ವಂ ಪ್ರತಿ ಸುವ್ರತ

'ಹಿಂದೆ ಮೂರು ನಗರಗಳನ್ನು ಸುಡುವಾಗ, ನಮ್ಮನ್ನು ಪಶುಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಅದರಿಂದ ನಮಗೆ ಪಶುತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನೇ.'

ವ್ರತಂ ಪಾಶುಪತಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಭವೇನ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಾ ವ್ರತೇನಾನೇನ ಭೂತೇಶ ಪಶುತ್ವಂ ನೈವ ವಿದ್ಯತೇ

'ಪಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ಭವನು, ಪರಮೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಈ ವ್ರತದಿಂದ, ಭೂತಗಳ ಒಡೆಯನೇ, ಪಶುತ್ವ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ.'

ಅಥ ದ್ವಾದಶವರ್ಷಂ ವಾ ಮಾಸದ್ವಾದಶಕಂ ತು ವಾ ದಿನದ್ವಾದಶಕಂ ವಾಪಿ ಕೃತ್ವಾ ತದ್ ವ್ರತಮ್ ಉತ್ತಮಮ್

ಹದಿನೆರಡು ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ ಹದಿನೆರಡು ತಿಂಗಳುಗಳು, ಇಲ್ಲವೇ ಹದಿನೆರಡು ದಿನಗಳ ಕಾಲವೂ ಆ ಮಹತ್ತರ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ—

ಮುಚ್ಯನ್ತೇ ಪಶವಃ ಸರ್ವೇ ಪಶುಪಾಶೈರ್ಭವಸ್ಯ ತು ದರ್ಶಯಾಮಾಸ ತಾನ್ದೇವಾನ್ ನಾರಾಯಣಪುರೋಗಮಾನ್

ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಭವಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಈ ರೀತಿ ನಾರಾಯಣನೊಡನೆ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಆತನೇ ತೋರಿಸಿದನು.

ನನ್ದೀ ಶಿಲಾದತನಯಃ ಸರ್ವಭೂತಗಣಾಗ್ರಣೀಃ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ದೇವಮೀಶಾನಂ ಸಾಂಬಂ ಸಗಣಮ್ ಅವ್ಯಯಮ್

ಶಿಲಾದನ ಮಗನಾದ ನಂದಿ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಗುಂಪಿನ ಮುಖ್ಯನು, ಆ ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಈಶಾನನನ್ನು, ಆಂಬೆಯೊಡನೆ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಪರಿವಾರದೊಡನೆ ನೋಡಿ—

ಪ್ರಣೇಮುಸ್ ತುಷ್ಟುವುಶ್ ಚೈವ ಪ್ರೀತಿಕಣ್ಟಕಿತತ್ವಚಃ ವಿಜ್ಞಾಪ್ಯ ಶಿತಿಕಣ್ಠಾಯ ಪಶುಪಾಶವಿಮೋಕ್ಷಣಮ್

ಅವರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ರೋಮಾಂಚಿತರಾಗಿದ್ದು, ಆ ದೇವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಕೊಂಡಾಡಿ, ನೀಲಕಂಠನಿಗೆ ಭವಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು.

ತಸ್ಥುಸ್ತದಾಗ್ರತಃ ಶಂಭೋಃ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಪುನಃ ಪುನಃ ತತಃ ಸಮ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ತಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ದೇವದೇವೋ ವೃಷಧ್ವಜಃ

ಅವರು ಶಂಭುವಿನ ಮುಂದೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಿಂತರು; ನಂತರ, ಅವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೋಡಿ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ವೃಷಧ್ವಜನು—

ವಿಶೋಧ್ಯ ತೇಷಾಂ ದೇವಾನಾಂ ಪಶುತ್ವಂ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ವ್ರತಂ ಪಾಶುಪತಂ ಚೈವ ಸ್ವಯಂ ದೇವೋ ಮಹೇಶ್ವರಃ

ಪರಮೇಶ್ವರನು ಆ ದೇವತೆಗಳ ಭವಬಂಧನವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಮಹೇಶ್ವರನೇ ಸ್ವತಃ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು.

ಉಪದಿಶ್ಯ ಮುನೀನಾಂ ಚ ಸಹಾಸ್ತೇ ಚಾಂಬಯಾ ಭವಃ ತದಾಪ್ರಭೃತಿ ತೇ ದೇವಾಃ ಸರ್ವೇ ಪಾಶುಪತಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ

ಆ ಭವನು ಆ ವ್ರತವನ್ನು ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಆಂಬೆಯೊಡನೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು; ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಆ ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ಪಾಶುಪತರು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದರು.

ಪಶೂನಾಂ ಚ ಪತಿರ್ಯಸ್ಮಾತ್ ತೇಷಾಂ ಸಾಕ್ಷಾದ್ಧಿ ದೇವತಾಃ ತಸ್ಮಾತ್ಪಾಶುಪತಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಸ್ ತಪಸ್ತೇಪುಶ್ ಚ ತೇ ಪುನಃ

ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವನು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಒಡೆಯನು, ಅವರು ನೇರವಾಗಿ ದೇವತೆಗಳು; ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಪಾಶುಪತರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಮತ್ತೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು.

ತತೋ ದ್ವಾದಶವರ್ಷಾನ್ತೇ ಮುಕ್ತಪಾಶಾಃ ಸುರೋತ್ತಮಾಃ ಯಯುರ್ಯಥಾಗತಂ ಸರ್ವೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಸಹ ವಿಷ್ಣುನಾ

ಹದಿನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವತೆಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನೊಡನೆ ಬಂದಂತೆ ಮರಳಿ ಹೋದರು.

ಏತದ್ವಃ ಕಥಿತಂ ಸರ್ವಂ ಪಿತಾಮಹಮುಖಾಚ್ಛ್ರುತಮ್ ಪುರಾ ಸನತ್ಕುಮಾರೇಣ ತಸ್ಮಾದ್ವ್ಯಾಸೇನ ಧೀಮತಾ

ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ನಿಮಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಪಿತಾಮಹನ ಬಾಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಕೇಳಿದಂತೆ, ನಂತರ ಧೀಮಂತನಾದ ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು.

ಯಃ ಶ್ರಾವಯೇಚ್ಛುಚಿರ್ ವಿಪ್ರಾಞ್ ಛೃಣುಯಾದ್ವಾ ಶುಚಿರ್ನರಃ ಸ ದೇಹಭೇದಮಾಸಾದ್ಯ ಪಶುಪಾಶೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ

ಯಾರು ಶುದ್ಧಚಿತ್ತನಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಓದಿ ಕೇಳಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೋ, ಅಥವಾ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಭವಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ವ್ರತಮೇತತ್ತ್ವಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಪಶುಪಾಶವಿಮೋಕ್ಷಣಮ್ ವ್ರತಂ ಪಾಶುಪತಂ ಲೈಙ್ಗಂ ಪುರಾ ದೇವೈರ್ ಅನುಷ್ಠಿತಮ್

ನೀನು ವಿವರಿಸಿದ ಈ ವ್ರತವೇ ಭವಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿರುವ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತ, ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ದೇವತೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಆಚರಿಸಿದದು.

ವಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ ಚಾಸ್ಮಾಕಂ ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ತ್ವಯಾ ಶ್ರುತಮ್ ಪುರಾ ಸನತ್ಕುಮಾರೇಣ ಪೃಷ್ಟಃ ಶೈಲಾದಿರಾದರಾತ್

ನೀನು ಹಿಂದೆ ಹೇಗೆ ಕೇಳಿದ್ದಿಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನಮಗೆ ಹೇಳಬೇಕು, ಪರ್ವತಾಧಿಪತೇ, ಹಿಂದೆ ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಗೌರವದಿಂದ ಕೇಳಿದಂತೆ.

ನನ್ದೀ ಪ್ರಾಹ ವಚಸ್ತಸ್ಮೈ ಪ್ರವದಾಮಿ ಸಮಾಸತಃ ದೇವೈರ್ದೈತ್ಯೈಸ್ ತಥಾ ಸಿದ್ಧೈರ್ ಗನ್ಧರ್ವೈಃ ಸಿದ್ಧಚಾರಣೈಃ

ನಂದಿ ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ದೇವತೆಗಳು, ದೈತ್ಯರು, ಸಿದ್ಧರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಚಾರಣರು—allರೂ ಆಚರಿಸಿದ ಆ ವ್ರತವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—

ಮುನಿಭಿಶ್ ಚ ಮಹಾಭಾಗೈರ್ ಅನುಷ್ಠಿತಮನುತ್ತಮಮ್ ವ್ರತಂ ದ್ವಾದಶಲಿಙ್ಗಾಖ್ಯಂ ಪಶುಪಾಶವಿಮೋಕ್ಷಣಮ್

ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಋಷಿಗಳೂ ಆಚರಿಸಿದ, ಹದಿನೆರಡು ಲಿಂಗಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಭವಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿರುವ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ರತವನ್ನು—

ಭೋಗದಂ ಯೋಗದಂ ಚೈವ ಕಾಮದಂ ಮುಕ್ತಿದಂ ಶುಭಮ್ ಅವಿಯೋಗಕರಂ ಪುಣ್ಯಂ ಭಕ್ತಾನಾಂ ಭಯನಾಶನಮ್

ಇದು ಭೋಗ, ಯೋಗ, ಇಷ್ಟಾರ್ಥ, ಮುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶುಭವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ಭಕ್ತರಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಕಳೆದುಹೋಗದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಭಯವನ್ನು ನೀಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಷಡಙ್ಗಸಹಿತಾನ್ ವೇದಾನ್ ಮಥಿತ್ವಾ ತೇನ ನಿರ್ಮಿತಮ್ ಸರ್ವದಾನೋತ್ತಮಂ ಪುಣ್ಯಮ್ ಅಶ್ವಮೇಧಾಯುತಾಧಿಕಮ್

ಛಡಾಂಗಗಳೊಡನೆ ವೇದಗಳನ್ನು ಮಥಿಸಿ, ಅದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು; ಇದು ಎಲ್ಲ ದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಸರ್ವಮಙ್ಗಲದಂ ಪುಣ್ಯಂ ಸರ್ವಶತ್ರುವಿನಾಶನಮ್ ಸಂಸಾರಾರ್ಣವಮಗ್ನಾನಾಂ ಜನ್ತೂನಾಮಪಿ ಮೋಕ್ಷದಮ್

ಇದು ಎಲ್ಲ ಶುಭವನ್ನು, ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ; ಸಂಸಾರದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಸರ್ವವ್ಯಾಧಿಹರಂ ಚೈವ ಸರ್ವಜ್ವರವಿನಾಶನಮ್ ದೇವೈರನುಷ್ಠಿತಂ ಪೂರ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ವಿಷ್ಣುನಾ ತಥಾ

ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು, ಜ್ವರವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವುದು; ಇದನ್ನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಕೂಡ ಆಚರಿಸಿದ್ದರು.

ಕೃತ್ವಾ ಕನೀಯಸಂ ಲಿಙ್ಗಂ ಸ್ನಾಪ್ಯ ಚನ್ದನವಾರಿಣಾ ಚೈತ್ರಮಾಸಾದಿ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಾಃ ಶಿವಲಿಙ್ಗವ್ರತಂ ಚರೇತ್

ಚಿಕ್ಕ ಲಿಂಗವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಚಂದನದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಚೈತ್ರ ಮಾಸದಿಂದ ಶಿವಲಿಂಗ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು, ಮಹಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ.