ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಕಥಂ ಪಶುಪತಿಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪಶುಪಾಶವಿಮೋಕ್ಷಣಮ್ ಪಶುತ್ವಂ ತತ್ಯಜುರ್ದೇವಾಸ್ ತನ್ನೋ ವಕ್ತುಮಿಹಾರ್ಹಸಿ

ಪಶುಪತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ದೇವತೆಗಳು ಪಶುಬಂಧನವನ್ನು ಹೇಗೆ ತೊರೆದರು? ಅವರು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಹೇಗೆ ಮುಕ್ತರಾದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ವಿವರಿಸಬೇಕು.

ಪುರಾ ಕೈಲಾಸಶಿಖರೇ ಭೋಗ್ಯಾಖ್ಯೇ ಸ್ವಪುರೇ ಸ್ಥಿತಮ್ ಸಮೇತ್ಯ ದೇವಾಃ ಸರ್ವಜ್ಞಮ್ ಆಜಗ್ಮುಸ್ತತ್ಪ್ರಸಾದತಃ

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೈಲಾಸ ಶಿಖರದ ಭೋಗ್ಯವೆಂಬ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಪುರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಆ ಸರ್ವಜ್ಞನ ಬಳಿಗೆ ದೇವತೆಗಳು ಸೇರಿ, ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಹೋದರು.

ಹಿತಾಯ ಸರ್ವದೇವಾನಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಚ ಜನಾರ್ದನಃ ಗರುಡಸ್ಯ ತಥಾ ಸ್ಕನ್ಧಮ್ ಆರುಹ್ಯ ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ

ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಜನಾರ್ದನನು ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಗರುಡನ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ಪರಮಾತ್ಮನಾಗಿ ಹೋದನು.

ಜಗಾಮ ದೇವತಾಭಿರ್ ವೈ ದೇವದೇವಾನ್ತಿಕಂ ಹರಿಃ ಸರ್ವೇ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ದೇವಸ್ಯ ಸಾರ್ಧಂ ಗಿರಿವರಂ ಶುಭಮ್

ಹರಿಯು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆಗಳ ದೇವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು; ಎಲ್ಲರೂ ಆ ಮಹಾತ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಶುಭಕರವಾದ ಮಹಾಪರ್ವತವನ್ನು ತಲುಪಿ ಅಲ್ಲೇ ಉಳಿದರು.

ಸೇನ್ದ್ರಾಃ ಸಸಾಧ್ಯಾಃ ಸಯಮಾಃ ಪ್ರಣೇಮುರ್ ಗಿರಿಮುತ್ತಮಮ್ ಭಗವಾನ್ ವಾಸುದೇವೋ ಽಸೌ ಗರುಡಾದ್ ಗರುಡಧ್ವಜಃ ಅವತೀರ್ಯ ಗಿರಿಂ ಮೇರುಮ್ ಆರುರೋಹ ಸುರೋತ್ತಮೈಃ

ಇಂದ್ರ, ಸಾಧ್ಯರು, ಯಮರು ಮತ್ತು ಇತರರು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು; ಭಗವಂತನಾದ ವಾಸುದೇವನು, ಗರುಡಧ್ವಜನು, ಗರುಡನಿಂದ ಇಳಿದು, ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೆರುವನ್ನು ಹತ್ತಿದನು.

ಸಕಲದುರಿತಹೀನಂ ಸರ್ವದಂ ಭೋಗಮುಖ್ಯಂ ಮುದಿತಕುರರವೃನ್ದಂ ನಾದಿತಂ ನಾಗವೃನ್ದೈಃ ಮಧುರರಣಿತಗೀತಂ ಸಾನುಕೂಲಾನ್ಧಕಾರಂ ಪದರಚಿತವನಾನ್ತಂ ಕಾನ್ತವಾತಾನ್ತತೋಯಮ್

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದುಃಖವಿಲ್ಲದ, ಸದಾ ಪರಮಾನಂದ ನೀಡುವ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೂಗುವ ಕುರುರ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ನಾಗರ ಹೃದಯದ ಹಾಡುಗಳಿಂದ ನಾದಿಸುವ, ಮಧುರವಾದ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ, ಮೃದುವಾದ ನೆರಳಿನಿಂದ ಆವರಿತವಾದ, ಸುಂದರವಾದ ಗಾಳಿಯೂ ತಂಪಾದ ನೀರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪರ್ವತವಿತ್ತು.

ಭವನಶತಸಹಸ್ರೈರ್ ಜುಷ್ಟಮ್ ಆದಿತ್ಯಕಲ್ಪೈರ್ ಲಲಿತಗತಿವಿದಗ್ಧೈರ್ ಹಂಸವೃನ್ದೈಶ್ ಚ ಭಿನ್ನಮ್ ಧವಖದಿರಪಲಾಶೈಶ್ ಚನ್ದನಾದ್ಯೈಶ್ ಚ ವೃಕ್ಷೈರ್ ದ್ವಿಜವರಗಣವೃನ್ದೈಃ ಕೋಕಿಲಾದ್ಯೈರ್ದ್ವಿರೇಫೈಃ

ಅದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭವನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು, ಸುಂದರವಾಗಿ ನಡೆವ ಹಂಸಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು, ಧವ, ಖದಿರ, ಪಲಾಶ, ಚಂದನ ಮತ್ತು ಇತರ ಮರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು, ಉತ್ತಮ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಕೋಗಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೇನುಹುಳಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.

ಕ್ವಚಿದಶೇಷಸುರದ್ರುಮಸಂಕುಲಂ ಕುರಬಕೈಃ ಪ್ರಿಯಕೈಸ್ತಿಲಕೈಸ್ ತಥಾ ಬಹುಕದಮ್ಬತಮಾಲಲತಾವೃತಂ ಗಿರಿವರಂ ಶಿಖರೈರ್ವಿವಿಧೈಸ್ ತಥಾ

ಕೆಲವಡೆ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ದೈವಿಕ ಮರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಕುರುಬಕ, ಪ್ರಿಯಕ, ತಿಲಕ ಹಾಗೂ ಹಲವಾರು ಕಡಂಬ, ತಮಾಲ ಮತ್ತು ಲತೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿವಿಧ ಶಿಖರಗಳು ಆವರಿಸಿವೆ.

ಗಿರೇಃ ಪೃಷ್ಠೇ ಪರಂ ಶಾರ್ವಂ ಕಲ್ಪಿತಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ ಕ್ರೀಡಾರ್ಥಂ ದೇವದೇವಸ್ಯ ಭವಸ್ಯ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ

ಆ ಪರ್ವತದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ಭವನಿಗೆ ಕ್ರೀಡೆಯಿಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಶೈವ ಮಂದಿರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದನು.

ಅಪಶ್ಯಂಸ್ತತ್ಪುರಂ ದೇವಾಃ ಸೇನ್ದ್ರೋಪೇನ್ದ್ರಾಃ ಸಮಾಹಿತಾಃ ಪ್ರಣೇಮುರ್ದೂರತಶ್ಚೈವ ಪ್ರಭಾವಾದೇವ ಶೂಲಿನಃ

ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಉಪೇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆಗಳು ಆ ಪುರವನ್ನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ ನೋಡಿದರು; ಶೂಲಧಾರಿಯ ಮಹಿಮೆ ನೋಡಿ ದೂರದಿಂದಲೇ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು.

ಸಹಸ್ರಸೂರ್ಯಪ್ರತಿಮಂ ಮಹಾನ್ತಂ ಸಹಸ್ರಶಃ ಸರ್ವಗುಣೈಶ್ ಚ ಭಿನ್ನಮ್ ಜಗಾಮ ಕೈಲಾಸಗಿರಿಂ ಮಹಾತ್ಮಾ ಮೇರುಪ್ರಭಾಗೇ ಪುರಮಾದಿದೇವಃ

ಸಹಸ್ರ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದ, ಅನೇಕ ಗುಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಾತ್ಮನು, ಕೈಲಾಸದ ಪ್ರಥಮ ದೇವರು, ಮೆರುವಿನ ಪರ್ವತದ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಆ ಮಹಾಪುರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ತತೋ ಽಥ ನಾರಿಗಜವಾಜಿಸಂಕುಲಂ ರಥೈರ್ ಅನೇಕೈರ್ ಅಮರಾರಿಸೂದನಃ ಗಣೈರ್ಗಣೇಶೈಶ್ ಚ ಗಿರೀನ್ದ್ರಸಂನಿಭಂ ಮಹಾಪುರದ್ವಾರಮಜೋ ಹರಿಶ್ ಚ

ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರು, ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು ಹಾಗೂ ರಥಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಅಮರರ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವನು, ಗಣಪತಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಹೋಲುವ ಮಹಾಪುರದ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಅಜ ಮತ್ತು ಹರಿಯೊಂದಿಗೆ ಹತ್ತಿದನು.

ಅಥ ಜಾಂಬೂನದಮಯೈರ್ ಭವನೈರ್ಮಣಿಭೂಷಿತೈಃ ವಿಮಾನೈರ್ವಿವಿಧಾಕಾರೈಃ ಪ್ರಾಕಾರೈಶ್ ಚ ಸಮಾವೃತಮ್

ಆಗ ಆ ಪುರವು ಬಂಗಾರದ ಭವನಗಳಿಂದ, ಮಣಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಮಾನಗಳಿಂದ, ವಿವಿಧ ಆಕಾರದ ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಕೋಟೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು.

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಶಂಭೋಃ ಪುರಂ ಬಾಹ್ಯಂ ದೇವೈಃ ಸಬ್ರಹ್ಮಕೈರ್ಹರಿಃ ಪ್ರಹೃಷ್ಟವದನೋ ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರವಿವೇಶ ತತಃ ಪುರಮ್

ಶಂಭುವಿನ ಹೊರನಗರವನ್ನು ದೇವತೆಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹರಿಯು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಆನಂದದಿಂದ ನೋಡಿ, ಆ ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ಹರ್ಮ್ಯಪ್ರಾಸಾದಸಮ್ಬಾಧಂ ಮಹಾಟ್ಟಾಲಸಮನ್ವಿತಮ್ ದ್ವಿತೀಯಂ ದೇವದೇವಸ್ಯ ಚತುರ್ದ್ವಾರಂ ಸುಶೋಭನಮ್

ದೇವದೇವನ ಎರಡನೇ ನಗರವು ಭವ್ಯವಾದ ಮನೆಗಳು, ಅರಮನೆಗಳು, ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಸುಂದರವಾದ ಬಾಗಿಲುಗಳಿದ್ದವು.

ವಜ್ರವೈಡೂರ್ಯಮಾಣಿಕ್ಯಮಣಿಜಾಲೈಃ ಸಮಾವೃತಮ್ ದೋಲಾವಿಕ್ಷೇಪಸಂಯುಕ್ತಂ ಘಣ್ಟಾಚಾಮರಭೂಷಿತಮ್

ಆ ನಗರವು ವಜ್ರ, ವೈಡೂರ್ಯ, ಮಾಣಿಕ್ಯ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರತ್ನಗಳ ಜಾಲಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು; ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಜೋಲುಗಳು, ಘಂಟೆಗಳು, ಚಾಮರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.

ಮೃದಙ್ಗಮುರಜೈರ್ಜುಷ್ಟಂ ವೀಣಾವೇಣುನಿನಾದಿತಮ್ ನೃತ್ಯದ್ಭಿರ್ ಅಪ್ಸರಃಸಂಘೈರ್ ಭೂತಸಂಘೈಶ್ ಚ ಸಂವೃತಮ್ ದೇವೇನ್ದ್ರಭವನಾಕಾರೈರ್ ಭವನೈರ್ ದೃಷ್ಟಿಮೋಹನೈಃ

ಅಲ್ಲಿ ಮೃದಂಗ, ಮೂರಜಗಳ ಧ್ವನಿಗಳು, ವೀಣೆ ಹಾಗೂ ಬಾಸುರಿಗಳ ನಾದ, ನೃತ್ಯಮಾಡುವ ಅಪ್ಸರಸರು ಮತ್ತು ಭೂತಗಣಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು; ಇಂದ್ರನ ಅರಮನೆಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಮನೆಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಮೋಹನವಾಗಿದ್ದವು.

ಪ್ರಾಸಾದಶೃಙ್ಗೇಷ್ವಥ ಪೌರನಾರ್ಯಃ ಸಹಸ್ರಶಃ ಪುಷ್ಪಫಲಾಕ್ಷತಾದ್ಯೈಃ ಸ್ಥಿತಾಃ ಕರೈಸ್ತಸ್ಯ ಹರೇಃ ಸಮನ್ತಾತ್ ಪ್ರಚಿಕ್ಷಿಪುರ್ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಯಥಾ ಭವಸ್ಯ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಗಳ ಗೋಪುರಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾವಿರಾರು ನಗರಸ್ತ್ರೀಯರು ಹೂವು, ಹಣ್ಣು, ಅಕ್ಷತಾದಿಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಹರಿಯನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಎರಚಿದರು, ಹೇಗೆಂದರೆ ಭವನಿಗೆ ಮಾಡುವಂತೆ.

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನಾರ್ಯಸ್ತದಾ ವಿಷ್ಣುಂ ಮದಾಘೂರ್ಣಿತಲೋಚನಾಃ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಿಳೆಯರು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ನೋಡಿ, ಮದದಿಂದ ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಲೋಚಿತವಾಗಿದ್ದವು.

ವಿಶಾಲಜಘನಾಃ ಸದ್ಯೋ ನನೃತುರ್ಮುಮುದುರ್ಜಗುಃ ಕಾಶ್ಚಿದ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹರಿಂ ನಾರ್ಯಃ ಕಿಂಚಿತ್ ಪ್ರಹಸಿತಾನನಾಃ

ಕೆಲವು ವಿಶಾಲವಾದ ಹಿಪ್ಪುಗಳ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೂಡಲೇ ನೃತ್ಯಮಾಡಿದರು, ಹರ್ಷದಿಂದ ಹಾಡಿದರು; ಹರಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಕೆಲವು ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಲ್ಪ ನಗುವಿನಿಂದ ಮುಖವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನಗೊಳಿಸಿದರು.

ಕಿಂಚಿದ್ ವಿಸ್ರಸ್ತವಸ್ತ್ರಾಶ್ ಚ ಸ್ರಸ್ತಕಾಞ್ಚೀಗುಣಾ ಜಗುಃ ಚತುರ್ಥಂ ಪಞ್ಚಮಂ ಚೈವ ಷಷ್ಠಂ ಚ ಸಪ್ತಮಂ ತಥಾ

ಕೆಲವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಡಿಲವಾದ ವಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಳಗೆ ಜಾರುತ್ತಿರುವ ಕಂಚಿಬೆಲ್ಟ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ, ನಾಲ್ಕನೇ, ಐದನೇ, ಆರನೇ ಮತ್ತು ಏಳನೇ ಸ್ವರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರು.

ಅಷ್ಟಮಂ ನವಮಂ ಚೈವ ದಶಮಂ ಚ ಪುರೋತ್ತಮಮ್ ಅತೀತ್ಯಾಸಾದ್ಯ ದೇವಸ್ಯ ಪುರಂ ಶಂಭೋಃ ಸುಶೋಭನಮ್

ಎಂಟನೇ, ಒಂಬತ್ತನೇ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹತ್ತನೇ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ಅವರು ದೇವರಾದ ಶಂಭುವಿನ ಅದ್ಭುತ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿದರು.

ಸುವೃತ್ತಂ ಸುತರಾಂ ಶುಭ್ರಂ ಕೈಲಾಸಶಿಖರೇ ಶುಭೇ ಸೂರ್ಯಮಣ್ಡಲಸಂಕಾಶೈರ್ ವಿಮಾನೈಶ್ ಚ ವಿಭೂಷಿತಮ್

ಆ ನಗರವು ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿತ್ತು, ಬಹಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು, ಶುಭಕರವಾದ ಕೈಲಾಸ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಇದ್ದಿತು, ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ವಿಮಾನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.

ಸ್ಫಾಟಿಕೈರ್ ಮಣ್ಡಪೈಃ ಶುಭ್ರೈರ್ ಜಾಂಬೂನದಮಯೈಸ್ ತಥಾ ನಾನಾರತ್ನಮಯೈಶ್ಚೈವ ದಿಗ್ವಿದಿಕ್ಷು ವಿಭೂಷಿತಮ್

ಆ ನಗರವು ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಟಿಕದ ಮಂದಿರಗಳು, ಬಂಗಾರದ ಮಂದಿರಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರತ್ನಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.

ಗೋಪುರೈರ್ಗೋಪತೇಃ ಶಂಭೋರ್ ನಾನಾಭೂಷಣಭೂಷಿತೈಃ ಅನೇಕೈಃ ಸರ್ವತೋಭದ್ರೈಃ ಸರ್ವರತ್ನಮಯೈಸ್ ತಥಾ

ಶಂಭುವಿನ ಗೋಪುರಗಳು ವಿವಿಧ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅನೇಕ ಶುಭಕರವಾದ ಬಾಗಿಲುಗಳು, ಎಲ್ಲಾ ರತ್ನಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದವು.

ಪ್ರಾಕಾರೈರ್ವಿವಿಧಾಕಾರೈರ್ ಅಷ್ಟಾವಿಂಶತಿಭಿರ್ ವೃತಮ್ ಉಪದ್ವಾರೈರ್ಮಹಾದ್ವಾರೈರ್ ವಿದಿಕ್ಷು ವಿವಿಧೈರ್ದೃಢೈಃ

ಆ ನಗರವು ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ವಿಧದ ಬೇಲಿ ಗೋಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು; ಉಪಬಾಗಿಲುಗಳು, ಮುಖ್ಯ ಬಾಗಿಲುಗಳು, ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಬಾಗಿಲುಗಳು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದವು.

ಗುಹ್ಯಾಲಯೈರ್ಗುಹ್ಯಗೃಹೈರ್ ಗುಹಸ್ಯ ಭವನೈಃ ಶುಭೈಃ ಗ್ರಾಮ್ಯೈರ್ ಅನ್ಯೈರ್ ಮಹಾಭಾಗಾ ಮೌಕ್ತಿಕೈರ್ ದೃಷ್ಟಿಮೋಹನೈಃ

ಅಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತಮಂದಿರಗಳು, ಗುಪ್ತ ಗೃಹಗಳು, ಗುಹನ ಭವ್ಯ ನಿವಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾದ ಮನೆಗಳು ಇದ್ದವು.

ಗಣೇಶಾಯತನೈರ್ ದಿವ್ಯೈಃ ಪದ್ಮರಾಗಮಯೈಸ್ ತಥಾ ಚನ್ದನೈರ್ವಿವಿಧಾಕಾರೈಃ ಪುಷ್ಪೋದ್ಯಾನೈಶ್ ಚ ಶೋಭನೈಃ

ಅಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ದೈವಿಕ ಮಂದಿರಗಳು, ಪದ್ಮರಾಗದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದವು, ವಿವಿಧ ಆಕಾರದ ಚಂದನದ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಹೂವನ ತೋಟಗಳು ಇದ್ದವು.

ತಡಾಗೈರ್ ದಿರ್ಘಿಕಾಭಿಶ್ ಚ ಹೇಮಸೋಪಾನಪಙ್ಕ್ತಿಭಿಃ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಗತಿಜಿತೈರ್ ಹಂಸೈಃ ಸೇವಿತಾಭಿಃ ಸಮನ್ತತಃ

ಅಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೀರಿನ ಕೆರೆಗಳು, ಬಂಗಾರದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗಿಂತಲೂ ಸುಂದರವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಹಂಸಗಳು ಆ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.