ಲಬ್ಧಾಯಾಮಪಿ ಭೂಮೌ ಚ ಚಿತ್ತಸ್ಯ ಭವಬನ್ಧನಾತ್ ಅಶ್ರದ್ಧಾಭಾವರಹಿತಾ ವೃತ್ತಿರ್ವೈ ಸಾಧನೇಷು ಚ
ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಬಂಧನದಿಂದ, ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಧ್ಯೇ ಚಿತ್ತಸ್ಯ ಹಿ ಗುರೌ ಜ್ಞಾನಾಚಾರಶಿವಾದಿಷು ವಿಪರ್ಯಯಜ್ಞಾನಮಿತಿ ಭ್ರಾನ್ತಿದರ್ಶನಮ್ ಉಚ್ಯತೇ
ಮನಸ್ಸು ಗುರು, ಜ್ಞಾನ, ಆಚರಣೆ ಅಥವಾ ಶಿವನ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿರವಾದಾಗ, ತಪ್ಪಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಗೊಂದಲದ ದೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಅನಾತ್ಮನ್ಯಾತ್ಮವಿಜ್ಞಾನಮ್ ಅಜ್ಞಾನಾತ್ತಸ್ಯ ಸಂನಿಧೌ ದುಃಖಮಾಧ್ಯಾತ್ಮಿಕಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ತಥಾ ಚೈವಾಧಿಭೌತಿಕಮ್
ಆತ್ಮವಲ್ಲದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವೆಂದು ತಿಳಿಯುವುದು, ಅವಿವೇಕದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಆಂತರಿಕ ದುಃಖವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಬಾಹ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದುಃಖವೂ ಇದೆ.
ಆಧಿದೈವಿಕಮಿತ್ಯುಕ್ತಂ ತ್ರಿವಿಧಂ ಸಹಜಂ ಪುನಃ ಇಚ್ಛಾವಿಘಾತಾತ್ಸಂಕ್ಷೋಭಶ್ ಚೇತಸಸ್ತದುದಾಹೃತಮ್
ದೈವಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವದು ಮೂರನೆಯದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂರು ಸಹಜವಾಗಿವೆ. ಇಚ್ಛೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗದಾಗ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ದೌರ್ಮನಸ್ಯಂ ನಿರೋದ್ಧವ್ಯಂ ವೈರಾಗ್ಯೇಣ ಪರೇಣ ತು ತಮಸಾ ರಜಸಾ ಚೈವ ಸಂಸ್ಪೃಷ್ಟಂ ದುರ್ಮನಃ ಸ್ಮೃತಮ್
ಮನನೊಂದು ಪರಮ ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ತಡೆಯಬೇಕು. ತಮಸ್ಸು ಮತ್ತು ರಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶವಾದ ಮನನೊಂದು ದುರ್ಮನಸ್ಸು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತದಾ ಮನಸಿ ಸಂಜಾತಂ ದೌರ್ಮನಸ್ಯಮಿತಿ ಸ್ಮೃತಮ್ ಹಠಾತ್ಸ್ವೀಕರಣಂ ಕೃತ್ವಾ ಯೋಗ್ಯಾಯೋಗ್ಯವಿವೇಕತಃ
ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮನನೊಂದು ಉಂಟಾದಾಗ ಅದನ್ನು ದುರ್ಮನಸ್ಸು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಯೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಅಯೋಗ್ಯವಾದುದನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸದೆ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಕೂಡ ಅದೇ.
ವಿಷಯೇಷು ವಿಚಿತ್ರೇಷು ಜನ್ತೋರ್ವಿಷಯಲೋಲತಾ ಅನ್ತರಾಯಾ ಇತಿ ಖ್ಯಾತಾ ಯೋಗಸ್ಯೈತೇ ಹಿ ಯೋಗಿನಾಮ್
ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ಯೋಗಕ್ಕೆ ಅಡಚಣೆಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಯೋಗದ ಅಡಚಣೆಗಳು.
ಅತ್ಯನ್ತೋತ್ಸಾಹಯುಕ್ತಸ್ಯ ನಶ್ಯನ್ತಿ ನ ಚ ಸಂಶಯಃ ಪ್ರನಷ್ಟೇಷ್ವನ್ತರಾಯೇಷು ದ್ವಿಜಾಃ ಪಶ್ಚಾದ್ಧಿ ಯೋಗಿನಃ
ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಸಾಹವುಳ್ಳವನಿಗೆ ಈ ಅಡಚಣೆಗಳು ನಿರ್ವಿಕಾರವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ದ್ವಿಜರೆ, ಅಡಚಣೆಗಳು ದೂರವಾದ ಮೇಲೆ ಯೋಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾನೆ.
ಉಪಸರ್ಗಾಃ ಪ್ರವರ್ತನ್ತೇ ಸರ್ವೇ ತೇ ಽಸಿದ್ಧಿಸೂಚಕಾಃ ಪ್ರತಿಭಾ ಪ್ರಥಮಾ ಸಿದ್ಧಿರ್ ದ್ವಿತೀಯಾ ಶ್ರವಣಾ ಸ್ಮೃತಾ
ಅಪಸರ್ಗಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ, ಅವೆಲ್ಲವೂ ಅಸಿದ್ಧಿಯ ಸೂಚನೆಗಳು. ಪ್ರಥಮ ಸಾಧನೆ ಪ್ರತ್ಯಭಿಜ್ಞೆ, ದ್ವಿತೀಯ ಸಾಧನೆ ಕೇಳುವುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ವಾರ್ತ್ತಾ ತೃತೀಯಾ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಾಸ್ ತುರೀಯಾ ಚೇಹ ದರ್ಶನಾ ಆಸ್ವಾದಾ ಪಞ್ಚಮೀ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ವೇದನಾ ಷಷ್ಠಿಕಾ ಸ್ಮೃತಾ
ಮೂರನೆಯದು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವುದು; ನಾಲ್ಕನೆಯದು ದೃಷ್ಟಿ; ಐದನೆಯದು ರುಚಿ ಅನುಭವಿಸುವುದು; ಆರನೆಯದು ಸ್ಪರ್ಶದ ಅನುಭವ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಸ್ವಲ್ಪಷಟ್ಸಿದ್ಧಿಸಂತ್ಯಾಗಾತ್ ಸಿದ್ಧಿದಾಃ ಸಿದ್ಧಯೋ ಮುನೇಃ ಪ್ರತಿಭಾ ಪ್ರತಿಭಾವೃತಿಃ ಪ್ರತಿಭಾವ ಇತಿ ಸ್ಥಿತಿಃ
ಸಾಧಕನು ಸಣ್ಣ ಅತಿಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಾಗ, ಅವನಿಗೆ ಸತ್ಯವಾದ ಸಾಧನೆಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು ಯುಕ್ತಿಯ ಅರಿವು, ಯುಕ್ತಿಯ ಉದಯ ಮತ್ತು ಯುಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬುದ್ಧಿರ್ವಿವೇಚನಾ ವೇದ್ಯಂ ಬುಧ್ಯತೇ ಬುದ್ಧಿರುಚ್ಯತೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮೇ ವ್ಯವಹಿತೇ ಽತೀತೇ ವಿಪ್ರಕೃಷ್ಟೇ ತ್ವನಾಗತೇ
ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಯುವ ಶಕ್ತಿ ಬುದ್ಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಿಳಿಯಬೇಕಾದ್ದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯೇ ಬುದ್ಧಿ. ಅದು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ್ದಾಗಲಿ, ಗುಪ್ತವಾದ್ದಾಗಲಿ, ಹಳೆಯದಾಗಲಿ, ದೂರದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಮುಂದಿನದಾಗಲಿ ಏನೇ ಆಗಿರಲಿ.
ಸರ್ವತ್ರ ಸರ್ವದಾ ಜ್ಞಾನಂ ಪ್ರತಿಭಾನುಕ್ರಮೇಣ ತು ಶ್ರವಣಾತ್ಸರ್ವಶಬ್ದಾನಾಮ್ ಅಪ್ರಯತ್ನೇನ ಯೋಗಿನಃ
ಯೋಗಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಜ್ಞಾನವು ಯುಕ್ತಿಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಪದಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಅವನು ಅದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಹ್ರಸ್ವದೀರ್ಘಪ್ಲುತಾದೀನಾಂ ಗುಹ್ಯಾನಾಂ ಶ್ರವಣಾದಪಿ ಸ್ಪರ್ಶಸ್ಯಾಧಿಗಮೋ ಯಸ್ ತು ವೇದನಾ ತೂಪಪಾದಿತಾ
ಸಣ್ಣ, ಉದ್ದ, ದೀರ್ಘ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನೂ ಮತ್ತು ಇತರ ಗುಪ್ತ ಶಬ್ದಗಳನ್ನೂ ಕೇಳಿದಾಗ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಕೂಡ ಅರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅನುಭವ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ದರ್ಶನಾದ್ದಿವ್ಯರೂಪಾಣಾಂ ದರ್ಶನಂ ಚಾಪ್ರಯತ್ನತಃ ಸಂವಿದ್ದಿವ್ಯರಸೇ ತಸ್ಮಿನ್ನ್ ಆಸ್ವಾದೋ ಹ್ಯಪ್ರಯತ್ನತಃ
ದೈವಿಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಅವನು ಅವುಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ದೈವಿಕ ರುಚಿಯ ಅರಿವಿನಲ್ಲಿ, ಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
ವಾರ್ತ್ತಾ ಚ ದಿವ್ಯಗನ್ಧಾನಾಂ ತನ್ಮಾತ್ರಾ ಬುದ್ಧಿಸಂವಿದಾ ವಿನ್ದನ್ತೇ ಯೋಗಿನಸ್ತಸ್ಮಾದ್ ಆಬ್ರಹ್ಮಭುವನಂ ದ್ವಿಜಾಃ
ಬುದ್ಧಿಯ ಅರಿವಿನಿಂದ ಯೋಗಿಗಳು ದೈವಿಕ ಸುಗಂಧಗಳ ಸಾರವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಲೋಕದವರೆಗೆ, ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ದ್ವಿಜರೆ.
ಜಗತ್ಯಸ್ಮಿನ್ ಹಿ ದೇಹಸ್ಥಂ ಚತುಃಷಷ್ಟಿಗುಣಂ ಸಮಮ್ ಔಪಸರ್ಗಿಕಮ್ ಏತೇಷು ಗುಣೇಷು ಗುಣಿತಂ ದ್ವಿಜಾಃ
ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ದೇಹದೊಳಗೆ, ಅಡಚಣೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅರವತ್ತನಾಲ್ಕು ಗುಣಗಳು ಸಮಾನವಾಗಿ ಇವೆ. ಈ ಗುಣಗಳು ಒಂದರೊಳಗೆ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿವೆ, ದ್ವಿಜರೆ.
ಸಂತ್ಯಾಜ್ಯಂ ಸರ್ವಥಾ ಸರ್ವಮ್ ಔಪಸರ್ಗಿಕಮಾತ್ಮನಃ ಪೈಶಾಚೇ ಪಾರ್ಥಿವಂ ಚಾಪ್ಯಂ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ಪುರೇ ದ್ವಿಜಾಃ
ಯಾವುದೇ ಅಡಚಣೆಯಿಂದ ಬರುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸದಾ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು: ಪೈಶಾಚಿಕ, ಭೌಮ ಮತ್ತು ಜಲಜನ್ಯ—all of these as found in the ರಾಕ್ಷಸರ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ, ದ್ವಿಜರೆ.
ಯಾಕ್ಷೇ ತು ತೈಜಸಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಗಾನ್ಧರ್ವೇ ಶ್ವಸನಾತ್ಮಕಮ್ ಐನ್ದ್ರೇ ವ್ಯೋಮಾತ್ಮಕಂ ಸರ್ವಂ ಸೌಮ್ಯೇ ಚೈವ ತು ಮಾನಸಮ್
ಯಕ್ಷರ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯ ಗುಣವಿದೆ, ಗಂಧರ್ವರ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಯುವಿನ ಗುಣ, ಇಂದ್ರನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದ ಗುಣ, ಮತ್ತು ಸೋಮನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಗುಣವಿದೆ.
ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೇ ತ್ವಹಙ್ಕಾರಂ ಬ್ರಾಹ್ಮೇ ಬೋಧಮನುತ್ತಮಮ್ ಆದ್ಯೇ ಚಾಷ್ಟೌ ದ್ವಿತೀಯೇ ಚ ತಥಾ ಷೋಡಶರೂಪಕಮ್
ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರವಿದೆ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜ್ಞಾನವಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದರಲ್ಲಿ ಎಂಟು ರೂಪಗಳು, ಎರಡನೆಯದರಲ್ಲಿ ಹದಿನಾರು ರೂಪಗಳಿವೆ.
ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ತೃತೀಯೇ ತು ದ್ವಾತ್ರಿಂಶಚ್ಚ ಚತುರ್ಥಕೇ ಚತ್ವಾರಿಂಶತ್ ಪಞ್ಚಮೇ ತು ಭೂತಮಾತ್ರಾತ್ಮಕಂ ಸ್ಮೃತಮ್
ಮೂರನೆಯದರಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು, ನಾಲ್ಕನೆಯದರಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತೆರಡು, ಐದನೆಯದರಲ್ಲಿ ನಲವತ್ತು ರೂಪಗಳಿವೆ. ಐದನೆಯದು ಭೂತಗಳ ಗುಣದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಗನ್ಧೋ ರಸಸ್ ತಥಾ ರೂಪಂ ಶಬ್ದಃ ಸ್ಪರ್ಶಸ್ತಥೈವ ಚ ಪ್ರತ್ಯೇಕಮಷ್ಟಧಾ ಸಿದ್ಧಂ ಪಞ್ಚಮೇ ತಚ್ಛತಕ್ರತೋಃ
ಸುಗಂಧ, ರುಚಿ, ರೂಪ, ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶ—ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಎಂಟು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಐದನೆಯದರಲ್ಲಿ, ಇದು ಶತಕ್ರತು ಎಂಬ ದೇವನ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ.
ತಥಾಷ್ಟಚತ್ವಾರಿಂಶಚ್ ಚ ಷಟ್ಪಞ್ಚಾಶತ್ತಥೈವ ಚ ಚತುಃಷಷ್ಟಿಗುಣಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಂ ಲಭತೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಾಃ
ಹಾಗೆಯೇ, ಅರವತ್ತನಾಲ್ಕು, ಐವತ್ತಾರು, ಮತ್ತು ಆಮೇಲೆ ಅರವತ್ತನಾಲ್ಕು ಗುಣಗಳ ಬ್ರಾಹ್ಮ ಶಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ.
ಔಪಸರ್ಗಿಕಮ್ ಆ ಬ್ರಹ್ಮ ಭುವನೇಷು ಪರಿತ್ಯಜೇತ್ ಲೋಕೇಷ್ವಾಲೋಕ್ಯ ಯೋಗೇನ ಯೋಗವಿತ್ಪರಮಂ ಸುಖಮ್
ಅಡಚಣೆಯಿಂದ ಬರುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬ್ರಹ್ಮನ ಲೋಕದವರೆಗೆ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಲೋಕಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಯೋಗಜ್ಞನು ಪರಮ ಸುಖವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
ಸ್ಥೂಲತಾ ಹ್ರಸ್ವತಾ ಬಾಲ್ಯಂ ವಾರ್ಧಕ್ಯಂ ಯೌವನಂ ತಥಾ ನಾನಾಜಾತಿಸ್ವರೂಪಂ ಚ ಚತುರ್ಭಿರ್ ದೇಹಧಾರಣಮ್
ದಪ್ಪತನ, ಚಿಕ್ಕತನ, ಬಾಲ್ಯ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ, ಯೌವನ ಮತ್ತು ಬಗೆಯ ಬಗೆಯ ರೂಪಗಳು—ಈ ನಾಲ್ಕರಿಂದ ದೇಹದ ಸ್ಥಿತಿಯು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಪಾರ್ಥಿವಾಂಶಂ ವಿನಾ ನಿತ್ಯಂ ಸುರಭಿರ್ ಗನ್ಧಸಂಯುತಃ ಏತದಷ್ಟಗುಣಂ ಪ್ರೋಕ್ತಮ್ ಐಶ್ವರ್ಯಂ ಪಾರ್ಥಿವಂ ಮಹತ್
ಭೂಮಿಯ ಅಂಶವಿಲ್ಲದೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಕೂಡಿರುವವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಎಂಟು ಗುಣಗಳ ಮಹತ್ವವಾದ ಭೌಮ ಐಶ್ವರ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಜಲೇ ನಿವಸನಂ ಯದ್ವದ್ ಭೂಮ್ಯಾಮಿವ ವಿನಿರ್ಗಮಃ ಇಚ್ಛೇಚ್ಛಕ್ತಃ ಸ್ವಯಂ ಪಾತುಂ ಸಮುದ್ರಮಪಿ ನಾತುರಃ
ಹಾಗೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಬರುವಂತೆ, ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು ಸಮುದ್ರವನ್ನೂ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಕುಡಿಯಬಹುದು, ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆ ಇಲ್ಲ.
ಯತ್ರೇಚ್ಛತಿ ಜಗತ್ಯಸ್ಮಿಂಸ್ ತತ್ರಾಸ್ಯ ಜಲದರ್ಶನಮ್ ಯದ್ಯದ್ವಸ್ತು ಸಮಾದಾಯ ಭೋಕ್ತುಮಿಚ್ಛತಿ ಕಾಮತಃ
ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಯಾವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಬೇಕಾದರೂ ತೆಗೆದು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಅವನು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ತತ್ತದ್ರಸಾನ್ವಿತಂ ತಸ್ಯ ತ್ರಯಾಣಾಂ ದೇಹಧಾರಣಮ್ ಭಾಣ್ಡಂ ವಿನಾಥ ಹಸ್ತೇನ ಜಲಪಿಣ್ಡಸ್ಯ ಧಾರಣಮ್
ಆ ಮೂರು ಶರೀರಗಳನ್ನೂ ಅವರವರ ಸ್ವಭಾವದೊಂದಿಗೆ ಉಳಿಸುವುದು, ಪಾತ್ರೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಗುಂಡನ್ನು ಹಿಡಿದಂತೆಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಅವ್ರಣತ್ವಂ ಶರೀರಸ್ಯ ಪಾರ್ಥಿವೇನ ಸಮನ್ವಿತಮ್ ಏತತ್ ಷೋಡಶಕಂ ಪ್ರೋಕ್ತಮ್ ಆಪ್ಯಮೈಶ್ವರ್ಯಮುತ್ತಮಮ್
ಭೂತತ್ವದ ಜೊತೆಗೆ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಗಾಯವಾಗದೆ ಇರುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು, ಹದಿನಾರು ಭಾಗಗಳಿರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜಲಶಕ್ತಿಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.