ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಅರ್ಥೋ ವಿಚಾರತೋ ನಾಸ್ತೀತ್ಯ್ ಅನ್ಯೇ ತತ್ತ್ವಾರ್ಥವೇದಿನಃ ನಿಷ್ಕಲಃ ಸಕಲಶ್ಚೇತಿ ಸರ್ವಂ ಶಿವಮಯಂ ತತಃ

ಯಾರೋ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ವಸ್ತುವೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಎಲ್ಲವೂ ಗುಣಗಳಿರುವ ಮತ್ತು ಗುಣರಹಿತ ಶಿವನೇ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ವ್ಯೋಮೈಕಮಪಿ ದೃಷ್ಟಂ ಹಿ ಶರಾವಂ ಪ್ರತಿ ಸುವ್ರತಾಃ ಪೃಥಕ್ತ್ವಂ ಚಾಪೃಥಕ್ತ್ವಂ ಚ ಶಙ್ಕರಸ್ಯೇತಿ ಚಾಪರೇ

ಒಳ್ಳೆಯವರೇ, ಒಂದು ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ ಆಕಾಶವೂ ಒಂದೇ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಬೇರೆವರು ಭೇದ ಮತ್ತು ಅಭೇದ ಎರಡೂ ಶಂಕರನಿಗೆ ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರತ್ಯಯಾರ್ಥಂ ಹಿ ಜಗತಾಮ್ ಏಕಸ್ಥೋ ಽಪಿ ದಿವಾಕರಃ ಏಕೋ ಽಪಿ ಬಹುಧಾ ದೃಷ್ಟೋ ಜಲಾಧಾರೇಷು ಸುವ್ರತಾಃ

ಒಳ್ಳೆಯವರೇ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅರಿವಿಗಾಗಿ, ಸೂರ್ಯನು ಒಂದೇ ಇದ್ದರೂ, ನೀರಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.

ಜನ್ತವೋ ದಿವಿ ಭೂಮೌ ಚ ಸರ್ವೇ ವೈ ಪಾಞ್ಚಭೌತಿಕಾಃ ತಥಾಪಿ ಬಹುಲಾ ದೃಷ್ಟಾ ಜಾತಿವ್ಯಕ್ತಿವಿಭೇದತಃ

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿಯೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಐದು ಭೂತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ; ಆದರೂ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಭೇದದಿಂದ ಅನೇಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

ದೃಶ್ಯತೇ ಶ್ರೂಯತೇ ಯದ್ಯತ್ ತತ್ತದ್ವಿದ್ಧಿ ಶಿವಾತ್ಮಕಮ್ ಭೇದೋ ಜನಾನಾಂ ಲೋಕೇ ಽಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರತಿಭಾಸೋ ವಿಚಾರತಃ

ಯಾವುದೇ ನೋಡುವುದಾದರೂ ಅಥವಾ ಕೇಳುವದಾದರೂ, ಅದನ್ನು ಶಿವನ ಸ್ವರೂಪವೆಂದು ತಿಳಿ; ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜನರ ಭೇದವು ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ ಕೇವಲ ಪ್ರಭಾವ ಮಾತ್ರ.

ಸ್ವಪ್ನೇ ಚ ವಿಪುಲಾನ್ ಭೋಗಾನ್ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಮರ್ತ್ಯಃ ಸುಖೀ ಭವೇತ್ ದುಃಖೀ ಚ ಭೋಗಂ ದುಃಖಂ ಚ ನಾನುಭೂತಂ ವಿಚಾರತಃ

ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿಯೂ ಮನುಷ್ಯನು ಅನೇಕ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಸಂತೋಷಿಯಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ದುಃಖಿಯಾಗಬಹುದು; ಆದರೆ ವಿಚಾರಿಸಿದರೆ, ಆ ಸುಖವೂ ದುಃಖವೂ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅನುಭವವಾಗಿಲ್ಲ.

ಏವಮಾಹುಸ್ತಥಾನ್ಯೇ ಚ ಸರ್ವೇ ವೇದಾರ್ಥತತ್ತ್ವಗಾಃ ಹೃದಿ ಸಂಸಾರಿಣಾಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಸಕಲಃ ಪರಮೇಶ್ವರಃ

ಇದೇ ರೀತಿ ವೇದಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದವರೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿರುವವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಗುಣಸಹಿತನಾಗಿ ನೇರವಾಗಿ ಇದ್ದಾನೆ.

ಯೋಗಿನಾಂ ನಿಷ್ಕಲೋ ದೇವೋ ಜ್ಞಾನಿನಾಂ ಚ ಜಗನ್ಮಯಃ ತ್ರಿವಿಧಂ ಪರಮೇಶಸ್ಯ ವಪುರ್ಲೋಕೇ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ

ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ದೇವರು ಗುಣರಹಿತನು, ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವನು; ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಮೂರು ರೂಪಗಳನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನಿಷ್ಕಲಂ ಪ್ರಥಮಂ ಚೈಕಂ ತತಃ ಸಕಲನಿಷ್ಕಲಮ್ ತೃತೀಯಂ ಸಕಲಂ ಚೈವ ನಾನ್ಯಥೇತಿ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ

ಮೊದಲನೆಯದು ಗುಣರಹಿತ ರೂಪ, ನಂತರ ಗುಣಸಹಿತ ಮತ್ತು ಗುಣರಹಿತ ರೂಪ, ಮೂರನೆಯದು ಗುಣಸಹಿತ ರೂಪ; ಇವುಗಳ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಇಲ್ಲ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ.

ಅರ್ಚಯನ್ತಿ ಮುಹುಃ ಕೇಚಿತ್ ಸದಾ ಸಕಲನಿಷ್ಕಲಮ್ ಸರ್ವಜ್ಞಂ ಹೃದಯೇ ಕೇಚಿಚ್ ಛಿವಲಿಙ್ಗೇ ವಿಭಾವಸೌ

ಕೆಲವರು ಪುನಃ ಪುನಃ ಗುಣಸಹಿತ-ಗುಣರಹಿತ ರೂಪವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ; ಕೆಲವರು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ, ಶಿವಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ವಜ್ಞನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸಕಲಂ ಮುನಯಃ ಕೇಚಿತ್ ಸದಾ ಸಂಸಾರವರ್ತಿನಃ ಏವಮಭ್ಯರ್ಚಯನ್ತ್ಯೇವ ಸದಾರಾಃ ಸಸುತಾ ನರಾಃ

ಕೆಲವರು ಸದಾ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಮುನಿಗಳು ಗುಣಸಹಿತ ರೂಪವನ್ನೇ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹೀಗೆಯೇ ಗೃಹಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳೊಡನೆ ಸದಾ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಯಥಾ ಶಿವಸ್ ತಥಾ ದೇವೀ ಯಥಾ ದೇವೀ ತಥಾ ಶಿವಃ ತಸ್ಮಾದಭೇದಬುದ್ಧ್ಯೈವ ಸಪ್ತವಿಂಶತ್ಪ್ರಭೇದತಃ

ಹೆಗಲು ಶಿವನು ಇದ್ದಂತೆ ದೇವಿಯೂ ಇದ್ದಾಳೆ, ದೇವಿಯು ಹೇಗಿದ್ದಾಳೆ ಶಿವನು ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿಯೂ ಭೇದವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಏಳು ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ.

ಯಜನ್ತಿ ದೇಹೇ ಬಾಹ್ಯೇ ಚ ಚತುಷ್ಕೋಣೇ ಷಡಸ್ರಕೇ ದಶಾರೇ ದ್ವಾದಶಾರೇ ಚ ಷೋಡಶಾರೇ ತ್ರಿರಸ್ರಕೇ

ಅವರು ದೇಹದೊಳಗೂ ಹೊರಗೂ, ನಾಲ್ಕು ಬದಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಆರು ಕೋನದ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಹತ್ತು ಅರೆಗಳಿರುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಹದಿನೆರಡು ಅರೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಹದಿನಾರು ಅರೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೂರು ಬದಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಸ ಸ್ವೇಚ್ಛಯಾ ಶಿವಃ ಸಾಕ್ಷಾದ್ ದೇವ್ಯಾ ಸಾರ್ಧಂ ಸ್ಥಿತಃ ಪ್ರಭುಃ ಸಂತಾರಣಾರ್ಥಂ ಚ ಶಿವಃ ಸದಸದ್ವ್ಯಕ್ತಿವರ್ಜಿತಃ

ತಾನೇ ಇಚ್ಛಿಸಿ, ಶಿವನು ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಸದಾ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಲೋಕವನ್ನು ಪಾರಮ್ಯಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಲು, ಶಿವನು ಇರುವುದೂ ಅಲ್ಲ, ಇಲ್ಲದೂ ಅಲ್ಲ ಎಂಬ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆ.

ತಮೇಕಮಾಹುರ್ದ್ವಿಗುಣಂ ಚ ಕೇಚಿತ್ ಕೇಚಿತ್ತಮಾಹುಸ್ತ್ರಿಗುಣಾತ್ಮಕಂ ಚ ಊಚುಸ್ ತಥಾ ತಂ ಚ ಶಿವಂ ತಥಾನ್ಯೇ ಸಂಸಾರಿಣಂ ವೇದವಿದೋ ವದನ್ತಿ

ಕೆಲವರು ಅವನನ್ನು ಒಂದೇ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಇಬ್ಬರು ಎಂದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಮೂರು ಗುಣಗಳಿರುವವನು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವೇದವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಶಿವನು ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ತಿರುಗುವ ಆತ್ಮನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಭಕ್ತ್ಯಾ ಚ ಯೋಗೇನ ಶುಭೇನ ಯುಕ್ತಾ ವಿಪ್ರಾಃ ಸದಾ ಧರ್ಮರತಾ ವಿಶಿಷ್ಟಾಃ ಯಜನ್ತಿ ಯೋಗೇಶಮ್ ಅಶೇಷಮೂರ್ತಿಂ ಷಡಸ್ರಮಧ್ಯೇ ಭಗವನ್ತಮೇವ

ಯಾರು ಸದಾ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಶುದ್ಧ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಯೋಗದಿಂದ ಕೂಡಿರುವವರು, ಅವರು ಆ ಯೋಗೇಶ್ವರನನ್ನು, ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವವನನ್ನು, ಆರು ಕೋನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಯೇ ತತ್ರ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಶಿವಂ ತ್ರಿರಸ್ರೇ ತ್ರಿತತ್ತ್ವಮಧ್ಯೇ ತ್ರಿಗುಣಂ ತ್ರಿಯಕ್ಷಮ್ ತೇ ಯಾನ್ತಿ ಚೈನಂ ನ ಚ ಯೋಗಿನೋ ಽನ್ಯೇ ತಯಾ ಚ ದೇವ್ಯಾ ಪುರುಷಂ ಪುರಾಣಮ್

ಯಾರು ಆ ಮೂರು ಬದಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಮೂರು ತತ್ತ್ವಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮೂರು ಗುಣಗಳೂ, ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳೂ ಹೊಂದಿರುವ ಶಿವನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಅವನನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ; ಇತರ ಯೋಗಿಗಳು ತಲುಪಲಾಗದು. ದೇವಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಪುರಾತನ ಪುರುಷನನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಅತಃ ಪರಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸ್ವೇಚ್ಛಾವಿಗ್ರಹಸಂಭವಮ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾಃ ಫಲಂ ಸರ್ವಂ ಸರ್ವಲೋಕಹಿತಾಯ ವೈ

ಈಗ ನಾನು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ರೂಪದ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಫಲವನ್ನು, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಸ್ಕನ್ದೋಮಾಸಹಿತಂ ದೇವಮ್ ಆಸೀನಂ ಪರಮಾಸನೇ ಕೃತ್ವಾ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪ್ಯ ಸರ್ವಾನ್ಕಾಮಾನವಾಪ್ನುಯಾತ್

ಸ್ಕಂದನೊಂದಿಗೆ ದೇವರನ್ನು ಪರಮ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳೂ ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತವೆ.

ಸ್ಕನ್ದೋಮಾಸಹಿತಂ ದೇವಂ ಸಮ್ಪೂಜ್ಯ ವಿಧಿನಾ ಸಕೃತ್ ಯತ್ಫಲಂ ಲಭತೇ ಮರ್ತ್ಯಸ್ ತದ್ವದಾಮಿ ಯಥಾಶ್ರುತಮ್

ಸ್ಕಂದನೊಂದಿಗೆ ದೇವರನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾದ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸಲ ಪೂಜಿಸಿದರೂ, ಮನುಷ್ಯನು ಯಾವ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೋ, ಅದನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದಂತೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಸೂರ್ಯಕೋಟಿಪ್ರತಿಕಾಶೈರ್ ವಿಮಾನೈಃ ಸಾರ್ವಕಾಮಿಕೈಃ ರುದ್ರಕನ್ಯಾಸಮಾಕೀರ್ಣೈರ್ ಗೇಯನಾಟ್ಯಸಮನ್ವಿತೈಃ

ಹತ್ತು ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳನ್ನೂ ಪೂರೈಸುವಂತೆ, ರುದ್ರನ ಪುತ್ರಿಯರಿಂದ ತುಂಬಿ, ಹಾಡು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ,

ಶಿವವತ್ಕ್ರೀಡತೇ ಯೋಗೀ ಯಾವದಾಭೂತಸಂಪ್ಲವಮ್ ತತ್ರ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಮಹಾಭೋಗಾನ್ ವಿಮಾನೈಃ ಸಾರ್ವಕಾಮಿಕೈಃ

ಯೋಗಿ ಶಿವನಂತೆ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಆನಂದದಿಂದ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಆ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಔಮಂ ಕೌಮಾರಮೈಶಾನಂ ವೈಷ್ಣವಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಮೇವ ಚ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಂ ಮಹಾತೇಜಾ ಜನಲೋಕಂ ಮಹಸ್ ತಥಾ

ಅವನು ಓಂ, ಕುಮಾರ, ಈಶಾನ, ವೈಷ್ಣವ, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪತಿ ಎಂಬ ಮಹಾ ಪ್ರಭೆಯ ಲೋಕಗಳನ್ನು, ಜೊತೆಗೆ ಜನಲೋಕ ಮತ್ತು ಮಹಸ್ಸನ್ನು ಕೂಡ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಐನ್ದ್ರಮ್ ಆಸಾದ್ಯ ಚೈನ್ದ್ರತ್ವಂ ಕೃತ್ವಾ ವರ್ಷಾಯುತಂ ಪುನಃ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಚೈವ ಭುವರ್ಲೋಕೇ ಭೋಗಾನ್ ದಿವ್ಯಾನ್ ಸುಶೋಭನಾನ್

ಇಂದ್ರಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇಂದ್ರನಾಗಿ ಆನಂದಿಸಿ, ಭುವರ್ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ದಿವ್ಯವಾದ ಸುಂದರ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಮೇರುಮಾಸಾದ್ಯ ದೇವಾನಾಂ ಭವನೇಷು ಪ್ರಮೋದತೇ ಏಕಪಾದಂ ಚತುರ್ಬಾಹುಂ ತ್ರಿನೇತ್ರಂ ಶೂಲಸಂಯುತಮ್

ಮೇರುಪರ್ವತವನ್ನು ತಲುಪಿ, ದೇವತೆಗಳ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಒಂದು ಕಾಲು, ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳು, ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುತ್ತಾನೆ.

ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ಸ್ಥಿತಂ ಹರಿಂ ವಾಮೇ ದಕ್ಷಿಣೇ ಚತುರಾನನಮ್ ಅಷ್ಟಾವಿಂಶತಿರುದ್ರಾಣಾಂ ಕೋಟಿಃ ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುಪ್ರಭಮ್

ಎಡಬದಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯನ್ನು, ಬಲಬದಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳವನು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು, ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಕೋಟಿ ರುದ್ರರನ್ನು, ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಂತೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ,

ಪಞ್ಚವಿಂಶತಿಕಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪುರುಷಂ ಹೃದಯಾತ್ತಥಾ ಪ್ರಕೃತಿಂ ವಾಮತಶ್ಚೈವ ಬುದ್ಧಿಂ ವೈ ಬುದ್ಧಿದೇಶತಃ

ಹೃದಯದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಐದು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಭಾಗಗಳ ಪುರುಷನನ್ನು, ಎಡಬದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು, ಬುದ್ಧಿಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಅಹಙ್ಕಾರಮಹಙ್ಕಾರಾತ್ ತನ್ಮಾತ್ರಾಣಿ ತು ತತ್ರ ವೈ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣೀನ್ದ್ರಿಯಾದೇವ ಲೀಲಯಾ ಪರಮೇಶ್ವರಮ್

ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಅಹಂಕಾರ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಅದರಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಭೂತಗಳು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳು—allವು ಪರಮೇಶ್ವರನ ಲೀಲೆಯಾಗಿದೆ.

ಪೃಥಿವೀಂ ಪಾದಮೂಲಾತ್ತು ಗುಹ್ಯದೇಶಾಜ್ಜಲಂ ತಥಾ ನಾಭಿದೇಶಾತ್ ತಥಾ ವಹ್ನಿಂ ಹೃದಯಾದ್ಭಾಸ್ಕರಂ ತಥಾ

ಪಾದಮೂಳದಿಂದ ಭೂಮಿ, ಗುಪ್ತಸ್ಥಾನದಿಂದ ನೀರು, ನಾಭಿಯಿಂದ ಅಗ್ನಿ, ಹೃದಯದಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತಾನೆ.