ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಸಿದ್ಧವಿದ್ಯಾಧರಾಹೀನ್ದ್ರೈರ್ ಯಕ್ಷದಾನವಕಿನ್ನರೈಃ ಸ್ತೂಯಮಾನಃ ಸುಪುಣ್ಯಾತ್ಮಾ ದೇವದುನ್ದುಭಿನಿಃಸ್ವನೈಃ

ಸಿದ್ಧರು, ವಿದ್ಯಾಧರರು, ನಾಗರಾಜರು, ಯಕ್ಷರು, ದಾನವರು, ಕಿನ್ನರರು ಇವರುಗಳೆಲ್ಲರೂ ಮಹಾಪುಣ್ಯಾತ್ಮನನ್ನು ದೇವದಂಡಿಗಳ ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಭೂರ್ಭೂವಃಸ್ವರ್ಮಹರ್ಲೋಕಾನ್ ಕ್ರಮಾದ್ ವೈ ಜನತಃ ಪರಮ್ ತಪಃ ಸತ್ಯಂ ಪರಾಕ್ರಮ್ಯ ಭಾಸಯನ್ ಸ್ವೇನ ತೇಜಸಾ

ಅವನು ಭೂ, ಭುವಃ, ಸ್ವಃ, ಮಹರ್ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಜನರು ತಲುಪಬಹುದಾದ ಪರಮ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸತ್ಯವನ್ನು ಮೀರಿ ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಲಿಙ್ಗಸ್ಥಾಪನಸನ್ಮಾರ್ಗನಿಹಿತಸ್ವಾಯತಾಸಿನಾ ಆಶು ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಮುದ್ಭಿದ್ಯ ನಿರ್ಗಚ್ಛನ್ನಿರ್ವಿಶಙ್ಕಯಾ

ಲಿಂಗ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯ ಸನ್ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ತನ್ನ ಉದ್ದವಾದ ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಹೊರಬರುತ್ತಾನೆ.

ಶೈಲಜಂ ರತ್ನಜಂ ವಾಪಿ ಧಾತುಜಂ ವಾಪಿ ದಾರುಜಮ್ ಮೃನ್ಮಯಂ ಕ್ಷಣಿಕಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಸ್ಥಾಪಯೇತ್ಸಕಲಂ ವಪುಃ

ಕಲ್ಲಿನಿಂದ, ರತ್ನದಿಂದ, ಲೋಹದಿಂದ, ಮರದಿಂದ, ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಕ್ಷಣಿಕವಾದ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಪೂರ್ಣ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು.

ವಿಧಿನಾ ಚೈವ ಕೃತ್ವಾ ತು ಸ್ಕನ್ದೋಮಾಸಹಿತಂ ಶುಭಮ್ ಕುನ್ದಗೋಕ್ಷೀರಸಂಕಾಶಂ ಲಿಙ್ಗಂ ಯಃ ಸ್ಥಾಪಯೇನ್ನರಃ

ಸ್ಕಂದನ ಮಾಸದ ವಿಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಕುಂದ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಲಿಂಗವನ್ನು ಯಾರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಶುಭವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ನೃಣಾಂ ತನುಂ ಸಮಾಸ್ಥಾಯ ಸ್ಥಿತೋ ರುದ್ರೋ ನ ಸಂಶಯಃ ದರ್ಶನಾತ್ಸ್ಪರ್ಶನಾತ್ತಸ್ಯ ಲಭನ್ತೇ ನಿರ್ವೃತಿಂ ನರಾಃ

ಮಾನವನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ರುದ್ರನು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವನನ್ನು ನೋಡುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದರಿಂದ ಜನರು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತಸ್ಯ ಪುಣ್ಯಂ ಮಯಾ ವಕ್ತುಂ ಸಮ್ಯಗ್ಯುಗಶತೈರಪಿ ಶಕ್ಯತೇ ನೈವ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಾಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ವೈ ಸ್ಥಾಪಯೇತ್ ತಥಾ

ಅವನ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ನೂರಾರು ಯುಗಗಳ ಕಾಲವೂ ನಾನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಮಹಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವನನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು.

ಸರ್ವೇಷಾಮೇವ ಮರ್ತ್ಯಾನಾಂ ವಿಭೋರ್ದಿವ್ಯಂ ವಪುಃ ಶುಭಮ್ ಸಕಲಂ ಭಾವನಾಯೋಗ್ಯಂ ಯೋಗಿನಾಮೇವ ನಿಷ್ಕಲಮ್

ಪ್ರಭುವಿನ ದಿವ್ಯವಾದ ಶುಭರೂಪವು ಎಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯರಿಗೂ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ರೂಪರಹಿತವಾಗಿದೆ.

ನಿಷ್ಕಲೋ ನಿರ್ಮಲೋ ನಿತ್ಯಃ ಸಕಲತ್ವಂ ಕಥಂ ಗತಃ ವಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ ಚಾಸ್ಮಾಕಂ ಯಥಾ ಪೂರ್ವಂ ಯಥಾ ಶ್ರುತಮ್

ಅವನು ರೂಪವಿಲ್ಲದವನು, ಶುದ್ಧನೂ ಶಾಶ್ವತನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಹೇಗೆ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದನು ಎಂಬುದನ್ನು, ಹಿಂದೆ ಕೇಳಿದಂತೆ, ನಮಗೆ ವಿವರಿಸಬೇಕು.

ಪರಮಾರ್ಥವಿದಃ ಕೇಚಿದ್ ಊಚುಃ ಪ್ರಣವರೂಪಿಣಮ್ ವಿಜ್ಞಾನಮಿತಿ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಾಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಶ್ರುತಿಶಿರಸ್ಯಜಮ್

ಪರಮಾರ್ಥವನ್ನು ಅರಿತ ಕೆಲವರು ಅವನನ್ನು ಪ್ರಣವರೂಪ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಮಹಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದವರು ಅದನ್ನೇ ಜ್ಞಾನವೆಂದು, ವೇದದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಶಬ್ದಾದಿವಿಷಯಂ ಜ್ಞಾನಂ ಜ್ಞಾನಮಿತ್ಯಭಿಧೀಯತೇ ತಜ್ಜ್ಞಾನಂ ಭ್ರಾನ್ತಿರಹಿತಮ್ ಇತ್ಯನ್ಯೇ ನೇತಿ ಚಾಪರೇ

ಶಬ್ದಾದಿ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುವದನ್ನು ಜ್ಞಾನವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಜ್ಞಾನವು ತಪ್ಪಿಲ್ಲದೆ ಇರುವುದೇ ಸತ್ಯ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಯಜ್ಜ್ಞಾನಂ ನಿರ್ಮಲಂ ಶುದ್ಧಂ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪಂ ನಿರಾಶ್ರಯಮ್ ಗುರುಪ್ರಕಾಶಕಂ ಜ್ಞಾನಮ್ ಇತ್ಯನ್ಯೇ ಮುನಯೋ ದ್ವಿಜಾಃ

ಯಾವ ಜ್ಞಾನವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಶುದ್ಧವೂ, ಭೇದವಿಲ್ಲದೂ, ಅವಲಂಬನೆಯಿಲ್ಲದೂ, ಗುರುವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದೂ ಆಗಿದೆಯೋ, ಅದನ್ನೇ ಕೆಲ ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಜ್ಞಾನವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಜ್ಞಾನೇನೈವ ಭವೇನ್ಮುಕ್ತಿಃ ಪ್ರಸಾದೋ ಜ್ಞಾನಸಿದ್ಧಯೇ ಉಭಾಭ್ಯಾಂ ಮುಚ್ಯತೇ ಯೋಗೀ ತತ್ರಾನನ್ದಮಯೋ ಭವೇತ್

ಜ್ಞಾನದಿಂದಲೇ ಮುಕ್ತಿಯು ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಅನುಗ್ರಹವು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡರಿಂದ ಯೋಗಿ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

ವದನ್ತಿ ಮುನಯಃ ಕೇಚಿತ್ ಕರ್ಮಣಾ ತಸ್ಯ ಸಂಗತಿಮ್ ಕಲ್ಪನಾಕಲ್ಪಿತಂ ರೂಪಂ ಸಂಹೃತ್ಯ ಸ್ವೇಚ್ಛಯೈವ ಹಿ

ಕೆಲವು ಋಷಿಗಳು, ಅವನಿಗೆ ಕರ್ಮದಿಂದ ಸಂಬಂಧ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕಲ್ಪಿತವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಅವನು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದು, ಸ್ವಂತ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

ದ್ಯೌರ್ಮೂರ್ಧಾ ತು ವಿಭೋಸ್ತಸ್ಯ ಖಂ ನಾಭಿಃ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ ಸೋಮಸೂರ್ಯಾಗ್ನಯೋ ನೇತ್ರೇ ದಿಶಃ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಮಹಾತ್ಮನಃ

ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಆಕಾಶವೇ ತಲೆ, ಆಂತರಿಕ್ಷವೇ ನಾಭಿ, ಚಂದ್ರನು, ಸೂರ್ಯನು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯೇ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು, ದಿಕ್ಕುಗಳು ಅವನ ಕಿವಿಗಳು.

ಚರಣೌ ಚೈವ ಪಾತಾಲಂ ಸಮುದ್ರಸ್ತಸ್ಯ ಚಾಂಬರಮ್ ದೇವಾಸ್ತಸ್ಯ ಭುಜಾಃ ಸರ್ವೇ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಚ ಭೂಷಣಮ್

ಪಾತಾಳವೇ ಅವನ ಕಾಲುಗಳು, ಸಮುದ್ರವು ಅವನ ವಸ್ತ್ರ, ದೇವತೆಗಳು ಅವನ ಕೈಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಅವನ ಆಭರಣಗಳು.

ಪ್ರಕೃತಿಸ್ತಸ್ಯ ಪತ್ನೀ ಚ ಪುರುಷೋ ಲಿಙ್ಗಮುಚ್ಯತೇ ವಕ್ತ್ರಾದ್ವೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ ಸರ್ವೇ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚ ಭಗವಾನ್ಪ್ರಭುಃ

ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಅವನ ಪತ್ನಿ, ಪುರುಷನನ್ನು ಲಿಂಗ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವನ ಬಾಯಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನು ಜನಿಸಿದರು.

ಇನ್ದ್ರೋಪೇನ್ದ್ರೌ ಭುಜಾಭ್ಯಾಂ ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯಾಶ್ ಚ ಮಹಾತ್ಮನಃ ವೈಶ್ಯಾಶ್ಚೋರುಪ್ರದೇಶಾತ್ತು ಶೂದ್ರಾಃ ಪಾದಾತ್ಪಿನಾಕಿನಃ

ಇಂದ್ರನು ಮತ್ತು ಉಪೇಂದ್ರನು ಅವನ ಕೈಗಳಿಂದ, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಮಹಾತ್ಮನಿಂದ, ವೈಶ್ಯರು ಅವನ ತೊಡೆಯಿಂದ, ಮತ್ತು ಪಿನಾಕಧಾರಿಯ ಕಾಲಿನಿಂದ ಶೂದ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಪುಷ್ಕರಾವರ್ತಕಾದ್ಯಾಸ್ತು ಕೇಶಾಸ್ತಸ್ಯ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ ವಾಯವೋ ಘ್ರಾಣಜಾಸ್ತಸ್ಯ ಗತಿಃ ಶ್ರೌತಂ ಸ್ಮೃತಿಸ್ ತಥಾ

ಪುಷ್ಕರಾವರ್ತಕAdi ಇತ್ಯಾದಿ ಅವನ ಕೂದಲುಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅವನ ಮೂಗಿನಿಂದ ವಾಯುಗಳು, ಕಿವಿಯಿಂದ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿಯೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.

ಅಥಾನೇನೈವ ಕರ್ಮಾತ್ಮಾ ಪ್ರಕೃತೇಸ್ತು ಪ್ರವರ್ತಕಃ ಪುಂಸಾಂ ತು ಪುರುಷಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಜ್ಞಾನಗಮ್ಯೋ ನ ಚಾನ್ಯಥಾ

ಇಂತಿ, ಅವನು ಕರ್ಮದ ಆತ್ಮ, ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಕನು. ಆ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅರಿಯಬಹುದು, ಬೇರೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ.

ಕರ್ಮಯಜ್ಞಸಹಸ್ರೇಭ್ಯಸ್ ತಪೋಯಜ್ಞೋ ವಿಶಿಷ್ಯತೇ ತಪೋಯಜ್ಞಸಹಸ್ರೇಭ್ಯೋ ಜಪಯಜ್ಞೋ ವಿಶಿಷ್ಯತೇ

ಸಾವಿರಾರು ಕರ್ಮಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸಿನ ಯಜ್ಞವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಸಾವಿರಾರು ತಪೋಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಜಪಯಜ್ಞವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ.

ಜಪಯಜ್ಞಸಹಸ್ರೇಭ್ಯೋ ಧ್ಯಾನಯಜ್ಞೋ ವಿಶಿಷ್ಯತೇ ಧ್ಯಾನಯಜ್ಞಾತ್ಪರೋ ನಾಸ್ತಿ ಧ್ಯಾನಂ ಜ್ಞಾನಸ್ಯ ಸಾಧನಮ್

ಸಾವಿರಾರು ಜಪಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಯಜ್ಞವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಧ್ಯಾನಯಜ್ಞಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಧ್ಯಾನವೇ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮಾರ್ಗ.

ಯದಾ ಸಮರಸೇ ನಿಷ್ಠೋ ಯೋಗೀ ಧ್ಯಾನೇನ ಪಶ್ಯತಿ ಧ್ಯಾನಯಜ್ಞರತಸ್ಯಾಸ್ಯ ತದಾ ಸಂನಿಹಿತಃ ಶಿವಃ

ಯೋಗಿ ಸಮಭಾವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಪಾರಮಾರ್ಥವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಧ್ಯಾನಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವನ ಬಳಿಗೆ ಶಿವನು ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

ನಾಸ್ತಿ ವಿಜ್ಞಾನಿನಾಂ ಶೌಚಂ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಾದಿ ಚೋದನಾ ವಿಶುದ್ಧಾ ವಿದ್ಯಯಾ ಸರ್ವೇ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾವಿದೋ ಜನಾಃ

ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ಶುದ್ಧತೆ ಅಥವಾ ಪಾಪ ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವರಾಗಲಿ, ತಿಳಿಯದವರಾಗಲಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಜ್ಞಾನದಿಂದಲೇ ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ನಾಸ್ತಿ ಕ್ರಿಯಾ ಚ ಲೋಕೇಷು ಸುಖಂ ದುಃಖಂ ವಿಚಾರತಃ ಧರ್ಮಾಧರ್ಮೌ ಜಪೋ ಹೋಮೋ ಧ್ಯಾನಿನಾಂ ಸಂನಿಧಿಃ ಸದಾ

ಯಾರು ವಿಚಾರಿಸುವವರೋ, ಅವರಿಗೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಿಯೆ, ಸುಖ ಅಥವಾ ದುಃಖವಿಲ್ಲ; ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಲೀನರಾದವರಿಗೆ ಧರ್ಮ, ಅಧರ್ಮ, ಜಪ, ಹೋಮ ಎಲ್ಲವೂ ಸದಾ ಒಳಗೇ ಇರುತ್ತದೆ.

ಪರಾನನ್ದಾತ್ಮಕಂ ಲಿಙ್ಗಂ ವಿಶುದ್ಧಂ ಶಿವಮಕ್ಷರಮ್ ನಿಷ್ಕಲಂ ಸರ್ವಗಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಯೋಗಿನಾಂ ಹೃದಿ ಸಂಸ್ಥಿತಮ್

ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಶುದ್ಧವಾದ, ಶುಭಕರವಾದ, ನಾಶವಾಗದ, ಭಾಗವಿಲ್ಲದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ಲಿಂಗವನ್ನು ಯೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಲಿಙ್ಗಂ ತು ದ್ವಿವಿಧಂ ಪ್ರಾಹುರ್ ಬಾಹ್ಯಮಾಭ್ಯನ್ತರಂ ದ್ವಿಜಾಃ ಬಾಹ್ಯಂ ಸ್ಥೂಲಂ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮಾಭ್ಯನ್ತರಂ ದ್ವಿಜಾಃ

ಲಿಂಗವು ಎರಡು ವಿಧ ಎಂದು ದ್ವಿಜರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಬಾಹ್ಯ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ; ಬಾಹ್ಯವು ಸ್ಥೂಲವಾದುದು ಎಂದು ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಆಂತರಿಕವು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದುದು ಎಂದು ದ್ವಿಜರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಕರ್ಮಯಜ್ಞರತಾಃ ಸ್ಥೂಲಾಃ ಸ್ಥೂಲಲಿಙ್ಗಾರ್ಚನೇ ರತಾಃ ಅಸತಾಂ ಭಾವನಾರ್ಥಾಯ ನಾನ್ಯಥಾ ಸ್ಥೂಲವಿಗ್ರಹಃ

ಕರ್ಮಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು ಸ್ಥೂಲ ಲಿಂಗಾರ್ಚನೆಗೆ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಸ್ಥೂಲ ರೂಪವು ಅಯೋಗ್ಯರ ಧ್ಯಾನಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ, ಬೇರೆ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲ.

ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕಂ ಚ ಯಲ್ಲಿಙ್ಗಂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ಯಸ್ಯ ನೋ ಭವೇತ್ ಅಸೌ ಮೂಢೋ ಬಹಿಃ ಸರ್ವಂ ಕಲ್ಪಯಿತ್ವೈವ ನಾನ್ಯಥಾ

ಯಾರಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಲಿಂಗವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವನು ಮೂಢನು; ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಾಹ್ಯವೆಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಲಾರನು.