ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಸಂತ್ಯಜ್ಯ ದೇವದೇವೇಶಂ ಲಿಙ್ಗಮೂರ್ತಿಮಹೇಶ್ವರಮ್ ತಾರಪೌತ್ರೋ ಮಹಾತೇಜಾಸ್ ತಾರಕಸ್ಯ ಸುತೋ ಬಲೀ

ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ಮಹೇಶ್ವರನು ಲಿಂಗರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದ್ದುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ತಾರಕನ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಮೊಮ್ಮಗ, ತಾರಕನ ಬಲಿಷ್ಠ ಪುತ್ರನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದನು.

ತಾರಕಾಕ್ಷೋ ಽಪಿ ದಿತಿಜಃ ಕಮಲಾಕ್ಷಶ್ ಚ ವೀರ್ಯವಾನ್ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲೀ ಚ ದೈತ್ಯೇಶಃ ಅನ್ಯೇ ಚಾಪಿ ಸಬಾನ್ಧವಾಃ

ತಾರಕಾಕ್ಷನು, ದಿತಿಯ ಮಗನು, ಕಮಲಾಕ್ಷನು ಎಂಬ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯೂ, ವಿದ್ಯುन्मಾಲಿ ಎಂಬ ದೈತ್ಯರಾಧಿಪತಿಯೂ, ಮತ್ತಿತರರು ತಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳೊಡನೆ ಇದ್ದರು.

ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ದೇವಂ ಮಹಾದೇವಂ ಮಾಯಯಾ ಚ ಹರೇಃ ಪ್ರಭೋಃ ಸರ್ವೇ ವಿನಷ್ಟಾಃ ಪ್ರಧ್ವಸ್ತಾಃ ಸ್ವಪುರೈಃ ಪುರಸಂಭವೈಃ

ಮಹಾದೇವನಾದ ದೇವರನ್ನು, ಹರಿಯನ್ನು ಮೋಹದಿಂದ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟ ಕಾರಣದಿಂದ, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ನಗರಗಳೊಡನೆ, ನಿವಾಸಿಗಳೊಡನೆ ನಾಶವಾಗಿದರು, ಹಾಳಾದರು.

ತಸ್ಮಾತ್ಸದಾ ಪೂಜನೀಯೋ ಲಿಙ್ಗಮೂರ್ತಿಃ ಸದಾಶಿವಃ ಯಾವತ್ಪೂಜಾ ಸುರೇಶಾನಾಂ ತಾವದೇವ ಸ್ಥಿತಿರ್ಯತಃ

ಆದ್ದರಿಂದ ಸದಾ ಸದಾಶಿವನ ಲಿಂಗರೂಪವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅಷ್ಟೇ ಕಾಲ ಅವರ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.

ಪೂಜನೀಯಃ ಶಿವೋ ನಿತ್ಯಂ ಶ್ರದ್ಧಯಾ ದೇವಪುಙ್ಗವೈಃ ಸರ್ವಲಿಙ್ಗಮಯೋ ಲೋಕಃ ಸರ್ವಂ ಲಿಙ್ಗೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್

ಶಿವನನ್ನು ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸದಾ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಈ ಲೋಕವೆಲ್ಲವೂ ಲಿಂಗದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಲಿಂಗದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ ಸಮ್ಪೂಜಯೇಲ್ಲಿಙ್ಗಂ ಯ ಇಚ್ಛೇತ್ಸಿದ್ಧಿಮಾತ್ಮನಃ ಸರ್ವೇ ಲಿಙ್ಗಾರ್ಚನಾದೇವ ದೇವಾ ದೈತ್ಯಾಶ್ ಚ ದಾನವಾಃ

ಆದುದರಿಂದ ಯಾರು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ದೇವತೆಗಳು, ದೈತ್ಯರು, ದಾನವರು ಎಲ್ಲರೂ ಲಿಂಗಾರ್ಚನೆಯಿಂದಲೇ ಸಾಧನೆಗೆ ತಲುಪುತ್ತಾರೆ.

ಯಕ್ಷಾ ವಿದ್ಯಾಧರಾಃ ಸಿದ್ಧಾ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಪಿಶಿತಾಶನಾಃ ಪಿತರೋ ಮುನಯಶ್ಚಾಪಿ ಪಿಶಾಚಾಃ ಕಿನ್ನರಾದಯಃ

ಯಕ್ಷರು, ವಿದ್ಯಾಧರರು, ಸಿದ್ಧರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕರು, ಪಿತೃಗಳು, ಮುನಿಗಳು, ಪಿಶಾಚರು, ಕಿನ್ನರರು ಮತ್ತು ಇತರರೂ ಇದ್ದಾರೆ.

ಅರ್ಚಯಿತ್ವಾ ಲಿಙ್ಗಮೂರ್ತಿ ಸಂಸಿದ್ಧಾ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ತಸ್ಮಾಲ್ಲಿಙ್ಗಂ ಯಜೇನ್ನಿತ್ಯಂ ಯೇನ ಕೇನಾಪಿ ವಾ ಸುರಾಃ

ಅವರು ಲಿಂಗರೂಪವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವತೆಗಳೇ, ಯಾರಾದರೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಪಶವಶ್ ಚ ವಯಂ ತಸ್ಯ ದೇವದೇವಸ್ಯ ಧೀಮತಃ ಪಶುತ್ವಂ ಚ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಕೃತ್ವಾ ಪಾಶುಪತಂ ತತಃ

ನಾವು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಆ ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ಜ್ಞಾನಿಯ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ. ಆ ಪಶುತ್ವವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪಶುಪತಿಯ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗುತ್ತೇವೆ.

ಪೂಜನೀಯೋ ಮಹಾದೇವೋ ಲಿಙ್ಗಮೂರ್ತಿಃ ಸನಾತನಃ ವಿಶೋಧ್ಯ ಚೈವ ಭೂತಾನಿ ಪಞ್ಚಭಿಃ ಪ್ರಣವೈಃ ಸಮಮ್

ಮಹಾದೇವನಾದ ಶಾಶ್ವತ ಲಿಂಗರೂಪವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲಾ ಭೂತಗಳನ್ನು ಐದು ಪ್ರಣವಗಳೊಡನೆ ಶುದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಾಣಾಯಾಮೈಃ ಸಮಾಯುಕ್ತೈಃ ಪಞ್ಚಭಿಃ ಸುರಪುಙ್ಗವಾಃ ಚತುರ್ಭಿಃ ಪ್ರಣವೈಶ್ಚೈವ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಪರಾಯಣೈಃ

ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯು ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದವರು ಐದು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಗಳೊಡನೆ, ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಣವಗಳೊಡನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರೊಡನೆ ಕೂಡಿರುತ್ತಾರೆ.

ತ್ರಿಭಿಶ್ ಚ ಪ್ರಣವೈರ್ದೇವಾಃ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮೈಸ್ತಥಾವಿಧೈಃ ದ್ವಿಧಾ ನ್ಯಸ್ಯ ತಥೌಂಕಾರಂ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಪರಾಯಣಃ

ಮೂರು ಪ್ರಣವಗಳೊಡನೆ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಗಳೊಂದಿಗೆ, ಓಂಕಾರವನ್ನು ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತತಶ್ಚೌಂಕಾರಮ್ ಉಚ್ಚಾರ್ಯ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ನಿಯಮ್ಯ ಚ ಜ್ಞಾನಾಮೃತೇನ ಸರ್ವಾಙ್ಗಾನ್ಯ್ ಆಪೂರ್ಯ ಪ್ರಣವೇನ ಚ

ನಂತರ ಓಂಕಾರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಅಪಾನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಜ್ಞಾನಾಮೃತದಿಂದ ಹಾಗೂ ಪ್ರಣವದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳನ್ನು ತುಂಬಬೇಕು.

ಗುಣತ್ರಯಂ ಚತುರ್ಧಾಖ್ಯಮ್ ಅಹಙ್ಕಾರಂ ಚ ಸುವ್ರತಾಃ ತನ್ಮಾತ್ರಾಣಿ ಚ ಭೂತಾನಿ ತಥಾ ಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ

ಮೂರು ಗುಣಗಳು ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಅಹಂಕಾರವೂ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಭೂತಗಳು, ಸ್ಥೂಲಭೂತಗಳು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳೂ ಇದ್ದವು.

ಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಸಂಶೋಧ್ಯ ಪುರುಷಂ ಯುಗಲಂ ತಥಾ ಚಿದಾತ್ಮಾನಂ ತನುಂ ಕೃತ್ವಾ ಚಾಗ್ನಿರ್ಭಸ್ಮೇತಿ ಸಂಸ್ಪೃಶೇತ್

ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಯುಗಲ ಪುರುಷನನ್ನು ಕೂಡ, ಚೇತನಾತ್ಮನನ್ನು ದೇಹವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಅಗ್ನಿಬಸ್ಮವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು.

ವಾಯುರ್ಭಸ್ಮೇತಿ ಚ ವ್ಯೋಮ ತಥಾಮ್ಭಃ ಪೃಥಿವೀ ತಥಾ ತ್ರಿಯಾಯುಷಂ ತ್ರಿಸಂಧ್ಯಂ ಚ ಧೂಲಯೇದ್ ಭಸಿತೇನ ಯಃ

ಗಾಳಿಯ ಬಸ್ಮ, ಆಕಾಶ, ನೀರು, ಭೂಮಿ—ಇವುಗಳ ಬಸ್ಮದಿಂದ, ಯಾರು ದಿನದ ಮೂರು ಸಂಧ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಸ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೋ,

ಸ ಯೋಗೀ ಸರ್ವತತ್ತ್ವಜ್ಞೋ ವ್ರತಂ ಪಾಶುಪತಂ ತ್ವಿದಮ್ ಭವೇನ ಪಾಶಮೋಕ್ಷಾರ್ಥಂ ಕಥಿತಂ ದೇವಸತ್ತಮಾಃ

ಅಂತಹ ಯೋಗಿಯು ಎಲ್ಲ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನು. ಈ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ಪಾಶದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಭವನು ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ, ದೇವತೆಗಳೇ.

ಏವಂ ಪಾಶುಪತಂ ಕೃತ್ವಾ ಸಮ್ಪೂಜ್ಯ ಪರಮೇಶ್ವರಮ್ ಲಿಙ್ಗೇ ಪುರಾ ಮಯಾ ದೃಷ್ಟೇ ವಿಷ್ಣುನಾ ಚ ಮಹಾತ್ಮನಾ

ಹೀಗೆ ಪಾಶುಪತ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ನಾನು ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮನಾದ ವಿಷ್ಣುವು ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಕಂಡೆವು.

ಪಶವೋ ನೈವ ಜಾಯನ್ತೇ ವರ್ಷಮಾತ್ರೇಣ ದೇವತಾಃ ಅಸ್ಮಾಭಿಃ ಸರ್ವಕಾರ್ಯಾಣಾಂ ದೇವಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಯತ್ನತಃ

ನಾವು ದೇವರನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದಾಗ, ದೇವತೆಗಳೇ, ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪಶುಗಳು ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.

ಬಾಹ್ಯೇ ಚಾಭ್ಯನ್ತರೇ ಚೈವ ಮನ್ಯೇ ಕರ್ತವ್ಯಮೀಶ್ವರಮ್ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾ ಮಮ ವಿಷ್ಣೋಶ್ ಚ ದಿವ್ಯೈಷಾ ಸುರಸತ್ತಮಾಃ

ಹೊರಗಾಗಲಿ ಒಳಗಾಗಲಿ ನಾನು ಈಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದು ನನ್ನ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ, ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠರೇ.

ಮುನೀನಾಂ ಚ ನ ಸಂದೇಹಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಸಮ್ಪೂಜಯೇಚ್ಛಿವಮ್ ಸಾ ಹಾನಿಸ್ತನ್ಮಹಚ್ಛಿದ್ರಂ ಸ ಮೋಹಃ ಸಾ ಚ ಮೂಕತಾ

ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸದಿರುವುದೇ ನಷ್ಟ, ದೊಡ್ಡ ದೋಷ, ಮೋಹ ಮತ್ತು ಮೂಕತನವೂ ಹೌದು.

ಯತ್ಕ್ಷಣಂ ವಾ ಮುಹೂರ್ತಂ ವಾ ಶಿವಮೇಕಂ ನ ಚಿನ್ತಯೇತ್ ಭವಭಕ್ತಿಪರಾ ಯೇ ಚ ಭವಪ್ರಣತಚೇತಸಃ

ಯಾವ ಕ್ಷಣವಾದರೂ, ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವಾದರೂ ಶಿವನನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೆನೆಸದೆ ಇದ್ದರೆ, ಭವಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು ಮತ್ತು ಭವನಿಗೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿರುವವರು—

ಭವಸಂಸ್ಮರಣೋದ್ಯುಕ್ತಾ ನ ತೇ ದುಃಖಸ್ಯ ಭಾಜನಮ್ ಭವನಾನಿ ಮನೋಜ್ಞಾನಿ ದಿವ್ಯಮಾಭರಣಂ ಸ್ತ್ರಿಯಃ

ಭವನನ್ನು ನೆನೆಸುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರಂತರರಾಗಿರುವವರಿಗೆ ದುಃಖ ಎಂದೂ ತಾಗದು. ಸುಂದರ ಮನೆಗಳು, ದಿವ್ಯಾಭರಣಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರು—

ಧನಂ ವಾ ತುಷ್ಟಿಪರ್ಯನ್ತಂ ಶಿವಪೂಜಾವಿಧೇಃ ಫಲಮ್ ಯೇ ವಾಞ್ಛನ್ತಿ ಮಹಾಭೋಗಾನ್ ರಾಜ್ಯಂ ಚ ತ್ರಿದಶಾಲಯೇ ತೇ ಽರ್ಚಯನ್ತು ಸದಾ ಕಾಲಂ ಲಿಙ್ಗಮೂರ್ತಿಂ ಮಹೇಶ್ವರಮ್

ಸಂತೋಷವಾಗುವಷ್ಟು ಸಂಪತ್ತು ಶಿವಪೂಜೆಯ ಫಲ. ಯಾರು ಮಹಾ ಭೋಗಗಳನ್ನೂ, ದೇವತೆಗಳ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಸದಾ ಮಹೇಶ್ವರನ ಲಿಂಗರೂಪವನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಿ.

ಹತ್ವಾ ಭಿತ್ತ್ವಾ ಚ ಭೂತಾನಿ ದಗ್ಧ್ವಾ ಸರ್ವಮಿದಂ ಜಗತ್

ಯಾರಾದರೂ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದು, ಒಡೆದು, ಈ ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದರೂ,

ಯಜೇದೇಕಂ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಂ ನ ಪಾಪೈಃ ಸ ಪ್ರಲಿಪ್ಯತೇ ಶೈಲಂ ಲಿಙ್ಗಂ ಮದೀಯಂ ಹಿ ಸರ್ವದೇವನಮಸ್ಕೃತಮ್

ಒಂದು ಕಣ್ಣು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಾದವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಅವನು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಶಿಲಾಲಿಂಗವನ್ನು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಪೂರ್ವಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ರುದ್ರಂ ತ್ರಿಭುವನೇಶ್ವರಮ್ ತುಷ್ಟಾವ ವಾಗ್ಭಿರ್ ಇಷ್ಟಾಭಿರ್ ದೇವದೇವಂ ತ್ರಿಯಂಬಕಮ್

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಮೊದಲು ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ರುದ್ರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ತ್ರ್ಯಂಬಕನನ್ನು ಇಷ್ಟವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

ತದಾಪ್ರಭೃತಿ ಶಕ್ರಾದ್ಯಾಃ ಪೂಜಯಾಮಾಸುರೀಶ್ವರಮ್ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಪಾಶುಪತಂ ಕೃತ್ವಾ ಭಸ್ಮೋದ್ಧೂಲಿತವಿಗ್ರಹಾಃ

ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಇಂದ್ರನೂ ಇತರರೂ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು, ತಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಭಸ್ಮದಿಂದ ಲೇಪಿಸಿ, ಈಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ಲಿಙ್ಗಾನಿ ಕಲ್ಪಯಿತ್ವೈವಂ ಸ್ವಾಧಿಕಾರಾನುರೂಪತಃ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ದದೌ ತೇಷಾಂ ನಿಯೋಗಾದ್ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪ್ರಭೋಃ

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಆದೇಶದಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು.