ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ನಮಃ ಸೇನಾಧಿಪತಯೇ ರುದ್ರಾಣಾಂ ಪತಯೇ ನಮಃ ಭೂತಾನಾಂ ಭುವನೇಶಾನಾಂ ಪತಯೇ ಪಾಪಹಾರಿಣೇ

ಸೇನೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದವನೇ, ರುದ್ರರ ಒಡೆಯನಾದವನೇ, ಭೂತಗಳಿಗೂ ಲೋಕಾಧಿಪತಿಗಳಿಗೂ ಒಡೆಯನಾದವನೇ, ಪಾಪವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವವನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ರುದ್ರಾಯ ರುದ್ರಪತಯೇ ರೌದ್ರಪಾಪಹರಾಯ ತೇ ನಮಃ ಶಿವಾಯ ಸೌಮ್ಯಾಯ ರುದ್ರಭಕ್ತಾಯ ತೇ ನಮಃ

ರುದ್ರನಿಗೆ, ರುದ್ರರ ಒಡೆಯನಿಗೆ, ಭಯಾನಕ ಪಾಪಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಶಿವನಿಗೆ, ಸೌಮ್ಯಸ್ವರೂಪನಿಗೆ, ರುದ್ರಭಕ್ತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ತತಃ ಪ್ರೀತೋ ಗಣಾಧ್ಯಕ್ಷಃ ಪ್ರಾಹ ದೇವಾಂಶ್ಛಿವಾತ್ಮಜಃ ರಥಂ ಚ ಸಾರಥಿಂ ಶಂಭೋಃ ಕಾರ್ಮುಕಂ ಶರಮುತ್ತಮಮ್

ಆಮೇಲೆ ಗಣಾಧ್ಯಕ್ಷನಾದ ಶಿವನ ಪುತ್ರನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಶಂಭುವಿನ ರಥ, ಸಾರಥಿ, ಧನುಸ್ಸು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದನು.

ಕರ್ತುಮರ್ಹಥ ಯತ್ನೇನ ನಷ್ಟಂ ಮತ್ವಾ ಪುರತ್ರಯಮ್ ಅಥ ತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಸಾರ್ಧಂ ತಥಾ ವೈ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ

ನೀವು ತ್ರಿಪುರವನ್ನು ನಾಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಕಾರ್ಯಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನೂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನೂ ಜೊತೆಗೆ ನೀವು ಹಾಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು.

ರಥಂ ಚಕ್ರುಃ ಸುಸಂರಬ್ಧಾ ದೇವದೇವಸ್ಯ ಧೀಮತಃ

ಅವರು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ಜ್ಞಾನಿಯ ರಥವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

ಅಥ ರುದ್ರಸ್ಯ ದೇವಸ್ಯ ನಿರ್ಮಿತೋ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ ಸರ್ವಲೋಕಮಯೋ ದಿವ್ಯೋ ರಥೋ ಯತ್ನೇನ ಸಾದರಮ್

ಮತ್ತೆ ರುದ್ರನಿಗೆ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಎಲ್ಲಾ ಜಗತ್ತಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದಿವ್ಯವಾದ ರಥವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

ಸರ್ವಭೂತಮಯಶ್ಚೈವ ಸರ್ವದೇವನಮಸ್ಕೃತಃ ಸರ್ವದೇವಮಯಶ್ಚೈವ ಸೌವರ್ಣಃ ಸರ್ವಸಂಮತಃ

ಆ ರಥವು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಗಿತ್ತು.

ರಥಾಙ್ಗಂ ದಕ್ಷಿಣಂ ಸೂರ್ಯೋ ವಾಮಾಙ್ಗಂ ಸೋಮ ಏವ ಚ ದಕ್ಷಿಣಂ ದ್ವಾದಶಾರಂ ಹಿ ಷೋಡಶಾರಂ ತಥೋತ್ತರಮ್

ಆ ರಥದ ಬಲಚಕ್ರ ಸೂರ್ಯನಾಗಿದ್ದು, ಎಡಚಕ್ರ ಚಂದ್ರನಾಗಿತ್ತು; ಬಲಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಅರೆಗಳು, ಎಡಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಹದಿನಾರು ಅರೆಗಳು ಇದ್ದವು.

ಅರೇಷು ತೇಷು ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಾಶ್ ಚಾದಿತ್ಯಾ ದ್ವಾದಶೈವ ತು ಶಶಿನಃ ಷೋಡಶಾರೇಷು ಕಲಾ ವಾಮಸ್ಯ ಸುವ್ರತಾಃ

ಆ ಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ಹನ್ನೆರಡು ಆದಿತ್ಯರು ಇದ್ದರು; ಎಡಚಕ್ರದ ಹದಿನಾರು ಅರೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಹದಿನಾರು ಕಲೆಗಳು ಇದ್ದವು.

ಋಕ್ಷಾಣಿ ಚ ತದಾ ತಸ್ಯ ವಾಮಸ್ಯೈವ ತು ಭೂಷಣಮ್ ನೇಮ್ಯಃ ಷಡೃತವಶ್ಚೈವ ತಯೋರ್ವೈ ವಿಪ್ರಪುಙ್ಗವಾಃ

ಆ ಎಡಚಕ್ರವನ್ನು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಆ ರಥದ ಎರಡೂ ಚಕ್ರಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಆರು ಋತುಗಳು ಅಲಂಕರಣವಾಗಿ ಇದ್ದವು.

ಪುಷ್ಕರಂ ಚಾನ್ತರಿಕ್ಷಂ ವೈ ರಥನೀಡಶ್ ಚ ಮನ್ದರಃ ಅಸ್ತಾದ್ರಿರುದಯಾದ್ರಿಶ್ ಚ ಉಭೌ ತೌ ಕೂಬರೌ ಸ್ಮೃತೌ

ಆ ರಥದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಾದ್ಮವಾಗಿದ್ದು, ರಥದ ದೇಹವು ಮಂದರಪರ್ವತವಾಗಿತ್ತು; ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಪರ್ವತಗಳು ಆ ರಥದ ಕುಂಬಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.

ಅಧಿಷ್ಠಾನಂ ಮಹಾಮೇರುರ್ ಆಶ್ರಯಾಃ ಕೇಸರಾಚಲಾಃ ವೇಗಃ ಸಂವತ್ಸರಸ್ತಸ್ಯ ಅಯನೇ ಚಕ್ರಸಂಗಮೌ

ಈ ರಥದ ಆಧಾರ ಮಹಾಮೇರುಪರ್ವತ, ಅದರ ಬೆಂಬಲದ ಪರ್ವತಗಳು ಕೇಸರಾಚಲಗಳು. ಅದರ ವೇಗವಂತು ಒಂದು ವರ್ಷ, ಆಯನಗಳು ಅದರ ಚಕ್ರಗಳ ಸಂಧಿಗಳು.

ಮುಹೂರ್ತಾ ಬನ್ಧುರಾಸ್ತಸ್ಯ ಶಮ್ಯಾಶ್ಚೈವ ಕಲಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ತಸ್ಯ ಕಾಷ್ಠಾಃ ಸ್ಮೃತಾ ಘೋಣಾ ಚಾಕ್ಷದಣ್ಡಾಃ ಕ್ಷಣಾಶ್ ಚ ವೈ

ಅದರ ಕ್ಷಣಗಳು ಬಂಧುರಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಶಮ್ಯೆಗಳು ಕಲಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ; ಅವುಗಳ ವಿಭಾಗಗಳು ಕಾಷ್ಠಗಳು, ಗೋಣಗಳು ಅಕ್ಷದಂಡಗಳು, ಕ್ಷಣಗಳು ಅದರ ದಂಡಗಳು.

ನಿಮೇಷಾಶ್ಚಾನುಕರ್ಷಾಶ್ ಚ ಈಷಾ ಚಾಸ್ಯ ಲವಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ದ್ಯೌರ್ವರೂಥಂ ರಥಸ್ಯಾಸ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಮೋಕ್ಷಾವುಭೌ ಧ್ವಜೌ

ನಿಮೇಷಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಕರ್ಷಗಳು ಅದರ ಭಾಗಗಳು; ಲವಗಳು ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಅಳತೆ; ಆಕಾಶವು ಅದರ ಮುಚ್ಚಳ, ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಎರಡೂ ಅದರ ಧ್ವಜಗಳು.

ಧರ್ಮೋ ವಿರಾಗೋ ದಣ್ಡೋ ಽಸ್ಯ ಯಜ್ಞಾ ದಣ್ಡಾಶ್ರಯಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ದಕ್ಷಿಣಾಃ ಸಂಧಯಸ್ತಸ್ಯ ಲೋಹಾಃ ಪಞ್ಚಾಶದಗ್ನಯಃ

ಧರ್ಮ, ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ದಂಡ ಇವು ಅದರ ದಂಡಗಳು; ಯಜ್ಞಗಳು ಈ ದಂಡಗಳ ಆಧಾರ; ದಕ್ಷಿಣೆಗಳು ಅದರ ಸಂಧಿಗಳು, ಐವತ್ತಾರು ಅಗ್ನಿಗಳು ಅದರ ಲೋಹಗಳು.

ಯುಗಾನ್ತಕೋಟೀ ತೌ ತಸ್ಯ ಧರ್ಮಕಾಮಾವುಭೌ ಸ್ಮೃತೌ ಈಷಾದಣ್ಡಸ್ತಥಾವ್ಯಕ್ತಂ ಬುದ್ಧಿಸ್ತಸ್ಯೈವ ನಡ್ವಲಃ

ಯುಗದ ಎರಡು ಕೊನೆಗಳು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಕಾಮ ಎಂದು ನೆನಪಾಗಿವೆ; ದಂಡ ಅವ್ಯಕ್ತ, ಬುದ್ಧಿ ಅದರ ನಡುಗಡ್ಡಿ.

ಕೋಣಸ್ ತಥಾ ಹ್ಯಹಙ್ಕಾರೋ ಭೂತಾನಿ ಚ ಬಲಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ ತಸ್ಯೈವ ಭೂಷಣಾನಿ ಸಮನ್ತತಃ

ಕೋಣ ಅಹಂಕಾರ, ಭೂತಗಳು ಅದರ ಶಕ್ತಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಆಭರಣಗಳು.

ಶ್ರದ್ಧಾ ಚ ಗತಿರಸ್ಯೈವ ವೇದಾಸ್ತಸ್ಯ ಹಯಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ಪದಾನಿ ಭೂಷಣಾನ್ಯೇವ ಷಡಙ್ಗಾನ್ಯುಪಭೂಷಣಮ್

ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಚಲನೆ ಅದರದೇ; ವೇದಗಳು ಅದರ ಕುದುರೆಗಳು; ಅಂಗಗಳು ಆಭರಣಗಳು, ಷಡಂಗಗಳು ಅದರ ಅಲಂಕಾರಗಳು.

ಪುರಾಣನ್ಯಾಯಮೀಮಾಂಸಾಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಸುವ್ರತಾಃ ವಾಲಾಶ್ರಯಾಃ ಪಟಾಶ್ಚೈವ ಸರ್ವಲಕ್ಷಣಸಂಯುತಾಃ

ಪುರಾಣ, ನ್ಯಾಯ, ಮೀಮಾಂಸಾ, ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಒಳ್ಳೆಯ ವ್ರತಗಳು, ವಾಳಗಳ ಆಧಾರವಾದ ಪಟಗಳು ಎಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿವೆ.

ಮನ್ತ್ರಾ ಘಣ್ಟಾಃ ಸ್ಮೃತಾಸ್ತೇಷಾಂ ವರ್ಣಾಃ ಪಾದಾಸ್ತಥಾಶ್ರಮಾಃ ಅವಚ್ಛೇದೋ ಹ್ಯನನ್ತಸ್ತು ಸಹಸ್ರಫಣಭೂಷಿತಃ

ಮಂತ್ರಗಳು ಅದರ ಘಂಟೆಗಳು, ವರ್ಣಗಳು ಅದರ ಪಾದಗಳು, ಆಶ್ರಮಗಳು ಅದರ ಆಧಾರಗಳು; ಅದರ ಗಡಿ ಅನಂತ, ಸಾವಿರ ಹುದಗಳ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

ದಿಶಃ ಪಾದಾ ರಥಸ್ಯಾಸ್ಯ ತಥಾ ಚೋಪದಿಶಶ್ ಚ ಹ ಪುಷ್ಕರಾದ್ಯಾಃ ಪತಾಕಾಶ್ ಚ ಸೌವರ್ಣಾ ರತ್ನಭೂಷಿತಾಃ

ದಿಕ್ಕುಗಳು ಈ ರಥದ ಚಕ್ರಗಳು, ಉಪದಿಕ್ಕುಗಳೂ ಹಾಗೆ; ಪದ್ಮಾದಿ ಹೂಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಗಾರದ, ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಧ್ವಜಗಳು ಅದರ ಪತಾಕೆಗಳು.

ಸಮುದ್ರಾಸ್ತಸ್ಯ ಚತ್ವಾರೋ ರಥಕಮ್ಬಲಿಕಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ಗಙ್ಗಾದ್ಯಾಃ ಸರಿತಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಾಃ ಸರ್ವಾಭರಣಭೂಷಿತಾಃ

ನಾಲ್ಕು ಸಮುದ್ರಗಳು ಅದರ ರಥದ ಹಗ್ಗಗಳು; ಗಂಗಾದಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿಗಳು ಎಲ್ಲ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಚಾಮರಾಸಕ್ತಹಸ್ತಾಗ್ರಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಸ್ತ್ರೀರೂಪಶೋಭಿತಾಃ ತತ್ರತತ್ರ ಕೃತಸ್ಥಾನಾಃ ಶೋಭಯಾಂಚಕ್ರಿರೇ ರಥಮ್

ಎಲ್ಲಾ ಮಹಿಳೆಯರು ಚಾಮರಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಸ್ತ್ರೀರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಿಂತು, ರಥದ ಶೋಭೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು.

ಆವಹಾದ್ಯಾಸ್ ತಥಾ ಸಪ್ತ ಸೋಪಾನಂ ಹೈಮಮುತ್ತಮಮ್ ಸಾರಥಿರ್ಭಗವಾನ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ದೇವಾಭೀಷುಧರಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ

ಅಲ್ಲಿ ಏಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬಂಗಾರದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿವೆ; ಸಾರಥಿ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮ, ದೇವತೆಗಳು ಆಯುಧಧಾರಿಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರತೋದೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತಸ್ಯ ಪ್ರಣವೋ ಬ್ರಹ್ಮದೈವತಮ್ ಲೋಕಾಲೋಕಾಚಲಸ್ತಸ್ಯ ಸಸೋಪಾನಃ ಸಮನ್ತತಃ

ಅದರ ಚುಚ್ಚು ಬ್ರಹ್ಮ; ಓಂ ಎಂಬ ಪ್ರಣವ ಬ್ರಹ್ಮದ ದೈವ; ಲೋಕಾಲೋಕ ಪರ್ವತ ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಮೆಟ್ಟಿಲಾಗಿದೆ.

ವಿಷಮಶ್ ಚ ತದಾ ಬಾಹ್ಯೋ ಮಾನಸಾದ್ರಿಃ ಸುಶೋಭನಃ ನಾಸಾಃ ಸಮನ್ತತಸ್ತಸ್ಯ ಸರ್ವ ಏವಾಚಲಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ

ಮನುಸ್ಸಿನ ಮನಸ್ಸಿನ ಹೊರಗಿನ ಅಸಮ ಪರ್ವತ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ; ಸುತ್ತಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಪರ್ವತಗಳು ಅದರ ಮೂಗುಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ತಲಾಃ ಕಪೋತಾಃ ಕಾಪೋತಾಃ ಸರ್ವೇ ತಲನಿವಾಸಿನಃ ಮೇರುರೇವ ಮಹಾಛತ್ರಂ ಮನ್ದರಃ ಪಾರ್ಶ್ವಡಿಣ್ಡಿಮಃ

ತಲಗಳು, ಕಪೋತಗಳು, ಕಾಪೋತಗಳು—ಎಲ್ಲಾ ತಳಭಾಗದ ನಿವಾಸಿಗಳು; ಮೇರು ಮಹಾ ಛತ್ರ, ಮಂದರ ಪಾರ್ಶ್ವದ ಡಿಂಡಿಮ.

ಶೈಲೇನ್ದ್ರಃ ಕಾರ್ಮುಕಂ ಚೈವ ಜ್ಯಾ ಭುಜಙ್ಗಾಧಿಪಃ ಸ್ವಯಮ್ ಕಾಲರಾತ್ರ್ಯಾ ತಥೈವೇಹ ತಥೇನ್ದ್ರಧನುಷಾ ಪುನಃ

ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿ ಧನುಸ್ಸು, ಜ್ಯಾ ನಾಗರಾಜನೇ; ಕಾಲರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಧನುಸ್ಸು ಮತ್ತೆ ಅದರ ಧನುಸ್ಸಿನ ಜ್ಯಾ ಆಗಿವೆ.

ಘಣ್ಟಾ ಸರಸ್ವತೀ ದೇವೀ ಧನುಷಃ ಶ್ರುತಿರೂಪಿಣೀ ಇಷುರ್ವಿಷ್ಣುರ್ಮಹಾತೇಜಾಃ ಶಲ್ಯಂ ಸೋಮಃ ಶರಸ್ಯ ಚ

ಘಂಟೆ ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿ, ಧನುಸ್ಸಿನ ವೇದರೂಪಿಣಿ; ಬಾಣ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ವಿಷ್ಣು, ಅದರ ಅಗ್ರಭಾಗ ಸೋಮ.