ಅಧೃಷ್ಯಂ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ವಾಙ್ಮಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಸಂಜ್ಞಿತಮ್ ಪೃಥಿವ್ಯುದ್ಧರಣಾರ್ಥಾಯ ಪ್ರವಿವೇಶ ರಸಾತಲಮ್
ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಅಪ್ರಾಪ್ಯವಾಗಿದ್ದ, ಮಾತಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಆತನೋ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಲು ಪಾತಾಳವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
ಅದ್ಭಿಃ ಸಂಛಾದಿತಾಂ ಭೂಮಿಂ ಸ ತಾಮಾಶು ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಉಪಗಮ್ಯೋಜ್ಜಹಾರೈನಾಮ್ ಆಪಶ್ಚಾಪಿ ಸಮಾವಿಶತ್
ನೀರಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದ ಭಗವಂತನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ಹಿಡಿದು, ನೀರಿನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
ಸಾಮುದ್ರಾ ವೈ ಸಮುದ್ರೇಷು ನಾದೇಯಾಶ್ ಚ ನದೀಷು ಚ ರಸಾತಲತಲೇ ಮಗ್ನಾಂ ರಸಾತಲಪುಟೇ ಗತಾಮ್
ನದಿಗಳು ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು, ನದಿಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಕೂಡ ಅಲ್ಲೇ ಸೇರಿದ್ದವು; ಭೂಮಿ ಪಾತಾಳದ ಆಳದಲ್ಲಿ, ಅದರ ಒಳಗಡೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಳುಗಿದ್ದಳು.
ಪ್ರಭುರ್ಲೋಕಹಿತಾರ್ಥಾಯ ದಂಷ್ಟ್ರಯಾಭ್ಯುಜ್ಜಹಾರ ಗಾಮ್ ತತಃ ಸ್ವಸ್ಥಾನಮಾನೀಯ ಪೃಥಿವೀಂ ಪೃಥಿವೀಧರಃ
ಲೋಕಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ದಂತದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಂದು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.
ಮುಮೋಚ ಪೂರ್ವವದ್ ಅಸೌ ಧಾರಯಿತ್ವಾ ಧರಾಧರಃ ತಸ್ಯೋಪರಿ ಜಲೌಘಸ್ಯ ಮಹತೀ ನೌರಿವ ಸ್ಥಿತಾ
ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಭೂಧರನು ಅವಳನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಬಿಡಿದನು; ಆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ನೀರಿನ ರಾಶಿ ದೊಡ್ಡ ಹಡಗಿನಂತೆ ನಿಂತಿತ್ತು.
ತತ್ಸಮಾ ಹ್ಯುರುದೇಹತ್ವಾನ್ ನ ಮಹೀ ಯಾತಿ ಸಂಪ್ಲವಮ್ ತತ ಉತ್ಕ್ಷಿಪ್ಯ ತಾಂ ದೇವೋ ಜಗತಃ ಸ್ಥಾಪನೇಚ್ಛಯಾ
ಭೂಮಿ ಆತನ ದೇಹದಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಮುಳುಗಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ದೇವರು ಆಕೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಜಗತ್ತನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ನೆರವಾಯಿತು.
ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಪ್ರವಿಭಾಗಾಯ ಮನಶ್ಚಕ್ರೇ ಽಮ್ಬುಜೇಕ್ಷಣಃ ಪೃಥಿವೀಂ ಚ ಸಮಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಸೋ ಽಚಿನೋದ್ ಗಿರೀನ್
ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲು, ಕಮಲನಯನನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮತಟ್ಟಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.
ಪ್ರಾಕ್ಸರ್ಗೇ ದಹ್ಯಮಾನೇ ತು ತದಾ ಸಂವರ್ತಕಾಗ್ನಿನಾ ತೇನಾಗ್ನಿನಾ ವಿಶೀರ್ಣಾಸ್ತೇ ಪರ್ವತಾ ಭೂರಿವಿಸ್ತರಾಃ
ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಸಂಹಾರದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಸುಡಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಆ ವಿಶಾಲವಾದ ಪರ್ವತಗಳು ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ಹೋದವು.
ಶೈತ್ಯಾದೇಕಾರ್ಣವೇ ತಸ್ಮಿನ್ ವಾಯುನಾ ತೇನ ಸಂಹತಾಃ ನಿಷಿಕ್ತಾ ಯತ್ರ ಯತ್ರಾಸಂಸ್ ತತ್ರ ತತ್ರಾಚಲಾಭವನ್
ಆ ಒಕ್ಕೂಟವಾದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ, ಚಳಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಪರ್ವತಗಳು ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು; ಅವು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವೋ, ಅಲ್ಲೆ ಅಲ್ಲೆ ಪರ್ವತಗಳಾಗಿ ಉಳಿದವು.
ತದಾಚಲತ್ವಾದ್ ಅಚಲಾಃ ಪರ್ವಭಿಃ ಪರ್ವತಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ಗಿರಯೋ ಹಿ ನಿಗೀರ್ಣತ್ವಾಚ್ ಛಯಾನತ್ವಾಚ್ಛಿಲೋಚ್ಚಯಾಃ
ಅವು ಚಲಿಸದಿರುವುದರಿಂದ 'ಅಚಲ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು; ಮತ್ತು ಶಿಲೆಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳಾಗಿ ಜಮಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ 'ಶಿಲೋಚ್ಚಯ' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದವು.
ತತಸ್ತೇಷು ವಿಕೀರ್ಣೇಷು ಕೋಟಿಶೋ ಹಿ ಗಿರಿಷ್ವಥ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ವಿಭಜತೇ ಕಲ್ಪಾದಿಷು ಪುನಃ ಪುನಃ
ಆ ಪರ್ವತಗಳು ಕೋಟ್ಯಂತರವಾಗಿ ಚದುರಿದಾಗ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಪ್ರತಿ ಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ವಿಭಜಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಸಸಮುದ್ರಾಮಿಮಾಂ ಪೃಥ್ವೀಂ ಸಪ್ತದ್ವೀಪಾಂ ಸಪರ್ವತಾಮ್ ಭೂರಾದ್ಯಾಂಶ್ ಚತುರೋ ಲೋಕಾನ್ ಪುನಃ ಸೋ ಽಥ ವ್ಯಕಲ್ಪಯತ್
ಅವನು ಸಮುದ್ರಗಳಿರುವ, ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳಿರುವ, ಪರ್ವತಗಳಿರುವ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಭೂ ಮೊದಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದನು.
ಲೋಕಾನ್ ಪ್ರಕಲ್ಪಯಿತ್ವಾಥ ಪ್ರಜಾಸರ್ಗಂ ಸಸರ್ಜ ಹ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸ್ವಯಂಭೂರ್ಭಗವಾನ್ ಸಿಸೃಕ್ಷುರ್ವಿವಿಧಾಃ ಪ್ರಜಾಃ
ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಂತರ, ಸ್ವಯಂಭುವಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ವಿವಿಧ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
ಸಸರ್ಜ ಸೃಷ್ಟಿಂ ತದ್ರೂಪಾಂ ಕಲ್ಪಾದಿಷು ಯಥಾಪುರಾ ತಸ್ಯಾಭಿಧ್ಯಾಯತಃ ಸರ್ಗಂ ತಥಾ ವೈ ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಕಮ್
ಹಿಂದಿನ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಬಾರಿ ಕೂಡ ಯೋಚಿಸಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಆ ರೀತಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
ಬುದ್ಧ್ಯಾಶ್ ಚ ಸಮಕಾಲೇ ವೈ ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಸ್ ತಮೋಮಯಃ ತಮೋಮೋಹೋ ಮಹಾಮೋಹಸ್ ತಾಮಿಸ್ರಶ್ಚಾನ್ಧಸಂಜ್ಞಿತಃ
ಬುದ್ಧಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅಜ್ಞಾನ, ಮಹಾಮೋಹ, ತಮಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅಂಧ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿರುವ ಅವುಗಳು ಕೂಡ ಉದಯವಾಯಿತು.
ಅವಿದ್ಯಾ ಪಞ್ಚಪರ್ವೈಷಾ ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಾ ಮಹಾತ್ಮನಃ ಪಞ್ಚಧಾವಸ್ಥಿತಃ ಸರ್ಗೋ ಧ್ಯಾಯತಃ ಸೋ ಽಭಿಮಾನಿನಃ
ಈ ಐದು ರೂಪಗಳ ಅಜ್ಞಾನವು ಮಹಾತ್ಮನಿಂದ ಉದಯವಾಯಿತು; ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಇರುವವನಿಗೆ ಐದು ವಿಧದ ಸೃಷ್ಟಿ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಸಂವೃತಸ್ತಮಸಾ ಚೈವ ಬೀಜಾಙ್ಕುರವದಾವೃತಃ ಬಹಿರನ್ತಶ್ಚಾಪ್ರಕಾಶಸ್ ತಬ್ಧೋ ನಿಃಸಂಜ್ಞ ಏವ ಚ
ಅದು ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಬೀಜವನ್ನು ಮೊಳೆಯಂತೆ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದೆ; ಒಳಗಿಂತಲೂ ಹೊರಗಿಂತಲೂ ಬೆಳಕು ಇಲ್ಲದೆ, ಜಡವಾಗಿ, ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ ಇದೆ.
ಯಸ್ಮಾತ್ತೇಷಾಂ ವೃತಾ ಬುದ್ಧಿರ್ ದುಃಖಾನಿ ಕರಣಾನಿ ಚ ತಸ್ಮಾತ್ತೇ ಸಂವೃತಾತ್ಮಾನೋ ನಗಾ ಮುಖ್ಯಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ
ಅವರ ಬುದ್ಧಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅವರ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ದುಃಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದರಿಂದ, ಇಂತಹ ಆವರಿತ ಆತ್ಮರು ಮುಖ್ಯ ವೃಕ್ಷಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಮುಖ್ಯಸರ್ಗಂ ತಥಾಭೂತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಹ್ಯಸಾಧಕಮ್ ಅಪ್ರಸನ್ನಮನಾಃ ಸೋ ಽಥ ತತೋ ಽನ್ಯಂ ಸೋ ಹ್ಯಮನ್ಯತ
ಹೀಗೆ ಮುಖ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಫಲಕಾರಿಯಾಗದೆ ಇರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಮನಸ್ಸು ಸಂತೋಷವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ಅವನು ಮತ್ತೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದನು.
ತಸ್ಯಾಭಿಧ್ಯಾಯತಶ್ಚೈವ ತಿರ್ಯಕ್ಸ್ರೋತಾ ಹ್ಯವರ್ತತ ತಸ್ಮಾತ್ ತಿರ್ಯಕ್ಪ್ರವೃತ್ತಃ ಸ ತಿರ್ಯಕ್ಸ್ರೋತಾಸ್ ತತಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಅವನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅಡ್ಡ ಹರಿವಿನ ಒಂದು ಸೃಷ್ಟಿ ಉದಯವಾಯಿತು; ಅದರಿಂದ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು, ಅವುಗಳನ್ನು ತಿರ್ಯಕ್ಸ್ರೋತಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪಶ್ವಾದಯಸ್ತೇ ವಿಖ್ಯಾತಾ ಉತ್ಪಥಗ್ರಾಹಿಣೋ ದ್ವಿಜಾಃ ತಸ್ಯಾಭಿಧ್ಯಾಯತೋ ಽನ್ಯಂ ವೈ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಃ ಸಮವರ್ತತ
ಹಸುಗಳಿನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಮಾರ್ಗ ತಪ್ಪಿದವರು ಎಂದು ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ, ದ್ವಿಜರೆ; ಅವನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿದಾಗ, ಸಾತ್ವಿಕ ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ಉದಯವಾಯಿತು.
ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಾಸ್ತೃತೀಯಸ್ತು ಸ ವೈ ಚೋರ್ಧ್ವಂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ ಯಸ್ಮಾತ್ಪ್ರವರ್ತತೇ ಚೋರ್ಧ್ವಮ್ ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಾಸ್ತತಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಮೂರನೇ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವದು; ಅದು ಮೇಲೆಯೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ತೇ ಸುಖಪ್ರೀತಿಬಹುಲಾ ಬಹಿರನ್ತಶ್ ಚ ಸಂವೃತಾಃ ಪ್ರಕಾಶಾ ಬಹಿರನ್ತಶ್ ಚ ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತೋಭವಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ
ಅವರು ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ; ಒಳಗಿಂತಲೂ ಹೊರಗಿಂತಲೂ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ; ಒಳಗಿಂತಲೂ ಹೊರಗಿಂತಲೂ ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿರುವವರು, ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಸ್ ಜನರು ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ತೇ ಸತ್ತ್ವಸ್ಯ ಚ ಯೋಗೇನ ಸೃಷ್ಟಾಃ ಸತ್ತ್ವೋದ್ಭವಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಾಸ್ತೃತೀಯೋ ವೈ ದೇವಸರ್ಗಸ್ತು ಸ ಸ್ಮೃತಃ
ಅವರು ಸತ್ತ್ವದ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸತ್ತ್ವದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮೂರನೇದು, ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಸ್, ದೇವತೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಪ್ರಕಾಶಾದ್ ಬಹಿರನ್ತಶ್ ಚ ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತೋದ್ಭವಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ತೇ ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಸೋ ಜ್ಞೇಯಾಸ್ ತುಷ್ಟಾತ್ಮಾನೋ ಬುಧೈಃ ಸ್ಮೃತಾಃ
ಒಳಗಿಂತಲೂ ಹೊರಗಿಂತಲೂ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ತುಂಬಿರುವವರು, ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಸ್ ಜನರು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತಾರೆ; ಈ ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಸ್ ಜನರನ್ನು ತೃಪ್ತ ಆತ್ಮರು ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಃಸು ಸೃಷ್ಟೇಷು ದೇವೇಷು ವರದಃ ಪ್ರಭುಃ ಪ್ರೀತಿಮಾನಭವದ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ತತೋ ಽನ್ಯಂ ಸೋ ಽಭ್ಯಮನ್ಯತ
ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಸ್ ದೇವತೆಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದಾಗ, ವರದಾತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು; ನಂತರ ಅವನು ಮತ್ತೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದನು.
ಸಸರ್ಜ ಸರ್ಗಮನ್ಯಂ ಹಿ ಸಾಧಕಂ ಪ್ರಭುರೀಶ್ವರಃ ತತೋ ಽಭಿಧ್ಯಾಯತಸ್ತಸ್ಯ ಸತ್ಯಾಭಿಧ್ಯಾಯಿನಸ್ತದಾ
ಪ್ರಭುವಾದ ಈಶ್ವರನು ಮತ್ತೊಂದು ಫಲಕಾರಿ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು; ನಂತರ ಅವನು ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ನೆಟ್ಟಿದ್ದಾಗ, ಅದು ಉದಯವಾಯಿತು.
ಪ್ರಾದುರಾಸೀತ್ತದಾ ವ್ಯಕ್ತಾದ್ ಅರ್ವಾಕ್ಸ್ರೋತಾಸ್ತು ಸಾಧಕಃ ಯಸ್ಮಾದ್ ಅರ್ವಾಙ್ನ್ಯವರ್ತನ್ತ ತತೋ ಽರ್ವಾಕ್ಸ್ರೋತಸಸ್ ತು ತೇ
ಆಗ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಫಲಕಾರಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಅರ್ವಾಕ್ಸ್ರೋತಸ್ ಉದಯವಾಯಿತು; ಮುಂದೆ ಹರಿಯುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಅರ್ವಾಕ್ಸ್ರೋತಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ತೇ ಚ ಪ್ರಕಾಶಬಹುಲಾಸ್ ತಮಃಪೃಕ್ತಾ ರಜೋ ಽಧಿಕಾಃ ತಸ್ಮಾತ್ತೇ ದುಃಖಬಹುಲಾ ಭೂಯೋಭೂಯಶ್ ಚ ಕಾರಿಣಃ
ಅವರು ಬೆಳಕಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ತಮಸ್ಸು ಕೂಡ ಮಿಶ್ರವಾಗಿದೆ, ರಜೋಗುಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಪುನಃ ಪುನಃ ಕ್ರಿಯೆಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಸಂವೃತಾ ಬಹಿರನ್ತಶ್ ಚ ಮನುಷ್ಯಾಃ ಸಾಧಕಾಶ್ ಚ ತೇ
ಮನುಷ್ಯರು, ಫಲಕಾರಿಗಳಾದವರು, ಒಳಗಿಂತಲೂ ಹೊರಗಿಂತಲೂ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.