ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಸಹಸ್ರಶೀರ್ಷಾ ಪುರುಷೋ ರುಕ್ಮವರ್ಣಸ್ ತ್ವತೀನ್ದ್ರಿಯಃ ಬ್ರಹ್ಮಾ ನಾರಾಯಣಾಖ್ಯಸ್ತು ಸುಷ್ವಾಪ ಸಲಿಲೇ ತದಾ

ಸಾವಿರ ತಲೆಗಳಿರುವ, ಹೊಳೆಯುವ ವರ್ಣದ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಅತೀತನಾದ, ಬ್ರಹ್ಮ ಅಥವಾ ನಾರಾಯಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪುರುಷನು ಆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಸತ್ತ್ವೋದ್ರೇಕಾತ್ಪ್ರಬುದ್ಧಸ್ತು ಶೂನ್ಯಂ ಲೋಕಮುದೈಕ್ಷತ ಇಮಂ ಚೋದಾಹರನ್ತ್ಯತ್ರ ಶ್ಲೋಕಂ ನಾರಾಯಣಂ ಪ್ರತಿ

ಸತ್ತ್ವಗುಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವನು ಎದ್ದಾಗ, ಖಾಲಿ ಲೋಕವನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಇಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನ ಕುರಿತು ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆಪೋ ನಾರಾಶ್ ಚ ಸೂನವ ಇತ್ಯಪಾಂ ನಾಮ ಶುಶ್ರುಮಃ ಆಪೂರ್ಯ ತಾಭಿರ್ ಅಯನಂ ಕೃತವಾನಾತ್ಮನೋ ಯತಃ

ನೀರನ್ನು ನಾರಾ ಎಂದು, ಅವನು ಅವುಗಳ ಪುತ್ರನು ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಆ ನೀರನ್ನು ತುಂಬಿಸಿ, ಅವನು ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಆಶ್ರಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.

ಅಪ್ಸು ಶೇತೇ ಯತಸ್ತಸ್ಮಾತ್ ತತೋ ನಾರಾಯಣಃ ಸ್ಮೃತಃ ಚತುರ್ಯುಗಸಹಸ್ರಸ್ಯ ನೈಶಂ ಕಾಲಮ್ ಉಪಾಸ್ಯತಃ

ಅವನು ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ನಾರಾಯಣ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಅವನು ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳ ಸಾವಿರ ರಾತ್ರಿ ಕಾಲ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಶರ್ವರ್ಯನ್ತೇ ಪ್ರಕುರುತೇ ಬ್ರಹ್ಮತ್ವಂ ಸರ್ಗಕಾರಣಾತ್ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತು ಸಲಿಲೇ ತಸ್ಮಿನ್ ವಾಯುರ್ಭೂತ್ವಾ ಸಮಾಚರತ್

ರಾತ್ರಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಯುವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

ನಿಶಾಯಾಮಿವ ಖದ್ಯೋತಃ ಪ್ರಾವೃಟ್ಕಾಲೇ ತತಸ್ತು ಸಃ ತತಸ್ ತು ಸಲಿಲೇ ತಸ್ಮಿನ್ ವಿಜ್ಞಾಯಾನ್ತರ್ಗತಾಂ ಮಹೀಮ್

ಮಳೆಗಾಲದ ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜ್ವಲಿಸುವ ಜುಗನು ಹಗುರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ, ಅವನು ಆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದನು.

ಅನುಮಾನಾದ್ ಅಸಂಮೂಢೋ ಭೂಮೇರುದ್ಧರಣಂ ಪುನಃ ಅಕರೋತ್ಸ ತನೂಮನ್ಯಾಂ ಕಲ್ಪಾದಿಷು ಯಥಾಪುರಾ

ಆತನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಗೊಂದಲವಿಲ್ಲದೆ, ಹಿಂದಿನ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ subtle ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿದ್ದನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಬಾರಿ ಕೂಡ ಊಹೆಯಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿದನು.

ತತೋ ಮಹಾತ್ಮಾ ಭಗವಾನ್ ದಿವ್ಯರೂಪಮ್ ಅಚಿನ್ತಯತ್ ಸಲಿಲೇನಾಪ್ಲುತಾಂ ಭೂಮಿಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸ ತು ಸಮನ್ತತಃ

ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಭಗವಂತನು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ದೈವಿಕ ರೂಪವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದನು.

ಕಿಂನು ರೂಪಮಹಂ ಕೃತ್ವಾ ಉದ್ಧರೇಯಂ ಮಹೀಮಿಮಾಮ್ ಜಲಕ್ರೀಡಾನುಸದೃಶಂ ವಾರಾಹಂ ರೂಪಮಾವಿಶತ್

"ನಾನು ಯಾವ ರೂಪವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎತ್ತಬಹುದು? ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ವರಾಹ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸೋಣ" ಎಂದು ಆತನು ಯೋಚಿಸಿದನು.

ಅಧೃಷ್ಯಂ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ವಾಙ್ಮಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಸಂಜ್ಞಿತಮ್ ಪೃಥಿವ್ಯುದ್ಧರಣಾರ್ಥಾಯ ಪ್ರವಿವೇಶ ರಸಾತಲಮ್

ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಅಪ್ರಾಪ್ಯವಾಗಿದ್ದ, ಮಾತಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಆತನೋ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಲು ಪಾತಾಳವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ಅದ್ಭಿಃ ಸಂಛಾದಿತಾಂ ಭೂಮಿಂ ಸ ತಾಮಾಶು ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಉಪಗಮ್ಯೋಜ್ಜಹಾರೈನಾಮ್ ಆಪಶ್ಚಾಪಿ ಸಮಾವಿಶತ್

ನೀರಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದ ಭಗವಂತನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ಹಿಡಿದು, ನೀರಿನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ಸಾಮುದ್ರಾ ವೈ ಸಮುದ್ರೇಷು ನಾದೇಯಾಶ್ ಚ ನದೀಷು ಚ ರಸಾತಲತಲೇ ಮಗ್ನಾಂ ರಸಾತಲಪುಟೇ ಗತಾಮ್

ನದಿಗಳು ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು, ನದಿಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಕೂಡ ಅಲ್ಲೇ ಸೇರಿದ್ದವು; ಭೂಮಿ ಪಾತಾಳದ ಆಳದಲ್ಲಿ, ಅದರ ಒಳಗಡೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಳುಗಿದ್ದಳು.

ಪ್ರಭುರ್ಲೋಕಹಿತಾರ್ಥಾಯ ದಂಷ್ಟ್ರಯಾಭ್ಯುಜ್ಜಹಾರ ಗಾಮ್ ತತಃ ಸ್ವಸ್ಥಾನಮಾನೀಯ ಪೃಥಿವೀಂ ಪೃಥಿವೀಧರಃ

ಲೋಕಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ದಂತದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಂದು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

ಮುಮೋಚ ಪೂರ್ವವದ್ ಅಸೌ ಧಾರಯಿತ್ವಾ ಧರಾಧರಃ ತಸ್ಯೋಪರಿ ಜಲೌಘಸ್ಯ ಮಹತೀ ನೌರಿವ ಸ್ಥಿತಾ

ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಭೂಧರನು ಅವಳನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಬಿಡಿದನು; ಆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ನೀರಿನ ರಾಶಿ ದೊಡ್ಡ ಹಡಗಿನಂತೆ ನಿಂತಿತ್ತು.

ತತ್ಸಮಾ ಹ್ಯುರುದೇಹತ್ವಾನ್ ನ ಮಹೀ ಯಾತಿ ಸಂಪ್ಲವಮ್ ತತ ಉತ್ಕ್ಷಿಪ್ಯ ತಾಂ ದೇವೋ ಜಗತಃ ಸ್ಥಾಪನೇಚ್ಛಯಾ

ಭೂಮಿ ಆತನ ದೇಹದಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಮುಳುಗಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ದೇವರು ಆಕೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಜಗತ್ತನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ನೆರವಾಯಿತು.

ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಪ್ರವಿಭಾಗಾಯ ಮನಶ್ಚಕ್ರೇ ಽಮ್ಬುಜೇಕ್ಷಣಃ ಪೃಥಿವೀಂ ಚ ಸಮಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಸೋ ಽಚಿನೋದ್ ಗಿರೀನ್

ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲು, ಕಮಲನಯನನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮತಟ್ಟಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

ಪ್ರಾಕ್ಸರ್ಗೇ ದಹ್ಯಮಾನೇ ತು ತದಾ ಸಂವರ್ತಕಾಗ್ನಿನಾ ತೇನಾಗ್ನಿನಾ ವಿಶೀರ್ಣಾಸ್ತೇ ಪರ್ವತಾ ಭೂರಿವಿಸ್ತರಾಃ

ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಸಂಹಾರದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಸುಡಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಆ ವಿಶಾಲವಾದ ಪರ್ವತಗಳು ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ಹೋದವು.

ಶೈತ್ಯಾದೇಕಾರ್ಣವೇ ತಸ್ಮಿನ್ ವಾಯುನಾ ತೇನ ಸಂಹತಾಃ ನಿಷಿಕ್ತಾ ಯತ್ರ ಯತ್ರಾಸಂಸ್ ತತ್ರ ತತ್ರಾಚಲಾಭವನ್

ಆ ಒಕ್ಕೂಟವಾದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ, ಚಳಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಪರ್ವತಗಳು ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು; ಅವು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವೋ, ಅಲ್ಲೆ ಅಲ್ಲೆ ಪರ್ವತಗಳಾಗಿ ಉಳಿದವು.

ತದಾಚಲತ್ವಾದ್ ಅಚಲಾಃ ಪರ್ವಭಿಃ ಪರ್ವತಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ಗಿರಯೋ ಹಿ ನಿಗೀರ್ಣತ್ವಾಚ್ ಛಯಾನತ್ವಾಚ್ಛಿಲೋಚ್ಚಯಾಃ

ಅವು ಚಲಿಸದಿರುವುದರಿಂದ 'ಅಚಲ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು; ಮತ್ತು ಶಿಲೆಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳಾಗಿ ಜಮಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ 'ಶಿಲೋಚ್ಚಯ' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದವು.

ತತಸ್ತೇಷು ವಿಕೀರ್ಣೇಷು ಕೋಟಿಶೋ ಹಿ ಗಿರಿಷ್ವಥ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ವಿಭಜತೇ ಕಲ್ಪಾದಿಷು ಪುನಃ ಪುನಃ

ಆ ಪರ್ವತಗಳು ಕೋಟ್ಯಂತರವಾಗಿ ಚದುರಿದಾಗ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಪ್ರತಿ ಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ವಿಭಜಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸಸಮುದ್ರಾಮಿಮಾಂ ಪೃಥ್ವೀಂ ಸಪ್ತದ್ವೀಪಾಂ ಸಪರ್ವತಾಮ್ ಭೂರಾದ್ಯಾಂಶ್ ಚತುರೋ ಲೋಕಾನ್ ಪುನಃ ಸೋ ಽಥ ವ್ಯಕಲ್ಪಯತ್

ಅವನು ಸಮುದ್ರಗಳಿರುವ, ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳಿರುವ, ಪರ್ವತಗಳಿರುವ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಭೂ ಮೊದಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದನು.

ಲೋಕಾನ್ ಪ್ರಕಲ್ಪಯಿತ್ವಾಥ ಪ್ರಜಾಸರ್ಗಂ ಸಸರ್ಜ ಹ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸ್ವಯಂಭೂರ್ಭಗವಾನ್ ಸಿಸೃಕ್ಷುರ್ವಿವಿಧಾಃ ಪ್ರಜಾಃ

ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಂತರ, ಸ್ವಯಂಭುವಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ವಿವಿಧ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಸಸರ್ಜ ಸೃಷ್ಟಿಂ ತದ್ರೂಪಾಂ ಕಲ್ಪಾದಿಷು ಯಥಾಪುರಾ ತಸ್ಯಾಭಿಧ್ಯಾಯತಃ ಸರ್ಗಂ ತಥಾ ವೈ ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಕಮ್

ಹಿಂದಿನ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಬಾರಿ ಕೂಡ ಯೋಚಿಸಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಆ ರೀತಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

ಬುದ್ಧ್ಯಾಶ್ ಚ ಸಮಕಾಲೇ ವೈ ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಸ್ ತಮೋಮಯಃ ತಮೋಮೋಹೋ ಮಹಾಮೋಹಸ್ ತಾಮಿಸ್ರಶ್ಚಾನ್ಧಸಂಜ್ಞಿತಃ

ಬುದ್ಧಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅಜ್ಞಾನ, ಮಹಾಮೋಹ, ತಮಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅಂಧ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿರುವ ಅವುಗಳು ಕೂಡ ಉದಯವಾಯಿತು.

ಅವಿದ್ಯಾ ಪಞ್ಚಪರ್ವೈಷಾ ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಾ ಮಹಾತ್ಮನಃ ಪಞ್ಚಧಾವಸ್ಥಿತಃ ಸರ್ಗೋ ಧ್ಯಾಯತಃ ಸೋ ಽಭಿಮಾನಿನಃ

ಈ ಐದು ರೂಪಗಳ ಅಜ್ಞಾನವು ಮಹಾತ್ಮನಿಂದ ಉದಯವಾಯಿತು; ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಇರುವವನಿಗೆ ಐದು ವಿಧದ ಸೃಷ್ಟಿ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಸಂವೃತಸ್ತಮಸಾ ಚೈವ ಬೀಜಾಙ್ಕುರವದಾವೃತಃ ಬಹಿರನ್ತಶ್ಚಾಪ್ರಕಾಶಸ್ ತಬ್ಧೋ ನಿಃಸಂಜ್ಞ ಏವ ಚ

ಅದು ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಬೀಜವನ್ನು ಮೊಳೆಯಂತೆ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದೆ; ಒಳಗಿಂತಲೂ ಹೊರಗಿಂತಲೂ ಬೆಳಕು ಇಲ್ಲದೆ, ಜಡವಾಗಿ, ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ ಇದೆ.

ಯಸ್ಮಾತ್ತೇಷಾಂ ವೃತಾ ಬುದ್ಧಿರ್ ದುಃಖಾನಿ ಕರಣಾನಿ ಚ ತಸ್ಮಾತ್ತೇ ಸಂವೃತಾತ್ಮಾನೋ ನಗಾ ಮುಖ್ಯಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ

ಅವರ ಬುದ್ಧಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅವರ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ದುಃಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದರಿಂದ, ಇಂತಹ ಆವರಿತ ಆತ್ಮರು ಮುಖ್ಯ ವೃಕ್ಷಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಮುಖ್ಯಸರ್ಗಂ ತಥಾಭೂತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಹ್ಯಸಾಧಕಮ್ ಅಪ್ರಸನ್ನಮನಾಃ ಸೋ ಽಥ ತತೋ ಽನ್ಯಂ ಸೋ ಹ್ಯಮನ್ಯತ

ಹೀಗೆ ಮುಖ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಫಲಕಾರಿಯಾಗದೆ ಇರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಮನಸ್ಸು ಸಂತೋಷವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ಅವನು ಮತ್ತೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯಾಭಿಧ್ಯಾಯತಶ್ಚೈವ ತಿರ್ಯಕ್ಸ್ರೋತಾ ಹ್ಯವರ್ತತ ತಸ್ಮಾತ್ ತಿರ್ಯಕ್ಪ್ರವೃತ್ತಃ ಸ ತಿರ್ಯಕ್ಸ್ರೋತಾಸ್ ತತಃ ಸ್ಮೃತಃ

ಅವನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅಡ್ಡ ಹರಿವಿನ ಒಂದು ಸೃಷ್ಟಿ ಉದಯವಾಯಿತು; ಅದರಿಂದ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು, ಅವುಗಳನ್ನು ತಿರ್ಯಕ್ಸ್ರೋತಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.