ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಸಂಸಿದ್ಧಃ ಕಾರ್ಯಕಾರಣೇ ತಥಾ ವೈ ಸಮವರ್ತತ ಏಕ ಏವ ಮಹಾದೇವಸ್ ತ್ರಿಧೈವಂ ಸ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ

ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಫಲದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣನಾದ ಅವನು ಹೀಗೆಯೇ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು. ಮಹಾದೇವನು ಒಬ್ಬನೇ ಇದ್ದರೂ, ಮೂರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಅಪ್ರತೀಪೇನ ಜ್ಞಾನೇನ ಐಶ್ವರ್ಯೇಣ ಸಮನ್ವಿತಃ ಧರ್ಮೇಣ ಚಾಪ್ರತೀಪೇನ ವೈರಾಗ್ಯೇಣ ಚ ತೇ ಽನ್ವಿತಾಃ

ಅಪ್ರತಿಮವಾದ ಜ್ಞಾನ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿರುವವರು, ಈ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಸಮಾನರಲ್ಲ.

ಅವ್ಯಕ್ತಾಜ್ಜಾಯತೇ ತೇಷಾಂ ಮನಸಾ ಯದ್ಯದೀಹಿತಮ್ ವಶೀಕೃತತ್ವಾತ್ತ್ರೈಗುಣ್ಯಂ ಸಾಪೇಕ್ಷತ್ವಾತ್ಸ್ವಭಾವತಃ

ಅಪ್ರಕಟದಿಂದ ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಏನು ಬಯಸಿತೋ ಅದು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಅವರು ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಅವು ಅವಶ್ಯವಾಗಿವೆ.

ಚತುರ್ಮುಖಸ್ತು ಬ್ರಹ್ಮತ್ವೇ ಕಾಲತ್ವೇ ಚಾನ್ತಕಃ ಸ್ಮೃತಃ ಸಹಸ್ರಮೂರ್ಧಾ ಪುರುಷಸ್ ತಿಸ್ರೋ ಽವಸ್ಥಾಃ ಸ್ವಯಂಭುವಃ

ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೆಂದು, ಕಾಲನಾಗಿದ್ದಾಗ ಅಂತ್ಯಕರನೆಂದು, ಸಾವಿರ ತಲೆಗಳಿರುವ ಸ್ವಯಂಭುವು ಮೂರು ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವವನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮತ್ವೇ ಸೃಜತೇ ಲೋಕಾನ್ ಕಾಲತ್ವೇ ಸಂಕ್ಷಿಪತ್ಯಪಿ ಪುರುಷತ್ವೇ ಹ್ಯುದಾಸೀನಸ್ ತಿಸ್ರೋ ಽವಸ್ಥಾಃ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ

ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ; ಕಾಲನಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಪುರುಷನಾಗಿ ನಿರ್ಲಿಪ್ತನಾಗಿ ಇರುತ್ತಾನೆ—ಇವು ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಮೂರು ಸ್ಥಿತಿಗಳು.

ಬ್ರಹ್ಮಾ ಕಮಲಗರ್ಭಾಭೋ ರುದ್ರಃ ಕಾಲಾಗ್ನಿಸನ್ನಿಭಃ ಪುರುಷಃ ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷೋ ರೂಪಂ ತತ್ಪರಮಾತ್ಮನಃ

ಬ್ರಹ್ಮನು ಕಮಲದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನಂತೆ, ರುದ್ರನು ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಂತೆ, ಪುರುಷನು ಕಮಲದ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವವನು—ಇವು ಪರಮಾತ್ಮನ ರೂಪಗಳು.

ಏಕಧಾ ಸ ದ್ವಿಧಾ ಚೈವ ತ್ರಿಧಾ ಚ ಬಹುಧಾ ಪುನಃ ಮಹೇಶ್ವರಃ ಶರೀರಾಣಿ ಕರೋತಿ ವಿಕರೋತಿ ಚ

ಒಂದಾಗಿ, ಎರಡಾಗಿ, ಮೂರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೆ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನು ದೇಹಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ.

ನಾನಾಕೃತಿಕ್ರಿಯಾರೂಪನಾಮವನ್ತಿ ಸ್ವಲೀಲಯಾ ಮಹೇಶ್ವರಃ ಶರೀರಾಣಿ ಕರೋತಿ ವಿಕರೋತಿ ಚ

ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪಗಳು, ಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪಗಳಿಂದ, ತನ್ನ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಮಹೇಶ್ವರನು ದೇಹಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ.

ತ್ರಿಧಾ ಯದ್ವರ್ತತೇ ಲೋಕೇ ತಸ್ಮಾತ್ತ್ರಿಗುಣ ಉಚ್ಯತೇ ಚತುರ್ಧಾ ಪ್ರವಿಭಕ್ತತ್ವಾಚ್ ಚತುರ್ವ್ಯೂಹಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ

ಮೂರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ತ್ರಿಗುಣನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಚತುರ್ವ್ಯೂಹನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಯದಾಪ್ನೋತಿ ಯದಾದತ್ತೇ ಯಚ್ಚಾತ್ತಿ ವಿಷಯಾನಯಮ್ ಯಚ್ಚಾಸ್ಯ ಸತತಂ ಭಾವಸ್ ತಸ್ಮಾದಾತ್ಮಾ ನಿರುಚ್ಯತೇ

ಅವನು ಏನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೋ, ಏನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೋ, ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೋ, ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಇರುವನೋ—ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಆತ್ಮನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಋಷಿಃ ಸರ್ವಗತತ್ವಾಚ್ಚ ಶರೀರೀ ಸೋ ಽಸ್ಯ ಯತ್ಪ್ರಭುಃ ಸ್ವಾಮಿತ್ವಮಸ್ಯ ಯತ್ಸರ್ವಂ ವಿಷ್ಣುಃ ಸರ್ವಪ್ರವೇಶನಾತ್

ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನು ಆದ್ದರಿಂದ ಋಷಿಯೆಂದು, ದೇಹವಿರುವವನು ಆತನ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರಭು ಎಂದು, ಎಲ್ಲದರ ಒಡೆಯನಾದ್ದರಿಂದ ವಿಷ್ಣುವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಭಗವಾನ್ ಭಗವದ್ಭಾವಾನ್ ನಿರ್ಮಲತ್ವಾಚ್ಛಿವಃ ಸ್ಮೃತಃ ಪರಮಃ ಸಮ್ಪ್ರಕೃಷ್ಟತ್ವಾದ್ ಅವನಾದ್ ಓಮಿತಿ ಸ್ಮೃತಃ

ದೈವಿಕ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವವನು ಆದ್ದರಿಂದ ಭಗವಂತನೆಂದು, ಶುದ್ಧನಾದ್ದರಿಂದ ಶಿವನೆಂದು, ಅತ್ಯುತ್ತಮನಾದ್ದರಿಂದ ಪರಮನೆಂದು, ರಕ್ಷಕನಾದ್ದರಿಂದ ಓಮೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸರ್ವಜ್ಞಃ ಸರ್ವವಿಜ್ಞಾನಾತ್ ಸರ್ವಃ ಸರ್ವಮಯೋ ಯತಃ ತ್ರಿಧಾ ವಿಭಜ್ಯ ಚಾತ್ಮಾನಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಂ ಸಮ್ಪ್ರವರ್ತತೇ

ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವನಾದ್ದರಿಂದ ಸರ್ವಜ್ಞನೆಂದು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನು ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ವನೆಂದು, ಆತ್ಮವನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸೃಜತೇ ಗ್ರಸತೇ ಚೈವ ರಕ್ಷತೇ ಚ ತ್ರಿಭಿಃ ಸ್ವಯಮ್ ಆದಿತ್ವಾದ್ ಆದಿದೇವೋ ಽಸಾವ್ ಅಜಾತತ್ವಾದ್ ಅಜಃ ಸ್ಮೃತಃ

ಅವನು ತಾನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಹಿಂಪಡಿ, ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮೊದಲನೆಯವನು ಆದ್ದರಿಂದ ಆದಿದೇವನೆಂದು, ಜನನವಿಲ್ಲದವನು ಆದ್ದರಿಂದ ಅಜನೆಯೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪಾತಿ ಯಸ್ಮಾತ್ಪ್ರಜಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ ದೇವೇಷು ಚ ಮಹಾನ್ದೇವೋ ಮಹಾದೇವಸ್ತತಃ ಸ್ಮೃತಃ

ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನಾದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾಗಿಯೂ, ದೇವರಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವನೆಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸರ್ವಗತ್ವಾಚ್ಚ ದೇವಾನಾಮ್ ಅವಶ್ಯತ್ವಾಚ್ಚ ಈಶ್ವರಃ ಬೃಹತ್ತ್ವಾಚ್ಚ ಸ್ಮೃತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಭೂತತ್ವಾದ್ಭೂತ ಉಚ್ಯತೇ

ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈಶ್ವರನೆಂದು, ವಿಶಾಲನಾದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನೆಂದು, ಭೂತರೂಪನಾದ್ದರಿಂದ ಭೂತನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಃ ಕ್ಷೇತ್ರವಿಜ್ಞಾನಾದ್ ಏಕತ್ವಾತ್ಕೇವಲಃ ಸ್ಮೃತಃ ಯಸ್ಮಾತ್ಪುರ್ಯಾಂ ಸ ಶೇತೇ ಚ ತಸ್ಮಾತ್ಪೂರುಷ ಉಚ್ಯತೇ

ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ತಿಳಿದವನಾದ್ದರಿಂದ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನೆಂದು, ಒಬ್ಬನೇ ಇರುವವನಾದ್ದರಿಂದ ಏಕನೆಂದು, ದೇಹರೂಪವಾದ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸುವವನಾದ್ದರಿಂದ ಪುರುಷನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅನಾದಿತ್ವಾಚ್ಚ ಪೂರ್ವತ್ವಾತ್ ಸ್ವಯಂಭೂರಿತಿ ಸಂಸ್ಮೃತಃ ಯಾಜ್ಯತ್ವಾದುಚ್ಯತೇ ಯಜ್ಞಃ ಕವಿರ್ ವಿಕ್ರಾನ್ತದರ್ಶನಾತ್

ಆದಿಕಾಲವಿಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಇದ್ದವನು ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸ್ವಯಂಭೂ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವವನು ಎಂಬುದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಯಜ್ಞ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಅವನು ಕವಿ, ಮಹಾ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವನು ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕ್ರಮಣಃ ಕ್ರಮಣೀಯತ್ವಾತ್ ಪಾಲಕಶ್ಚಾಪಿ ಪಾಲನಾತ್ ಆದಿತ್ಯಸಂಜ್ಞಃ ಕಪಿಲೋ ಹ್ಯ್ ಅಗ್ರಜೋ ಽಗ್ನಿರಿತಿ ಸ್ಮೃತಃ

ಅವನ ಚಲನೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕ್ರಮಣ ಎಂದು, ರಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ ಪಾಳಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಆದಿತ್ಯ, ಕಪಿಲ, ಹಿರಿಯವನು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಹಿರಣ್ಯಮಸ್ಯ ಗರ್ಭೋ ಽಭೂದ್ ಧಿರಣ್ಯಸ್ಯಾಪಿ ಗರ್ಭಜಃ ತಸ್ಮಾದ್ಧಿರಣ್ಯಗರ್ಭತ್ವಂ ಪುರಾಣೇ ಽಸ್ಮಿನ್ನಿರುಚ್ಯತೇ

ಅವನು ಚಿನ್ನದ ಗರ್ಭವಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು, ಚಿನ್ನದಿಂದಲೇ ಅವನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ವಯಂಭುವೋ ಽಪಿ ವೃತ್ತಸ್ಯ ಕಾಲೋ ವಿಶ್ವಾತ್ಮನಸ್ತು ಯಃ ನ ಶಕ್ಯಃ ಪರಿಸಂಖ್ಯಾತುಮ್ ಅಪಿ ವರ್ಷಶತೈರಪಿ

ಸ್ವಯಂಭುವಾದ, ಜಗತ್ತಿನ ಆತ್ಮನಾದ ಅವನ ಕಾಲವನ್ನು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಕಾಲಸಂಖ್ಯಾವಿವೃತ್ತಸ್ಯ ಪರಾರ್ಧೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸ್ಮೃತಃ ತಾವಚ್ಛೇಷೋ ಽಸ್ಯ ಕಾಲೋ ಽನ್ಯಸ್ ತಸ್ಯಾನ್ತೇ ಪ್ರತಿಸೃಜ್ಯತೇ

ಬ್ರಹ್ಮನ ಪರಮಾವಧಿಯನ್ನು ಪರಾರ್ಧ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಕಾಲದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವೂ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಅವಧಿಯೂ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾಲವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೋಟಿಕೋಟಿಸಹಸ್ರಾಣಿ ಅಹರ್ಭೂತಾನಿ ಯಾನಿ ವೈ ಸಮತೀತಾನಿ ಕಲ್ಪಾನಾಂ ತಾವಚ್ಛೇಷಾಃ ಪರೇ ತು ಯೇ ಯಸ್ತ್ವಯಂ ವರ್ತತೇ ಕಲ್ಪೋ ವಾರಾಹಸ್ತಂ ನಿಬೋಧತ

ಕೋಟಿಕೋಟಿ ಸಾವಿರಾರು ದಿನಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದಿವೆ; ಇಷ್ಟು ದಿನಗಳು ಮುಂದೆಯೂ ಉಳಿದಿವೆ. ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವರಾಹ ಕಲ್ಪದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ.

ಪ್ರಥಮಃ ಸಾಂಪ್ರತಸ್ತೇಷಾಂ ಕಲ್ಪೋ ಽಯಂ ವರ್ತತೇ ದ್ವಿಜಾಃ ಯಸ್ಮಿನ್ಸ್ವಾಯಂಭುವಾದ್ಯಾಸ್ತು ಮನವಸ್ತೇ ಚತುರ್ದಶ

ದ್ವಿಜರೆ, ಆ ಕಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಲ್ಪವೇ ಮೊದಲನೆಯದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮೊದಲಾದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಮನುವರು ಆಗಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅತೀತಾ ವರ್ತಮಾನಾಶ್ ಚ ಭವಿಷ್ಯಾ ಯೇ ಚ ವೈ ಪುನಃ ತೈರಿಯಂ ಪೃಥಿವೀ ಸರ್ವಾ ಸಪ್ತದ್ವೀಪಾ ಸಪರ್ವತಾ

ಹಿಂದಿನ, ಈಗಿನ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಮನುಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಭೂಮಿಯೆಲ್ಲಾ, ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳೂ ಪರ್ವತಗಳೂ ಸೇರಿ, ಆಳಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ.

ಪೂರ್ಣಂ ಯುಗಸಹಸ್ರಂ ವೈ ಪರಿಪಾಲ್ಯಾ ಮಹೇಶ್ವರೈಃ ಪ್ರಜಾಭಿಸ್ತಪಸಾ ಚೈವ ತೇಷಾಂ ಶೃಣುತ ವಿಸ್ತರಮ್

ಪೂರ್ಣ ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳ ಕಾಲ ಮಹೇಶ್ವರರು ತಮ್ಮ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಈಗ ಕೇಳಿರಿ.

ಮನ್ವನ್ತರೇಣ ಚೈಕೇನ ಸರ್ವಾಣ್ಯೇವಾನ್ತರಾಣಿ ಚ ಕಥಿತಾನಿ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಕಲ್ಪಃ ಕಲ್ಪೇನ ಚೈವ ಹಿ

ಪ್ರತಿ ಮನ್ವಂತರದೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಮಧ್ಯದ ಅವಧಿಗಳೂ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತವೆ; ಹೀಗೆಯೇ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿಯೂ ಆಗುತ್ತದೆ.

ಅತೀತಾನಿ ಚ ಕಲ್ಪಾನಿ ಸೋದರ್ಕಾಣಿ ಸಹಾನ್ವಯೈಃ ಅನಾಗತೇಷು ತದ್ವಚ್ಚ ತರ್ಕಃ ಕಾರ್ಯೋ ವಿಜಾನತಾ

ಹಿಂದಿನ ಕಲ್ಪಗಳು, ಅವುಗಳ ಉಪಸೃಷ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ವಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂದಿನವುಗಳೂ — ತಿಳಿದವನು ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಬೇಕು.

ಆಪೋ ಹ್ಯಗ್ರೇ ಸಮಭವನ್ ನಷ್ಟೇ ಚ ಪೃಥಿವೀತಲೇ ಶಾನ್ತತಾರೈಕನೀರೇ ಽಸ್ಮಿನ್ ನ ಪ್ರಾಜ್ಞಾಯತ ಕಿಂಚನ

ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ನೀರೇ ಇದ್ದಿತು, ಭೂಮಿಯು ಅಳಿದುಹೋಯಿತು. ಆ ಶಾಂತ, ಒಂದೇ ನೀರಿನ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಏನೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ.