ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಸ ಹತ್ವಾ ದೇವಸಮ್ಭೂತಂ ನರಕಂ ದೈತ್ಯಪುಙ್ಗವಮ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯೋರ್ಧ್ವಚಕ್ರಸ್ಯ ವರದಾನಾನ್ಮಹಾತ್ಮನಃ

ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದೈತ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನರಕಾಸುರನನ್ನು, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಊರ್ಧ್ವಚಕ್ರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ವರದಿಂದ, ಅವನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.

ಸ್ವೋಪಭೋಗ್ಯಾನಿ ಕನ್ಯಾನಾಂ ಷೋಡಶಾತುಲವಿಕ್ರಮಃ ಶತಾಧಿಕಾನಿ ಜಗ್ರಾಹ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಮಹಾಬಲಃ

ಅಪ್ರತಿಮ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು, ತನ್ನ ಅನುಭವಕ್ಕಾಗಿ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಯುವತಿಯರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.

ಶಾಪವ್ಯಾಜೇನ ವಿಪ್ರಾಣಾಮ್ ಉಪಸಂಹೃತವಾನ್ ಕುಲಮ್ ಸಂಹೃತ್ಯ ತತ್ಕುಲಂ ಚೈವ ಪ್ರಭಾಸೇ ಽತಿಷ್ಠದಚ್ಯುತಃ

ಶಾಪದ ನೆಪದಲ್ಲಿ, ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವಂಶವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ, ಆ ವಂಶವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿ, ಅಚ್ಯುತನು ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಉಳಿದನು.

ತದಾ ತಸ್ಯೈವ ತು ಗತಂ ವರ್ಷಾಣಾಮಧಿಕಂ ಶತಮ್ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ದ್ವಾರಕಾಯಾಂ ವೈ ಜರಾಕ್ಲೇಶಾಪಹಾರಿಣಃ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವೃದ್ಧಾಪತ್ತಿನ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಕೃಷ್ಣನು, ದ್ವಾರಕೆಯಲ್ಲಿ ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಾಸವಿದ್ದನು.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ಯ ಕಣ್ವಸ್ಯ ನಾರದಸ್ಯ ಚ ಧೀಮತಃ ಶಾಪಂ ಪಿಣ್ಡಾರಕೇ ಽರಕ್ಷದ್ ವಚೋ ದುರ್ವಾಸಸಸ್ತದಾ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಷ್ವಾಮಿತ್ರ, ಕಣ್ವ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ನಾರದನ ಶಾಪದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ದುರ್ವಾಸ ಮುನಿಯ ಮಾತನ್ನು ಪಿಂಡಾರಕದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಿದನು.

ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಚ ಮಾನುಷಂ ರೂಪಂ ಜರಕಾಸ್ತ್ರಚ್ಛಲೇನ ತು ಅನುಗೃಹ್ಯ ಚ ಕೃಷ್ಣೋ ಽಪಿ ಲುಬ್ಧಕಂ ಪ್ರಯಯೌ ದಿವಮ್

ಮನುಷ್ಯ ರೂಪವನ್ನು ಜರನ ಬಾಣದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು, ಕೃಷ್ಣನು ಆ ಬೇಟಗಾರನಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ನೀಡಿ, ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದನು.

ಅಷ್ಟಾವಕ್ರಸ್ಯ ಶಾಪೇನ ಭಾರ್ಯಾಃ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ಧೀಮತಃ ಚೌರೈಶ್ಚಾಪಹೃತಾಃ ಸರ್ವಾಸ್ ತಸ್ಯ ಮಾಯಾಬಲೇನ ಚ

ಅಷ್ಟಾವಕ್ರನ ಶಾಪದಿಂದ, ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಕೃಷ್ಣನ ಎಲ್ಲಾ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಕಳ್ಳರು ಮಾಯೆಯ ಬಲದಿಂದ ಅಪಹರಿಸಿದರು.

ಬಲಭದ್ರೋ ಽಪಿ ಸಂತ್ಯಜ್ಯ ನಾಗೋ ಭೂತ್ವಾ ಜಗಾಮ ಚ ಮಹಿಷ್ಯಸ್ತಸ್ಯ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ರುಕ್ಮಿಣೀಪ್ರಮುಖಾಃ ಶುಭಾಃ

ಬಲಭದ್ರನು ಕೂಡ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿ, ನಾಗನಾಗಿ ಹೊರಟನು; ಕೃಷ್ಣನ ಶುಭಪತ್ನಿಯರಾದ ರುಕ್ಮಿಣಿಯವರೂ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರು.

ಸಹಾಗ್ನಿಂ ವಿವಿಶುಃ ಸರ್ವಾಃ ಕೃಷ್ಣೇನಾಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಣಾ ರೇವತೀ ಚ ತಥಾ ದೇವೀ ಬಲಭದ್ರೇಣ ಧೀಮತಾ

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅಗ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು; ಹಾಗೆಯೇ ದೇವಿಯಾದ ರೇವತಿಯೂ, ಪವಿತ್ರ ಕರ್ಮಗಳ ಬಲಭದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ನಿಗೆ ಸೇರಿದಳು.

ಪ್ರವಿಷ್ಟಾ ಪಾವಕಂ ವಿಪ್ರಾಃ ಸಾ ಚ ಭರ್ತೃಪಥಂ ಗತಾ ಪ್ರೇತಕಾರ್ಯಂ ಹರೇಃ ಕೃತ್ವಾ ಪಾರ್ಥಃ ಪರಮವೀರ್ಯವಾನ್

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಬೆಂಕಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು, ಆಕೆ ತನ್ನ ಗಂಡನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹೋಯಿತು; ಹರಿಯವರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಿ, ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯಾದ ಪಾರ್ಥನು,

ರಾಮಸ್ಯ ಚ ತಥಾನ್ಯೇಷಾಂ ವೃಷ್ಣೀನಾಮಪಿ ಸುವ್ರತಃ ಕನ್ದಮೂಲಫಲೈಸ್ತಸ್ಯ ಬಲಿಕಾರ್ಯಂ ಚಕಾರ ಸಃ

ರಾಮನಿಗೂ, ಇತರರಿಗೆಗೂ, ವೃಷ್ಣಿಕುಲದವರಿಗೂ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನು ಬೇರು, ಕಂದ, ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಬಲಿಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

ದ್ರವ್ಯಾಭಾವಾತ್ ಸ್ವಯಂ ಪಾರ್ಥೋ ಭ್ರಾತೃಭಿಶ್ ಚ ದಿವಂ ಗತಃ ಏವಂ ಸಂಕ್ಷೇಪತಃ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯಾಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಣಃ

ಸಾಮಗ್ರಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಪಾರ್ಥನು ತನ್ನ ಸಹೋದರರ ಜೊತೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಯಿತು; ಹೀಗೆ ಪಾಪರಹಿತ ಕೃಷ್ಣನ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಭಾವೋ ವಿಲಯಶ್ಚೈವ ಸ್ವೇಚ್ಛಯೈವ ಮಹಾತ್ಮನಃ ಇತ್ಯೇತತ್ಸೋಮವಂಶಾನಾಂ ನೃಪಾಣಾಂ ಚರಿತಂ ದ್ವಿಜಾಃ

ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಪ್ರಭಾವವೂ, ಲಯವೂ ಅವನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಇದು ಸೋಮವಂಶದ ರಾಜರ ಕಥೆ, ದ್ವಿಜರೆ.

ಯಃ ಪಠೇಚ್ಛೃಣುಯಾದ್ವಾಪಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ ಶ್ರಾವಯೇದಪಿ ಸ ಯಾತಿ ವೈಷ್ಣವಂ ಲೋಕಂ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ

ಯಾರು ಇದನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೋ, ಕೇಳುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ವೈಷ್ಣವ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂದೇಹವೂ ಇಲ್ಲ.

ಆದಿಸರ್ಗಸ್ತ್ವಯಾ ಸೂತ ಸೂಚಿತೋ ನ ಪ್ರಕಾಶಿತಃ ಸಾಂಪ್ರತಂ ವಿಸ್ತರೇಣೈವ ವಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ ಸುವ್ರತ

ಸೂತ, ನೀನು ಆದಿಕಾಲದ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದೀಯಾದರೂ, ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿಲ್ಲ; ಈಗ ನೀನು ಅದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನೆ.

ಮಹೇಶ್ವರೋ ಮಹಾದೇವಃ ಪ್ರಕೃತೇಃ ಪುರುಷಸ್ಯ ಚ ಪರತ್ವೇ ಸಂಸ್ಥಿತೋ ದೇವಃ ಪರಮಾತ್ಮಾ ಮುನೀಶ್ವರಾಃ

ಮಹೇಶ್ವರನು, ಮಹಾದೇವನು, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪುರುಷನಿಗಿಂತಲೂ ಮೇಲಿರುವ ದೇವರು, ಪರಮಾತ್ಮ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು.

ಅವ್ಯಕ್ತಂ ಚೇಶ್ವರಾತ್ತಸ್ಮಾದ್ ಅಭವತ್ಕಾರಣಂ ಪರಮ್ ಪ್ರಧಾನಂ ಪ್ರಕೃತಿಶ್ಚೇತಿ ಯದಾಹುಸ್ತತ್ತ್ವಚಿನ್ತಕಾಃ

ಆ ದೇವರಿಂದ ಅವ್ಯಕ್ತವು, ಅಂದರೆ ಪರಮಕಾರಣವು ಉದಯವಾಯಿತು; ಅದನ್ನೇ ಪ್ರಧಾನದೂ, ಪ್ರಕೃತಿಯೂ ಎಂದು ತತ್ತ್ವಚಿಂತಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಗನ್ಧವರ್ಣರಸೈರ್ ಹೀನಂ ಶಬ್ದಸ್ಪರ್ಶವಿವರ್ಜಿತಮ್ ಅಜರಂ ಧ್ರುವಮಕ್ಷಯ್ಯಂ ನಿತ್ಯಂ ಸ್ವಾತ್ಮನ್ಯವಸ್ಥಿತಮ್

ಅದು ವಾಸನೆಯೂ ಇಲ್ಲದ, ಬಣ್ಣವೂ ರುಚಿಯೂ ಇಲ್ಲದ, ಶಬ್ದ ಸ್ಪರ್ಶವಿಲ್ಲದ, ವಯಸ್ಸು ಇಲ್ಲದ, ಶಾಶ್ವತವಾದ, ಅವಿನಾಶಿಯಾದ, ಸದಾಕಾಲ ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲೇ ಇರುವದು.

ಜಗದ್ಯೋನಿಂ ಮಹಾಭೂತಂ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಸನಾತನಮ್ ವಿಗ್ರಹಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಮ್ ಈಶ್ವರಾಜ್ಞಾಪ್ರಚೋದಿತಮ್

ಜಗತ್ತಿನ ಮೂಲ, ಮಹಾಭೂತ, ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ಶಾಶ್ವತವಾದುದು; ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ರೂಪ, ದೇವರ ಆದೇಶದಿಂದ ಚಲಿಸುವದು.

ಅನಾದ್ಯನ್ತಮಜಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ತ್ರಿಗುಣಂ ಪ್ರಭವಾವ್ಯಯಮ್ ಅಪ್ರಕಾಶಮವಿಜ್ಞೇಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಗ್ರೇ ಸಮವರ್ತತ

ಆದಿಯೂ ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದ, ಜನನವಿಲ್ಲದ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ, ಮೂರು ಗುಣಗಳಿರುವ, ಮೂಲವೂ ಅವಿನಾಶಿಯೂ, ಅವ್ಯಕ್ತವೂ, ಅರಿಯಲಾಗದದು, ಬ್ರಹ್ಮನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿತು.

ಅಸ್ಯಾತ್ಮನಾ ಸರ್ವಮಿದಂ ವ್ಯಾಪ್ತಂ ತ್ವಾಸೀಚ್ಛಿವೇಚ್ಛಯಾ ಗುಣಸಾಮ್ಯೇ ತದಾ ತಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅವಿಭಾಗೇ ತಮೋಮಯೇ

ಅದರ ಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು; ಶಿವನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ, ಗುಣಗಳು ಸಮಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಅವಿಭಕ್ತ, ತಮೋಗುಣದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು.

ಸರ್ಗಕಾಲೇ ಪ್ರಧಾನಸ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಾಧಿಷ್ಠಿತಸ್ಯ ವೈ ಗುಣಭಾವಾದ್ವ್ಯಜ್ಯಮಾನೋ ಮಹಾನ್ ಪ್ರಾದುರ್ಬಭೂವ ಹ

ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಧಾನದ ಗುಣಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಮಹತ್ತತ್ವವು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.

ಸೂಕ್ಷ್ಮೇಣ ಮಹತಾ ಚಾಥ ಅವ್ಯಕ್ತೇನ ಸಮಾವೃತಮ್ ಸತ್ತ್ವೋದ್ರಿಕ್ತೋ ಮಹಾನಗ್ರೇ ಸತ್ತಾಮಾತ್ರಪ್ರಕಾಶಕಃ

ಮಹತ್ತತ್ವವು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿದ್ದು, ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಸತ್ತ್ವಗುಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಮೊದಲಿಗೆ ಕೇವಲ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.

ಮನೋ ಮಹಾಂಸ್ತು ವಿಜ್ಞೇಯಮ್ ಏಕಂ ತತ್ಕಾರಣಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ಸಮುತ್ಪನ್ನಂ ಲಿಙ್ಗಮಾತ್ರಂ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಾಧಿಷ್ಠಿತಂ ಹಿ ತತ್

ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಹತ್ತತ್ವ ಒಂದೇ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅದನ್ನೇ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಲಿಂಗವು ಉದಯವಾಯಿತು.

ಧರ್ಮಾದೀನಿ ಚ ರೂಪಾಣಿ ಲೋಕತತ್ತ್ವಾರ್ಥಹೇತವಃ ಮಹಾನ್ ಸೃಷ್ಟಿಂ ವಿಕುರುತೇ ಚೋದ್ಯಮಾನಃ ಸಿಸೃಕ್ಷಯಾ

ಧರ್ಮಾದಿಗಳ ರೂಪಗಳು, ಲೋಕದ ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳಾದವು; ಮಹತ್ತತ್ವವು ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಿತು.

ಮನೋ ಮಹಾನ್ಮತಿರ್ಬ್ರಹ್ಮ ಪೂರ್ಬುದ್ಧಿಃ ಖ್ಯಾತಿರೀಶ್ವರಃ ಪ್ರಜ್ಞಾ ಚಿತಿಃ ಸ್ಮೃತಿಃ ಸಂವಿದ್ ವಿಶ್ವೇಶಶ್ಚೇತಿ ಸ ಸ್ಮೃತಃ

ಮನಸ್ಸು, ಮಹತ್ತತ್ವ, ಬುದ್ಧಿ, ಬ್ರಹ್ಮ, ಪೂರ್ವಜ್ಞಾನ, ಖ್ಯಾತಿ, ಈಶ್ವರತ್ವ, ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಚಿತ್ತ, ಸ್ಮರಣೆ, ಸಂವಿತ್, ವಿಶ್ವೇಶನು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅದೇ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮನುತೇ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಯಸ್ಮಾಚ್ಚೇಷ್ಟಾ ಫಲಂ ತತಃ ಸೌಕ್ಷ್ಮ್ಯಾತ್ತೇನ ವಿಭಕ್ತಂ ತು ಯೇನ ತನ್ಮನ ಉಚ್ಯತೇ

ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಫಲವನ್ನು ಮನಸ್ಸು ಯೋಚಿಸುವುದರಿಂದ, ಅದರ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಿಂದ ವಿಭಜನೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ; ಅದನ್ನು ಮನಸ್ಸು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತತ್ತ್ವಾನಾಮ್ ಅಗ್ರಜೋ ಯಸ್ಮಾನ್ ಮಹಾಂಶ್ ಚ ಪರಿಮಾಣತಃ ವಿಶೇಷೇಭ್ಯೋ ಗುಣೇಭ್ಯೋ ಽಪಿ ಮಹಾನಿತಿ ತತಃ ಸ್ಮೃತಃ

ಎಲ್ಲ ತತ್ತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನು, ಅತಿ ವಿಶಾಲನೂ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮಹತ್ವವಿರುವುದರಿಂದ ಅವನನ್ನು 'ಮಹಾನ್' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಬಿಭರ್ತಿ ಮಾನಂ ಮನುತೇ ವಿಭಾಗಂ ಮನ್ಯತೇ ಽಪಿ ಚ ಪುರುಷೋ ಭೋಗಸಂಬನ್ಧಾತ್ ತೇನ ಚಾಸೌ ಮತಿಃ ಸ್ಮೃತಃ

ಅವನು ಗೌರವವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಭೇದಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ವಿಭಿನ್ನತೆಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪುರುಷನು ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು 'ಮತಿ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.