ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ದೇವಕ್ಯಾಃ ಸ ಭಯಾತ್ಕಂಸೋ ಜಘಾನೈವಾಷ್ಟಮಂ ತ್ವಿತಿ ಸ್ಮರನ್ತಿ ವಿಹಿತೋ ಮೃತ್ಯುರ್ ದೇವಕ್ಯಾಸ್ ತನಯೋ ಽಷ್ಟಮಃ

ದೇವಕಿಯಿಂದ ಭಯಪಟ್ಟು ಕಂಸನು ಎಂಟನೇ ಮಗುವನ್ನು ಕೊಂದನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ದೇವಕಿಯ ಎಂಟನೇ ಮಗನು ಅವನ ಮರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾಗಿದ್ದ.

ಯಸ್ತತ್ಪ್ರತಿಕೃತೌ ಯತ್ನೋ ಭೋಜಸ್ಯಾಸೀದ್ವೃಥಾ ಹರೇಃ ಪ್ರಭಾವಾನ್ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲಾಸ್ ತಯಾ ಚೈವ ಜಡೀಕೃತಃ

ಆ ಮಗುವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಯತ್ನವನ್ನು ಭೋಜನು ಮಾಡಿದರೂ ಅದು ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು, ಮಹರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ಹರಿ ಮತ್ತು ಆ ದೇವಿಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನು ಅಚೇತನನಾದನು.

ಕಂಸೋ ಽಪಿ ನಿಹತಸ್ತೇನ ಕೃಷ್ಣೇನಾಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಣಾ ನಿಹತಾ ಬಹವಶ್ಚಾನ್ಯೇ ದೇವಬ್ರಾಹ್ಮಣಘಾತಿನಃ

ಕೃಷ್ಣನು, ಪಾಪರಹಿತ ಕರ್ಮಗಳವನು, ಕಂಸನನ್ನು ಕೊಂದನು; ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದ ಅನೇಕರನ್ನು ಕೂಡ ಕೊಂದನು.

ತಸ್ಯ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ತನಯಾಃ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಪ್ರಮುಖಾಸ್ ತಥಾ ಬಹವಃ ಪರಿಸಂಖ್ಯಾತಾಃ ಸರ್ವೇ ಯುದ್ಧವಿಶಾರದಾಃ

ಕೃಷ್ಣನ ಪುತ್ರರು, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಅನೇಕರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರಾಗಿದ್ದರು.

ಕೃಷ್ಣಪುತ್ರಾಃ ಸಮಾಖ್ಯಾತಾಃ ಕೃಷ್ಣೇನ ಸದೃಶಾಃ ಸುತಾಃ ಪುತ್ರೇಷ್ವೇತೇಷು ಸರ್ವೇಷು ಚಾರುದೇಷ್ಣಾದಯೋ ಹರೇಃ

ಕೃಷ್ಣನ ಮಗುವಿನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಅವರು ಕೃಷ್ಣನಂತೆ ಇದ್ದರು; ಈ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಚಾರುದೇಶ್ನ ಮತ್ತು ಇತರರು ವಿಶೇಷರು.

ವಿಶಿಷ್ಟಾ ಬಲವನ್ತಶ್ ಚ ರೌಕ್ಮಿಣೇಯಾರಿಸೂದನಾಃ ಷೋಡಶಸ್ತ್ರೀಸಹಸ್ರಾಣಿ ಶತಮೇಕಂ ತಥಾಧಿಕಮ್

ರುಕ್ತಿಣಿಯ ಮಕ್ಕಳೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಲಿಷ್ಠರು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು; ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ನೂರೊಂದು ಪತ್ನಿಯರು ಇದ್ದರು.

ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ತಾಸು ಸರ್ವಾಸು ಪ್ರಿಯಾ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ಚ ರುಕ್ಮಿಣೀ ತಯಾ ದ್ವಾದಶವರ್ಷಾಣಿ ಕೃಷ್ಣೇನಾಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಣಾ

ಅವರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ರುಕ್ತಿಣಿಯೇ ಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಪತ್ನಿ; ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಕೃಷ್ಣನು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ವಾಸಿಸಿದನು.

ಉಷ್ಯತಾ ವಾಯುಭಕ್ಷೇಣ ಪುತ್ರಾರ್ಥಂ ಪೂಜಿತೋ ಹರಃ ಚಾರುದೇಷ್ಣಃ ಸುಚಾರುಶ್ ಚ ಚಾರುವೇಷೋ ಯಶೋಧರಃ

ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಹವೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸಿ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ಹರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು; ಚಾರುದೇಶ್ನ, ಸುಚಾರು, ಚಾರುವೇಷ, ಯಶೋಧರ ಜನಿಸಿದರು.

ಚಾರುಶ್ರವಾಶ್ಚಾರುಯಶಾಃ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಃ ಸಾಮ್ಬ ಏವ ಚ ಏತೇ ಲಬ್ಧಾಸ್ತು ಕೃಷ್ಣೇನ ಶೂಲಪಾಣಿಪ್ರಸಾದತಃ

ಚಾರುಶ್ರವಾ, ಚಾರುಯಶ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಸಾಮ್ಬ ಕೂಡಾ—ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ ದೇವರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಪಡೆದನು.

ತಾನ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತನಯಾನ್ವೀರಾನ್ ರೌಕ್ಮಿಣೇಯಾಂಶ್ ಚ ರುಕ್ಮಿಣೀಮ್ ಜಾಮ್ಬವತ್ಯಬ್ರವೀತ್ಕೃಷ್ಣಂ ಭಾರ್ಯಾ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ಧೀಮತಃ

ಆ ವೀರ ಪುತ್ರರನ್ನು ಮತ್ತು ರುಕ್ತಿಣಿಯ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಜಾಂಬವತಿಯು ಬುದ್ಧಿವಂತ ಕೃಷ್ಣನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು, ಅವನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದಳು.

ಮಮ ತ್ವಂ ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷ ವಿಶಿಷ್ಟಂ ಗುಣವತ್ತರಮ್ ಸುರೇಶಸಂಮಿತಂ ಪುತ್ರಂ ಪ್ರಸನ್ನೋ ದಾತುಮರ್ಹಸಿ

'ಕಮಲನಯನ, ನೀನು ನನಗೆ ದೇವತೆಗಳ ರಾಜನಿಗೂ ಸಮಾನವಾದ, ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳಿರುವ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಗನನ್ನು ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಕೊಡಬೇಕು' ಎಂದು ಕೇಳಿದಳು.

ಜಾಮ್ಬವತ್ಯಾ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಜಗನ್ನಾಥಸ್ತತೋ ಹರಿಃ ತಪಸ್ತಪ್ತುಂ ಸಮಾರೇಭೇ ತಪೋನಿಧಿರನಿನ್ದಿತಃ

ಜಾಂಬವತಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಬಳಿಕ, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನಾದ ಹರಿ, ಯಾವ ದೋಷವೂ ಇಲ್ಲದ ತಪಸ್ಸಿನ ಧನಿಯಾಗಿದ್ದನು, ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಸೋ ಽಥ ನಾರಾಯಣಃ ಕೃಷ್ಣಃ ಶಙ್ಖಚಕ್ರಗದಾಧರಃ ವ್ಯಾಘ್ರಪಾದಸ್ಯ ಚ ಮುನೇರ್ ಗತ್ವಾ ಚೈವಾಶ್ರಮೋತ್ತಮಮ್

ಆಮೇಲೆ ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದ ನಾರಾಯಣನು, ಕೃಷ್ಣನು, ವ್ಯಾಘ್ರಪಾದ ಮುನಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ಋಷಿಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತ್ವಙ್ಗಿರಸಂ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಜನಾರ್ದನಃ ದಿವ್ಯಂ ಪಾಶುಪತಂ ಯೋಗಂ ಲಬ್ಧವಾಂಸ್ತಸ್ಯ ಚಾಜ್ಞಯಾ

ಅಂಗಿರಸ ಮುನಿಯನ್ನು ಕಂಡು, ಜನಾರ್ದನನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅವನ ಆದೇಶದಿಂದ ದೈವಿಕ ಪಾಶುಪತ ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದನು.

ಪ್ರಲುಪ್ತಶ್ಮಶ್ರುಕೇಶಶ್ ಚ ಘೃತಾಕ್ತೋ ಮುಞ್ಜಮೇಖಲೀ ದೀಕ್ಷಿತೋ ಭಗವಾನ್ಕೃಷ್ಣಸ್ ತತಾಪ ಚ ಪರಂತಪಃ

ಮೂಡಲೂ, ದಾಡಿಯೂ ತೆಗೆಸಿಕೊಂಡು, ತುಪ್ಪ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಮುಂಜ ಹುಲ್ಲಿನ ಬೆಲ್ಟ್ ಧರಿಸಿ, ಭಗವಂತನಾದ ಕೃಷ್ಣನು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸುವವನು, ಭಾರಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

ಊರ್ಧ್ವಬಾಹುರ್ ನಿರಾಲಂಬಃ ಪಾದಾಙ್ಗುಷ್ಠಾಗ್ರಧಿಷ್ಠಿತಃ ಫಲಾಮ್ಬನಿಲಭೋಜೀ ಚ ಋತುತ್ರಯಮ್ ಅಧೋಕ್ಷಜಃ

ಬಲಿಷ್ಠನಾದ ಅಧೋಕ್ಷಜನು ಕೈಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ, ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಕಾಲಿನ ಬೆರಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಹಣ್ಣು, ನೀರು, ಗಾಳಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸಿ, ಮೂರು ಋತುಗಳ ಕಾಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

ತಪಸಾ ತಸ್ಯ ಸಂತುಷ್ಟೋ ದದೌ ರುದ್ರೋ ಬಹೂನ್ ವರಾನ್ ಸಾಮ್ಬಂ ಜಾಂಬವತೀಪುತ್ರಂ ಕೃಷ್ಣಾಯ ಚ ಮಹಾತ್ಮನೇ

ಅವನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ತೃಪ್ತನಾದ ರುದ್ರನು, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಜಾಂಬವತಿಯ ಮಗನಾದ ಸಾಂಬನನ್ನು ಸೇರಿ ಅನೇಕ ವರಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.

ತಥಾ ಜಾಂಬವತೀ ಚೈವ ಸಾಂಬಂ ಭಾರ್ಯಾ ಹರೇಃ ಸುತಮ್ ಪ್ರಹರ್ಷಮತುಲಂ ಲೇಭೇ ಲಬ್ಧ್ವಾದಿತ್ಯಂ ಯಥಾದಿತಿಃ

ಹಾಗೆ, ಹರಿಯ ಪತ್ನಿಯಾದ ಜಾಂಬವತಿಯೂ, ತನ್ನ ಮಗನಾಗಿ ಸಾಂಬನನ್ನು ಪಡೆದಾಗ, ಆದಿತಿಯು ಆದಿತ್ಯನನ್ನು ಪಡೆದಂತೆ, ಅಪಾರ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಳು.

ಬಾಣಸ್ಯ ಚ ತದಾ ತೇನ ಛೇದಿತಂ ಮುನಿಪುಙ್ಗವಾಃ ಭುಜಾನಾಂ ಚೈವ ಸಾಹಸ್ರಂ ಶಾಪಾದ್ರುದ್ರಸ್ಯ ಧೀಮತಃ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಹಾಮುನಿಗಳೇ, ಬಾಣನ ಸಾವಿರ ಕೈಗಳು, ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ ರುದ್ರನ ಶಾಪದಿಂದ ಅವನಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.

ಅಥ ದೈತ್ಯವಧಂ ಚಕ್ರೇ ಹಲಾಯುಧಸಹಾಯವಾನ್ ತಥಾ ದುಷ್ಟಕ್ಷಿತೀಶಾನಾಂ ಲೀಲಯೈವ ರಣಾಜಿರೇ

ನಂತರ, ಹಳಾಯುಧನ ಸಹಾಯದಿಂದ, ಅವನು ದೈತ್ಯರನ್ನು ಕೊಂದನು; ಹಾಗೆಯೇ, ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟ ರಾಜರನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಂಹರಿಸಿದನು.

ಸ ಹತ್ವಾ ದೇವಸಮ್ಭೂತಂ ನರಕಂ ದೈತ್ಯಪುಙ್ಗವಮ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯೋರ್ಧ್ವಚಕ್ರಸ್ಯ ವರದಾನಾನ್ಮಹಾತ್ಮನಃ

ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದೈತ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನರಕಾಸುರನನ್ನು, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಊರ್ಧ್ವಚಕ್ರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ವರದಿಂದ, ಅವನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.

ಸ್ವೋಪಭೋಗ್ಯಾನಿ ಕನ್ಯಾನಾಂ ಷೋಡಶಾತುಲವಿಕ್ರಮಃ ಶತಾಧಿಕಾನಿ ಜಗ್ರಾಹ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಮಹಾಬಲಃ

ಅಪ್ರತಿಮ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು, ತನ್ನ ಅನುಭವಕ್ಕಾಗಿ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಯುವತಿಯರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.

ಶಾಪವ್ಯಾಜೇನ ವಿಪ್ರಾಣಾಮ್ ಉಪಸಂಹೃತವಾನ್ ಕುಲಮ್ ಸಂಹೃತ್ಯ ತತ್ಕುಲಂ ಚೈವ ಪ್ರಭಾಸೇ ಽತಿಷ್ಠದಚ್ಯುತಃ

ಶಾಪದ ನೆಪದಲ್ಲಿ, ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವಂಶವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ, ಆ ವಂಶವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿ, ಅಚ್ಯುತನು ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಉಳಿದನು.

ತದಾ ತಸ್ಯೈವ ತು ಗತಂ ವರ್ಷಾಣಾಮಧಿಕಂ ಶತಮ್ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ದ್ವಾರಕಾಯಾಂ ವೈ ಜರಾಕ್ಲೇಶಾಪಹಾರಿಣಃ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವೃದ್ಧಾಪತ್ತಿನ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಕೃಷ್ಣನು, ದ್ವಾರಕೆಯಲ್ಲಿ ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಾಸವಿದ್ದನು.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ಯ ಕಣ್ವಸ್ಯ ನಾರದಸ್ಯ ಚ ಧೀಮತಃ ಶಾಪಂ ಪಿಣ್ಡಾರಕೇ ಽರಕ್ಷದ್ ವಚೋ ದುರ್ವಾಸಸಸ್ತದಾ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಷ್ವಾಮಿತ್ರ, ಕಣ್ವ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ನಾರದನ ಶಾಪದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ದುರ್ವಾಸ ಮುನಿಯ ಮಾತನ್ನು ಪಿಂಡಾರಕದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಿದನು.

ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಚ ಮಾನುಷಂ ರೂಪಂ ಜರಕಾಸ್ತ್ರಚ್ಛಲೇನ ತು ಅನುಗೃಹ್ಯ ಚ ಕೃಷ್ಣೋ ಽಪಿ ಲುಬ್ಧಕಂ ಪ್ರಯಯೌ ದಿವಮ್

ಮನುಷ್ಯ ರೂಪವನ್ನು ಜರನ ಬಾಣದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು, ಕೃಷ್ಣನು ಆ ಬೇಟಗಾರನಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ನೀಡಿ, ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದನು.

ಅಷ್ಟಾವಕ್ರಸ್ಯ ಶಾಪೇನ ಭಾರ್ಯಾಃ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ಧೀಮತಃ ಚೌರೈಶ್ಚಾಪಹೃತಾಃ ಸರ್ವಾಸ್ ತಸ್ಯ ಮಾಯಾಬಲೇನ ಚ

ಅಷ್ಟಾವಕ್ರನ ಶಾಪದಿಂದ, ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಕೃಷ್ಣನ ಎಲ್ಲಾ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಕಳ್ಳರು ಮಾಯೆಯ ಬಲದಿಂದ ಅಪಹರಿಸಿದರು.

ಬಲಭದ್ರೋ ಽಪಿ ಸಂತ್ಯಜ್ಯ ನಾಗೋ ಭೂತ್ವಾ ಜಗಾಮ ಚ ಮಹಿಷ್ಯಸ್ತಸ್ಯ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ರುಕ್ಮಿಣೀಪ್ರಮುಖಾಃ ಶುಭಾಃ

ಬಲಭದ್ರನು ಕೂಡ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿ, ನಾಗನಾಗಿ ಹೊರಟನು; ಕೃಷ್ಣನ ಶುಭಪತ್ನಿಯರಾದ ರುಕ್ಮಿಣಿಯವರೂ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರು.

ಸಹಾಗ್ನಿಂ ವಿವಿಶುಃ ಸರ್ವಾಃ ಕೃಷ್ಣೇನಾಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಣಾ ರೇವತೀ ಚ ತಥಾ ದೇವೀ ಬಲಭದ್ರೇಣ ಧೀಮತಾ

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅಗ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು; ಹಾಗೆಯೇ ದೇವಿಯಾದ ರೇವತಿಯೂ, ಪವಿತ್ರ ಕರ್ಮಗಳ ಬಲಭದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ನಿಗೆ ಸೇರಿದಳು.