ಧನ್ವಿನೋ ನಿಶಿತೈರ್ ಬಾಣೈರ್ ಅವಾಪ ಶ್ರಿಯಮುತ್ತಮಾಮ್ ಅಶ್ವಮೇಧೇ ತು ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಋತ್ವಿಗ್ಭ್ಯಃ ಪೃಥಿವೀಂ ದದೌ
ತನ್ನ ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿ, ಅವನು ಮಹಾ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದನು. ಅಶ್ವಮೇಧಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ಋತ್ವಿಜರಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದನು.
ಜಜ್ಞೇ ತು ರುಕ್ಮಕವಚಾತ್ ಪರಾವೃತ್ಪರವೀರಹಾ ಜಜ್ಞಿರೇ ಪಞ್ಚ ಪುತ್ರಾಸ್ತು ಮಹಾಸತ್ತ್ವಾಃ ಪರಾವೃತಃ
ರುಕ್ಮಕವಚನಿಂದ ಪರಾವೃತ ಎಂಬ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ವೀರನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಪರಾವೃತ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದನು; ಅವನಿಗೆ ಐದು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು.
ರುಕ್ಮೇಷುಃ ಪೃಥುರುಕ್ಮಶ್ ಚ ಜ್ಯಾಮಘಃ ಪರಿಘೋ ಹರಿಃ ಪರಿಘಂ ಚ ಹರಿಂ ಚೈವ ವಿದೇಹೇಷು ಪಿತಾ ನ್ಯಸತ್
ರುಕ್ಮೇಶು, ಪೃಥುರುಕ್ಮ, ಜ್ಯಾಮಘ, ಪರಿಘ ಮತ್ತು ಹರಿಯೆಂಬ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ, ಅವರ ತಂದೆ ಪರಿಘನನ್ನೂ ಹರಿಯನ್ನೂ ವಿದೇಹ ದೇಶಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಿದರು.
ರುಕ್ಮೇಷುರಭವದ್ರಾಜಾ ಪೃಥುರುಕ್ಮಸ್ತದಾಶ್ರಯಾತ್ ತೈಸ್ತು ಪ್ರವ್ರಾಜಿತೋ ರಾಜಾ ಜ್ಯಾಮಘೋ ಽವಸದಾಶ್ರಮೇ
ರುಕ್ಮೇಶು ರಾಜನಾದನು, ಪೃಥುರುಕ್ಮನೂ ಅವನ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ರಾಜನಾದನು; ಆದರೆ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಜ್ಯಾಮಘನನ್ನು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿ, ಅವನು ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು.
ಪ್ರಶಾನ್ತಃ ಸ ವನಸ್ಥೋ ಽಪಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈರೇವ ಬೋಧಿತಃ ಜಗಾಮ ಧನುರಾದಾಯ ದೇಶಮನ್ಯಂ ಧ್ವಜೀ ರಥೀ
ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅವನಿಗೆ ಉಪದೇಶ ನೀಡಿದರು. ಆಗ ಅವನು ಧನುಸ್ಸು ಹಿಡಿದು, ಧ್ವಜವಿರುವ ರಥದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ, ಬೇರೆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.
ನರ್ಮದಾತೀರಮೇಕಾಕೀ ಕೇವಲಂ ಭಾರ್ಯಯಾ ಯುತಃ ಋಕ್ಷವನ್ತಂ ಗಿರಿಂ ಗತ್ವಾ ತ್ಯಕ್ತಮನ್ಯೈರುವಾಸ ಸಃ
ಅವನಿಗೆ ಪತ್ನಿ ಮಾತ್ರ ಜೊತೆಯಾಗಿದ್ದಳು. ಇಬ್ಬರೂ ಮಾತ್ರ ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಋಕ್ಷವಂತ ಪರ್ವತವನ್ನು ಸೇರಿ, ಇತರರು ಬಿಟ್ಟುಹೋದರೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಮಾಡಿದರು.
ಜ್ಯಾಮಘಸ್ಯಾಭವದ್ಭಾರ್ಯಾ ಶೈಬ್ಯಾ ಶೀಲವತೀ ಸತೀ ಸಾ ಚೈವ ತಪಸೋಗ್ರೇಣ ಶೈಬ್ಯಾ ವೈ ಸಮ್ಪ್ರಸೂಯತ
ಜ್ಯಾಮಘನ ಪತ್ನಿ ಶೈಬ್ಯಳು, ಸದಾಚಾರವಂತಳೂ ನಿಷ್ಠಾವಂತಳೂ ಆಗಿದ್ದಳು. ಅವಳು ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಒಂದು ಮಗುವನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.
ಸುತಂ ವಿದರ್ಭಂ ಸುಭಗಾ ವಯಃಪರಿಣತಾ ಸತೀ ರಾಜಾ ಪುತ್ರಸುತಾಯಾಂ ತು ವಿದ್ವಾಂಸೌ ಕ್ರಥಕೈಶಿಕೌ
ಆ ಭಾಗ್ಯವಂತಿ, ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಪಕ್ವಳಾದ ಶೈಬ್ಯಳು, ವಿದರ್ಭ ಎಂಬ ಮಗನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ರಾಜನ ಮಗಳಿಗೆ ಕ್ರಥ ಮತ್ತು ಕೈಶಿಕ ಎಂಬ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಜನಿಸಿದರು.
ಪುತ್ರೌ ವಿದರ್ಭರಾಜಸ್ಯ ಶೂರೌ ರಣವಿಶಾರದೌ ರೋಮಪಾದಸ್ತೃತೀಯಶ್ ಚ ಬಭ್ರುಸ್ತಸ್ಯಾತ್ಮಜಃ ಸ್ಮೃತಃ
ವಿದರ್ಭನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು—ರೋಮಪಾದ ಮತ್ತು ಬಭ್ರು. ಇಬ್ಬರೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶೂರರು, ಕೌಶಲ್ಯವಂತರಾಗಿದ್ದರು. ಬಭ್ರು ಅವನಿಗೆ ಮೂರನೇ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು.
ಸುಧೃತಿಸ್ತನಯಸ್ತಸ್ಯ ವಿದ್ವಾನ್ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕಃ ಕೌಶಿಕಸ್ತನಯಸ್ತಸ್ಮಾತ್ ತಸ್ಮಾಚ್ಚೈದ್ಯಾನ್ವಯಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಅವನ ಮಗ ಸುಧೃತಿ, ಜ್ಞಾನಿಯೂ ಪರಮ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಅವನಿಂದ ಕೌಶಿಕ ಎಂಬ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನಿಂದ ಚೇದಿ ವಂಶವು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.
ಕ್ರಥೋ ವಿದರ್ಭಸ್ಯ ಸುತಃ ಕುನ್ತಿಸ್ತಸ್ಯಾತ್ಮಜೋ ಽಭವತ್ ಕುನ್ತೇರ್ ವೃತಸ್ತತೋ ಜಜ್ಞೇ ರಣಧೃಷ್ಟಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್
ಕ್ರಥನು ವಿದರ್ಭನ ಮಗನು; ಅವನಿಗೆ ಕುಂತಿ ಎಂಬ ಮಗನು; ಕುಂತಿಯಿಂದ ವೃತ್ತನು, ವೃತ್ತನಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ರಣಧೃಷ್ಟನು ಜನಿಸಿದನು.
ರಣಧೃಷ್ಟಸ್ಯ ಚ ಸುತೋ ನಿಧೃತಿಃ ಪರವೀರಹಾ ದಶಾರ್ಹೋ ನೈಧೃತೋ ನಾಮ್ನಾ ಮಹಾರಿಗಣಸೂದನಃ
ರಣಧೃಷ್ಟನಿಗೆ ನಿಧೃತಿ ಎಂಬ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನಿಗೆ ದಶಾರ್ಹ ಎಂಬ ಮಹಾ ಶತ್ರುಸಂಹಾರಕ ಮಗನು ಜನಿಸಿದನು.
ದಶಾರ್ಹಸ್ಯ ಸುತೋ ವ್ಯಾಪ್ತೋ ಜೀಮೂತ ಇತಿ ತತ್ಸುತಃ ಜೀಮೂತಪುತ್ರೋ ವಿಕೃತಿಸ್ ತಸ್ಯ ಭೀಮರಥಃ ಸುತಃ
ದಶಾರ್ಹನಿಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತ ಎಂಬ ಮಗನು, ಅವನಿಗೆ ಜೀಮೂತ ಎಂಬ ಮಗನು, ಜೀಮೂತನಿಗೆ ವಿಕೃತಿಯು, ವಿಕೃತಿಗೆ ಭೀಮರಥ ಎಂಬ ಮಗನು ಜನಿಸಿದರು.
ಅಥ ಭೀಮರಥಸ್ಯಾಸೀತ್ ಪುತ್ರೋ ನವರಥಃ ಕಿಲ ದಾನಧರ್ಮರತೋ ನಿತ್ಯಂ ಸತ್ಯಶೀಲಪರಾಯಣಃ
ಆ ಭೀಮರಥನಿಗೆ ನವರಥ ಎಂಬ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನು ಸದಾ ದಾನಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು, ಸತ್ಯವಂತನಾಗಿದ್ದನು.
ತಸ್ಯ ಚಾಸೀದ್ದೃಢರಥಃ ಶಕುನಿಸ್ತಸ್ಯ ಚಾತ್ಮಜಃ ತಸ್ಮಾತ್ ಕರಮ್ಭಃ ಸಮ್ಭೂತೋ ದೇವರಾತೋ ಽಭವತ್ತತಃ
ನವರಥನಿಗೆ ದೃಢರಥ ಎಂಬ ಮಗನು, ಅವನಿಗೆ ಶಕುನಿ ಎಂಬ ಮಗನು, ಶಕುನಿಯಿಂದ ಕರಂಭ ಎಂಬ ಮಗನು, ನಂತರ ದೇವರಾತ ಎಂಬ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದರು.
ದೇವರಾತಾದಭೂದ್ರಾಜಾ ದೇವರಾತಿರ್ ಮಹಾಯಶಾಃ ದೇವಗರ್ಭೋಪಮೋ ಜಜ್ಞೇ ಯೋ ದೇವಕ್ಷತ್ರನಾಮಕಃ
ದೇವರಾತನಿಂದ ಮಹಾ ಖ್ಯಾತಿಯ ದೇವರಾತಿ ಎಂಬ ರಾಜನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನು ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಜನಿಸಿದವನಂತೆ, ದೇವಕ್ಷತ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.
ದೇವಕ್ಷತ್ರಸುತಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಮಧುರ್ನಾಮ ಮಹಾಯಶಾಃ ಮಧೂನಾಂ ವಂಶಕೃದ್ರಾಜಾ ಮಧೋಸ್ತು ಕುರುವಂಶಕಃ
ದೇವಕ್ಷತ್ರನ ಮಗನಾದ ಶ್ರೀಮಂತನೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನೂ ಆದ ಮಧುರು, ಮಧು ವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕನು. ಮಧುವಿನಿಂದ ಕುರು ವಂಶವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
ಕುರುವಂಶಾದ್ ಅನುಸ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಪುರುತ್ವಾನ್ ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ ಅಂಶುರ್ಜಜ್ಞೇ ಚ ವೈದರ್ಭ್ಯಾಂ ಭದ್ರವತ್ಯಾಂ ಪುರುತ್ವತಃ
ಕುರು ವಂಶದಿಂದ ಅನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅವನಿಂದ ಪುರುತ್ವಾನ್ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠನು. ಪುರುತ್ವಾನ್ ಮತ್ತು ವಿದರ್ಭದ ಭದ್ರವತಿಗೆ ಅಂಶು ಎಂಬ ಮಗನು ಜನಿಸಿದನು.
ಐಕ್ಷ್ವಾಕೀಮ್ ಅವಹಚ್ಚಾಂಶುಃ ಸತ್ತ್ವಸ್ತಸ್ಮಾದಜಾಯತ ಸತ್ತ್ವಾತ್ ಸರ್ವಗುಣೋಪೇತಃ ಸಾತ್ವತಃ ಕುಲವರ್ಧನಃ
ಅಂಶು ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ಹೆಂಗಸನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ಅವನಿಗೆ ಸತ್ವ ಎಂಬ ಮಗನು, ಸತ್ವನಿಂದ ಸಾತ್ವತ ಎಂಬ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ವಂಶವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು.
ಜ್ಯಾಮಘಸ್ಯ ಮಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಸೃಷ್ಟಿರ್ವೈ ವಿಸ್ತರೇಣ ವಃ ಯಃ ಪಠೇಚ್ಛೃಣುಯಾದ್ವಾಪಿ ನಿಸೃಷ್ಟಿಂ ಜ್ಯಾಮಘಸ್ಯ ತು
ಈ ರೀತಿ ಜ್ಯಾಮಘನ ವಂಶವನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆನು. ಯಾರು ಇದನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ಕೇಳುತ್ತಾರೋ—
ಪ್ರಜೀವತ್ಯೇತಿ ವೈ ಸ್ವರ್ಗಂ ರಾಜ್ಯಂ ಸೌಖ್ಯಂ ಚ ವಿನ್ದತಿ
ಅವನು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯನಾಗಿ, ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು, ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ, ಸುಖವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಸಾತ್ವತಃ ಸತ್ಯಸಮ್ಪನ್ನಃ ಪ್ರಜಜ್ಞೇ ಚತುರಃ ಸುತಾನ್ ಭಜನಂ ಭ್ರಾಜಮಾನಂ ಚ ದಿವ್ಯಂ ದೇವಾವೃಧಂ ನೃಪಮ್
ಸಾತ್ವತನು ಸತ್ಯವಂತನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು—ಭಜನ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ ಭ್ರಾಜಮಾನ, ದಿವ್ಯ, ದೇವಾವೃದ್ಧ ಮತ್ತು ನೃಪ.
ಅನ್ಧಕಂ ಚ ಮಹಾಭಾಗಂ ವೃಷ್ಣಿಂ ಚ ಯದುನನ್ದನಮ್ ತೇಷಾಂ ನಿಸರ್ಗಾಂಶ್ಚತುರಃ ಶೃಣುಧ್ವಂ ವಿಸ್ತರೇಣ ವೈ
ಅಂಧಕನು ಮಹಾ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದನು, ವೃಷ್ಣಿಯು ಯದುಕುಲದ ಆನಂದವಾಗಿದ್ದನು. ಇವರ ನಾಲ್ವರ ಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಕೇಳಿರಿ.
ಸೃಞ್ಜಯ್ಯಾಂ ಭಜನಾಚ್ಚೈವ ಭ್ರಾಜಮಾನಾದ್ವಿಜಜ್ಞಿರೇ ಅಯುತಾಯುಃ ಶತಾಯುಶ್ ಚ ಬಲವಾನ್ ಹರ್ಷಕೃತ್ಸ್ಮೃತಃ
ಸೃಂಜಯ ಮತ್ತು ಭಜನರಿಂದ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದವನಿಂದ, ಆಯುತಾಯು, ಶತಾಯು, ಬಲವಂತನು ಮತ್ತು ಹರ್ಷಕೃತ್ ಎಂಬವರು ಜನಿಸಿದರು.
ತೇಷಾಂ ದೇವಾವೃಧೋ ರಾಜಾ ಚಚಾರ ಪರಮಂ ತಪಃ ಪುತ್ರಃ ಸರ್ವಗುಣೋಪೇತೋ ಮಮ ಭೂಯಾದಿತಿ ಸ್ಮರನ್
ಅವರಲ್ಲಿ ದೇವಾವೃದ್ಧನಾಮಕ ರಾಜನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನು 'ನನಗೆ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಲಿ' ಎಂದು ಸದಾ ನೆನೆಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ತಸ್ಯ ಬಭ್ರುರಿತಿ ಖ್ಯಾತಃ ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕೋ ನೃಪೋತ್ತಮಃ ಅನುವಂಶಪುರಾಣಜ್ಞಾ ಗಾಯನ್ತೀತಿ ಪರಿಶ್ರುತಮ್
ಅವನ ಮಗನು ಬಭ್ರು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು. ಅವನು ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕನೂ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಜನೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರಾದವರು ಅವನನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿದೆ.
ಗುಣಾನ್ದೇವಾವೃಧಸ್ಯಾಥ ಕೀರ್ತಯನ್ತೋ ಮಹಾತ್ಮನಃ ಯಥೈವ ಶೃಣುಮೋ ದೂರಾತ್ ಸಂಪಶ್ಯಾಮಸ್ತಥಾನ್ತಿಕಾತ್
ಇಗೋ, ನಾವು ದೂರದಿಂದ ಕೇಳಿದಂತೆ, ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಿದಂತೆ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ದೇವಾವೃದ್ಧನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹಾಡೋಣ.
ಬಭ್ರುಃ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ದೇವೈರ್ದೇವಾವೃಧಃ ಸಮಃ ಪುರುಷಾಃ ಪಞ್ಚ ಷಷ್ಟಿಸ್ತು ಷಟ್ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಚಾಷ್ಟ ಚ
ಬಭ್ರು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿದ್ದನು, ದೇವಾವೃದ್ಧನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನನಾಗಿದ್ದನು. ಐದು, ಆನಂತರ ಅರವತ್ತು, ಆಮೇಲೆ ಆರು ಸಾವಿರ ಎಂಟು ಜನರು ಇದ್ದರು.
ಯೇ ಽಮೃತತ್ವಮನುಪ್ರಾಪ್ತಾ ಬಭ್ರೋರ್ದೇವಾವೃಧಾದಪಿ ಯಜ್ವಾ ದಾನಮತಿರ್ವೀರೋ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಸ್ತು ದೃಢವ್ರತಃ
ಬಭ್ರು ಮತ್ತು ದೇವಾವೃದ್ಧನಿಗೂ ಮೀರಿ ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದವರು ಯಜ್ಞಕಾರರು, ದಾನಿಗಳೂ, ಶೂರರೂ, ವೇದಪರರೂ, ದೃಢವ್ರತಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದರು.
ಕೀರ್ತಿಮಾಂಶ್ ಚ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಸಾತ್ವತಾನಾಂ ಮಹಾರಥಃ ತಸ್ಯಾನ್ವವಾಯೇ ಸಮ್ಭೂತಾ ಭೋಜಾ ವೈ ದೈವತೋಪಮಾಃ
ಪ್ರಸಿದ್ಧನೂ, ಮಹಾ ತೇಜಸ್ವಿಯೂ, ಸಾತ್ವತರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಥಿಯೂ ಆಗಿದ್ದ ಅವನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಭೋಜರು ಹುಟ್ಟಿದರು.