ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಜಯಧ್ವಜಶ್ ಚ ರಾಜಾಸೀದ್ ಆವನ್ತೀನಾಂ ವಿಶಾಂ ಪತಿಃ ಜಯಧ್ವಜಸ್ಯ ಪುತ್ರೋ ಽಭೂತ್ ತಾಲಜಙ್ಘೋ ಮಹಾಬಲಃ

ಜಯಧ್ವಜ ಎಂಬ ರಾಜನು ಅವಂತಿ ಜನರ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಜಯಧ್ವಜನ ಮಗ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ತಾಳಜಂಘ.

ಶತಂ ಪುತ್ರಾಸ್ತು ತಸ್ಯೇಹ ತಾಲಜಙ್ಘಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ ತೇಷಾಂ ಜ್ಯೇಷ್ಠೋ ಮಹಾವೀರ್ಯೋ ವೀತಿಹೋತ್ರೋ ಽಭವನ್ನೃಪಃ

ಅವನಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ನೂರು ಮಂದಿ ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು, ಅವರನ್ನು ತಾಳಜಂಘರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನು ಮಹಾವೀರನಾದ ವೀತಿಹೋತ್ರ ಎಂಬ ರಾಜನು.

ವೃಷಪ್ರಭೃತಯಶ್ಚಾನ್ಯೇ ತತ್ಸುತಾಃ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಣಃ ವೃಷೋ ವಂಶಕರಸ್ತೇಷಾಂ ತಸ್ಯ ಪುತ್ರೋ ಽಭವನ್ಮಧುಃ

ವೀತಿಹೋತ್ರನ ಪುಣ್ಯವಂತರಾದ ಇತರ ಪುತ್ರರಲ್ಲಿ ವೃಷ ಮೊದಲನೆಯವನು. ಅವನು ವಂಶದ ಮುಂದುವರಿದವನು, ಅವನ ಮಗ ಮಧು.

ಮಧೋಃ ಪುತ್ರಶತಂ ಚಾಸೀದ್ ವೃಷ್ಣಿಸ್ತಸ್ಯ ತು ವಂಶಭಾಕ್ ವೃಷ್ಣೇಸ್ತು ವೃಷ್ಣಯಃ ಸರ್ವೇ ಮಧೋರ್ವೈ ಮಾಧವಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ಯಾದವಾ ಯದುವಂಶೇನ ನಿರುಚ್ಯನ್ತೇ ತು ಹೈಹಯಾಃ

ಮಧುವಿಗೆ ನೂರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು, ಅವರಲ್ಲಿ ವೃಷ್ಣಿ ಅವರ ವಂಶದ ವಾರಸುದಾರನಾದನು. ವೃಷ್ಣಿಯ ಸಂತಾನವನ್ನು ವೃಷ್ಣಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತೆ ಮಧುವಿನ ಸಂತಾನವನ್ನು ಮಾಧವರು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯದು ವಂಶದಿಂದ ಬಂದ ಹೈಹಯರನ್ನು ಯಾದವರು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತೇಷಾಂ ಪಞ್ಚ ಗಣಾ ಹ್ಯೇತೇ ಹೈಹಯಾನಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್

ಈ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಹೈಹಯರಲ್ಲಿ ಐದು ಕುಲಗಳಿವೆ.

ವೀತಿಹೋತ್ರಾಶ್ ಚ ಹರ್ಯಾತಾ ಭೋಜಾಶ್ಚಾವನ್ತಯಸ್ ತಥಾ ಶೂರಸೇನಾಸ್ತು ವಿಖ್ಯಾತಾಸ್ ತಾಲಜಙ್ಘಾಸ್ತಥೈವ ಚ

ಅವುಗಳೆಂದರೆ ವೀತಿಹೋತ್ರರು, ಹರ್ಯಾತರು, ಭೋಜರು, ಅವಂತಿಗಳು, ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಶೂರಸೇನರು ಮತ್ತು ತಾಳಜಂಘರು.

ಶೂರಶ್ ಚ ಶೂರಸೇನಶ್ ಚ ವೃಷಃ ಕೃಷ್ಣಸ್ತಥೈವ ಚ ಜಯಧ್ವಜಃ ಪಞ್ಚಮಸ್ತು ವಿಖ್ಯಾತಾ ಹೈಹಯೋತ್ತಮಾಃ

ಶೂರ, ಶೂರಸೇನ, ವೃಷ, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಜಯಧ್ವಜ—ಈ ಐವರು ಹೈಹಯರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.

ಶೂರಶ್ ಚ ಶೂರವೀರಶ್ ಚ ಶೂರಸೇನಸ್ಯ ಚಾನಘಾಃ ಶೂರಸೇನಾ ಇತಿ ಖ್ಯಾತಾ ದೇಶಾಸ್ತೇಷಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್

ಶೂರ ಮತ್ತು ಶೂರವೀರರು, ಹಾಗೆಯೇ ಶೂರಸೇನನ ಮಹಾತ್ಮ ಪುತ್ರರು, ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಶೂರಸೇನರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ದೇಶಗಳು ಕೂಡ ಇವರಿಗೇ ಸೇರಿವೆ.

ವೀತಿಹೋತ್ರಸುತಶ್ಚಾಪಿ ವಿಶ್ರುತೋ ನರ್ತ ಇತ್ಯುತ ದುರ್ಜಯಃ ಕೃಷ್ಣಪುತ್ರಸ್ತು ಬಭೂವಾಮಿತ್ರಕರ್ಶನಃ

ವೀತಿಹೋತ್ರನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುತ್ರನು ನಾರ್ತ; ಕೃಷ್ಣನ ಮಗ ದುರ್ಜಯನು ಅಮಿತ್ರಕರ್ಷಣನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ಕ್ರೋಷ್ಟುಶ್ ಚ ಶೃಣು ರಾಜರ್ಷೇರ್ ವಂಶಮುತ್ತಮಪೌರುಷಮ್ ಯಸ್ಯಾನ್ವಯೇ ತು ಸಮ್ಭೂತೋ ವಿಷ್ಣುರ್ ವೃಷ್ಣಿಕುಲೋದ್ವಹಃ

ರಾಜರ್ಷಿ ಕ್ರೋಷ್ಟುವಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಂಶವನ್ನು ಕೇಳು; ಆ ವಂಶದಲ್ಲಿಯೇ ವೃಷ್ಣಿಕುಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಿಷ್ಣುವು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಕ್ರೋಷ್ಟೋರೇಕೋ ಽಭವತ್ಪುತ್ರೋ ವೃಜಿನೀವಾನ್ಮಹಾಯಶಾಃ ತಸ್ಯ ಪುತ್ರೋ ಽಭವತ್ ಸ್ವಾತೀ ಕುಶಙ್ಕುಸ್ ತತ್ಸುತೋ ಽಭವತ್

ಕ್ರೋಷ್ಟುವಿಗೆ ಒಬ್ಬನೇ ಮಗನು—ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ವೃಜಿನೀವಾನ್. ಅವನ ಮಗ ಸ್ವಾತಿ, ಸ್ವಾತಿಯ ಮಗ ಕುಶಂಕು.

ಅಥ ಪ್ರಸೂತಿಮಿಚ್ಛನ್ವೈ ಕುಶಙ್ಕುಃ ಸುಮಹಾಬಲಃ ಮಹಾಕ್ರತುಭಿರ್ ಈಜೇ ಽಸೌ ವಿವಿಧೈರಾಪ್ತದಕ್ಷಿಣೈಃ

ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಕುಶಂಕು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದನು, ಅವನು ಅನೇಕ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಬಹಳ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು.

ಜಜ್ಞೇ ಚಿತ್ರರಥಸ್ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಃ ಕರ್ಮಭಿರ್ ಅನ್ವಿತಃ ಅಥ ಚೈತ್ರರಥೋ ವೀರೋ ಯಜ್ವಾ ವಿಪುಲದಕ್ಷಿಣಃ

ಅವನಿಗೆ ಚಿತ್ತರಥ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯವಂತ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಆ ಚಿತ್ತರಥನು ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾಗಿಯೂ, ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಉದಾರ ದಾನಿಗಳಾಗಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ಶಶಬಿನ್ದುಸ್ ತು ವೈ ರಾಜಾ ಅನ್ವಯಾದ್ ವ್ರತಮ್ ಉತ್ತಮಮ್ ಚಕ್ರವರ್ತೀ ಮಹಾಸತ್ತ್ವೋ ಮಹಾವೀರ್ಯೋ ಬಹುಪ್ರಜಾಃ

ಆ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಶಶಬಿಂದು ಎಂಬ ರಾಜನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನು ಮಹಾವ್ರತಧಾರಿ, ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿ, ಮಹಾವೀರ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳ ತಂದೆ.

ಶಶಬಿನ್ದೋಸ್ತು ಪುತ್ರಾಣಾಂ ಸಹಸ್ರಾಣಾಮಭೂಚ್ಛತಮ್ ಶಂಸನ್ತಿ ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಾಣಾಮ್ ಅನನ್ತಕಮ್ ಅನುತ್ತಮಮ್

ಶಶಬಿಂದುನಿಗೆ ಲಕ್ಷಮಟ್ಟಿನ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಅನಂತಕನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಅನನ್ತಕಾತ್ ಸುತೋ ಯಜ್ಞೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ತನಯೋ ಧೃತಿಃ ಉಶನಾಸ್ತಸ್ಯ ತನಯಃ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ತು ಮಹೀಮಿಮಾಮ್

ಅನಂತಕನ ಮಗ ಯಜ್ಞ, ಯಜ್ಞನ ಮಗ ಧೃತಿ, ಧೃತಿಯ ಮಗ ಉಶನಸ್ಸು; ಅವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದನು.

ಆಜಹಾರಾಶ್ವಮೇಧಾನಾಂ ಶತಮುತ್ತಮಧಾರ್ಮಿಕಃ ಸ್ಮೃತಶ್ಚೋಶನಸಃ ಪುತ್ರಃ ಸಿತೇಷುರ್ ನಾಮ ಪಾರ್ಥಿವಃ

ಅನೇಕ ಧರ್ಮಶೀಲ ಉಶನಸ್ಸು ನೂರು ಅಶ್ವಮೇಧಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ಅವನ ಮಗ ಸಿತೇಷು ಎಂಬ ರಾಜನು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ಮರುತಸ್ತಸ್ಯ ತನಯೋ ರಾಜರ್ಷಿರ್ವಂಶವರ್ಧನಃ ವೀರಃ ಕಮ್ಬಲಬರ್ಹಿಸ್ತು ಮರುಸ್ತಸ್ಯಾತ್ಮಜಃ ಸ್ಮೃತಃ

ಅವನ ಮಗ ಮರುತನು ರಾಜರ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದನು, ವಂಶವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದನು. ಮರುತನ ಮಗ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಕಂಬಲಬರ್ಹಿ ಎಂಬವನು.

ಪುತ್ರಸ್ತು ರುಕ್ಮಕವಚೋ ವಿದ್ವಾನ್ ಕಮ್ಬಲಬರ್ಹಿಷಃ ನಿಹತ್ಯ ರುಕ್ಮಕವಚೋ ವೀರಾನ್ ಕವಚಿನೋ ರಣೇ

ಕಂಬಲಬರ್ಹಿಯ ಮಗನು ಪಾಂಡಿತ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ರುಕ್ಮಕವಚ. ರುಕ್ಮಕವಚನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಸೋಲಿಸಿದನು.

ಧನ್ವಿನೋ ನಿಶಿತೈರ್ ಬಾಣೈರ್ ಅವಾಪ ಶ್ರಿಯಮುತ್ತಮಾಮ್ ಅಶ್ವಮೇಧೇ ತು ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಋತ್ವಿಗ್ಭ್ಯಃ ಪೃಥಿವೀಂ ದದೌ

ತನ್ನ ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿ, ಅವನು ಮಹಾ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದನು. ಅಶ್ವಮೇಧಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ಋತ್ವಿಜರಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದನು.

ಜಜ್ಞೇ ತು ರುಕ್ಮಕವಚಾತ್ ಪರಾವೃತ್ಪರವೀರಹಾ ಜಜ್ಞಿರೇ ಪಞ್ಚ ಪುತ್ರಾಸ್ತು ಮಹಾಸತ್ತ್ವಾಃ ಪರಾವೃತಃ

ರುಕ್ಮಕವಚನಿಂದ ಪರಾವೃತ ಎಂಬ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ವೀರನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಪರಾವೃತ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದನು; ಅವನಿಗೆ ಐದು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು.

ರುಕ್ಮೇಷುಃ ಪೃಥುರುಕ್ಮಶ್ ಚ ಜ್ಯಾಮಘಃ ಪರಿಘೋ ಹರಿಃ ಪರಿಘಂ ಚ ಹರಿಂ ಚೈವ ವಿದೇಹೇಷು ಪಿತಾ ನ್ಯಸತ್

ರುಕ್ಮೇಶು, ಪೃಥುರುಕ್ಮ, ಜ್ಯಾಮಘ, ಪರಿಘ ಮತ್ತು ಹರಿಯೆಂಬ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ, ಅವರ ತಂದೆ ಪರಿಘನನ್ನೂ ಹರಿಯನ್ನೂ ವಿದೇಹ ದೇಶಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಿದರು.

ರುಕ್ಮೇಷುರಭವದ್ರಾಜಾ ಪೃಥುರುಕ್ಮಸ್ತದಾಶ್ರಯಾತ್ ತೈಸ್ತು ಪ್ರವ್ರಾಜಿತೋ ರಾಜಾ ಜ್ಯಾಮಘೋ ಽವಸದಾಶ್ರಮೇ

ರುಕ್ಮೇಶು ರಾಜನಾದನು, ಪೃಥುರುಕ್ಮನೂ ಅವನ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ರಾಜನಾದನು; ಆದರೆ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಜ್ಯಾಮಘನನ್ನು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿ, ಅವನು ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು.

ಪ್ರಶಾನ್ತಃ ಸ ವನಸ್ಥೋ ಽಪಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈರೇವ ಬೋಧಿತಃ ಜಗಾಮ ಧನುರಾದಾಯ ದೇಶಮನ್ಯಂ ಧ್ವಜೀ ರಥೀ

ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅವನಿಗೆ ಉಪದೇಶ ನೀಡಿದರು. ಆಗ ಅವನು ಧನುಸ್ಸು ಹಿಡಿದು, ಧ್ವಜವಿರುವ ರಥದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ, ಬೇರೆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.

ನರ್ಮದಾತೀರಮೇಕಾಕೀ ಕೇವಲಂ ಭಾರ್ಯಯಾ ಯುತಃ ಋಕ್ಷವನ್ತಂ ಗಿರಿಂ ಗತ್ವಾ ತ್ಯಕ್ತಮನ್ಯೈರುವಾಸ ಸಃ

ಅವನಿಗೆ ಪತ್ನಿ ಮಾತ್ರ ಜೊತೆಯಾಗಿದ್ದಳು. ಇಬ್ಬರೂ ಮಾತ್ರ ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಋಕ್ಷವಂತ ಪರ್ವತವನ್ನು ಸೇರಿ, ಇತರರು ಬಿಟ್ಟುಹೋದರೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಮಾಡಿದರು.

ಜ್ಯಾಮಘಸ್ಯಾಭವದ್ಭಾರ್ಯಾ ಶೈಬ್ಯಾ ಶೀಲವತೀ ಸತೀ ಸಾ ಚೈವ ತಪಸೋಗ್ರೇಣ ಶೈಬ್ಯಾ ವೈ ಸಮ್ಪ್ರಸೂಯತ

ಜ್ಯಾಮಘನ ಪತ್ನಿ ಶೈಬ್ಯಳು, ಸದಾಚಾರವಂತಳೂ ನಿಷ್ಠಾವಂತಳೂ ಆಗಿದ್ದಳು. ಅವಳು ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಒಂದು ಮಗುವನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ಸುತಂ ವಿದರ್ಭಂ ಸುಭಗಾ ವಯಃಪರಿಣತಾ ಸತೀ ರಾಜಾ ಪುತ್ರಸುತಾಯಾಂ ತು ವಿದ್ವಾಂಸೌ ಕ್ರಥಕೈಶಿಕೌ

ಆ ಭಾಗ್ಯವಂತಿ, ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಪಕ್ವಳಾದ ಶೈಬ್ಯಳು, ವಿದರ್ಭ ಎಂಬ ಮಗನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ರಾಜನ ಮಗಳಿಗೆ ಕ್ರಥ ಮತ್ತು ಕೈಶಿಕ ಎಂಬ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಜನಿಸಿದರು.

ಪುತ್ರೌ ವಿದರ್ಭರಾಜಸ್ಯ ಶೂರೌ ರಣವಿಶಾರದೌ ರೋಮಪಾದಸ್ತೃತೀಯಶ್ ಚ ಬಭ್ರುಸ್ತಸ್ಯಾತ್ಮಜಃ ಸ್ಮೃತಃ

ವಿದರ್ಭನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು—ರೋಮಪಾದ ಮತ್ತು ಬಭ್ರು. ಇಬ್ಬರೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶೂರರು, ಕೌಶಲ್ಯವಂತರಾಗಿದ್ದರು. ಬಭ್ರು ಅವನಿಗೆ ಮೂರನೇ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು.

ಸುಧೃತಿಸ್ತನಯಸ್ತಸ್ಯ ವಿದ್ವಾನ್ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕಃ ಕೌಶಿಕಸ್ತನಯಸ್ತಸ್ಮಾತ್ ತಸ್ಮಾಚ್ಚೈದ್ಯಾನ್ವಯಃ ಸ್ಮೃತಃ

ಅವನ ಮಗ ಸುಧೃತಿ, ಜ್ಞಾನಿಯೂ ಪರಮ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಅವನಿಂದ ಕೌಶಿಕ ಎಂಬ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನಿಂದ ಚೇದಿ ವಂಶವು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.