ಕರ್ಮಣಾ ಮನಸಾ ವಾಚಾ ಬ್ರಹ್ಮ ಸಮ್ಪದ್ಯತೇ ತದಾ ಯದಾ ಪರಾನ್ನ ಬಿಭೇತಿ ಪರೇ ಚಾಸ್ಮಾನ್ನ ಬಿಭ್ಯತಿ
ಕರ್ಮ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಾತಿನಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಇತರರನ್ನು ಭಯಪಡದೆ, ಇತರರೂ ಅವನನ್ನು ಭಯಪಡದೆ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.
ಯದಾ ನ ನಿನ್ದೇನ್ನ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಸಮ್ಪದ್ಯತೇ ತದಾ ಯಾ ದುಸ್ತ್ಯಜಾ ದುರ್ಮತಿಭಿರ್ ಯಾನಜೀರ್ಯತಿ ಜೀರ್ಯತಃ
ಯಾವಾಗ ಅವನು ಯಾರನ್ನೂ ದೂಷಿಸದೆ, ದ್ವೇಷಿಸದೆ ಬದುಕುತ್ತಾನೋ, ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮೂಢರು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲು ಕಷ್ಟಪಡುವ ಆ ಆಸೆ, ದೇಹ ಹಳೆಯಾದಂತೆ ಹಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಯೋ ಽಸೌ ಪ್ರಾಣಾನ್ತಿಕೋ ರೋಗಸ್ ತಾಂ ತೃಷ್ಣಾಂ ತ್ಯಜತಃ ಸುಖಮ್ ಜೀರ್ಯನ್ತಿ ಜೀರ್ಯತಃ ಕೇಶಾ ದನ್ತಾ ಜೀರ್ಯನ್ತಿ ಜೀರ್ಯತಃ
ಜೀವನವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವ ಆ ರೋಗವಾದ ಆಸೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟವನಿಗೆ ಸುಖ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಹೇಗೆ ಕೂದಲು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳು ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಹಳೆಯಾಗುತ್ತವೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಆಸೆಯೂ ಹಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಚಕ್ಷುಃಶ್ರೋತ್ರೇ ಚ ಜೀರ್ಯೇತೇ ತೃಷ್ಣೈಕಾ ನಿರುಪದ್ರವಾ ಜೀರ್ಯನ್ತಿ ದೇಹಿನಃ ಸರ್ವೇ ಸ್ವಭಾವಾದೇವ ನಾನ್ಯಥಾ
ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಿವಿಗಳು ಹಳೆಯಾಗುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಆಸೆ ಮಾತ್ರ ಯಾವ ತೊಂದರೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಇರುತ್ತದೆ; ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳೂ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಹಳೆಯಾಗುತ್ತವೆ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಿಲ್ಲ.
ಜೀವಿತಾಶಾ ಧನಾಶಾ ಚ ಜೀರ್ಯತೋ ಽಪಿ ನ ಜೀರ್ಯತೇ ಯಚ್ಚ ಕಾಮಸುಖಂ ಲೋಕೇ ಯಚ್ಚ ದಿವ್ಯಂ ಮಹತ್ಸುಖಮ್
ಬದುಕುವ ಆಸೆ ಮತ್ತು ಹಣದ ಆಸೆ ದೇಹ ಹಳೆಯಾದರೂ ಹಳೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಯಾವ ಕಾಮಸುಖವೋ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸುಖವೋ,
ತೃಷ್ಣಾಕ್ಷಯಸುಖಸ್ಯೈತತ್ ಕಲಾಂ ನಾರ್ಹತಿ ಷೋಡಶೀಮ್ ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಸ ರಾಜರ್ಷಿಃ ಸದಾರಃ ಪ್ರಾವಿಶದ್ವನಮ್
ಆ ಆಸೆ ನಾಶವಾದಾಗ ಸಿಗುವ ಸುಖದ ಹದಿನಾರು ಭಾಗಕ್ಕೂ ಸಮಾನವಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ರಾಜರ್ಷಿಯು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
ಭೃಗುತುಙ್ಗೇ ತಪಸ್ತಪ್ತ್ವಾ ತತ್ರೈವ ಚ ಮಹಾಯಶಾಃ ಸಾಧಯಿತ್ವಾ ತ್ವನಶನಂ ಸದಾರಃ ಸ್ವರ್ಗಮಾಪ್ತವಾನ್
ಭೃಗುಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ, ಆ ಮಹಾಶ್ರೇಷ್ಠನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಉಪವಾಸ ವ್ರತವನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದನು.
ತಸ್ಯ ವಂಶಾಸ್ತು ಪಞ್ಚೈತೇ ಪುಣ್ಯಾ ದೇವರ್ಷಿಸತ್ಕೃತಾಃ ಯೈರ್ವ್ಯಾಪ್ತಾ ಪೃಥಿವೀ ಕೃತ್ಸ್ನಾ ಸೂರ್ಯಸ್ಯೇವ ಮರೀಚಿಭಿಃ
ಅವನ ಐದು ವಂಶಗಳು, ಪುಣ್ಯವಂತುಗಳು ಮತ್ತು ದೇವರುಷಿಗಳಿಂದ ಗೌರವ ಪಡೆದವು. ಅವು ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಂತೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ.
ಧನೀ ಪ್ರಜಾವಾನ್ ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಕೀರ್ತಿಮಾಂಶ್ ಚ ಭವೇನ್ನರಃ ಯಯಾತಿಚರಿತಂ ಪುಣ್ಯಂ ಪಠಞ್ಛೃಣ್ವಂಶ್ ಚ ಬುದ್ಧಿಮಾನ್
ಯಯಾತಿಯ ಪುಣ್ಯಮಯವಾದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಓದುತ್ತಾ ಅಥವಾ ಕೇಳುತ್ತಾ ಇರುವವನು, ಧನಿಕನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಸಂತಾನದಲ್ಲಿ ಸುಖಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಖ್ಯಾತಿಯುಳ್ಳವನಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಸರ್ವಪಾಪವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಃ ಶಿವಲೋಕೇ ಮಹೀಯತೇ
ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯು ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶಿವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಯದೋರ್ವಂಶಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠಸ್ಯೋತ್ತಮತೇಜಸಃ ಸಂಕ್ಷೇಪೇಣಾನುಪೂರ್ವ್ಯಾಚ್ಚ ಗದತೋ ಮೇ ನಿಬೋಧತ
ಯದು ಎಂಬ ಹಿರಿಯನ ಮತ್ತು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯ ವಂಶವನ್ನು ನಾನು ಈಗ ಸರಳವಾಗಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಕೇಳಿರಿ.
ಯದೋಃ ಪುತ್ರಾ ಬಭೂವುರ್ ಹಿ ಪಞ್ಚ ದೇವಸುತೋಪಮಾಃ ಸಹಸ್ರಜಿತ್ಸುತೋ ಜ್ಯೇಷ್ಠಃ ಕ್ರೋಷ್ಟುರ್ ನೀಲೋ ಽಜಕೋ ಲಘುಃ
ಯದುಗೆ ಐದು ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು, ಅವರೆಲ್ಲರೂ ದೇವಪುತ್ರರಂತೆ. ಹಿರಿಯನು ಸಹಸ್ರಜಿತ್, ನಂತರ ಕ್ರೋಷ್ಟು, ನೀಲ, ಅಜಕ ಮತ್ತು ಲಘು.
ಸಹಸ್ರಜಿತ್ಸುತಸ್ತದ್ವಚ್ ಛತಜಿನ್ನಾಮ ಪಾರ್ಥಿವಃ ಸುತಾಃ ಶತಜಿತಃ ಖ್ಯಾತಾಸ್ ತ್ರಯಃ ಪರಮಕೀರ್ತಯಃ
ಸಹಸ್ರಜಿತ್ನಿಂದ ಶತಜಿತ್ ಎಂಬ ರಾಜನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಶತಜಿತ್ಗೆ ಮೂವರು ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು, ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಖ್ಯಾತಿಯವರು.
ಹೈಹಯಶ್ ಚ ಹಯಶ್ಚೈವ ರಾಜಾ ವೇಣುಹಯಶ್ ಚ ಯಃ ಹೈಹಯಸ್ಯ ತು ದಾಯಾದೋ ಧರ್ಮ ಇತ್ಯಭಿವಿಶ್ರುತಃ
ಅವರು ಹೈಹಯ, ಹಯ ಮತ್ತು ರಾಜ ವೆಣುಹಯ. ಹೈಹಯನ ಮಗ ಧರ್ಮ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.
ತಸ್ಯ ಪುತ್ರೋ ಽಭವದ್ವಿಪ್ರಾ ಧರ್ಮನೇತ್ರ ಇತಿ ಶ್ರುತಃ ಧರ್ಮನೇತ್ರಸ್ಯ ಕೀರ್ತಿಸ್ ತು ಸಂಜಯಸ್ ತಸ್ಯ ಚಾತ್ಮಜಃ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಅವನ ಮಗ ಧರ್ಮನೇತ್ರ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು. ಧರ್ಮನೇತ್ರನ ಮಗ ಕೀರ್ತಿ, ಅವನ ಮಗ ಸಂಜಯ.
ಸಂಜಯಸ್ಯ ತು ದಾಯಾದೋ ಮಹಿಷ್ಮಾನ್ನಾಮ ಧಾರ್ಮಿಕಃ ಆಸೀನ್ ಮಹಿಷ್ಮತಃ ಪುತ್ರೋ ಭದ್ರಶ್ರೇಣ್ಯಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್
ಸಂಜಯನ ಮಗ ಧಾರ್ಮಿಕನಾದ ಮಹಿಷ್ಮಾನ್. ಮಹಿಷ್ಮಾನ್ನ ಮಗ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯಾದ ಭದ್ರಶ್ರೇಣ್ಯ.
ಭದ್ರಶ್ರೇಣ್ಯಸ್ಯ ದಾಯಾದೋ ದುರ್ದಮೋ ನಾಮ ಪಾರ್ಥಿವಃ ದುರ್ದಮಸ್ಯ ಸುತೋ ಧೀಮಾನ್ ಧನಕೋ ನಾಮ ವಿಶ್ರುತಃ
ಭದ್ರಶ್ರೇಣ್ಯನ ಮಗ ದುರ್ಡಮ ಎಂಬ ರಾಜನು. ದುರ್ಡಮನ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಗ ಧನಕ.
ಧನಕಸ್ಯ ತು ದಾಯಾದಾಶ್ ಚತ್ವಾರೋ ಲೋಕಸಂಮತಾಃ ಕೃತವೀರ್ಯಃ ಕೃತಾಗ್ನಿಶ್ ಚ ಕೃತವರ್ಮಾ ತಥೈವ ಚ
ಧನಕನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು, ಅವರು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಪಡೆದವರು: ಕೃತವೀರ್ಯ, ಕೃತಾಗ್ನಿ, ಕೃತವರ್ಮ ಮತ್ತು ಕೃತೌಜ.
ಕೃತೌಜಾಶ್ ಚ ಚತುರ್ಥೋ ಽಭೂತ್ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯಸ್ತತೋ ಽರ್ಜುನಃ ಜಜ್ಞೇ ಬಾಹುಸಹಸ್ರೇಣ ಸಪ್ತದ್ವೀಪೇಶ್ವರೋತ್ತಮಃ
ನಾಲ್ಕನೆಯವನು ಕೃತೌಜ. ಅವನಿಂದ ಸಾವಿರ ಕೈಗಳಿರುವ, ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯ ಅರ್ಜುನನು ಹುಟ್ಟಿದನು.
ತಸ್ಯ ರಾಮಸ್ ತದಾ ತ್ವಾಸೀನ್ ಮೃತ್ಯುರ್ನಾರಾಯಣಾತ್ಮಕಃ ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಶತಾನ್ಯಾಸನ್ ಪಞ್ಚ ತತ್ರ ಮಹಾರಥಾಃ
ಅವನಿಗೆ ರಾಮನು, ನಾರಾಯಣಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಮರಣವಾಗಿ ಬಂದನು. ಅವನಿಗೆ ನೂರು ಮಂದಿ ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು, ಅವರಲ್ಲಿ ಐದು ಮಂದಿ ಮಹಾರಥಿಗಳು.
ಕೃತಾಸ್ತ್ರಾ ಬಲಿನಃ ಶೂರಾ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾನೋ ಮನಸ್ವಿನಃ ಶೂರಶ್ ಚ ಶೂರಸೇನಶ್ ಚ ಧೃಷ್ಟಃ ಕೃಷ್ಣಸ್ತಥೈವ ಚ
ಅವರು ಶಸ್ತ್ರಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು, ಬಲಶಾಲಿಗಳು, ಧೈರ್ಯವಂತರೂ ಧರ್ಮಾತ್ಮರೂ ಬುದ್ಧಿವಂತರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಶೂರ, ಶೂರಸೇನ, ಧೃಷ್ಠ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಕೂಡ ಇದ್ದರು.
ಜಯಧ್ವಜಶ್ ಚ ರಾಜಾಸೀದ್ ಆವನ್ತೀನಾಂ ವಿಶಾಂ ಪತಿಃ ಜಯಧ್ವಜಸ್ಯ ಪುತ್ರೋ ಽಭೂತ್ ತಾಲಜಙ್ಘೋ ಮಹಾಬಲಃ
ಜಯಧ್ವಜ ಎಂಬ ರಾಜನು ಅವಂತಿ ಜನರ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಜಯಧ್ವಜನ ಮಗ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ತಾಳಜಂಘ.
ಶತಂ ಪುತ್ರಾಸ್ತು ತಸ್ಯೇಹ ತಾಲಜಙ್ಘಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ ತೇಷಾಂ ಜ್ಯೇಷ್ಠೋ ಮಹಾವೀರ್ಯೋ ವೀತಿಹೋತ್ರೋ ಽಭವನ್ನೃಪಃ
ಅವನಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ನೂರು ಮಂದಿ ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು, ಅವರನ್ನು ತಾಳಜಂಘರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನು ಮಹಾವೀರನಾದ ವೀತಿಹೋತ್ರ ಎಂಬ ರಾಜನು.
ವೃಷಪ್ರಭೃತಯಶ್ಚಾನ್ಯೇ ತತ್ಸುತಾಃ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಣಃ ವೃಷೋ ವಂಶಕರಸ್ತೇಷಾಂ ತಸ್ಯ ಪುತ್ರೋ ಽಭವನ್ಮಧುಃ
ವೀತಿಹೋತ್ರನ ಪುಣ್ಯವಂತರಾದ ಇತರ ಪುತ್ರರಲ್ಲಿ ವೃಷ ಮೊದಲನೆಯವನು. ಅವನು ವಂಶದ ಮುಂದುವರಿದವನು, ಅವನ ಮಗ ಮಧು.
ಮಧೋಃ ಪುತ್ರಶತಂ ಚಾಸೀದ್ ವೃಷ್ಣಿಸ್ತಸ್ಯ ತು ವಂಶಭಾಕ್ ವೃಷ್ಣೇಸ್ತು ವೃಷ್ಣಯಃ ಸರ್ವೇ ಮಧೋರ್ವೈ ಮಾಧವಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ಯಾದವಾ ಯದುವಂಶೇನ ನಿರುಚ್ಯನ್ತೇ ತು ಹೈಹಯಾಃ
ಮಧುವಿಗೆ ನೂರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು, ಅವರಲ್ಲಿ ವೃಷ್ಣಿ ಅವರ ವಂಶದ ವಾರಸುದಾರನಾದನು. ವೃಷ್ಣಿಯ ಸಂತಾನವನ್ನು ವೃಷ್ಣಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತೆ ಮಧುವಿನ ಸಂತಾನವನ್ನು ಮಾಧವರು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯದು ವಂಶದಿಂದ ಬಂದ ಹೈಹಯರನ್ನು ಯಾದವರು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ತೇಷಾಂ ಪಞ್ಚ ಗಣಾ ಹ್ಯೇತೇ ಹೈಹಯಾನಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್
ಈ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಹೈಹಯರಲ್ಲಿ ಐದು ಕುಲಗಳಿವೆ.
ವೀತಿಹೋತ್ರಾಶ್ ಚ ಹರ್ಯಾತಾ ಭೋಜಾಶ್ಚಾವನ್ತಯಸ್ ತಥಾ ಶೂರಸೇನಾಸ್ತು ವಿಖ್ಯಾತಾಸ್ ತಾಲಜಙ್ಘಾಸ್ತಥೈವ ಚ
ಅವುಗಳೆಂದರೆ ವೀತಿಹೋತ್ರರು, ಹರ್ಯಾತರು, ಭೋಜರು, ಅವಂತಿಗಳು, ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಶೂರಸೇನರು ಮತ್ತು ತಾಳಜಂಘರು.
ಶೂರಶ್ ಚ ಶೂರಸೇನಶ್ ಚ ವೃಷಃ ಕೃಷ್ಣಸ್ತಥೈವ ಚ ಜಯಧ್ವಜಃ ಪಞ್ಚಮಸ್ತು ವಿಖ್ಯಾತಾ ಹೈಹಯೋತ್ತಮಾಃ
ಶೂರ, ಶೂರಸೇನ, ವೃಷ, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಜಯಧ್ವಜ—ಈ ಐವರು ಹೈಹಯರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.
ಶೂರಶ್ ಚ ಶೂರವೀರಶ್ ಚ ಶೂರಸೇನಸ್ಯ ಚಾನಘಾಃ ಶೂರಸೇನಾ ಇತಿ ಖ್ಯಾತಾ ದೇಶಾಸ್ತೇಷಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್
ಶೂರ ಮತ್ತು ಶೂರವೀರರು, ಹಾಗೆಯೇ ಶೂರಸೇನನ ಮಹಾತ್ಮ ಪುತ್ರರು, ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಶೂರಸೇನರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ದೇಶಗಳು ಕೂಡ ಇವರಿಗೇ ಸೇರಿವೆ.
ವೀತಿಹೋತ್ರಸುತಶ್ಚಾಪಿ ವಿಶ್ರುತೋ ನರ್ತ ಇತ್ಯುತ ದುರ್ಜಯಃ ಕೃಷ್ಣಪುತ್ರಸ್ತು ಬಭೂವಾಮಿತ್ರಕರ್ಶನಃ
ವೀತಿಹೋತ್ರನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುತ್ರನು ನಾರ್ತ; ಕೃಷ್ಣನ ಮಗ ದುರ್ಜಯನು ಅಮಿತ್ರಕರ್ಷಣನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.