ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಅಕ್ರೂರಂ ಹಿಂಸಯಾಮಾಸ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಮವಾಪ ಸಃ ಸ ಲೋಹಗನ್ಧೀ ರಾಜರ್ಷಿಃ ಪರಿಧಾವನ್ನಿತಸ್ತತಃ

ಅವನು ಅಕ್ರೂರನಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು. ಆ ರಾಜರ್ಷಿ ಲೋಹದ ವಾಸನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.

ಪೌರಜಾನಪದೈಸ್ತ್ಯಕ್ತೋ ನ ಲೇಭೇ ಶರ್ಮ ಕರ್ಹಿಚಿತ್ ತತಃ ಸ ದುಃಖಸಂತಪ್ತೋ ನ ಲೇಭೇ ಸಂವಿದಂ ಕ್ವಚಿತ್

ನಗರದ ಜನರೂ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರೂ ಅವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋದರು. ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಂಡಿಲ್ಲ. ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲಿದ ಅವನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಪಡಲಿಲ್ಲ.

ಜಗಾಮ ಶೌನಕಮೃಷಿಂ ಶರಣ್ಯಂ ವ್ಯಥಿತಸ್ತದಾ ಇನ್ದ್ರೇತಿರ್ ನಾಮ ವಿಖ್ಯಾತೋ ಯೋ ಽಸೌ ಮುನಿರುದಾರಧೀಃ

ಆಗ ಆತನು ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ಶರಣಿಗಾಗಿ ಶೌಣಕ ಋಷಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಹೋದನು. ಆ ಮಹಾತ್ಮನು 'ಇಂದ್ರೇತಿ' ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಉದಾರ ಮನಸ್ಸಿನ ಋಷಿಯಾಗಿದ್ದನು.

ಯಾಜಯಾಮಾಸ ಚೇನ್ದ್ರೇತಿಸ್ ತಂ ನೃಪಂ ಜನಮೇಜಯಮ್ ಅಶ್ವಮೇಧೇನ ರಾಜಾನಂ ಪಾವನಾರ್ಥಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ

ಇಂದ್ರೇತಿ ಮಹರ್ಷಿಯವರು ರಾಜನಾದ ಜನಮೇಜಯನಿಗೆ ಪಾವನಕ್ಕಾಗಿ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿಸಿದರು.

ಸ ಲೋಹಗನ್ಧಾನ್ನಿರ್ಮುಕ್ತ ಏನಸಾ ಚ ಮಹಾಯಶಾಃ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾವಭೃಥೇ ಮಧ್ಯೇ ಯಾತೋ ದಿವ್ಯೋ ರಥಃ ಶುಭಃ

ಆ ಮಹಾಪ್ರತಾಪಿ ರಾಜನು ಲೋಹದ ವಾಸನೆಯಿಂದಲೂ ಪಾಪದಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಯಜ್ಞದ ಅವಭೃಥ ಸ್ನಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯವಾದ ಸುಂದರ ರಥವನ್ನು ಏರಿದನು.

ತಸ್ಮಾದ್ವಂಶಾತ್ಪರಿಭ್ರಷ್ಟೋ ವಸೋಶ್ಚೇದಿಪತೇಃ ಪುನಃ ದತ್ತಃ ಶಕ್ರೇಣ ತುಷ್ಟೇನ ಲೇಭೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಬೃಹದ್ರಥಃ

ಆ ವಂಶದಿಂದ ಚೇದಿ ದೇಶದ ರಾಜನಾದ ವಸುನು ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟನು. ಆದರೆ ಇಂದ್ರನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಕೊಟ್ಟಾಗ ಬೃಹದ್ರಥನು ಆ ವಂಶವನ್ನು ಪಡೆದನು.

ತತೋ ಹತ್ವಾ ಜರಾಸಂಧಂ ಭೀಮಸ್ತಂ ರಥಮುತ್ತಮಮ್ ಪ್ರದದೌ ವಾಸುದೇವಾಯ ಪ್ರೀತ್ಯಾ ಕೌರವನನ್ದನಃ

ನಂತರ ಭೀಮನು ಜರಾಸಂಧನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಆ ಉತ್ತಮ ರಥವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು, ಕೌರವರ ಸಂತೋಷಕರನೆ.

ಅಭ್ಯಷಿಞ್ಚತ್ಪುರುಂ ಪುತ್ರಂ ಯಯಾತಿರ್ನಾಹುಷಃ ಪ್ರಭುಃ ಕೃತೋಪಕಾರಸ್ತೇನೈವ ಪುರುಣಾ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಾಃ

ನಾಹುಷನ ವಂಶದ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಯಯಾತಿ ತನ್ನ ಮಗನಾದ ಪುರುವನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು. ಪುರುವು ಮಾಡಿದ ಉಪಕಾರಕ್ಕೆ ಇದುವೇ ಪ್ರತಿಫಲವಾಯಿತು, ಮಹಾಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ.

ಅಭಿಷೇಕ್ತುಕಾಮಂ ಚ ನೃಪಂ ಪುರುಂ ಪುತ್ರಂ ಕನೀಯಸಮ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪ್ರಮುಖಾ ವರ್ಣಾ ಇದಂ ವಚನಮಬ್ರುವನ್

ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕ ಮಗನಾದ ಪುರುವನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದಾಗ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೊಂದಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

ಕಥಂ ಶುಕ್ರಸ್ಯ ನಪ್ತಾರಂ ದೇವಯಾನ್ಯಾಃ ಸುತಂ ಪ್ರಭೋ ಜ್ಯೇಷ್ಠಂ ಯದುಮತಿಕ್ರಮ್ಯ ಕನೀಯಾನ್ರಾಜ್ಯಮರ್ಹತಿ

ಪ್ರಭುವೇ, ಶುಕ್ರನ ಮೊಮ್ಮಗನೂ ದೇವಯಾನಿಯ ಮಗನೂ ಆದ ಚಿಕ್ಕವನು ಹೇಗೆ ಹಿರಿಯನಾದ ಯದುನನ್ನು ಮೀರಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು?

ಏತೇ ಸಂಬೋಧಯಾಮಸ್ತ್ವಾಂ ಧರ್ಮಂ ಚ ಅನುಪಾಲಯ

ನಾವು ನಿನಗೆ ಹೀಗೆ ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತೇವೆ; ನೀನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸು.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪ್ರಮುಖಾ ವರ್ಣಾಃ ಸರ್ವೇ ಶೃಣ್ವನ್ತು ಮೇ ವಚಃ ಜ್ಯೇಷ್ಠಂ ಪ್ರತಿ ಯಥಾ ರಾಜ್ಯಂ ನ ದೇಯಂ ಮೇ ಕಥಞ್ಚನ

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಲಿ: ನನ್ನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಹಿರಿಯನಿಗೆ ಕೊಡಬಾರದು.

ಮಮ ಜ್ಯೇಷ್ಠೇನ ಯದುನಾ ನಿಯೋಗೋ ನಾನುಪಾಲಿತಃ ಪ್ರತಿಕೂಲಮತಿಶ್ಚೈವ ನ ಸ ಪುತ್ರಃ ಸತಾಂ ಮತಃ

ನನ್ನ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾದ ಯದುನು ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಿಲ್ಲ; ಅವನ ಮನಸ್ಸು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಅವನು ಸದ್ಗುಣಿಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಗನಲ್ಲ.

ಮಾತಾಪಿತ್ರೋರ್ವಚನಕೃತ್ ಸದ್ಭಿಃ ಪುತ್ರಃ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ ಸ ಪುತ್ರಃ ಪುತ್ರವದ್ ಯಸ್ ತು ವರ್ತತೇ ಮಾತೃಪಿತೃಷು

ತಾಯಿಯೂ ತಂದೆಯೂ ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಮಗನನ್ನು ಸಜ್ಜನರು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ತಾಯಿಗೆ ತಂದೆಗೆ ಮಗನಂತೆ ವರ್ತಿಸುವವನೇ ನಿಜವಾದ ಮಗನು.

ಯದುನಾಹಮವಜ್ಞಾತಸ್ ತಥಾ ತುರ್ವಸುನಾಪಿ ಚ ದ್ರುಹ್ಯೇನ ಚಾನುನಾ ಚೈವ ಮಯ್ಯವಜ್ಞಾ ಕೃತಾ ಭೃಶಮ್

ಯದು ಕೂಡ ನನ್ನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದನು; ಅದೇ ರೀತಿ ತುರ್ವಸು, ದುರ್ಹ್ಯು, ಅನು ಕೂಡ ನನ್ನನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರು.

ಪುರುಣಾ ಚ ಕೃತಂ ವಾಕ್ಯಂ ಮಾನಿತಶ್ ಚ ವಿಶೇಷತಃ ಕನೀಯಾನ್ಮಮ ದಾಯಾದೋ ಜರಾ ಯೇನ ಧೃತಾ ಮಮ

ಆದರೆ ಪುರುವು ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದನು. ಅವನು ಚಿಕ್ಕವನಾದರೂ ನನ್ನ ವಾರಸುದಾರನು, ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ಅವನು ತಾಳಿದನು.

ಶುಕ್ರೇಣ ಮೇ ಸಮಾದಿಷ್ಟಾ ದೇವಯಾನ್ಯಾಃ ಕೃತೇ ಜರಾ ಪ್ರಾರ್ಥಿತೇನ ಪುನಸ್ತೇನ ಜರಾ ಸಂಚಾರಿಣೀ ಕೃತಾ

ಶುಕ್ರನು ನನಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು; ದೇವಯಾನಿಯಿಗಾಗಿ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು. ಮತ್ತೆ ಅವನಿಂದಲೇ ಆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ಬೇರೆವರಿಗೆ ಹಂಚಲಾಯಿತು.

ಶುಕ್ರೇಣ ಚ ವರೋ ದತ್ತಃ ಕಾವ್ಯೇನೋಶನಸಾ ಸ್ವಯಮ್ ಪುತ್ರೋ ಯಸ್ತ್ವನುವರ್ತೇತ ಸ ತೇ ರಾಜ್ಯಧರಸ್ತ್ವಿತಿ

ಶುಕ್ರನು ತನ್ನ ಮಗ ಕಾವ್ಯ ಉಶನಸ್‌ಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ನೀಡಿದನು: 'ನಿನ್ನ ಮಗನು ನಿನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ನಡೆದುದಾದರೆ ಅವನೇ ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುವನು' ಎಂದು.

ಭವನ್ತೋ ಽಪ್ಯನುಜಾನನ್ತು ಪೂರೂ ರಾಜ್ಯೇ ಽಭಿಷಿಚ್ಯತೇ ಯಃ ಪುತ್ರೋ ಗುಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಮಾತಾಪಿತ್ರೋರ್ಹಿತಃ ಸದಾ

ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಸಹ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು: ಯಾವ ಮಗನು ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಯಾವಾಗಲೂ ತಾಯಿಯೂ ತಂದೆಯೂ ಹಿತವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನನ್ನೇ ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಬೇಕು.

ಸರ್ವಮರ್ಹತಿ ಕಲ್ಯಾಣಂ ಕನೀಯಾನ್ ಅಪಿ ಸ ಪ್ರಭುಃ ಅರ್ಹಃ ಪೂರುರಿದಂ ರಾಜ್ಯಂ ಯಃ ಸುತೋ ವಾಕ್ಯಕೃತ್ತವ

ಅವನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯತೆ ಇದ್ದರೆ, ಅತಿ ಚಿಕ್ಕವನು ಕೂಡ ಎಲ್ಲ ಶುಭವೂ, ಐಶ್ವರ್ಯವೂ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹನು. ಪೂರು ಈ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ತಂದೆಯ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಗನು.

ವರದಾನೇನ ಶುಕ್ರಸ್ಯ ನ ಶಕ್ಯಂ ಕರ್ತುಮನ್ಯಥಾ ಏವಂ ಜಾನಪದೈಸ್ತುಷ್ಟೈರ್ ಇತ್ಯುಕ್ತೋ ನಾಹುಷಸ್ತದಾ

ಶುಕ್ರನು ಕೊಟ್ಟ ವರದಿಂದ ಇದು ಬೇರೆಯಾಗಿ ಆಗುವುದೇ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸಂತೋಷಗೊಂಡಾಗ ನಾಹುಷನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.

ಅಭಿಷಿಚ್ಯ ತತೋ ರಾಜ್ಯಂ ಪೂರುಂ ಸ ಸುತಮ್ ಆತ್ಮನಃ ದಿಶಿ ದಕ್ಷಿಣಪೂರ್ವಸ್ಯಾಂ ತುರ್ವಸುಂ ಪುತ್ರಮಾದಿಶತ್

ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಮಗ ಪೂರುವನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ, ತನ್ನ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಗ ತುರ್ವಸುಗೆ ದಕ್ಷಿಣಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೀಡಿದನು.

ದಕ್ಷಿಣಾಯಾಮಥೋ ರಾಜಾ ಯದುಂ ಜ್ಯೇಷ್ಠಂ ನ್ಯಯೋಜಯತ್ ಪ್ರತೀಚ್ಯಾಮುತ್ತರಸ್ಯಾಂ ತು ದ್ರುಹ್ಯುಂ ಚಾನುಂ ಚ ತಾವುಭೌ

ರಾಜನು ತನ್ನ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಯದುವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ನೇಮಿಸಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ದುೃಹ್ಯು ಮತ್ತು ಅನು ಎಂಬ ಇಬ್ಬರನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು.

ಸಪ್ತದ್ವೀಪಾಂ ಯಯಾತಿಸ್ತು ಜಿತ್ವಾ ಪೃಥ್ವೀಂ ಸಸಾಗರಾಮ್ ವ್ಯಭಜಚ್ಚ ತ್ರಿಧಾ ರಾಜ್ಯಂ ಪುತ್ರೇಭ್ಯೋ ನಾಹುಷಸ್ತದಾ

ಏಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾಹುಷನ ಮಗ ಯಯಾತಿ ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳೂ ಸಮುದ್ರಗಳೂಳ್ಳ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮೂವತ್ತು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಂಚಿದನು.

ಪುತ್ರಸಂಕ್ರಾಮಿತಶ್ರೀಸ್ತು ಹರ್ಷನಿರ್ಭರಮಾನಸಃ ಪ್ರೀತಿಮಾನಭವದ್ರಾಜಾ ಭಾರಮ್ ಆವೇಶ್ಯ ಬನ್ಧುಷು

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತನ್ನ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನೆಲ್ಲ ಹಂಚಿದ ರಾಜನು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯಭಾರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ ತೃಪ್ತನಾದನು.

ಅತ್ರ ಗಾಥಾ ಮಹಾರಾಜ್ಞಾ ಪುರಾ ಗೀತಾ ಯಯಾತಿನಾ ಯಾಭಿಃ ಪ್ರತ್ಯಾಹರೇತ್ ಕಾಮಾನ್ ಸರ್ವತೋ ಽಙ್ಗಾನಿ ಕೂರ್ಮವತ್

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜ ಯಯಾತಿಯವರು ಹಿಂದೆ ಹಾಡಿದ ಗೀತೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ; ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ, ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಆಮೆಯಂತೆ ಒಳಗೆ ಸೆಳೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯ.

ತಾಭಿರ್ ಏವ ನರಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ನಾನ್ಯಥಾ ಕರ್ಮಕೋಟಿಕೃತ್ ನ ಜಾತು ಕಾಮಃ ಕಾಮಾನಾಮ್ ಉಪಭೋಗೇನ ಶಾಮ್ಯತಿ

ಈ ಗೀತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ, ಸಾವಿರಾರು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಅಲ್ಲದೆ, ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದರಿಂದ ಇಚ್ಛೆ ಎಂದಿಗೂ ಶಾಂತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಹವಿಷಾ ಕೃಷ್ಣವರ್ತ್ಮೇವ ಭೂಯ ಏವಾಭಿವರ್ಧತೇ ಯತ್ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ವ್ರೀಹಿಯವಂ ಹಿರಣ್ಯಂ ಪಶವಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ

ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಹವನದಿಂದ ಬೆಂಕಿ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಕ್ಕಿ, ಜೋಳ, ಚಿನ್ನ, ಹಸುಗಳು, ಹೆಂಗಸರು ಎಲ್ಲವೂ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಲೆ ತರುತ್ತವೆ.

ನಾಲಮೇಕಸ್ಯ ತತ್ಸರ್ವಮ್ ಇತಿ ಮತ್ವಾ ಶಮಂ ವ್ರಜೇತ್ ಯದಾ ನ ಕುರುತೇ ಭಾವಂ ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಪಾಪಕಮ್

'ಇದು ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಸಾಕಾಗದು' ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಯಾವಾಗ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೂ ಕೆಟ್ಟ ಮನಸ್ಸು ಇರದೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕು.