ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಜ್ಯೇಷ್ಠಸ್ತು ಯತಿರ್ಮೋಕ್ಷಾರ್ಥೋ ಬ್ರಹ್ಮಭೂತೋ ಽಭವತ್ಪ್ರಭುಃ ತೇಷಾಂ ಯಯಾತಿಃ ಪಞ್ಚಾನಾಂ ಮಹಾಬಲಪರಾಕ್ರಮಃ

ಹಿರಿಯನಾದ ಯತಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಏಕತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಉಳಿದ ಐದು ಮಂದಿಯಲ್ಲಿ ಯಯಾತಿಯು ಮಹಾ ಬಲಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮಿಯನು.

ದೇವಯಾನೀಮುಶನಸಃ ಸುತಾಂ ಭಾರ್ಯಾಮವಾಪ ಸಃ ಶರ್ಮಿಷ್ಠಾಮಾಸುರೀಂ ಚೈವ ತನಯಾಂ ವೃಷಪರ್ವಣಃ

ಅವನು ಉಶನಸನ ಪುತ್ರಿಯಾದ ದೇವಯಾನಿಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಪಡೆದನು. ಅಲ್ಲದೆ ವೃಷಪರ್ವನ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಅಸುರಕನ್ಯೆ ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆಯನ್ನೂ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಪಡೆದನು.

ಯದುಂ ಚ ತುರ್ವಸುಂ ಚೈವ ದೇವಯಾನೀ ವ್ಯಜಾಯತ ತಾವುಭೌ ಶುಭಕರ್ಮಾಣೌ ಸ್ತುತೌ ವಿದ್ಯಾವಿಶಾರದೌ

ದೇವಯಾನಿಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಯದು ಮತ್ತು ತುರ್ವಸು ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವರು, ಎಲ್ಲರಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿತರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು.

ದ್ರುಹ್ಯಂ ಚಾನುಂ ಚ ಪೂರುಂ ಚ ಶರ್ಮಿಷ್ಠಾ ವಾರ್ಷಪರ್ವಣೀ ಯಯಾತಯೇ ರಥಂ ತಸ್ಮೈ ದದೌ ಶುಕ್ರಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್

ವೃಷಪರ್ವನ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ದು್ರಹ್ಯು, ಅನು ಮತ್ತು ಪೂರು ಎಂಬ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ಯಯಾತಿಗೆ ಮಹಾ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದ ಶುಕ್ರನು ಒಂದು ರಥವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.

ತೋಷಿತಸ್ತೇನ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಃ ಪ್ರೀತಃ ಪರಮಭಾಸ್ವರಮ್ ಸುಸಂಗಂ ಕಾಞ್ಚನಂ ದಿವ್ಯಮ್ ಅಕ್ಷಯೇ ಚ ಮಹೇಷುಧೀ

ಯಯಾತಿಯ ಸೇವೆಯಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಮಹಾನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ, ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿರುವ, ದಿವ್ಯವಾದ, ಬಂಗಾರದ ಮಹಾ ರಥವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.

ಯುಕ್ತಂ ಮನೋಜವೈರ್ ಅಶ್ವೈರ್ ಯೇನ ಕನ್ಯಾಂ ಸಮುದ್ವಹನ್ ಸ ತೇನ ರಥಮುಖ್ಯೇನ ಷಣ್ಮಾಸೇನಾಜಯನ್ಮಹೀಮ್

ಆ ರಥಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸಿನ ವೇಗದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ್ದರು. ಆ ರಥದಲ್ಲಿ ಅವನು ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದನು. ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥದಿಂದ ಅವನು ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು.

ಯಯಾತಿರ್ಯುಧಿ ದುರ್ಧರ್ಷೋ ದೇವದಾನವಮಾನುಷೈಃ ಭವಭಕ್ತಸ್ತು ಪುಣ್ಯಾತ್ಮಾ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠಃ ಸಮಞ್ಜಸಃ

ಯಯಾತಿಯನು ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಲಾರದವನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಭವಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದು, ಪವಿತ್ರ ಮನಸ್ಸಿನವನು, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ನೇರವಾದವನಾಗಿದ್ದನು.

ಯಜ್ಞಯಾಜೀ ಜಿತಕ್ರೋಧಃ ಸರ್ವಭೂತಾನುಕಮ್ಪನಃ ಕೌರವಾಣಾಂ ಚ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸ ಭವದ್ರಥ ಉತ್ತಮಃ

ಅವನು ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು, ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ದಯೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದನು. ಕೌರವರಲ್ಲಿ ಭವದ್ರಥನು ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿದ್ದನು.

ಯಾವನ್ನರೇನ್ದ್ರಪ್ರವರಃ ಕೌರವೋ ಜನಮೇಜಯಃ ಪೂರೋರ್ವಂಶಸ್ಯ ರಾಜ್ಞಸ್ತು ರಾಜ್ಞಃ ಪಾರಿಕ್ಷಿತಸ್ಯ ತು

ಯಾವಾಗಲೂ ಕೌರವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಜನಮೇಜಯನು, ಪೂರು ವಂಶದ ರಾಜರು ಮತ್ತು ಪಾರೀಕ್ಷಿತನ ವಂಶದ ರಾಜರು ಇದ್ದರು.

ಜಗಾಮ ಸ ರಥೋ ನಾಶಂ ಶಾಪಾದ್ಗರ್ಗಸ್ಯ ಧೀಮತಃ ಗರ್ಗಸ್ಯ ಹಿ ಸುತಂ ಬಾಲಂ ಸ ರಾಜಾ ಜನಮೇಜಯಃ

ಗರ್ಗನ ಶಾಪದಿಂದ ಆ ರಥವು ನಾಶವಾಯಿತು. ಯಾಕೆಂದರೆ ರಾಜನಾದ ಜನಮೇಜಯನು ಗರ್ಗನ ಬಾಲಕನನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದನು.

ಅಕ್ರೂರಂ ಹಿಂಸಯಾಮಾಸ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಮವಾಪ ಸಃ ಸ ಲೋಹಗನ್ಧೀ ರಾಜರ್ಷಿಃ ಪರಿಧಾವನ್ನಿತಸ್ತತಃ

ಅವನು ಅಕ್ರೂರನಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು. ಆ ರಾಜರ್ಷಿ ಲೋಹದ ವಾಸನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.

ಪೌರಜಾನಪದೈಸ್ತ್ಯಕ್ತೋ ನ ಲೇಭೇ ಶರ್ಮ ಕರ್ಹಿಚಿತ್ ತತಃ ಸ ದುಃಖಸಂತಪ್ತೋ ನ ಲೇಭೇ ಸಂವಿದಂ ಕ್ವಚಿತ್

ನಗರದ ಜನರೂ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರೂ ಅವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋದರು. ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಂಡಿಲ್ಲ. ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲಿದ ಅವನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಪಡಲಿಲ್ಲ.

ಜಗಾಮ ಶೌನಕಮೃಷಿಂ ಶರಣ್ಯಂ ವ್ಯಥಿತಸ್ತದಾ ಇನ್ದ್ರೇತಿರ್ ನಾಮ ವಿಖ್ಯಾತೋ ಯೋ ಽಸೌ ಮುನಿರುದಾರಧೀಃ

ಆಗ ಆತನು ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ಶರಣಿಗಾಗಿ ಶೌಣಕ ಋಷಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಹೋದನು. ಆ ಮಹಾತ್ಮನು 'ಇಂದ್ರೇತಿ' ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಉದಾರ ಮನಸ್ಸಿನ ಋಷಿಯಾಗಿದ್ದನು.

ಯಾಜಯಾಮಾಸ ಚೇನ್ದ್ರೇತಿಸ್ ತಂ ನೃಪಂ ಜನಮೇಜಯಮ್ ಅಶ್ವಮೇಧೇನ ರಾಜಾನಂ ಪಾವನಾರ್ಥಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ

ಇಂದ್ರೇತಿ ಮಹರ್ಷಿಯವರು ರಾಜನಾದ ಜನಮೇಜಯನಿಗೆ ಪಾವನಕ್ಕಾಗಿ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿಸಿದರು.

ಸ ಲೋಹಗನ್ಧಾನ್ನಿರ್ಮುಕ್ತ ಏನಸಾ ಚ ಮಹಾಯಶಾಃ ಯಜ್ಞಸ್ಯಾವಭೃಥೇ ಮಧ್ಯೇ ಯಾತೋ ದಿವ್ಯೋ ರಥಃ ಶುಭಃ

ಆ ಮಹಾಪ್ರತಾಪಿ ರಾಜನು ಲೋಹದ ವಾಸನೆಯಿಂದಲೂ ಪಾಪದಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಯಜ್ಞದ ಅವಭೃಥ ಸ್ನಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯವಾದ ಸುಂದರ ರಥವನ್ನು ಏರಿದನು.

ತಸ್ಮಾದ್ವಂಶಾತ್ಪರಿಭ್ರಷ್ಟೋ ವಸೋಶ್ಚೇದಿಪತೇಃ ಪುನಃ ದತ್ತಃ ಶಕ್ರೇಣ ತುಷ್ಟೇನ ಲೇಭೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಬೃಹದ್ರಥಃ

ಆ ವಂಶದಿಂದ ಚೇದಿ ದೇಶದ ರಾಜನಾದ ವಸುನು ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟನು. ಆದರೆ ಇಂದ್ರನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಕೊಟ್ಟಾಗ ಬೃಹದ್ರಥನು ಆ ವಂಶವನ್ನು ಪಡೆದನು.

ತತೋ ಹತ್ವಾ ಜರಾಸಂಧಂ ಭೀಮಸ್ತಂ ರಥಮುತ್ತಮಮ್ ಪ್ರದದೌ ವಾಸುದೇವಾಯ ಪ್ರೀತ್ಯಾ ಕೌರವನನ್ದನಃ

ನಂತರ ಭೀಮನು ಜರಾಸಂಧನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಆ ಉತ್ತಮ ರಥವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು, ಕೌರವರ ಸಂತೋಷಕರನೆ.

ಅಭ್ಯಷಿಞ್ಚತ್ಪುರುಂ ಪುತ್ರಂ ಯಯಾತಿರ್ನಾಹುಷಃ ಪ್ರಭುಃ ಕೃತೋಪಕಾರಸ್ತೇನೈವ ಪುರುಣಾ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಾಃ

ನಾಹುಷನ ವಂಶದ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಯಯಾತಿ ತನ್ನ ಮಗನಾದ ಪುರುವನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು. ಪುರುವು ಮಾಡಿದ ಉಪಕಾರಕ್ಕೆ ಇದುವೇ ಪ್ರತಿಫಲವಾಯಿತು, ಮಹಾಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ.

ಅಭಿಷೇಕ್ತುಕಾಮಂ ಚ ನೃಪಂ ಪುರುಂ ಪುತ್ರಂ ಕನೀಯಸಮ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪ್ರಮುಖಾ ವರ್ಣಾ ಇದಂ ವಚನಮಬ್ರುವನ್

ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕ ಮಗನಾದ ಪುರುವನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದಾಗ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೊಂದಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

ಕಥಂ ಶುಕ್ರಸ್ಯ ನಪ್ತಾರಂ ದೇವಯಾನ್ಯಾಃ ಸುತಂ ಪ್ರಭೋ ಜ್ಯೇಷ್ಠಂ ಯದುಮತಿಕ್ರಮ್ಯ ಕನೀಯಾನ್ರಾಜ್ಯಮರ್ಹತಿ

ಪ್ರಭುವೇ, ಶುಕ್ರನ ಮೊಮ್ಮಗನೂ ದೇವಯಾನಿಯ ಮಗನೂ ಆದ ಚಿಕ್ಕವನು ಹೇಗೆ ಹಿರಿಯನಾದ ಯದುನನ್ನು ಮೀರಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು?

ಏತೇ ಸಂಬೋಧಯಾಮಸ್ತ್ವಾಂ ಧರ್ಮಂ ಚ ಅನುಪಾಲಯ

ನಾವು ನಿನಗೆ ಹೀಗೆ ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತೇವೆ; ನೀನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸು.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪ್ರಮುಖಾ ವರ್ಣಾಃ ಸರ್ವೇ ಶೃಣ್ವನ್ತು ಮೇ ವಚಃ ಜ್ಯೇಷ್ಠಂ ಪ್ರತಿ ಯಥಾ ರಾಜ್ಯಂ ನ ದೇಯಂ ಮೇ ಕಥಞ್ಚನ

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಲಿ: ನನ್ನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಹಿರಿಯನಿಗೆ ಕೊಡಬಾರದು.

ಮಮ ಜ್ಯೇಷ್ಠೇನ ಯದುನಾ ನಿಯೋಗೋ ನಾನುಪಾಲಿತಃ ಪ್ರತಿಕೂಲಮತಿಶ್ಚೈವ ನ ಸ ಪುತ್ರಃ ಸತಾಂ ಮತಃ

ನನ್ನ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾದ ಯದುನು ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಿಲ್ಲ; ಅವನ ಮನಸ್ಸು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಅವನು ಸದ್ಗುಣಿಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಗನಲ್ಲ.

ಮಾತಾಪಿತ್ರೋರ್ವಚನಕೃತ್ ಸದ್ಭಿಃ ಪುತ್ರಃ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ ಸ ಪುತ್ರಃ ಪುತ್ರವದ್ ಯಸ್ ತು ವರ್ತತೇ ಮಾತೃಪಿತೃಷು

ತಾಯಿಯೂ ತಂದೆಯೂ ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಮಗನನ್ನು ಸಜ್ಜನರು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ತಾಯಿಗೆ ತಂದೆಗೆ ಮಗನಂತೆ ವರ್ತಿಸುವವನೇ ನಿಜವಾದ ಮಗನು.

ಯದುನಾಹಮವಜ್ಞಾತಸ್ ತಥಾ ತುರ್ವಸುನಾಪಿ ಚ ದ್ರುಹ್ಯೇನ ಚಾನುನಾ ಚೈವ ಮಯ್ಯವಜ್ಞಾ ಕೃತಾ ಭೃಶಮ್

ಯದು ಕೂಡ ನನ್ನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದನು; ಅದೇ ರೀತಿ ತುರ್ವಸು, ದುರ್ಹ್ಯು, ಅನು ಕೂಡ ನನ್ನನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರು.

ಪುರುಣಾ ಚ ಕೃತಂ ವಾಕ್ಯಂ ಮಾನಿತಶ್ ಚ ವಿಶೇಷತಃ ಕನೀಯಾನ್ಮಮ ದಾಯಾದೋ ಜರಾ ಯೇನ ಧೃತಾ ಮಮ

ಆದರೆ ಪುರುವು ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದನು. ಅವನು ಚಿಕ್ಕವನಾದರೂ ನನ್ನ ವಾರಸುದಾರನು, ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ಅವನು ತಾಳಿದನು.

ಶುಕ್ರೇಣ ಮೇ ಸಮಾದಿಷ್ಟಾ ದೇವಯಾನ್ಯಾಃ ಕೃತೇ ಜರಾ ಪ್ರಾರ್ಥಿತೇನ ಪುನಸ್ತೇನ ಜರಾ ಸಂಚಾರಿಣೀ ಕೃತಾ

ಶುಕ್ರನು ನನಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು; ದೇವಯಾನಿಯಿಗಾಗಿ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು. ಮತ್ತೆ ಅವನಿಂದಲೇ ಆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ಬೇರೆವರಿಗೆ ಹಂಚಲಾಯಿತು.

ಶುಕ್ರೇಣ ಚ ವರೋ ದತ್ತಃ ಕಾವ್ಯೇನೋಶನಸಾ ಸ್ವಯಮ್ ಪುತ್ರೋ ಯಸ್ತ್ವನುವರ್ತೇತ ಸ ತೇ ರಾಜ್ಯಧರಸ್ತ್ವಿತಿ

ಶುಕ್ರನು ತನ್ನ ಮಗ ಕಾವ್ಯ ಉಶನಸ್‌ಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ನೀಡಿದನು: 'ನಿನ್ನ ಮಗನು ನಿನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ನಡೆದುದಾದರೆ ಅವನೇ ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುವನು' ಎಂದು.

ಭವನ್ತೋ ಽಪ್ಯನುಜಾನನ್ತು ಪೂರೂ ರಾಜ್ಯೇ ಽಭಿಷಿಚ್ಯತೇ ಯಃ ಪುತ್ರೋ ಗುಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಮಾತಾಪಿತ್ರೋರ್ಹಿತಃ ಸದಾ

ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಸಹ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು: ಯಾವ ಮಗನು ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಯಾವಾಗಲೂ ತಾಯಿಯೂ ತಂದೆಯೂ ಹಿತವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನನ್ನೇ ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಬೇಕು.