ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಛಾಯಾಶಾಪಾತ್ ಪದಂ ಚೈಕಂ ಯಮಸ್ಯ ಕ್ಲಿನ್ನಮುತ್ತಮಮ್ ಪೂಯಶೋಣಿತಸಮ್ಪೂರ್ಣಂ ಕೃಮೀಣಾಂ ನಿಚಯಾನ್ವಿತಮ್

ಛಾಯೆಯ ಶಾಪದಿಂದ ಯಮನ ಒಂದು ಕಾಲು ತುಂಬಾ ಪೀಡಿತವಾಗಿತು—ಅದು ಪೂಕೂ ರಕ್ತದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಹುಳಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.

ಸೋ ಽಪಿ ಗೋಕರ್ಣಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ಫಲಕೇನಾನಿಲಾಶನಃ ಆರಾಧಯನ್ಮಹಾದೇವಂ ಯಾವದ್ವರ್ಷಾಯುತಾಯುತಮ್

ಅವನೂ ಗೋಕರ್ಣಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನದೆ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸಿ, ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದನು.

ಭವಪ್ರಸಾದಾದ್ ಆಗತ್ಯ ಲೋಕಪಾಲತ್ವಮುತ್ತಮಮ್ ಪಿತೄಣಾಮಾಧಿಪತ್ಯಂ ತು ಶಾಪಮೋಕ್ಷಂ ತಥೈವ ಚ

ಭವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅವನು ಲೋಕಪಾಲನಾದ ಮಹತ್ತರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು, ಪಿತೃಗಳ ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನೂ, ಶಾಪ ವಿಮೋಚನವನ್ನೂ ಪಡೆದನು.

ಲಬ್ಧವಾನ್ದೇವದೇವಸ್ಯ ಪ್ರಭಾವಾಚ್ಛೂಲಪಾಣಿನಃ ಅಸಹನ್ತೀ ಪುರಾ ಭಾನೋಸ್ ತೇಜೋಮಯಮ್ ಅನಿನ್ದಿತಾ

ಶೂಲಧಾರಿಯಾದ ದೇವದೇವನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನು ಇದನ್ನು ಪಡೆದನು. ಹಿಂದೆ, ಭಾನುಪತ್ನಿ ಅವನ ತೀವ್ರ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಇದ್ದಳು.

ರೂಪಂ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರೀ ಸ್ವದೇಹಾತ್ತು ಛಾಯಾಖ್ಯಾಂ ಸಾ ತ್ವಕಲ್ಪಯತ್ ವಡವಾರೂಪಮಾಸ್ಥಾಯ ತಪಸ್ತೇಪೇ ತು ಸುವ್ರತಾ

ಆದರಿಂದ ತ್ವಷ್ಟೃಪುತ್ರಿ ತನ್ನದೇ ದೇಹದಿಂದ ಛಾಯೆ ಎಂಬವಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದಳು. ಕುದುರೆ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಆ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು.

ಕಾಲಾತ್ಪ್ರಯತ್ನತೋ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಛಾಯಾಂ ಛಾಯಾಪತಿಃ ಪ್ರಭುಃ ವಡವಾಮಗಮತ್ಸಂಜ್ಞಾಮ್ ಅಶ್ವರೂಪೇಣ ಭಾಸ್ಕರಃ

ಕಾಲ ಮತ್ತು ಶ್ರಮದಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ಸೂರ್ಯನಾದ ಛಾಯಾಪತಿ, ಅಶ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ವಡವೆಯಾದ ಛಾಯೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹತ್ತಿದರು.

ವಡವಾ ಚ ತದಾ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರೀ ಸಂಜ್ಞಾ ತಸ್ಮಾದ್ದಿವಾಕರಾತ್ ಸುಷುವೇ ಚಾಶ್ವಿನೌ ದೇವೌ ದೇವಾನಾಂ ತು ಭಿಷಗ್ವರೌ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತ್ವಷ್ಟೃ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿರುವ ವಡವೆಗೆ, ಸೂರ್ಯನಿಂದ ದೇವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಅಶ್ವಿನೀದೇವರುಗಳು ಜನಿಸಿದರು.

ಲಿಖಿತೋ ಭಾಸ್ಕರಃ ಪಶ್ಚಾತ್ ಸಂಜ್ಞಾಪಿತ್ರಾ ಮಹಾತ್ಮನಾ ವಿಷ್ಣೋಶ್ಚಕ್ರಂ ತು ಯದ್ಘೋರಂ ಮಣ್ಡಲಾದ್ಭಾಸ್ಕರಸ್ಯ ತು

ನಂತರ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಸಂಜ್ಞೆಯ ತಂದೆಯು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಗುರುತುಹಾಕಿದನು. ಆ ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದಿಂದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಯಾನಕ ಚಕ್ರವು ಉಂಟಾಯಿತು.

ನಿರ್ಮಮೇ ಭಗವಾಂಸ್ತ್ವಷ್ಟಾ ಪ್ರಧಾನಂ ದಿವ್ಯಮಾಯುಧಮ್ ರುದ್ರಪ್ರಸಾದಾಚ್ಚ ಶುಭಂ ಸುದರ್ಶನಮಿತಿ ಸ್ಮೃತಮ್

ಭಗವಂತನಾದ ತ್ವಷ್ಟೃನು ರುದ್ರನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಶುಭಕರವಾದ ಸುದರ್ಶನ ಎಂಬ ದೈವಿಕ ಆಯುಧವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

ಲಬ್ಧವಾನ್ ಭಗವಾಂಶ್ಚಕ್ರಂ ಕೃಷ್ಣಃ ಕಾಲಾಗ್ನಿಸನ್ನಿಭಮ್ ಮನೋಸ್ತು ಪ್ರಥಮಸ್ಯಾಸನ್ ನವ ಪುತ್ರಾಸ್ತು ತತ್ಸಮಾಃ

ಭಗವಂತನಾದ ಕೃಷ್ಣನು ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಚಕ್ರವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಮೊದಲ ಮಾನುವಿನ ಒಂಬತ್ತು ಪುತ್ರರು ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದರು.

ಇಕ್ಷ್ವಾಕುರ್ ನಭಗಶ್ ಚೈವ ಧೃಷ್ಣುಃ ಶರ್ಯಾತಿರೇವ ಚ ನರಿಷ್ಯನ್ತಶ್ ಚ ವೈ ಧೀಮಾನ್ ನಾಭಾಗೋ ಽರಿಷ್ಟ ಏವ ಚ

ಇಕ್ಷ್ವಾಕು, ನಭಗ, ಧೃಷ್ಣು, ಶರ್ಯಾತಿ, ಧೀಮಂತನಾದ ನರಿಷ್ಯಂತ, ನಾಭಾಗ, ಅರಿಷ್ಟ,

ಕರೂಷಶ್ ಚ ಪೃಷಧ್ರಶ್ ಚ ನವೈತೇ ಮಾನವಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ಇಲಾ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ವರಿಷ್ಠಾ ಚ ಪುಂಸ್ತ್ವಂ ಪ್ರಾಪ ಚ ಯಾ ಪುರಾ

ಕರೂಷ ಮತ್ತು ಪೃಷಧ್ರ—ಈ ಒಂಬತ್ತು ಮಂದಿ ಮಾನವನ ಪುತ್ರರೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರೂ ಶ್ರೇಷ್ಠಳೂ ಆಗಿದ್ದ ಇಳಾ ಹಿಂದೆ ಪುರುಷತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಳು.

ಸುದ್ಯುಮ್ನ ಇತಿ ವಿಖ್ಯಾತಾ ಪುಂಸ್ತ್ವಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ತ್ವಿಲಾ ಪುರಾ ಮಿತ್ರಾವರುಣಯೋಸ್ತ್ವತ್ರ ಪ್ರಸಾದಾನ್ಮುನಿಪುಙ್ಗವಾಃ

ಅವಳು ಸುದ್ಯುಮ್ನ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದಳು; ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವರಣರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಪುರುಷತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಳು, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೆ.

ಪುನಃ ಶರವಣಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಸ್ತ್ರೀತ್ವಂ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಭವಾಜ್ಞಯಾ ಸುದ್ಯುಮ್ನೋ ಮಾನವಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸೋಮವಂಶಪ್ರವೃದ್ಧಯೇ

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಶರವಣವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ, ಸುದ್ಯುಮ್ನನಾದ ಮಾನವನ ಪುತ್ರನು, ಶಿವನ ಆದೇಶದಿಂದ, ಚಂದ್ರವಂಶದ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹೆಂಗಸಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟನು.

ಇಕ್ಷ್ವಾಕೋರಶ್ವಮೇಧೇನ ಇಲಾ ಕಿಂಪುರುಷೋ ಽಭವತ್ ಇಲಾ ಕಿಂಪುರುಷತ್ವೇ ಚ ಸುದ್ಯುಮ್ನ ಇತಿ ಚೋಚ್ಯತೇ

ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಿನ ಅಶ್ವಮೇಧಯಾಗದಿಂದ ಇಳಾ ಕಿಂಪುರುಷಳಾದಳು; ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸುದ್ಯುಮ್ನ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ.

ಮಾಸಮೇಕಂ ಪುಮಾನ್ವೀರಃ ಸ್ತ್ರೀತ್ವಂ ಮಾಸಮಭೂತ್ಪುನಃ ಇಲಾ ಬುಧಸ್ಯ ಭವನಂ ಸೋಮಪುತ್ರಸ್ಯ ಚಾಶ್ರಿತಾ

ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಪುರುಷನಾಗಿ, ಮತ್ತೊಂದು ತಿಂಗಳು ಪುನಃ ಹೆಂಗಸಾಗಿ ಇಳಾ ಬುದ್ಧನ ಮನೆಗೆ, ಚಂದ್ರನ ಪುತ್ರನ ಮನೆಗೆ ವಾಸವಿದ್ದಳು.

ಬುಧೇನಾನ್ತರಮಾಸಾದ್ಯ ಮೈಥುನಾಯ ಪ್ರವರ್ತಿತಾ ಸೋಮಪುತ್ರಾದ್ಬುಧಾಚ್ಚಾಪಿ ಐಲೋ ಜಜ್ಞೇ ಪುರೂರವಾಃ

ಬುದ್ಧನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ, ಅವಳಿಗೆ ಸಂಸರ್ಗ ಉಂಟಾಯಿತು; ಚಂದ್ರನ ಪುತ್ರನಾದ ಬುದ್ಧನಿಂದ ಐಲನು, ಅಂದರೆ ಪುರೂರವನು ಜನಿಸಿದನು.

ಸೋಮವಂಶಾಗ್ರಜೋ ಧೀಮಾನ್ ಭವಭಕ್ತಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ಇಕ್ಷ್ವಾಕೋರ್ವಂಶವಿಸ್ತಾರಂ ಪಶ್ಚಾದ್ವಕ್ಷ್ಯೇ ತಪೋಧನಾಃ

ಚಂದ್ರವಂಶದ ಹಿರಿಯನೂ, ಧೀಮಂತನೂ, ಶಿವಭಕ್ತನೂ ಆಗಿದ್ದ ಪುರೂರವನು, ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯಾದನು. ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಿನ ವಂಶವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ನಾನು ನಂತರ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ತಪಸ್ವಿಗಳೇ.

ಪುತ್ರತ್ರಯಮಭೂತ್ತಸ್ಯ ಸುದ್ಯುಮ್ನಸ್ಯ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ ಉತ್ಕಲಶ್ ಚ ಗಯಶ್ಚೈವ ವಿನತಾಶ್ವಸ್ತಥೈವ ಚ

ಆ ಸುದ್ಯುಮ್ನನಿಗೆ ಮೂವರು ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ: ಉತ್ತಕಲ, ಗಯ ಮತ್ತು ವಿನತಾಶ್ವ.

ಉತ್ಕಲಸ್ಯೋತ್ಕಲಂ ರಾಷ್ಟ್ರಂ ವಿನತಾಶ್ವಸ್ಯ ಪಶ್ಚಿಮಮ್ ಗಯಾ ಗಯಸ್ಯ ಚಾಖ್ಯಾತಾ ಪುರೀ ಪರಮಶೋಭನಾ

ಉತ್ತಕಲನ ರಾಜ್ಯವು ಉತ್ತಕಲವೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ವಿನತಾಶ್ವನದು ಪಶ್ಚಿಮದ ದೇಶ; ಗಯನದು ಗಯ ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ನಗರ.

ಸುರಾಣಾಂ ಸಂಸ್ಥಿತಿರ್ಯಸ್ಯಾಂ ಪಿತೄಣಾಂ ಚ ಸದಾ ಸ್ಥಿತಿಃ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಜ್ಯೇಷ್ಠದಾಯಾದೋ ಮಧ್ಯದೇಶಮ್ ಅವಾಪ್ತವಾನ್

ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಸಭೆಯೂ, ಪಿತೃಗಳ ಶಾಶ್ವತ ವಾಸವೂ ಇದೆ. ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಿನ ಹಿರಿಯ ಪುತ್ರನು ಮಧ್ಯದೇಶವನ್ನು ಪಡೆದನು.

ಕನ್ಯಾಭಾವಾಚ್ಚ ಸುದ್ಯುಮ್ನೋ ನೈವ ಭಾಗಮವಾಪ್ತವಾನ್ ವಸಿಷ್ಠವಚನಾತ್ ತ್ವಾಸೀತ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನೇ ಮಹಾದ್ಯುತಿಃ

ಸುದ್ಯುಮ್ನನಿಗೆ ಮಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅವನು ಭಾಗವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ವಸಿಷ್ಠನ ಮಾತಿನಂತೆ ಮಹಾತ್ಮನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ವಾಸವನು ಮಾಡಿದನು.

ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಧರ್ಮರಾಜಸ್ಯ ಸುದ್ಯುಮ್ನಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ತತ್ಪುರೂರವಸೇ ಪ್ರಾದಾದ್ ರಾಜ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಮಹಾಯಶಾಃ

ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾದ ಸುದ್ಯುಮ್ನನ ರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಪುರೂರವನಿಗೆ ಅದನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಅವನು ಮಹಾ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದನು.

ಮಾನವೇಯೋ ಮಹಾಭಾಗಃ ಸ್ತ್ರೀಪುಂಸೋರ್ಲಕ್ಷಣಾನ್ವಿತಃ ಇಕ್ಷ್ವಾಕೋರಭವದ್ವೀರೋ ವಿಕುಕ್ಷಿರ್ಧರ್ಮವಿತ್ತಮಃ

ಮಹಾಭಾಗನಾದ ಮಾನವೇಯನು, ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಗಂಡು ಎರಡರ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಹೊಂದಿದ್ದವನಾಗಿದ್ದನು. ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಿಗೆ ವೀರನೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದವನೂ ಆದ ವಿಕುಕ್ಷಿ ಎಂಬ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಜ್ಯೇಷ್ಠಃ ಪುತ್ರಶತಸ್ಯಾಸೀದ್ ದಶ ಪಞ್ಚ ಚ ತತ್ಸುತಾಃ ಅಭೂಜ್ಜ್ಯೇಷ್ಠಃ ಕಕುತ್ಸ್ಥಶ್ ಚ ಕಕುತ್ಸ್ಥಾತ್ತು ಸುಯೋಧನಃ

ಅವನಿಗೆ ನೂರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹದಿನೈದು ಮತ್ತು ಹತ್ತು. ಅವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನಾದವನು ಕಕುತ್ಸ್ಥನು, ಕಕುತ್ಸ್ಥನಿಂದ ಸುಯೋಧನನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ತತಃ ಪೃಥುರ್ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾ ವಿಶ್ವಕಃ ಪಾರ್ಥಿವಸ್ ತಥಾ ವಿಶ್ವಕಸ್ಯಾರ್ದ್ರಕೋ ಧೀಮಾನ್ ಯುವನಾಶ್ವಸ್ತು ತತ್ಸುತಃ

ಆಮೇಲೆ ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪೃಥು ಮತ್ತು ರಾಜನಾದ ವಿಶ್ವಕನು ಬಂದರು. ವಿಶ್ವಕನಿಗೆ ಧೀರನಾದ ಆರ್ದ್ರಕನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಆರ್ದ್ರಕನ ಮಗನು ಯುವನಾಶ್ವನು.

ಶಾಬಸ್ತಿಶ್ ಚ ಮಹಾತೇಜಾ ವಂಶಕಸ್ತು ತತೋ ಽಭವತ್ ನಿರ್ಮಿತಾ ಯೇನ ಶಾಬಸ್ತೀ ಗೌಡದೇಶೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ

ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಶಾಬಸ್ತಿಯು ನಂತರ ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅವನ ನಂತರ ವಂಶಕನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವನಿಂದ ಶಾಬಸ್ತಿಯರು ಗೌಡದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತರಾದರು, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ.

ವಂಶಾಚ್ಚ ಬೃಹದಶ್ವೋ ಽಭೂತ್ ಕುವಲಾಶ್ವಸ್ತು ತತ್ಸುತಃ ಧುನ್ಧುಮಾರತ್ವಮಾಪನ್ನೋ ಧುನ್ಧುಂ ಹತ್ವಾ ಮಹಾಬಲಮ್

ವಂಶನಿಂದ ಬೃಹದಶ್ವನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅವನ ಮಗನು ಕುವಲಾಶ್ವನು. ಅವನು ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಧುಂಧುವನ್ನು ಕೊಂದು ಧುಂಧುಮಾರ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದನು.

ಧುನ್ಧುಮಾರಸ್ಯ ತನಯಾಸ್ ತ್ರಯಸ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಿಶ್ರುತಾಃ ದೃಢಾಶ್ವಶ್ಚೈವ ಚಣ್ಡಾಶ್ವಃ ಕಪಿಲಾಶ್ವಶ್ ಚ ತೇ ಸ್ಮೃತಾಃ

ಧುಂಧುಮಾರನಿಗೆ ಮೂರು ಮಂದಿ ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು, ಅವರು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು ದೃಢಾಶ್ವ, ಚಂಡಾಶ್ವ ಮತ್ತು ಕಪಿಲಾಶ್ವ.