ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಯಶಸಸ್ತಪಸಶ್ಚೈವ ಕ್ರೋಧೋ ನಾಶಕರಃ ಸ್ಮೃತಃ ಅಲಂ ಹಿ ರಾಕ್ಷಸೈರ್ ದಗ್ಧೈರ್ ದೀನೈರ್ ಅನಪರಾಧಿಭಿಃ

ಕೋಪವು ಯಶಸ್ಸನ್ನೂ ತಪಸ್ಸನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ತಪ್ಪು ಮಾಡದ, ದುಃಖಪಡುವ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸುಡುವುದು ಸಾಕು.

ಸತ್ರಂ ತೇ ವಿರಮತ್ವೇತತ್ ಕ್ಷಮಾಸಾರಾ ಹಿ ಸಾಧವಃ ಏವಂ ವಸಿಷ್ಠವಾಕ್ಯೇನ ಶಾಕ್ತೇಯೋ ಮುನಿಪುಙ್ಗವಃ

ನಿನ್ನ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸು; ಕ್ಷಮೆ ಸಜ್ಜನರ ಸತ್ವವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ವಸಿಷ್ಠನ ಮಾತಿಗೆ ಶಾಕ್ತೇಯನು...

ಉಪಸಂಹೃತವಾನ್ ಸತ್ರಂ ಸದ್ಯಸ್ತದ್ವಾಕ್ಯಗೌರವಾತ್ ತತಃ ಪ್ರೀತಶ್ ಚ ಭಗವಾನ್ ವಸಿಷ್ಠೋ ಮುನಿಸತ್ತಮಃ

...ಅಕ್ಷಣವೇ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು. ಆಮೇಲೆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ವಸಿಷ್ಠನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು.

ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಶ್ ಚ ತದಾ ಸತ್ರಂ ಪುಲಸ್ತ್ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸುತಃ ವಸಿಷ್ಠೇನ ತು ದತ್ತಾರ್ಘ್ಯಃ ಕೃತಾಸನಪರಿಗ್ರಹಃ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರನಾದ ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಆ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ವಸಿಷ್ಠನು ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿ, ಅವನು ಆಸನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.

ಪರಾಶರಮುವಾಚೇದಂ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಸ್ಥಿತಂ ಮುನಿಃ ವೈರೇ ಮಹತಿ ಯದ್ವಾಕ್ಯಾದ್ ಗುರೋರ್ ಅದ್ಯಾಶ್ರಿತಾ ಕ್ಷಮಾ

ಮುನಿಯು ಪರಾಶರನಿಗೆ, ಅವನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದಾಗ, ಹೇಳಿದನು: 'ಗುರುವಿನ ಮಾತಿನಿಂದ, ದೊಡ್ಡ ವೈರದ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಇಂದು ನೀನು ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದೀಯೆ.'

ತ್ವಯಾ ತಸ್ಮಾತ್ಸಮಸ್ತಾನಿ ಭವಾಞ್ಛಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ವೇತ್ಸ್ಯತಿ ಸಂತತೇರ್ಮಮ ನ ಛೇದಃ ಕ್ರುದ್ಧೇನಾಪಿ ಯತಃ ಕೃತಃ

ಆದುದರಿಂದ, ನೀನು ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುವೆ. ನನ್ನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಯವಾಗದು, ಏಕೆಂದರೆ ಕೋಪದಿಂದಲೂ ಅದು ಮುಗಿಯಲಿಲ್ಲ.

ತ್ವಯಾ ತಸ್ಮಾನ್ಮಹಾಭಾಗ ದದಾಮ್ಯನ್ಯಂ ಮಹಾವರಮ್ ಪುರಾಣಸಂಹಿತಾಕರ್ತಾ ಭವಾನ್ವತ್ಸ ಭವಿಷ್ಯತಿ

ಆದುದರಿಂದ, ಮಹಾಭಾಗನೆ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹಾವರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ: ಮಗನೇ, ನೀನು ಪುರಾಣಸಂಹಿತೆಯ ರಚಯಿತಾವಾಗುವೆ.

ದೇವತಾಪರಮಾರ್ಥಂ ಚ ಯಥಾವದ್ವೇತ್ಸ್ಯತೇ ಭವಾನ್ ಪ್ರವೃತ್ತೌ ವಾ ನಿವೃತ್ತೌ ವಾ ಕರ್ಮಣಸ್ ತೇ ಽಮಲಾ ಮತಿಃ

ನೀನು ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ದೂರವಿದ್ದರೂ, ದೇವತೆಗಳ ಪರಮ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಕರ್ಮದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಮತ್ಪ್ರಸಾದಾದಸಂದಿಗ್ಧಾ ತವ ವತ್ಸ ಭವಿಷ್ಯತಿ ತತಶ್ ಚ ಪ್ರಾಹ ಭಗವಾನ್ ವಸಿಷ್ಠೋ ವದತಾಂ ವರಃ

ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಮಗನೇ, ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯ ಉಳಿಯದು. ಆ ಬಳಿಕ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭಗವಾನ್ ವಸಿಷ್ಠನು ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಪುಲಸ್ತ್ಯೇನ ಯದುಕ್ತಂ ತೇ ಸರ್ವಮೇತದ್ಭವಿಷ್ಯತಿ ಅಥ ತಸ್ಯ ಪುಲಸ್ತ್ಯಸ್ಯ ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯ ಚ ಧೀಮತಃ

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲವೂ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆ ಪುಲಸ್ತ್ಯ ಮತ್ತು ಧೀರನಾದ ವಸಿಷ್ಠರ ನಡುವೆ—

ಪ್ರಸಾದಾದ್ವೈಷ್ಣವಂ ಚಕ್ರೇ ಪುರಾಣಂ ವೈ ಪರಾಶರಃ ಷಟ್ಪ್ರಕಾರಂ ಸಮಸ್ತಾರ್ಥಸಾಧಕಂ ಜ್ಞಾನಸಂಚಯಮ್

ಅವರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಪರಾಶರನು ವೈಷ್ಣವ ಪುರಾಣವನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. ಅದು ಆರು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಷಟ್ಸಾಹಸ್ರಮಿತಂ ಸರ್ವಂ ವೇದಾರ್ಥೇನ ಚ ಸಂಯುತಮ್ ಚತುರ್ಥಂ ಹಿ ಪುರಾಣಾನಾಂ ಸಂಹಿತಾಸು ಸುಶೋಭನಮ್

ಅದು ಆರು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ವೇದಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯದು, ಸಂಹಿತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಏಷ ವಃ ಕಥಿತಃ ಸರ್ವೋ ವಾಸಿಷ್ಠಾನಾಂ ಸಮಾಸತಃ ಪ್ರಭವಃ ಶಕ್ತಿಸೂನೋಶ್ ಚ ಪ್ರಭಾವೋ ಮುನಿಪುಙ್ಗವಾಃ

ಈ ರೀತಿ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ವಸಿಷ್ಠರ ಮೂಲಗಳನ್ನೂ ಶಕ್ತಿಪುತ್ರನ ಮಹಿಮೆಗೂ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೆ.

ಆದಿತ್ಯವಂಶಂ ಸೋಮಸ್ಯ ವಂಶಂ ವಂಶವಿದಾಂ ವರ ವಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ ಚಾಸ್ಮಾಕಂ ಸಂಕ್ಷೇಪಾದ್ ರೋಮಹರ್ಷಣ

ರೋಮಹರ್ಷಣ, ವಂಶಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವರಲ್ಲಿ ನೀನು ಶ್ರೇಷ್ಠನು. ಈಗ ನಮ್ಮಿಗೆ ಸೂರ್ಯವಂಶ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರವಂಶದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳು.

ಅದಿತಿಃ ಸುಷುವೇ ಪುತ್ರಮ್ ಆದಿತ್ಯಂ ಕಶ್ಯಪಾದ್ದ್ವಿಜಾಃ ತಸ್ಯಾದಿತ್ಯಸ್ಯ ಚೈವಾಸೀದ್ ಭಾರ್ಯಾ ತ್ರಯಮ್ ಅಥಾಪರಮ್

ಅದಿತಿ ಕಶ್ಯಪನಿಂದ ಆದಿತ್ಯನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು, ದ್ವಿಜರೆ. ಆ ಆದಿತ್ಯನಿಗೆ ಮೂರು ಹೆಂಡತಿಗಳು ಇದ್ದರು, ನಂತರ ಇನ್ನೊಬ್ಬಳೂ ಬಂದಳು.

ಸಂಜ್ಞಾ ರಾಜ್ಞೀ ಪ್ರಭಾ ಛಾಯಾ ಪುತ್ರಾಂಸ್ತಾಸಾಂ ವದಾಮಿ ವಃ ಸಂಜ್ಞಾ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರೀ ಚ ಸುಷುವೇ ಸೂರ್ಯಾನ್ಮನುಮನುತ್ತಮಮ್

ಸಂಜ್ಞಾ, ರಾಜ್ಞೀ, ಪ್ರಭಾ ಮತ್ತು ಛಾಯಾ—ಇವು ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು. ಅವರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ತ್ವಷ್ಟೃಪುತ್ರಿಯಾದ ಸಂಜ್ಞಾ, ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮನಾದ ಮನುವನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ಯಮಂ ಚ ಯಮುನಾಂ ಚೈವ ರಾಜ್ಞೀ ರೇವತಮೇವ ಚ ಪ್ರಭಾ ಪ್ರಭಾತಮ್ ಆದಿತ್ಯಾಚ್ ಛಾಯಾಂ ಸಂಜ್ಞಾಪ್ಯಕಲ್ಪಯತ್

ಅವಳು ಯಮನನ್ನೂ, ಯಮುನೆಯನ್ನೂ, ರಾಜ್ಞೀ ರೇವತಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಹೆತ್ತಳು. ಪ್ರಭಾ ಆದಿತ್ಯನಿಂದ ಪ್ರಭಾತನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಸಂಜ್ಞಾ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಛಾಯೆಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿದಳು.

ಛಾಯಾ ಚ ತಸ್ಮಾತ್ಸುಷುವೇ ಸಾವರ್ಣಿಂ ಭಾಸ್ಕರಾದ್ದ್ವಿಜಾಃ ತತಃ ಶನಿಂ ಚ ತಪತೀಂ ವಿಷ್ಟಿಂ ಚೈವ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್

ಛಾಯಾ ಭಾಸ್ಕರನಿಂದ ಸಾವರ್ಣಿಯನ್ನು ಹೆತ್ತಳು, ದ್ವಿಜರೆ. ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶನಿಯನ್ನು, ತಪತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಠಿಯನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ಛಾಯಾ ಸ್ವಪುತ್ರಾಭ್ಯಧಿಕಂ ಸ್ನೇಹಂ ಚಕ್ರೇ ಮನೌ ತದಾ ಪೂರ್ವೋ ಮನುರ್ನ ಚಕ್ಷಾಮ ಯಮಸ್ತು ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಛಿತಃ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಛಾಯಾ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮನುವಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದಳು. ಮೊದಲ ಮನುವಿಗೆ ಅದು ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಯಮನು ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದನು.

ಸಂತಾಡಯಾಮಾಸ ರುಷಾ ಪಾದಮುದ್ಯಮ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಮ್ ಯಮೇನ ತಾಡಿತಾ ಸಾ ತು ಛಾಯಾ ವೈ ದುಃಖಿತಾಭವತ್

ಯಮನು ಕೋಪದಿಂದ ತನ್ನ ಬಲಗಾಲನ್ನು ಎತ್ತಿ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಹೊಡೆದನು. ಯಮನಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಛಾಯಾ ದುಃಖಿತಳಾದಳು.

ಛಾಯಾಶಾಪಾತ್ ಪದಂ ಚೈಕಂ ಯಮಸ್ಯ ಕ್ಲಿನ್ನಮುತ್ತಮಮ್ ಪೂಯಶೋಣಿತಸಮ್ಪೂರ್ಣಂ ಕೃಮೀಣಾಂ ನಿಚಯಾನ್ವಿತಮ್

ಛಾಯೆಯ ಶಾಪದಿಂದ ಯಮನ ಒಂದು ಕಾಲು ತುಂಬಾ ಪೀಡಿತವಾಗಿತು—ಅದು ಪೂಕೂ ರಕ್ತದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಹುಳಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.

ಸೋ ಽಪಿ ಗೋಕರ್ಣಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ಫಲಕೇನಾನಿಲಾಶನಃ ಆರಾಧಯನ್ಮಹಾದೇವಂ ಯಾವದ್ವರ್ಷಾಯುತಾಯುತಮ್

ಅವನೂ ಗೋಕರ್ಣಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನದೆ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸಿ, ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದನು.

ಭವಪ್ರಸಾದಾದ್ ಆಗತ್ಯ ಲೋಕಪಾಲತ್ವಮುತ್ತಮಮ್ ಪಿತೄಣಾಮಾಧಿಪತ್ಯಂ ತು ಶಾಪಮೋಕ್ಷಂ ತಥೈವ ಚ

ಭವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅವನು ಲೋಕಪಾಲನಾದ ಮಹತ್ತರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು, ಪಿತೃಗಳ ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನೂ, ಶಾಪ ವಿಮೋಚನವನ್ನೂ ಪಡೆದನು.

ಲಬ್ಧವಾನ್ದೇವದೇವಸ್ಯ ಪ್ರಭಾವಾಚ್ಛೂಲಪಾಣಿನಃ ಅಸಹನ್ತೀ ಪುರಾ ಭಾನೋಸ್ ತೇಜೋಮಯಮ್ ಅನಿನ್ದಿತಾ

ಶೂಲಧಾರಿಯಾದ ದೇವದೇವನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನು ಇದನ್ನು ಪಡೆದನು. ಹಿಂದೆ, ಭಾನುಪತ್ನಿ ಅವನ ತೀವ್ರ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಇದ್ದಳು.

ರೂಪಂ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರೀ ಸ್ವದೇಹಾತ್ತು ಛಾಯಾಖ್ಯಾಂ ಸಾ ತ್ವಕಲ್ಪಯತ್ ವಡವಾರೂಪಮಾಸ್ಥಾಯ ತಪಸ್ತೇಪೇ ತು ಸುವ್ರತಾ

ಆದರಿಂದ ತ್ವಷ್ಟೃಪುತ್ರಿ ತನ್ನದೇ ದೇಹದಿಂದ ಛಾಯೆ ಎಂಬವಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದಳು. ಕುದುರೆ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಆ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು.

ಕಾಲಾತ್ಪ್ರಯತ್ನತೋ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಛಾಯಾಂ ಛಾಯಾಪತಿಃ ಪ್ರಭುಃ ವಡವಾಮಗಮತ್ಸಂಜ್ಞಾಮ್ ಅಶ್ವರೂಪೇಣ ಭಾಸ್ಕರಃ

ಕಾಲ ಮತ್ತು ಶ್ರಮದಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ಸೂರ್ಯನಾದ ಛಾಯಾಪತಿ, ಅಶ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ವಡವೆಯಾದ ಛಾಯೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹತ್ತಿದರು.

ವಡವಾ ಚ ತದಾ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರೀ ಸಂಜ್ಞಾ ತಸ್ಮಾದ್ದಿವಾಕರಾತ್ ಸುಷುವೇ ಚಾಶ್ವಿನೌ ದೇವೌ ದೇವಾನಾಂ ತು ಭಿಷಗ್ವರೌ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತ್ವಷ್ಟೃ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿರುವ ವಡವೆಗೆ, ಸೂರ್ಯನಿಂದ ದೇವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಅಶ್ವಿನೀದೇವರುಗಳು ಜನಿಸಿದರು.

ಲಿಖಿತೋ ಭಾಸ್ಕರಃ ಪಶ್ಚಾತ್ ಸಂಜ್ಞಾಪಿತ್ರಾ ಮಹಾತ್ಮನಾ ವಿಷ್ಣೋಶ್ಚಕ್ರಂ ತು ಯದ್ಘೋರಂ ಮಣ್ಡಲಾದ್ಭಾಸ್ಕರಸ್ಯ ತು

ನಂತರ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಸಂಜ್ಞೆಯ ತಂದೆಯು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಗುರುತುಹಾಕಿದನು. ಆ ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದಿಂದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಯಾನಕ ಚಕ್ರವು ಉಂಟಾಯಿತು.

ನಿರ್ಮಮೇ ಭಗವಾಂಸ್ತ್ವಷ್ಟಾ ಪ್ರಧಾನಂ ದಿವ್ಯಮಾಯುಧಮ್ ರುದ್ರಪ್ರಸಾದಾಚ್ಚ ಶುಭಂ ಸುದರ್ಶನಮಿತಿ ಸ್ಮೃತಮ್

ಭಗವಂತನಾದ ತ್ವಷ್ಟೃನು ರುದ್ರನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಶುಭಕರವಾದ ಸುದರ್ಶನ ಎಂಬ ದೈವಿಕ ಆಯುಧವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.