ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಅದೃಶ್ಯನ್ತೀಂ ಮಹಾಭಾಗಾಂ ರಕ್ಷ ವತ್ಸ ಮಹಾಮತೇ ಅರುನ್ಧತೀಂ ಚ ಪಿತರಂ ವಸಿಷ್ಠಂ ಮಮ ಸರ್ವದಾ

ಮಹಾಮತಿಯಾದ ಮಗನೇ, ಸದಾ ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಅರುಂಧತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ತಂದೆ ವಸಿಷ್ಠರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

ಅನ್ವಯಃ ಸಕಲೋ ವತ್ಸ ಮಮ ಸಂತಾರಿತಸ್ತ್ವಯಾ ಪುತ್ರೇಣ ಲೋಕಾಞ್ಜಯತೀತ್ಯ್ ಉಕ್ತಂ ಸದ್ಭಿಃ ಸದೈವ ಹಿ

ಮಗನೇ, ನನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ನೀನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೀಯೆ. ಸದಾ ಸಜ್ಜನರು, ಲೋಕಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವವನು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ಮೂಲಕ ಜಯಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಈಪ್ಸಿತಂ ವರಯೇಶಾನಂ ಜಗತಾಂ ಪ್ರಭವಂ ಪ್ರಭುಮ್ ಗಮಿಷ್ಯಾಮ್ಯಭಿವನ್ದ್ಯೇಶಂ ಭ್ರಾತೃಭಿಃ ಸಹ ಶಙ್ಕರಮ್

ನಾನು ಲೋಕಗಳ ಮೂಲವಾದ ಪ್ರಭುವನ್ನು, ನನ್ನ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಪೂಜ್ಯ ಶಂಕರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.

ಏವಂ ಪುತ್ರಮುಪಾಮನ್ತ್ರ್ಯ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಚ ಮಹೇಶ್ವರಮ್ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಭಾರ್ಯಾಂ ಸದಸಿ ಜಗಾಮ ಪಿತರಂ ವಶೀ

ಹೀಗೆ ಮಗನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿ, ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಆತನು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.

ಗತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾಥ ಪಿತರಂ ತದಾಭ್ಯರ್ಚ್ಯೈವ ಶಙ್ಕರಮ್ ತುಷ್ಟಾವ ವಾಗ್ಭಿರ್ ಇಷ್ಟಾಭಿಃ ಶಾಕ್ತೇಯಃ ಶಶಿಭೂಷಣಮ್

ತಂದೆ ಹೋದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಶಾಕ್ತೇಯನು ಶಂಕರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಇಷ್ಟವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಚಂದ್ರವನ್ನು ಅಲಂಕಾರವಾಗಿಟ್ಟಿರುವ ದೇವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

ತತಸ್ತುಷ್ಟೋ ಮಹಾದೇವೋ ಮನ್ಮಥಾನ್ಧಕಮರ್ದನಃ ಅನುಗೃಹ್ಯಾಥ ಶಾಕ್ತೇಯಂ ತತ್ರೈವಾನ್ತರಧೀಯತ

ಮತ್ತೆ ಕಾಮನೂ ಅಂಧಕನೂ ನಾಶ ಮಾಡಿದ ಮಹಾದೇವನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟು, ಶಾಕ್ತೇಯನಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ನೀಡಿ, ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿದನು.

ಗತೇ ಮಹೇಶ್ವರೇ ಸಾಂಬೇ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಚ ಮಹೇಶ್ವರಮ್ ದದಾಹ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ತು ಕುಲಂ ಮನ್ತ್ರೇಣ ಮನ್ತ್ರವಿತ್

ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೋದ ಮೇಲೆ, ಶಾಂಬು ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಮಂತ್ರಜ್ಞನಾಗಿ ಮಂತ್ರದಿಂದ ರಾಕ್ಷಸರ ವಂಶವನ್ನು ಸುಟ್ಟನು.

ತದಾಹ ಪೌತ್ರಂ ಧರ್ಮಜ್ಞೋ ವಸಿಷ್ಠೋ ಮುನಿಭಿರ್ ವೃತಃ ಅಲಮ್ ಅತ್ಯನ್ತಕೋಪೇನ ತಾತ ಮನ್ಯುಮಿಮಂ ಜಹಿ

ಆಗ ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದ ವಸಿಷ್ಠನು, ಮುನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ತಾತ, ಇಷ್ಟು ಕೋಪ ಸಾಕು, ಈ ಕೋಪವನ್ನು ಬಿಡು.'

ರಾಕ್ಷಸಾ ನಾಪರಾಧ್ಯನ್ತಿ ಪಿತುಸ್ ತೇ ವಿಹಿತಂ ತಥಾ ಮೂಢಾನಾಮೇವ ಭವತಿ ಕ್ರೋಧೋ ಬುದ್ಧಿಮತಾಂ ನ ಹಿ

ರಾಕ್ಷಸರು ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿಲ್ಲ; ಇದು ನಿನ್ನ ತಂದೆಯ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಆಯಿತು. ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಪವಿಲ್ಲ, ಅದು ಮೂಢರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಹನ್ಯತೇ ತಾತ ಕಃ ಕೇನ ಯತಃ ಸ್ವಕೃತಭುಕ್ಪುಮಾನ್ ಸಂಚಿತಸ್ಯಾತಿಮಹತಾ ವತ್ಸ ಕ್ಲೇಶೇನ ಮಾನವೈಃ

ಯಾರು ಯಾರಿಂದ ಹತ್ಯೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ? ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಕರ್ಮದ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಗನೇ, ಮಾನವರು ತಮ್ಮ ಸಂಚಿತ ಕರ್ಮದಿಂದ ಬಹಳವಾಗಿ ದುಃಖಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಯಶಸಸ್ತಪಸಶ್ಚೈವ ಕ್ರೋಧೋ ನಾಶಕರಃ ಸ್ಮೃತಃ ಅಲಂ ಹಿ ರಾಕ್ಷಸೈರ್ ದಗ್ಧೈರ್ ದೀನೈರ್ ಅನಪರಾಧಿಭಿಃ

ಕೋಪವು ಯಶಸ್ಸನ್ನೂ ತಪಸ್ಸನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ತಪ್ಪು ಮಾಡದ, ದುಃಖಪಡುವ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸುಡುವುದು ಸಾಕು.

ಸತ್ರಂ ತೇ ವಿರಮತ್ವೇತತ್ ಕ್ಷಮಾಸಾರಾ ಹಿ ಸಾಧವಃ ಏವಂ ವಸಿಷ್ಠವಾಕ್ಯೇನ ಶಾಕ್ತೇಯೋ ಮುನಿಪುಙ್ಗವಃ

ನಿನ್ನ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸು; ಕ್ಷಮೆ ಸಜ್ಜನರ ಸತ್ವವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ವಸಿಷ್ಠನ ಮಾತಿಗೆ ಶಾಕ್ತೇಯನು...

ಉಪಸಂಹೃತವಾನ್ ಸತ್ರಂ ಸದ್ಯಸ್ತದ್ವಾಕ್ಯಗೌರವಾತ್ ತತಃ ಪ್ರೀತಶ್ ಚ ಭಗವಾನ್ ವಸಿಷ್ಠೋ ಮುನಿಸತ್ತಮಃ

...ಅಕ್ಷಣವೇ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು. ಆಮೇಲೆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ವಸಿಷ್ಠನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು.

ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಶ್ ಚ ತದಾ ಸತ್ರಂ ಪುಲಸ್ತ್ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸುತಃ ವಸಿಷ್ಠೇನ ತು ದತ್ತಾರ್ಘ್ಯಃ ಕೃತಾಸನಪರಿಗ್ರಹಃ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರನಾದ ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಆ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ವಸಿಷ್ಠನು ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿ, ಅವನು ಆಸನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.

ಪರಾಶರಮುವಾಚೇದಂ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಸ್ಥಿತಂ ಮುನಿಃ ವೈರೇ ಮಹತಿ ಯದ್ವಾಕ್ಯಾದ್ ಗುರೋರ್ ಅದ್ಯಾಶ್ರಿತಾ ಕ್ಷಮಾ

ಮುನಿಯು ಪರಾಶರನಿಗೆ, ಅವನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದಾಗ, ಹೇಳಿದನು: 'ಗುರುವಿನ ಮಾತಿನಿಂದ, ದೊಡ್ಡ ವೈರದ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಇಂದು ನೀನು ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದೀಯೆ.'

ತ್ವಯಾ ತಸ್ಮಾತ್ಸಮಸ್ತಾನಿ ಭವಾಞ್ಛಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ವೇತ್ಸ್ಯತಿ ಸಂತತೇರ್ಮಮ ನ ಛೇದಃ ಕ್ರುದ್ಧೇನಾಪಿ ಯತಃ ಕೃತಃ

ಆದುದರಿಂದ, ನೀನು ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುವೆ. ನನ್ನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಯವಾಗದು, ಏಕೆಂದರೆ ಕೋಪದಿಂದಲೂ ಅದು ಮುಗಿಯಲಿಲ್ಲ.

ತ್ವಯಾ ತಸ್ಮಾನ್ಮಹಾಭಾಗ ದದಾಮ್ಯನ್ಯಂ ಮಹಾವರಮ್ ಪುರಾಣಸಂಹಿತಾಕರ್ತಾ ಭವಾನ್ವತ್ಸ ಭವಿಷ್ಯತಿ

ಆದುದರಿಂದ, ಮಹಾಭಾಗನೆ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹಾವರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ: ಮಗನೇ, ನೀನು ಪುರಾಣಸಂಹಿತೆಯ ರಚಯಿತಾವಾಗುವೆ.

ದೇವತಾಪರಮಾರ್ಥಂ ಚ ಯಥಾವದ್ವೇತ್ಸ್ಯತೇ ಭವಾನ್ ಪ್ರವೃತ್ತೌ ವಾ ನಿವೃತ್ತೌ ವಾ ಕರ್ಮಣಸ್ ತೇ ಽಮಲಾ ಮತಿಃ

ನೀನು ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ದೂರವಿದ್ದರೂ, ದೇವತೆಗಳ ಪರಮ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಕರ್ಮದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಮತ್ಪ್ರಸಾದಾದಸಂದಿಗ್ಧಾ ತವ ವತ್ಸ ಭವಿಷ್ಯತಿ ತತಶ್ ಚ ಪ್ರಾಹ ಭಗವಾನ್ ವಸಿಷ್ಠೋ ವದತಾಂ ವರಃ

ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಮಗನೇ, ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯ ಉಳಿಯದು. ಆ ಬಳಿಕ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭಗವಾನ್ ವಸಿಷ್ಠನು ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಪುಲಸ್ತ್ಯೇನ ಯದುಕ್ತಂ ತೇ ಸರ್ವಮೇತದ್ಭವಿಷ್ಯತಿ ಅಥ ತಸ್ಯ ಪುಲಸ್ತ್ಯಸ್ಯ ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯ ಚ ಧೀಮತಃ

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲವೂ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆ ಪುಲಸ್ತ್ಯ ಮತ್ತು ಧೀರನಾದ ವಸಿಷ್ಠರ ನಡುವೆ—

ಪ್ರಸಾದಾದ್ವೈಷ್ಣವಂ ಚಕ್ರೇ ಪುರಾಣಂ ವೈ ಪರಾಶರಃ ಷಟ್ಪ್ರಕಾರಂ ಸಮಸ್ತಾರ್ಥಸಾಧಕಂ ಜ್ಞಾನಸಂಚಯಮ್

ಅವರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಪರಾಶರನು ವೈಷ್ಣವ ಪುರಾಣವನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. ಅದು ಆರು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಷಟ್ಸಾಹಸ್ರಮಿತಂ ಸರ್ವಂ ವೇದಾರ್ಥೇನ ಚ ಸಂಯುತಮ್ ಚತುರ್ಥಂ ಹಿ ಪುರಾಣಾನಾಂ ಸಂಹಿತಾಸು ಸುಶೋಭನಮ್

ಅದು ಆರು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ವೇದಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯದು, ಸಂಹಿತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಏಷ ವಃ ಕಥಿತಃ ಸರ್ವೋ ವಾಸಿಷ್ಠಾನಾಂ ಸಮಾಸತಃ ಪ್ರಭವಃ ಶಕ್ತಿಸೂನೋಶ್ ಚ ಪ್ರಭಾವೋ ಮುನಿಪುಙ್ಗವಾಃ

ಈ ರೀತಿ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ವಸಿಷ್ಠರ ಮೂಲಗಳನ್ನೂ ಶಕ್ತಿಪುತ್ರನ ಮಹಿಮೆಗೂ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೆ.

ಆದಿತ್ಯವಂಶಂ ಸೋಮಸ್ಯ ವಂಶಂ ವಂಶವಿದಾಂ ವರ ವಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ ಚಾಸ್ಮಾಕಂ ಸಂಕ್ಷೇಪಾದ್ ರೋಮಹರ್ಷಣ

ರೋಮಹರ್ಷಣ, ವಂಶಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವರಲ್ಲಿ ನೀನು ಶ್ರೇಷ್ಠನು. ಈಗ ನಮ್ಮಿಗೆ ಸೂರ್ಯವಂಶ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರವಂಶದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳು.

ಅದಿತಿಃ ಸುಷುವೇ ಪುತ್ರಮ್ ಆದಿತ್ಯಂ ಕಶ್ಯಪಾದ್ದ್ವಿಜಾಃ ತಸ್ಯಾದಿತ್ಯಸ್ಯ ಚೈವಾಸೀದ್ ಭಾರ್ಯಾ ತ್ರಯಮ್ ಅಥಾಪರಮ್

ಅದಿತಿ ಕಶ್ಯಪನಿಂದ ಆದಿತ್ಯನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು, ದ್ವಿಜರೆ. ಆ ಆದಿತ್ಯನಿಗೆ ಮೂರು ಹೆಂಡತಿಗಳು ಇದ್ದರು, ನಂತರ ಇನ್ನೊಬ್ಬಳೂ ಬಂದಳು.

ಸಂಜ್ಞಾ ರಾಜ್ಞೀ ಪ್ರಭಾ ಛಾಯಾ ಪುತ್ರಾಂಸ್ತಾಸಾಂ ವದಾಮಿ ವಃ ಸಂಜ್ಞಾ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರೀ ಚ ಸುಷುವೇ ಸೂರ್ಯಾನ್ಮನುಮನುತ್ತಮಮ್

ಸಂಜ್ಞಾ, ರಾಜ್ಞೀ, ಪ್ರಭಾ ಮತ್ತು ಛಾಯಾ—ಇವು ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು. ಅವರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ತ್ವಷ್ಟೃಪುತ್ರಿಯಾದ ಸಂಜ್ಞಾ, ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮನಾದ ಮನುವನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ಯಮಂ ಚ ಯಮುನಾಂ ಚೈವ ರಾಜ್ಞೀ ರೇವತಮೇವ ಚ ಪ್ರಭಾ ಪ್ರಭಾತಮ್ ಆದಿತ್ಯಾಚ್ ಛಾಯಾಂ ಸಂಜ್ಞಾಪ್ಯಕಲ್ಪಯತ್

ಅವಳು ಯಮನನ್ನೂ, ಯಮುನೆಯನ್ನೂ, ರಾಜ್ಞೀ ರೇವತಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಹೆತ್ತಳು. ಪ್ರಭಾ ಆದಿತ್ಯನಿಂದ ಪ್ರಭಾತನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಸಂಜ್ಞಾ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಛಾಯೆಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿದಳು.

ಛಾಯಾ ಚ ತಸ್ಮಾತ್ಸುಷುವೇ ಸಾವರ್ಣಿಂ ಭಾಸ್ಕರಾದ್ದ್ವಿಜಾಃ ತತಃ ಶನಿಂ ಚ ತಪತೀಂ ವಿಷ್ಟಿಂ ಚೈವ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್

ಛಾಯಾ ಭಾಸ್ಕರನಿಂದ ಸಾವರ್ಣಿಯನ್ನು ಹೆತ್ತಳು, ದ್ವಿಜರೆ. ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶನಿಯನ್ನು, ತಪತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಠಿಯನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ಛಾಯಾ ಸ್ವಪುತ್ರಾಭ್ಯಧಿಕಂ ಸ್ನೇಹಂ ಚಕ್ರೇ ಮನೌ ತದಾ ಪೂರ್ವೋ ಮನುರ್ನ ಚಕ್ಷಾಮ ಯಮಸ್ತು ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಛಿತಃ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಛಾಯಾ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮನುವಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದಳು. ಮೊದಲ ಮನುವಿಗೆ ಅದು ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಯಮನು ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದನು.