ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಾಮಬಲಾಂ ಪ್ರಾಹ ಮಙ್ಗಲಾಭರಣೈರ್ ವಿನಾ ಆಸೀನಾಮಾಕುಲಾಂ ಸಾಧ್ವೀಂ ಬಾಷ್ಪಪರ್ಯಾಕುಲೇಕ್ಷಣಾಮ್

ಆ ಯುವತಿಯನ್ನು ಶುಭದ ಆಭರಣಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಳವಳದಿಂದ ಕುಳಿತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನು ಆ ಸತಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಅಮ್ಬ ಮಙ್ಗಲವಿಭೂಷಣೈರ್ ವಿನಾ ದೇಹಯಷ್ಟಿರನಘೇ ನ ಶೋಭತೇ ವಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ ತವಾದ್ಯ ಕಾರಣಂ ಚನ್ದ್ರಬಿಂಬರಹಿತೇವ ಶರ್ವರೀ

'ತಾಯಿ, ಶುಭದ ಆಭರಣಗಳಿಲ್ಲದೆ ನಿನ್ನ ದೇಹ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ, ಪಾಪವಿಲ್ಲದವಳೇ, ಇಂದು ಇದರ ಕಾರಣವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಬೇಕು, ಚಂದ್ರನಿಲ್ಲದ ರಾತ್ರಿ ಹೇಗೆ ಕತ್ತಲಾದಿರುತ್ತದೋ ಹಗೆಯೇ.' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಮಾತರ್ಮಾತಃ ಕಥಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಮಙ್ಗಲಾಭರಣಾನಿ ವೈ ಆಸೀನಾ ಭರ್ತೃಹೀನೇವ ವಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ ಶೋಭನೇ

'ತಾಯಿ, ನೀನು ಶುಭದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಪತಿಯಿಲ್ಲದವಳಂತೆ ಕುಳಿತಿರುವೆ, ಸುಂದರಿಯೇ, ಇದರ ಕಾರಣವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಬೇಕು.' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಅದೃಶ್ಯನ್ತೀ ತದಾ ವಾಕ್ಯಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ತಸ್ಯ ಸುತಸ್ಯ ಸಾ ನ ಕಿಂಚಿದ್ ಅಬ್ರವೀತ್ ಪುತ್ರಂ ಶುಭಂ ವಾ ಯದಿ ವೇತರತ್

ಅದೃಶ್ಯಂತಿಯವರು ತಮ್ಮ ಮಗನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಅವಳಿಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಆಗಲಿ, ಅವಳು ಮಗನಿಗೆ ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ.

ಅದೃಶ್ಯನ್ತೀಂ ಪುನಃ ಪ್ರಾಹ ಶಾಕ್ತೇಯೋ ಭಗವಾನ್ಮಮ ಮಾತಃ ಕುತ್ರ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಪಿತಾ ವದ ವದೇತಿ ತಾಮ್

ಆಮೇಲೆ ಶಕ್ತಿಯ ಪುತ್ರನು ಮತ್ತೆ ಅದೃಶ್ಯಂತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು: 'ಅಮ್ಮ, ನನ್ನ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ತಂದೆ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ? ಹೇಳು, ಹೇಳು!' ಎಂದು.

ಶ್ರುತ್ವಾ ರುರೋದ ಸಾ ವಾಕ್ಯಂ ಪುತ್ರಸ್ಯಾತೀವ ವಿಹ್ವಲಾ ಭಕ್ಷಿತೋ ರಕ್ಷಸಾ ತಾತಸ್ ತವೇತಿ ನಿಪಪಾತ ಚ

ಮಗನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವಳು ತುಂಬಾ ದುಃಖದಿಂದ ಅಳತೊಡಗಿದಳು; 'ನಿನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ರಾಕ್ಷಸನು ತಿಂದುಹಾಕಿದ್ದಾನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಳು.

ಶ್ರುತ್ವಾ ವಸಿಷ್ಠೋ ಽಪಿ ಪಪಾತ ಭೂಮೌ ಪೌತ್ರಸ್ಯ ವಾಕ್ಯಂ ಸ ರುದನ್ದಯಾಲುಃ ಅರುನ್ಧತೀ ಚಾಶ್ರಮವಾಸಿನಸ್ತದಾ ಮುನೇರ್ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯ ಮುನೀಶ್ವರಾಶ್ ಚ

ಮಗನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ವಸಿಷ್ಠರೂ ಸಹ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಅಳುತ್ತಾ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದರು; ಅರುಂಧತಿಯೂ, ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿದ್ದ ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಕೂಡ ವಸಿಷ್ಠರೊಂದಿಗೆ ಅಳಿದರು.

ಭಕ್ಷಿತೋ ರಕ್ಷಸಾ ಮಾತುಃ ಪಿತಾ ತವ ಮುಖಾದಿತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪರಾಶರೋ ಧೀಮಾನ್ ಪ್ರಾಹ ಚಾಸ್ರಾವಿಲೇಕ್ಷಣಃ

ತಾಯಿಯ ಬಾಯಿಂದ ತಂದೆಯನ್ನು ರಾಕ್ಷಸನು ತಿಂದುಹಾಕಿದನೆಂದು ಕೇಳಿ, ಜ್ಞಾನಿ ಪರಾಶರನು ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಅಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ದೇವದೇವೇಶಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಂ ಸಚರಾಚರಮ್ ಕ್ಷಣೇನ ಮಾತಃ ಪಿತರಂ ದರ್ಶಯಾಮೀತಿ ಮೇ ಮತಿಃ

'ಮಾತೆ, ನಾನು ದೇವತೆಗಳ ದೇವರನ್ನು, ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಮ್ಮ ತಂದೆಯನ್ನು ನಿನಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತೇನೆ — ಇದು ನನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪ.'

ಸಾ ನಿಶಮ್ಯ ವಚನಂ ತದಾ ಶುಭಂ ಸಸ್ಮಿತಾ ತನಯಮಾಹ ವಿಸ್ಮಿತಾ ತಥ್ಯಮ್ ಏತದಿತಿ ತಂ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಸಾ ಪುತ್ರ ಪುತ್ರ ಭವಮರ್ಚಯೇತಿ ಚ

ಆ ಶುಭವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವಳು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ನಗುತ್ತಾ ಮಗನನ್ನು ನೋಡಿದಳು; 'ಇದು ಸತ್ಯ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, 'ಮಗನೇ, ಮಗನೇ, ಪೂಜೆ ಮಾಡು' ಎಂದಳು.

ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಶಕ್ತಿಸುತಸ್ಯಾಸ್ಯ ಸಂಕಲ್ಪಂ ಮುನಿಪುಙ್ಗವಃ ವಸಿಷ್ಠೋ ಭಗವಾನ್ಪ್ರಾಹ ಪೌತ್ರಂ ಧೀಮಾನ್ ಘೃಣಾನಿಧಿಃ

ಶಕ್ತಿಯ ಮಗನ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಮಹಾಮುನಿಯಾದ ವಸಿಷ್ಠರು, ಜ್ಞಾನಿಯೂ ಕರುಣೆಯ ನಿದಾನಿಯೂ ಆಗಿದ್ದವರು, ತಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಗನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ಸ್ಥಾನೇ ಪೌತ್ರ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಕಲ್ಪಸ್ತವ ಸುವ್ರತ ತಥಾಪಿ ಶೃಣು ಲೋಕಸ್ಯ ಕ್ಷಯಂ ಕರ್ತುಂ ನ ಚಾರ್ಹಸಿ

'ಮುನಿಗಳಲ್ಲಿಯೆ ಉತ್ತಮನಾದ ಮೊಮ್ಮಗನೇ, ನಿನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನೇ; ಆದರೂ ಕೇಳು — ಲೋಕವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬಾರದು.'

ರಾಕ್ಷಸಾನಾಮಭಾವಾಯ ಕುರು ಸರ್ವೇಶ್ವರಾರ್ಚನಮ್ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಂ ಶೃಣು ಶಾಕ್ತೇಯ ಅಪರಾಧ್ಯತಿ ಕಿಂ ತವ

'ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ದೂರಮಾಡಲು ಎಲ್ಲಾ ದೇವರ ಪೂಜೆ ಮಾಡು; ಶಕ್ತಿಯ ಮಗನೇ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ನಾಶವಾದರೂ ಅದು ನಿನ್ನ ತಪ್ಪಲ್ಲ.'

ತತಸ್ತಸ್ಯ ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯ ನಿಯೋಗಾಚ್ಛಕ್ತಿನನ್ದನಃ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಮಭಾವಾಯ ಮತಿಂ ಚಕ್ರೇ ಮಹಾಮತಿಃ

ಆಮೇಲೆ ವಸಿಷ್ಠರ ಆದೇಶದಿಂದ, ಶಕ್ತಿಯ ಜ್ಞಾನಿ ಪುತ್ರನು ರಾಕ್ಷಸರ ನಾಶಕ್ಕೆ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿದನು.

ಅದೃಶ್ಯನ್ತೀಂ ವಸಿಷ್ಠಂ ಚ ಪ್ರಣಮ್ಯಾರುನ್ಧತೀಂ ತತಃ ಕೃತ್ವೈಕಲಿಙ್ಗಂ ಕ್ಷಣಿಕಂ ಪಾಂಸುನಾ ಮುನಿಸನ್ನಿಧೌ

ಅದೃಶ್ಯಂತಿ, ವಸಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಅರುಂಧತಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಮುನಿಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅವನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

ಸಮ್ಪೂಜ್ಯ ಶಿವಸೂಕ್ತೇನ ತ್ರ್ಯಂಬಕೇನ ಶುಭೇನ ಚ ಜಪ್ತ್ವಾ ತ್ವರಿತರುದ್ರಂ ಚ ಶಿವಸಂಕಲ್ಪಮೇವ ಚ

ಅವನು ಶುಭಕರವಾದ ಶಿವಸೂಕ್ತ, ತ್ರ್ಯಂಬಕಮಂತ್ರದಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ತ್ವರಿತರೂದ್ರ ಮತ್ತು ಶಿವಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಜಪಿಸಿದನು.

ನೀಲರುದ್ರಂ ಚ ಶಾಕ್ತೇಯಸ್ ತಥಾ ರುದ್ರಂ ಚ ಶೋಭನಮ್ ವಾಮೀಯಂ ಪವಮಾನಂ ಚ ಪಞ್ಚಬ್ರಹ್ಮ ತಥೈವ ಚ

ಶಕ್ತಿಯ ಪುತ್ರನು ನೀಲರೂದ್ರ, ಸುಂದರವಾದ ರೂದ್ರ, ವಾಮೀಯ, ಪವಮಾನ ಮತ್ತು ಪಂಚಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಕೂಡ ಜಪಿಸಿದನು.

ಹೋತಾರಂ ಲಿಙ್ಗಸೂಕ್ತಂ ಚ ಅಥರ್ವಶಿರ ಏವ ಚ ಅಷ್ಟಾಙ್ಗಮರ್ಘ್ಯಂ ರುದ್ರಾಯ ದತ್ತ್ವಾಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಯಥಾವಿಧಿ

ಅವನು ಹೊತಾರ, ಲಿಂಗಸೂಕ್ತ, ಅಥರ್ವಶಿರಸ್ಸು ಮತ್ತು ಎಂಟು ಭಾಗದ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ರೂದ್ರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದನು.

ಭಗವನ್ರಕ್ಷಸಾ ರುದ್ರ ಭಕ್ಷಿತೋ ರುಧಿರೇಣ ವೈ ಪಿತಾ ಮಮ ಮಹಾತೇಜಾ ಭ್ರಾತೃಭಿಃ ಸಹ ಶಙ್ಕರ

'ಪ್ರಭು ರೂದ್ರನೇ, ನನ್ನ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ತಂದೆಯನ್ನು ರಾಕ್ಷಸನು ಅವನ ಸಹೋದರರೊಡನೆ, ರಕ್ತದೊಂದಿಗೆ ತಿಂದುಹಾಕಿದ್ದಾನೆ, ಶಂಕರಾ.'

ದ್ರಷ್ಟುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಭಗವನ್ ಪಿತರಂ ಭ್ರಾತೃಭಿಃ ಸಹ ಏವಂ ವಿಜ್ಞಾಪಯಾಂಲ್ಲಿಙ್ಗಂ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ

'ಪ್ರಭು, ನಾನು ನನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಅವನ ಸಹೋದರರೊಡನೆ ನೋಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಅವನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ವಂದಿಸಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು.

ಹಾ ರುದ್ರ ರುದ್ರ ರುದ್ರೇತಿ ರುರೋದ ನಿಪಪಾತ ಚ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭಗವಾನ್ರುದ್ರೋ ದೇವೀಮಾಹ ಚ ಶಙ್ಕರಃ

'ಹಾಯ್ ರೂದ್ರ, ರೂದ್ರ, ರೂದ್ರ!' ಎಂದು ಅಳುತ್ತಾ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು; ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಭಗವಾನ್ ರೂದ್ರ, ಶಂಕರನು ದೇವಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಪಶ್ಯ ಬಾಲಂ ಮಹಾಭಾಗೇ ಬಾಷ್ಪಪರ್ಯಾಕುಲೇಕ್ಷಣಮ್ ಮಮಾನುಸ್ಮರಣೇ ಯುಕ್ತಂ ಮದಾರಾಧನತತ್ಪರಮ್

ಮಹಾಭಾಗೆಯೇ, ಆ ಬಾಲಕನನ್ನು ನೋಡು; ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದೆ, ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ನನ್ನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಮನಸ್ಸು ಹಾಕಿದ್ದಾನೆ.

ಸಾ ಚ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಹಾದೇವೀ ಪರಾಶರಮನಿನ್ದಿತಾ ದುಃಖಾತ್ ಸಂಕ್ಲಿನ್ನಸರ್ವಾಙ್ಗಮ್ ಅಸ್ರಾಕುಲವಿಲೋಚನಮ್

ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಪಾರಾಶರೆಯಾದ ಮಹಾದೇವಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೌರವಪಾತ್ರಳಾದಳು, ದುಃಖದಿಂದ ಅವಳ ದೇಹವೆಲ್ಲವೂ ದುರ್ಬಲವಾಯಿತು, ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿತು.

ಲಿಙ್ಗಾರ್ಚನವಿಧೌ ಸಕ್ತಂ ಹರ ರುದ್ರೇತಿ ವಾದಿನಮ್ ಪ್ರಾಹ ಭರ್ತಾರಮೀಶಾನಂ ಶಙ್ಕರಂ ಜಗತಾಮುಮಾ

ಅವನನ್ನು ಲಿಂಗಾರ್ಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ, 'ಹರಾ, ರುದ್ರಾ' ಎಂದು ಜಪಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಉಮಾದೇವಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯ ಶಂಕರನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ಈಪ್ಸಿತಂ ಯಚ್ಛ ಸಕಲಂ ಪ್ರಸೀದ ಪರಮೇಶ್ವರ ನಿಶಮ್ಯ ವಚನಂ ತಸ್ಯಾಃ ಶಙ್ಕರಃ ಪರಮೇಶ್ವರಃ

ಪರಮೇಶ್ವರನೇ, ಅವನು ಬಯಸಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕೊಡು, ದಯೆ ತೋರಿಸು. ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಶಂಕರನು, ಪರಮೇಶ್ವರನು—

ಭಾರ್ಯಾಮಾರ್ಯಾಮುಮಾಂ ಪ್ರಾಹ ತತೋ ಹಾಲಾಹಲಾಶನಃ ರಕ್ಷಾಮ್ಯೇನಂ ದ್ವಿಜಂ ಬಾಲಂ ಫುಲ್ಲೇನ್ದೀವರಲೋಚನಮ್

ಹಾಲಾಹಲವನ್ನು ಕುಡಿದವನು, ತನ್ನ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯಾದ ಉಮೆಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ಈ ದ್ವಿಜ ಬಾಲಕನನ್ನು, ಪುಷ್ಪಿತ ನೀಲಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವವನನ್ನು ನಾನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತೇನೆ.'

ದದಾಮಿ ದೃಷ್ಟಿಂ ಮದ್ರೂಪದರ್ಶನಕ್ಷಮ ಏಷ ವೈ ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಗಣೈರ್ ದಿವ್ಯೈರ್ ಭಗವಾನ್ನೀಲಲೋಹಿತಃ

'ನನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಕಾಣುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವನಿಗೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ.' ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಂತ ನೀಲಲೋಹಿತನು—

ಬ್ರಹ್ಮೇನ್ದ್ರವಿಷ್ಣುರುದ್ರಾದ್ಯೈಃ ಸಂವೃತಃ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ದದೌ ಚ ದರ್ಶನಂ ತಸ್ಮೈ ಮುನಿಪುತ್ರಾಯ ಧೀಮತೇ

ಬ್ರಹ್ಮ, ಇಂದ್ರ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದ ಪರಮೇಶ್ವರನು, ಆ ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಮುನಿಪುತ್ರನಿಗೆ ತನ್ನ ದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದನು.

ಸೋ ಽಪಿ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಹಾದೇವಮ್ ಆನನ್ದಾಸ್ರಾವಿಲೇಕ್ಷಣಃ ನಿಪಪಾತ ಚ ಹೃಷ್ಟಾತ್ಮಾ ಪಾದಯೋಸ್ತಸ್ಯ ಸಾದರಮ್

ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಕಂಡಾಗ, ಆ ಬಾಲಕನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಆನಂದದ ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿತು, ಹೃದಯ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಆತ ಗೌರವದಿಂದ ಅವನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಬಿದ್ದನು.