ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ದತ್ತೋ ಹ್ಯತ್ರಿವರೋ ಜ್ಯೇಷ್ಠೋ ದುರ್ವಾಸಾಸ್ತಸ್ಯ ಚಾನುಜಃ ಯವೀಯಸೀ ಸ್ವಸಾ ತೇಷಾಮ್ ಅಮಲಾ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೀ

ಅತ್ರಿಯಲ್ಲಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮನಾದ ದತ್ತನು ಹಿರಿಯನು; ಅವನ ತಮ್ಮನು ದುರ್ವಾಸನು. ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ ಅಮಲಾ, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದಳು.

ತಸ್ಯ ಗೋತ್ರದ್ವಯೇ ಜಾತಾಶ್ ಚತ್ವಾರಃ ಪ್ರಥಿತಾ ಭುವಿ ಶ್ಯಾವಶ್ ಚ ಪ್ರತ್ವಸಶ್ಚೈವ ವವಲ್ಗುಶ್ಚಾಥ ಗಹ್ವರಃ

ಅವನ ಎರಡು ಗೋಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು: ಶ್ಯಾವ, ಪ್ರತ್ವಸ, ವವಲ್ಗು ಮತ್ತು ಗಹ್ವರ.

ಆತ್ರೇಯಾಣಾಂ ಚ ಚತ್ವಾರಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ಪಕ್ಷಾ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ಕಾಶ್ಯಪೋ ನಾರದಶ್ಚೈವ ಪರ್ವತಾನುದ್ಧತಸ್ ತಥಾ

ಆತ್ರೇಯರಲ್ಲಿಯ ಮಹಾತ್ಮರು ನಾಲ್ಕು ಪಂಥಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ: ಕಾಶ್ಯಪ, ನಾರದ, ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಉದ್ಧತ.

ಜಜ್ಞಿರೇ ಮಾನಸಾ ಹ್ಯೇತೇ ಅರುನ್ಧತ್ಯಾ ನಿಬೋಧತ ನಾರದಸ್ತು ವಸಿಷ್ಠಾಯಾ-ರುನ್ಧತೀಂ ಪ್ರತ್ಯಪಾದಯತ್

ಅವರು 모두 ಅರುಂಧತಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದರು ಎಂದು ತಿಳಿ. ನಾರದನು ಅರುಂಧತಿಯನ್ನು ವಸಿಷ್ಠನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.

ಊರ್ಧ್ವರೇತಾ ಮಹಾತೇಜಾ ದಕ್ಷಶಾಪಾತ್ತು ನಾರದಃ ಪುರಾ ದೇವಾಸುರೇ ಯುದ್ಧೇ ಘೋರೇ ವೈ ತಾರಕಾಮಯೇ

ಮಹಾ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ನಾರದನು, ದಕ್ಷಿಣ ಶಾಪದಿಂದ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರು ತಾರಕಾಮಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ,

ಅನಾವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಹತೇ ಲೋಕೇ ಹ್ಯ್ ಉಗ್ರೇ ಲೋಕೇಶ್ವರೈಃ ಸಹ ವಸಿಷ್ಠಸ್ತಪಸಾ ಧೀಮಾನ್ ಧಾರಯಾಮಾಸ ವೈ ಪ್ರಜಾಃ

ಭಯಾನಕವಾದ ಬರದಿಂದ ಲೋಕವು ಪೀಡಿತವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಲೋಕಪಾಲರೊಂದಿಗೆ ವಸಿಷ್ಠನು ತನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡನು.

ಅನ್ನೋದಕಂ ಮೂಲಫಲಮ್ ಓಷಧೀಶ್ ಚ ಪ್ರವರ್ತಯನ್ ತಾನೇತಾಞ್ಜೀವಯಾಮಾಸ ಕಾರುಣ್ಯಾದೌಷಧೇನ ಚ

ಅವನು ಅನ್ನ, ನೀರು, ಬೇರು, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ದಯೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಔಷಧದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಟ್ಟನು.

ಅರುನ್ಧತ್ಯಾಂ ವಸಿಷ್ಠಸ್ತು ಸುತಾನ್ ಉತ್ಪಾದಯಚ್ಛತಮ್ ಜ್ಯಾಯಸೋ ಽಜನಯಚ್ಛಕ್ತೇರ್ ಅದೃಶ್ಯನ್ತೀ ಪರಾಶರಮ್

ಅರುಂಧತಿಯಲ್ಲಿಯ ವಸಿಷ್ಠನು ನೂರಾರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು. ಹಿರಿಯನಾದ ಶಕ್ತಿಯು ಅದೃಶ್ಯಂತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಾಶರನನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು.

ರಕ್ಷಸಾ ಭಕ್ಷಿತೇ ಶಕ್ತೌ ರುಧಿರೇಣ ತು ವೈ ತದಾ ಕಾಲೀ ಪರಾಶರಾಜ್ಜಜ್ಞೇ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನಂ ಪ್ರಭುಮ್

ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ರಾಕ್ಷಸನು ತಿಂದುಹಾಕಿದಾಗ, ಅವನ ರಕ್ತದಿಂದ ಕಾಲಿಯು ಪರಾಶರನನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದಳು. ಅವನಿಂದ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ ಎಂಬ ಪ್ರಭುವು ಜನಿಸಿದನು.

ದ್ವೈಪಾಯನೋ ಹ್ಯರಣ್ಯಾಂ ವೈ ಶುಕಮ್ ಉತ್ಪಾದಯತ್ಸುತಮ್ ಉಪಮನ್ಯುಂ ಚ ಪೀವರ್ಯಾಂ ವಿದ್ಧೀಮೇ ಶುಕಸೂನವಃ

ದ್ವೈಪಾಯನನು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪುತ್ರನಾದ ಶುಕನನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು. ಪೀವರಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಮನ್ಯು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಶುಕನ ಪುತ್ರರು.

ಭೂರಿಶ್ರವಾಃ ಪ್ರಭುಃ ಶಂಭುಃ ಕೃಷ್ಣೋ ಗೌರಸ್ತು ಪಞ್ಚಮಃ ಕನ್ಯಾ ಕೀರ್ತಿಮತೀ ಚೈವ ಯೋಗಮಾತಾ ಧೃತವ್ರತಾ

ಭೂರಿಶ್ರವ, ಪ್ರಭು ಶಂಭು, ಕೃಷ್ಣ, ಗೌರಸ ಎಂಬ ಐದನೇವನು; ಅವರ ಮಗಳು ಕೀರ್ತಿಮತಿ, ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಯೋಗಮಾತೆಯಾದಳು.

ಜನನೀ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಸ್ಯ ಪತ್ನೀ ಸಾ ತ್ವನುಹಸ್ಯ ಚ ಶ್ವೇತಃ ಕೃಷ್ಣಶ್ ಚ ಗೌರಶ್ ಚ ಶ್ಯಾಮೋ ಧೂಮ್ರಸ್ತಥಾರುಣಃ

ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತನ ಪತ್ನಿಯೂ ಅನುಹನ ಪತ್ನಿಯೂ ಆದ ಆ ಮಹಿಳೆ, ಶ್ವೇತ, ಕೃಷ್ಣ, ಗೌರ, ಶ್ಯಾಮ, ಧೂಮ್ರ ಮತ್ತು ಅರುಣ ಎಂಬ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ನೀಲೋ ಬಾದರಿಕಶ್ಚೈವ ಸರ್ವೇ ಚೈತೇ ಪರಾಶರಾಃ ಪರಾಶರಾಣಾಮಷ್ಟೌ ತೇ ಪಕ್ಷಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್

ನೀಲ ಮತ್ತು ಬಾದರಿಕ ಎಂಬವರೂ ಕೂಡ ಪರಾಶರರು. ಈ ಎಂಟು ಮಂದಿ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಪರಾಶರರ ವಂಶದ ಶಾಖೆಗಳೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಅತ ಊರ್ಧ್ವಂ ನಿಬೋಧಧ್ವಮ್ ಇನ್ದ್ರಪ್ರಮಿತಿಸಂಭವಮ್ ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯ ಕಪಿಞ್ಜಲ್ಯೋ ಘೃತಾಚ್ಯಾಮುದಪದ್ಯತ

ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಇಂದ್ರಪ್ರಮಿತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ವಂಶವನ್ನು ಕೇಳಿ: ವಸಿಷ್ಠನಿಗೆ ಘೃತಾಚಿಯಿಂದ ಕಪಿಂಜಲ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದರು.

ತ್ರಿಮೂರ್ತಿರ್ಯಃ ಸಮಾಖ್ಯಾತ ಇನ್ದ್ರಪ್ರಮಿತಿರುಚ್ಯತೇ ಪೃಥೋಃ ಸುತಾಯಾಂ ಸಮ್ಭೂತೋ ಭದ್ರಸ್ತಸ್ಯಾ ಭವದ್ವಸುಃ

ತ್ರಿಮೂರ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇಂದ್ರಪ್ರಮಿತಿ, ಪೃಥುವಿನ ಮಗಳೊಳಗೆ ಹುಟ್ಟಿದನು; ಆಕೆಯಿಂದ ಭದ್ರನು, ಭದ್ರನಿಂದ ವಸು ಜನಿಸಿದರು.

ಉಪಮನ್ಯುಃ ಸುತಸ್ತಸ್ಯ ಬಹವೋ ಹ್ಯೌಪಮನ್ಯವಃ ಮಿತ್ರಾವರುಣಯೋಶ್ಚೈವ ಕೌಣ್ಡಿನ್ಯಾ ಯೇ ಪರಿಶ್ರುತಾಃ

ಅವನಿಗೆ ಉಪಮನ್ಯು ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದರು. ಉಪಮನ್ಯುವರಿಂದ ಅನೇಕ ವಂಶಜರು ಇದ್ದರು. ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವರुणನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಕೌಂಡಿನ್ಯರು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಏಕಾರ್ಷೇಯಾಸ್ ತಥಾ ಚಾನ್ಯೇ ವಾಸಿಷ್ಠಾ ನಾಮ ವಿಶ್ರುತಾಃ ಏತೇ ಪಕ್ಷಾ ವಸಿಷ್ಠಾನಾಂ ಸ್ಮೃತಾ ದಶ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್

ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಏಕರ್ಷೇಯರು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ವಾಸಿಷ್ಠರು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರು. ಈ ಹತ್ತು ಶಾಖೆಗಳು ಮಹಾತ್ಮರಾದ ವಸಿಷ್ಠರ ವಂಶದವೆಯೆಂದು ನೆನಪಾಗಿವೆ.

ಇತ್ಯೇತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪುತ್ರಾ ಮಾನಸಾ ವಿಶ್ರುತಾ ಭುವಿ ಭರ್ತಾರಶ್ ಚ ಮಹಾಭಾಗಾ ಏಷಾಂ ವಂಶಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ

ಈ ರೀತಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾನಸ ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ವಂಶಗಳು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ತ್ರಿಲೋಕಧಾರಣೇ ಶಕ್ತಾ ದೇವರ್ಷಿಕುಲಸಂಭವಾಃ ತೇಷಾಂ ಪುತ್ರಾಶ್ ಚ ಪೌತ್ರಾಶ್ ಚ ಶತಶೋ ಽಥ ಸಹಸ್ರಶಃ

ದೇವರ್ಷಿಗಳ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಇವರು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ತಾಳುವ ಶಕ್ತಿಯವರು; ಅವರ ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು.

ಯೈಸ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಾಸ್ತ್ರಯೋ ಲೋಕಾಃ ಸೂರ್ಯಸ್ಯೇವ ಗಭಸ್ತಿಭಿಃ

ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡುವಂತೆ, ಇವರಿಂದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.

ಕಥಂ ಹಿ ರಕ್ಷಸಾ ಶಕ್ತಿರ್ ಭಕ್ಷಿತಃ ಸೋ ಽನುಜೈಃ ಸಹ ವಾಸಿಷ್ಠೋ ವದತಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸೂತ ವಕ್ತುಮಿಹಾರ್ಹಸಿ

ಶಕ್ತಿ ತನ್ನ ಸಹೋದರರೊಡನೆ ರಾಕ್ಷಸನಿಂದ ಹೇಗೆ ಭಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು? ವದನಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಸೂತ, ನೀನು ಇದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಬೇಕು.

ರಾಕ್ಷಸೋ ರುಧಿರೋ ನಾಮ ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯ ಸುತಂ ಪುರಾ ಶಕ್ತಿಂ ಸ ಭಕ್ಷಯಾಮಾಸ ಶಕ್ತೇಃ ಶಾಪಾತ್ಸಹಾನುಜೈಃ

ರೂಧಿರ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನು, ಶಕ್ತಿಯ ಶಾಪದಿಂದ, ವಸಿಷ್ಠನ ಮಗ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವನ ಸಹೋದರರೊಡನೆ ಒಮ್ಮೆ ಭಕ್ಷಿಸಿದನು.

ವಸಿಷ್ಠಯಾಜ್ಯಂ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಾಸ್ ತದಾದಿಶ್ಯೈವ ಭೂಪತಿಮ್ ಕಲ್ಮಾಷಪಾದಂ ರುಧಿರೋ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೇಣ ಚೋದಿತಃ

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ, ರೂಧಿರನು, ರಾಜನಾದ ಕಳ್ಮಾಷಪಾದನ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಡೆದು, ವಸಿಷ್ಠನ ಹೋಮದ ಹವನವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿದನು.

ಭಕ್ಷಿತಃ ಸ ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಸಿಷ್ಠಸ್ತೇನ ರಕ್ಷಸಾ ಶಕ್ತಿಃ ಶಕ್ತಿಮತಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಭ್ರಾತೃಭಿಃ ಸಹ ಧರ್ಮವಿತ್

ಶಕ್ತಿಯು ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಅವನ ಸಹೋದರರೊಡನೆ ಆ ರಾಕ್ಷಸನಿಂದ ಭಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟನೆಂದು ಕೇಳಿ ವಸಿಷ್ಠನು ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲಿದನು.

ಹಾ ಪುತ್ರ ಪುತ್ರ ಪುತ್ರೇತಿ ಕ್ರನ್ದಮಾನೋ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ ಅರುನ್ಧತ್ಯಾ ಸಹ ಮುನಿಃ ಪಪಾತ ಭುವಿ ದುಃಖಿತಃ

'ಹಾಯ್ ಮಗನೆ, ಮಗನೆ, ಮಗನೆ' ಎಂದು ಪುನಃ ಪುನಃ ಅಳುತ್ತಾ, ಅರುಂಧತಿಯೊಡನೆ ಆ ಮುನಿಯು ದುಃಖದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದನು.

ನಷ್ಟಂ ಕುಲಮಿತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮರ್ತುಂ ಚಕ್ರೇ ಮತಿಂ ತದಾ ಸ್ಮರನ್ಪುತ್ರಶತಂ ಚೈವ ಶಕ್ತಿಜ್ಯೇಷ್ಠಂ ಚ ಶಕ್ತಿಮಾನ್

ತನ್ನ ವಂಶ ನಾಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳಿ, ಶಕ್ತಿಯು ಹಿರಿಯನೂ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯೂ ಆಗಿದ್ದ ತನ್ನ ನೂರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ವಸಿಷ್ಠನು ಸಾಯಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.

ನ ತಂ ವಿನಾಹಂ ಜೀವಿಷ್ಯೇ ಇತಿ ನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ದುಃಖಿತಃ

'ಅವನಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲ' ಎಂದು ದುಃಖದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.

ಆರುಹ್ಯ ಮೂರ್ಧಾನಮ್ ಅಜಾತ್ಮಜೋ ಽಸೌ ತಯಾತ್ಮವಾನ್ ಸರ್ವವಿದ್ ಆತ್ಮವಿಚ್ಚ ಧರಾಧರಸ್ಯೈವ ತದಾ ಧರಾಯಾಂ ಪಪಾತ ಪತ್ನ್ಯಾ ಸಹ ಸಾಶ್ರುದೃಷ್ಟಿಃ

ಅಜಾತಮುನಿಯ ಮಗನಾದ ಆ ಜ್ಞಾನಿಯು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದ ಆತ್ಮಜ್ಞ, ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ, ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದನು.

ಧರಾಧರಾತ್ತಂ ಪತಿತಂ ಧರಾ ತದಾ ದಧಾರ ತತ್ರಾಪಿ ವಿಚಿತ್ರಕಣ್ಠೀ ಕರಾಂಬುಜಾಭ್ಯಾಂ ಕರಿಖೇಲಗಾಮಿನೀ ರುದನ್ತಮಾದಾಯ ರುರೋದ ಸಾ ಚ

ಪರ್ವತದಿಂದ ಬಿದ್ದಾಗ ಭೂಮಿಯು ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಳು; ಅಲ್ಲಿ, ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಹಾರವಿದ್ದ, ಆನೆ ನಡೆಯುವಂತೆ ಚಲಿಸುವಳು, ತನ್ನ ಕಮಲದಂತೆ ಕೈಗಳಿಂದ ಆ ಅಳುತ್ತಿರುವ ಮುನಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ತಾನೂ ಅಳುತ್ತಾ ಸಾಗಿದಳು.