ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ತತಃ ಸೃಷ್ಟಿಂ ವಿಶೇಷೇಣ ಕುರುಧ್ವಂ ಮುನಿಸತ್ತಮಾಃ ತೇ ತು ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರಯಾತಾಃ ಸರ್ವತೋದಿಶಮ್

'ಆದುದರಿಂದ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ನೀವು ವಿವರವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ.' ಎಂದು ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು. ಆ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಅವರು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಹೋದರು.

ಅದ್ಯಾಪಿ ನ ನಿವರ್ತನ್ತೇ ಸಮುದ್ರಾದಿವ ಸಿನ್ಧವಃ ಹರ್ಯಶ್ವೇಷು ಚ ನಷ್ಟೇಷು ಪುನರ್ದಕ್ಷಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ

ಇಂದು ಕೂಡ ಅವರು ಮರಳಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ನದಿಗಳು ಸಾಗರವನ್ನು ಸೇರಿದಂತೆ; ಹರ್ಯಶ್ವರು ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಪ್ರಜಾಪತಿ ದಕ್ಷನು ಮತ್ತೆ—

ಸೂತ್ಯಾಮೇವ ಚ ಪುತ್ರಾಣಾಂ ಸಹಸ್ರಮಸೃಜತ್ಪ್ರಭುಃ ಶಬಲಾ ನಾಮ ತೇ ವಿಪ್ರಾಃ ಸಮೇತಾಃ ಸೃಷ್ಟಿಹೇತವಃ

ಆ ಪ್ರಭು ಮತ್ತೆ ಜನನದ ಮೂಲಕ ಸಾವಿರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು; ಆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಬಲಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಸೇರಿದ್ದರು.

ನಾರದೋ ಽನುಗತಾನ್ಪ್ರಾಹ ಪುನಸ್ತಾನ್ಸೂರ್ಯವರ್ಚಸಃ ಭುವಃ ಪ್ರಮಾಣಂ ಸರ್ವಂ ತು ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಭ್ರಾತೄನ್ ಪುನಃ ಪುನಃ

ನಾರದನು ಮತ್ತೆ ಆ ಶಬಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಭೂಮಿಯ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು, ನಿಮ್ಮ ಸಹೋದರರನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಪರಿಗಣಿಸಿ'.

ಆಗತ್ಯ ವಾಥ ಸೃಷ್ಟಿಂ ವೈ ಕರಿಷ್ಯಥ ವಿಶೇಷತಃ ತೇ ಽಪಿ ತೇನೈವ ಮಾರ್ಗೇಣ ಜಗ್ಮುರ್ಭ್ರಾತೃಗತಿಂ ತಥಾ

'ನೀವು ಬಂದು, ನಂತರ ವಿವರವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಿರಿ.' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಅವರು ಸಹ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹೋದರು.

ತತಸ್ತೇಷ್ವಪಿ ನಷ್ಟೇಷು ಷಷ್ಟಿಕನ್ಯಾಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ವೈರಿಣ್ಯಾಂ ಜನಯಾಮಾಸ ದಕ್ಷಃ ಪ್ರಾಚೇತಸಸ್ತದಾ

ಅವರು ಕೂಡ ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಪ್ರಚೇತಸನ ಮಗ ಪ್ರಜಾಪತಿ ದಕ್ಷನು ವೈರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅರುವತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು.

ಪ್ರಾದಾತ್ಸ ದಶಕಂ ಧರ್ಮೇ ಕಶ್ಯಪಾಯ ತ್ರಯೋದಶ ವಿಂಶತ್ಸಪ್ತ ಚ ಸೋಮಾಯ ಚತಸ್ರೋ ಽರಿಷ್ಟನೇಮಯೇ

ಅವನು ಹತ್ತು ಜನರನ್ನು ಧರ್ಮನಿಗೆ, ಹದಿಮೂರು ಜನರನ್ನು ಕಶ್ಯಪನಿಗೆ, ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಜನರನ್ನು ಸೋಮನಿಗೆ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಜನರನ್ನು ಅరిష್ಠನೇಮಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.

ದ್ವೇ ಚೈವ ಭೃಗುಪುತ್ರಾಯ ದ್ವೇ ಕೃಶಾಶ್ವಾಯ ಧೀಮತೇ ದ್ವೇ ಚೈವಾಙ್ಗಿರಸೇ ತದ್ವತ್ ತಾಸಾಂ ನಾಮಾನಿ ವಿಸ್ತರಾತ್

ಅವನು ಎರಡು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಭೃಗು ಪುತ್ರನಿಗೆ, ಎರಡು ಜನರನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಕೃಶಾಶ್ವನಿಗೆ, ಮತ್ತೆರಡು ಜನರನ್ನು ಅಂಗಿರಸಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು; ಹೀಗೆ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಶೃಣುಧ್ವಂ ದೇವಮಾತೄಣಾಂ ಪ್ರಜಾವಿಸ್ತಾರಮಾದಿತಃ ಮರುತ್ವತೀ ವಸೂರ್ ಯಾಮಿರ್ ಲಮ್ಬಾ ಭಾನುರರುನ್ಧತೀ

ಈಗ ದೇವಮಾತೆಯರಾದವರ ಸಂತಾನದ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ: ಮರುತ್ವತಿ, ವಸು, ಯಾಮಿ, ಲಂಬಾ, ಭಾನು ಮತ್ತು ಅರುಂಧತಿ.

ಸಂಕಲ್ಪಾ ಚ ಮುಹೂರ್ತಾ ಚ ಸಾಧ್ಯಾ ವಿಶ್ವಾ ಚ ಭಾಮಿನೀ ಧರ್ಮಪತ್ನ್ಯಃ ಸಮಾಖ್ಯಾತಾಸ್ ತಾಸಾಂ ಪುತ್ರಾನ್ವದಾಮಿ ವಃ

ಸಂಕಲ್ಪಾ, ಮುಹೂರ್ತಾ, ಸಾಧ್ಯಾ, ವಿಶ್ವಾ ಮತ್ತು ಭಾಮಿನಿ ಎಂಬವರನ್ನು ಧರ್ಮನ ಪತ್ನಿಯರಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ವಿಶ್ವೇದೇವಾಸ್ತು ವಿಶ್ವಾಯಾಃ ಸಾಧ್ಯಾ ಸಾಧ್ಯಾನಜೀಜನತ್ ಮರುತ್ವತ್ಯಾಂ ಮರುತ್ವನ್ತೋ ವಸೋಸ್ತು ವಸವಸ್ ತಥಾ

ವಿಶ್ವಾದೇವರು ವಿಶ್ವೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದರು; ಸಾಧ್ಯಾ ಸಾಧ್ಯರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ಮರುತ್ವತೀ ಮರುತ್ವಂತರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ವಸುಗಳ ಮಕ್ಕಳು ವಸುಗಳು.

ಭಾನೋಸ್ತು ಭಾನವಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಮುಹೂರ್ತಾಯಾ ಮುಹೂರ್ತಕಾಃ ಲಮ್ಬಾಯಾ ಘೋಷನಾಮಾನೋ ನಾಗವೀಥಿಸ್ತು ಯಾಮಿಜಃ

ಭಾನುನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಭಾನವರು ಎಂದು ಹೆಸರಿದೆ; ಮುಹೂರ್ತಾದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮುಹೂರ್ತಕರು; ಲಂಬಾ ಘೋಷನಾಮಾನನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು, ನಾಗವೀಥಿಯ ಮಗ ಯಾಮಿಜನು.

ಸಂಕಲ್ಪಾಯಾಸ್ತು ಸಂಕಲ್ಪೋ ವಸುಸರ್ಗಂ ವದಾಮಿ ವಃ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮನ್ತಸ್ತು ಯೇ ದೇವಾ ವ್ಯಾಪಕಾಃ ಸರ್ವತೋದಿಶಮ್

ಸಂಕಲ್ಪಾದ ಮಗ ಸಂಕಲ್ಪ; ಈಗ ವಸುಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ದೇವತೆಗಳು ವಸುಗಳು.

ವಸವಸ್ತೇ ಸಮಾಖ್ಯಾತಾಃ ಸರ್ವಭೂತಹಿತೈಷಿಣಃ ಆಪೋ ಧ್ರುವಶ್ ಚ ಸೋಮಶ್ ಚ ಧರಶ್ಚೈವಾನಿಲೋ ಽನಲಃ

ವಸುಗಳು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವವರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆಪ, ಧ್ರುವ, ಸೋಮ, ಧರ, ಅನಿಲ, ಅನಲ ಎಂಬುವರು ವಸುಗಳು.

ಪ್ರತ್ಯೂಷಶ್ ಚ ಪ್ರಭಾಸಶ್ ಚ ವಸವೋ ಽಷ್ಟೌ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ ಅಜೈಕಪಾದ್ ಅಹಿರ್ಬುಧ್ನ್ಯೋ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಃ ಸಭೈರವಃ

ಪ್ರತ್ಯೂಷ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾಸ ಕೂಡ ವಸುಗಳು. ಈ ಎಂಟು ಮಂದಿ ವಸುಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅಜೈಕಪಾದ, ಅಹಿರ್ಬುಧ್ನ್ಯ, ವಿರೂಪಾಕ್ಷ, ಸಭೈರವ,

ಹರಶ್ ಚ ಬಹುರೂಪಶ್ ಚ ತ್ರ್ಯಂಬಕಶ್ ಚ ಸುರೇಶ್ವರಃ ಸಾವಿತ್ರಶ್ ಚ ಜಯನ್ತಶ್ ಚ ಪಿನಾಕೀ ಚಾಪರಾಜಿತಃ

ಹರ, ಬಹುರೂಪ, ತ್ರ್ಯಂಬಕ, ಸುರೇಶ್ವರ, ಸಾವಿತ್ರ, ಜಯಂತ, ಪಿನಾಕಿ ಮತ್ತು ಅಪರಾಜಿತ,

ಏತೇ ರುದ್ರಾಃ ಸಮಾಖ್ಯಾತಾ ಏಕಾದಶ ಗಣೇಶ್ವರಾಃ ಕಶ್ಯಪಸ್ಯ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪತ್ನೀಭ್ಯಃ ಪುತ್ರಪೌತ್ರಕಮ್

ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ಒಂಬತ್ತು ರುದ್ರರು, ಗಣಾಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಕಶ್ಯಪನ ಪತ್ನಿಯರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಕ್ಕಳ ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಅದಿತಿಶ್ ಚ ದಿತಿಶ್ಚೈವ ಅರಿಷ್ಟಾ ಸುರಸಾ ಮುನಿಃ ಸುರಭಿರ್ ವಿನತಾ ತಾಮ್ರಾ ತದ್ವತ್ ಕ್ರೋಧವಶಾ ಇಲಾ

ಅದಿತಿ, ದಿತಿ, ಅರಿಷ್ಟಾ, ಸುರಸಾ, ಮುನಿ, ಸುರಭಿ, ವಿನತಾ, ತಾಮ್ರಾ, ಕ್ರೋಧವಶಾ, ಇಲಾ,

ಕದ್ರೂಸ್ತ್ವಿಷಾ ದನುಸ್ತದ್ವತ್ ತಾಸಾಂ ಪುತ್ರಾನ್ವದಾಮಿ ವಃ ತುಷಿತಾ ನಾಮ ಯೇ ದೇವಾಶ್ ಚಾಕ್ಷುಷಸ್ಯಾನ್ತರೇ ಮನೋಃ

ಕದ್ರೂ, ತ್ವಿಷಾ, ದನು ಕೂಡ ಇದ್ದರು. ಅವರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ತುಷಿತರು ಎಂಬ ದೇವತೆಗಳು ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನುವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು.

ವೈವಸ್ವತಾನ್ತರೇ ತೇ ವೈ ಆದಿತ್ಯಾ ದ್ವಾದಶ ಸ್ಮೃತಾಃ ಇನ್ದ್ರೋ ಧಾತಾ ಭಗಸ್ತ್ವಷ್ಟ ಮಿತ್ರೋ ಽಥ ವರುಣೋ ಽರ್ಯಮಾ

ವೈವಸ್ವತ ಮನುವಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಆದಿತ್ಯರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ: ಇಂದ್ರ, ಧಾತೃ, ಭಗ, ತ್ವಷ್ಟೃ, ಮಿತ್ರ, ವರुण, ಅರ್ಯಮನ್,

ವಿವಸ್ವಾನ್ಸವಿತಾ ಪೂಷಾ ಅಂಶುಮಾನ್ ವಿಷ್ಣುರೇವ ಚ ಏತೇ ಸಹಸ್ರಕಿರಣಾ ಆದಿತ್ಯಾ ದ್ವಾದಶ ಸ್ಮೃತಾಃ

ವಿವಸ್ವಾನ್, ಸಾವಿತ್ರ, ಪೂಷ, ಅಂಶುಮಾನ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು; ಇವರು ಹನ್ನೆರಡು ಆದಿತ್ಯರು, ಸಾವಿರ ಕಿರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವರು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ದಿತಿಃ ಪುತ್ರದ್ವಯಂ ಲೇಭೇ ಕಶ್ಯಪಾದಿತಿ ನಃ ಶ್ರುತಮ್ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುಂ ಚೈವ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷಂ ತಥೈವ ಚ

ದಿತಿಗೆ ಕಶ್ಯಪನಿಂದ ಎರಡು ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದರು ಎಂದು ನೀವು ಕೇಳಿದ್ದೀರಿ: ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಮತ್ತು ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ.

ದನುಃ ಪುತ್ರಶತಂ ಲೇಭೇ ಕಶ್ಯಪಾದ್ ಬಲದರ್ಪಿತಮ್ ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿಃ ಪ್ರಧಾನೋ ಽಭೂತ್ ತೇಷಾಂ ಮಧ್ಯೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ

ದನುಗೆ ಕಶ್ಯಪನಿಂದ ನೂರು ಮಂದಿ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮಕ್ಕಳಾದರು; ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖನು ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿ.

ತಾಮ್ರಾ ಚ ಜನಯಾಮಾಸ ಷಟ್ ಕನ್ಯಾ ದ್ವಿಜಪುಙ್ಗವಾಃ ಶುಕೀಂ ಶ್ಯೇನೀಂ ಚ ಭಾಸೀಂ ಚ ಸುಗ್ರೀವೀಂ ಗೃಧ್ರಿಕಾಂ ಶುಚಿಮ್

ತಾಮ್ರಾ ಆರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು, ಮಹರ್ಷಿಗಳೆ: ಶುಕಿ, ಶ್ಯೇನಿ, ಭಾಸಿ, ಸುಗ್ರೀವಿ, ಗೃಹದ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಶುಚಿ.

ಶುಕೀ ಶುಕಾನುಲೂಕಾಂಶ್ ಚ ಜನಯಾಮಾಸ ಧರ್ಮತಃ ಶ್ಯೇನೀ ಶ್ಯೇನಾಂಸ್ ತಥಾ ಭಾಸೀ ಕುರಙ್ಗಾಂಶ್ ಚ ವ್ಯಜೀಜನತ್

ಶುಕಿ ಧರ್ಮದ ಮೂಲಕ ಗಿಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೂಬೆಗಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ಶ್ಯೇನಿ ಗಿಡುಗಗಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ಭಾಸಿ ಕ್ರೇನಗಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ಗೃಧ್ರೀ ಗೃಧ್ರಾನ್ ಕಪೋತಾಂಶ್ ಚ ಪಾರಾವತೀ ವಿಹಂಗಮಾನ್ ಹಂಸಸಾರಸಕಾರಣ್ಡಪ್ಲವಾಞ್ಛುಚಿರಜೀಜನತ್

ಗೃಹದ್ರಿಕಾ ಗೃಹದ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಾರಿವಾಳಗಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ಪಾರಾವತಿ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ಶುಚಿ ಹಂಸ, ಸಾರಸ, ಕಾರಂಡ, ಪ್ಲವ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ಅಜಾಶ್ವಮೇಷೋಷ್ಟ್ರಖರಾನ್ ಸುಗ್ರೀವೀ ಚಾಪ್ಯಜೀಜನತ್ ವಿನತಾ ಜನಯಾಮಾಸ ಗರುಡಂ ಚಾರುಣಂ ಶುಭಾ

ಸುಗ್ರೀವಿ ಆಡು, ಕುದುರೆ, ಕುರಿ, ಒಂಟೆ ಮತ್ತು ಕತ್ತೆಗಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ವಿನತಾ ಶುಭರೂಪಿಗಳಾದ ಗರುಡ ಮತ್ತು ಅರುಣರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ಸೌದಾಮಿನೀಂ ತಥಾ ಕನ್ಯಾಂ ಸರ್ವಲೋಕಭಯಙ್ಕರೀಮ್ ಸುರಸಾಯಾಃ ಸಹಸ್ರಂ ತು ಸರ್ಪಾಣಾಮಭವತ್ಪುರಾ

ಅದೇ ರೀತಿ, ಸೌದಾಮಿನಿ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗುವು, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಿಗೂ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವವಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದಳು. ಸುರಸೆಯಿಂದ ಸಾವಿರ ಹಾವುಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವು.

ಕದ್ರೂಃ ಸಹಸ್ರಶಿರಸಾಂ ಸಹಸ್ರಂ ಪ್ರಾಪ ಸುವ್ರತಾ ಪ್ರಧಾನಾಸ್ತೇಷು ವಿಖ್ಯಾತಾಃ ಷಡ್ವಿಂಶತಿರನುತ್ತಮಾಃ

ಕದ್ರೂ ಎಂಬ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆಯು ಸಹಸ್ರಶಿರಸ್ಸುಳ್ಳ ಸಾವಿರ ಹಾವುಗಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಹೆಸರಾಗಿರುವವು ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ಹಾವುಗಳು.