ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ವಿಶಾಖಾಸು ಸಮುತ್ಪನ್ನೋ ಗ್ರಹಾಣಾಂ ಪ್ರಥಮೋ ಗ್ರಹಃ ತ್ವಿಷಿಮಾನ್ ಧರ್ಮಪುತ್ರಸ್ತು ಸೋಮೋ ದೇವೋ ವಸುಸ್ತು ಸಃ

ವಿಶಾಖಾ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಮೊದಲ ಗ್ರಹನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿದ್ದು, ಧರ್ಮನ ಪುತ್ರನು; ಚಂದ್ರದೇವರು ವಸು.

ಶೀತರಶ್ಮಿಃ ಸಮುತ್ಪನ್ನಃ ಕೃತ್ತಿಕಾಸು ನಿಶಾಕರಃ ಷೋಡಶಾರ್ಚಿರ್ಭೃಗೋಃ ಪುತ್ರಃ ಶುಕ್ರಃ ಸೂರ್ಯಾದನನ್ತರಮ್

ಶೀತಕಿರಣನಾದ, ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವನು ಕೃತಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು; ಹದಿನಾರು ಕಿರಣಗಳಿರುವ ಭೃಗು ಪುತ್ರ ಶುಕ್ರನು ಸೂರ್ಯನ ನಂತರ ಬರುತ್ತಾನೆ.

ತಾರಾಗ್ರಹಾಣಾಂ ಪ್ರವರಸ್ ತಿಷ್ಯೇ ಕ್ಷೇತ್ರೇ ಸಮುತ್ಥಿತಃ ಗ್ರಹಶ್ಚಾಙ್ಗಿರಸಃ ಪುತ್ರೋ ದ್ವಾದಶಾರ್ಚಿರ್ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ

ತಾರಾಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನು ತಿಷ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿದನು; ಅಂಗಿರಸನ ಪುತ್ರ, ಹನ್ನೆರಡು ಕಿರಣಗಳಿರುವ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಗ್ರಹನು ಜನಿಸಿದನು.

ಫಾಲ್ಗುನೀಷು ಸಮುತ್ಪನ್ನಃ ಪೂರ್ವಾಖ್ಯಾಸು ಜಗದ್ಗುರುಃ ನವಾರ್ಚಿರ್ಲೋಹಿತಾಙ್ಗಶ್ ಚ ಪ್ರಜಾಪತಿಸುತೋ ಗ್ರಹಃ

ಪೂರ್ವ ಫಾಲ್ಗುಣಿ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಜಗದ್ಗುರು, ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಪುತ್ರನಾದ, ಒಂಭತ್ತು ಕಿರಣಗಳಿರುವ ಕೆಂಪು ದೇಹದ ಗ್ರಹನು ಉದಯಿಸಿದನು.

ಆಷಾಢಾಸ್ವಿಹ ಪೂರ್ವಾಸು ಸಮುತ್ಪನ್ನ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ ರೇವತೀಷ್ವೇವ ಸಪ್ತಾರ್ಚಿಃಸ್ಥಾನೇ ಸೌರಿಃ ಶನೈಶ್ಚರಃ

ಪೂರ್ವ ಆಶಾಢಾ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹನು ಜನಿಸಿದನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ರೇವತಿ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ, ಏಳು ಕಿರಣಗಳ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸೌರಿ, ಶನೈಶ್ಚರನು ಸ್ಥಾಪಿತನಾದನು.

ಸೌಮ್ಯೋ ಬುಧೋ ಧನಿಷ್ಠಾಸು ಪಞ್ಚಾರ್ಚಿರ್ ಉದಿತೋ ಗ್ರಹಃ ತಮೋಮಯೋ ಮೃತ್ಯುಸುತಃ ಪ್ರಜಾಕ್ಷಯಕರಃ ಶಿಖೀ

ಸೌಮ್ಯನಾದ ಬುಧನು ಧನಿಷ್ಠಾ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಐದು ಕಿರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಉದಯಿಸಿದನು; ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಮರಣದ ಪುತ್ರನಾದ, ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಶಿಖಿ ಜನಿಸಿದನು.

ಆಶ್ಲೇಷಾಸು ಸಮುತ್ಪನ್ನಃ ಸರ್ವಹಾರೀ ಮಹಾಗ್ರಹಃ ತಥಾ ಸ್ವನಾಮಧೇಯೇಷು ದಾಕ್ಷಾಯಣ್ಯಃ ಸಮುತ್ಥಿತಾಃ

ಆಶ್ಲೇಷಾ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಹಾ ಗ್ರಹನು ಜನಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ, ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿದರು.

ತಮೋವೀರ್ಯಮಯೋ ರಾಹುಃ ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ ಕೃಷ್ಣಮಣ್ಡಲಃ ಭರಣೀಷು ಸಮುತ್ಪನ್ನೋ ಗ್ರಹಶ್ಚನ್ದ್ರಾರ್ಕಮರ್ದನಃ

ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತನಾದ ರಾಹು, ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಕಪ್ಪು ವಲಯದಂತೆ ಇದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಭರಣಿ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದನು ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನಿಗೂ ಸೂರ್ಯನಿಗೂ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಗ್ರಹ.

ಏತೇ ತಾರಾ ಗ್ರಹಾಶ್ಚಾಪಿ ಬೋದ್ಧವ್ಯಾ ಭಾರ್ಗವಾದಯಃ ಜನ್ಮನಕ್ಷತ್ರಪೀಡಾಸು ಯಾನ್ತಿ ವೈಗುಣ್ಯತಾಂ ಯತಃ

ಭಾರ್ಗವ ಮತ್ತು ಇತರರು ಮೊದಲಾದ ಈ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಜನ್ಮನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆಗಳು ಬಂದಾಗ ಅವುಗಳು ಅಶುಭವಾಗುತ್ತವೆ.

ಮುಚ್ಯತೇ ತೇನ ದೋಷೇಣ ತತಸ್ತದ್ಗ್ರಹಭಕ್ತಿತಃ ಸರ್ವಗ್ರಹಾಣಾಮೇತೇಷಾಮ್ ಆದಿರಾದಿತ್ಯ ಉಚ್ಯತೇ

ಆ ಗ್ರಹದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ದೋಷದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಬಹುದು. ಈ ಎಲ್ಲ ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಮೊದಲನೆಯವನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ತಾರಾಗ್ರಹಾಣಾಂ ಶುಕ್ರಸ್ತು ಕೇತೂನಾಂ ಚಾಪಿ ಧೂಮವಾನ್ ಧ್ರುವಃ ಕಿಲ ಗ್ರಹಾಣಾಂ ತು ವಿಭಕ್ತಾನಾಂ ಚತುರ್ದಿಶಮ್

ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರನು ಮುಖ್ಯನು; ಧೂಮವಾನ್ ಎಂಬನು ಕೆತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖನು; ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ರುವನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.

ನಕ್ಷತ್ರಾಣಾಂ ಶ್ರವಿಷ್ಠಾ ಸ್ಯಾದ್ ಅಯನಾನಾಂ ತಥೋತ್ತರಮ್ ವರ್ಷಾಣಾಂ ಚೈವ ಪಞ್ಚಾನಾಮ್ ಆದ್ಯಃ ಸಂವತ್ಸರಃ ಸ್ಮೃತಃ

ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರವಿಷ್ಠೆ ಮುಖ್ಯ; ಆಯನಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಯಣ; ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಸಂವತ್ಸರವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಋತೂನಾಂ ಶಿಶಿರಶ್ಚಾಪಿ ಮಾಸಾನಾಂ ಮಾಘ ಉಚ್ಯತೇ ಪಕ್ಷಾಣಾಂ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷಸ್ತು ತಿಥೀನಾಂ ಪ್ರತಿಪತ್ತಥಾ

ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಶಿರ ಋತು ಮುಖ್ಯ; ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಘ ಮಾಸ; ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷ; ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪದಿಯೂ ಮೊದಲನೆಯದು.

ಅಹೋರಾತ್ರವಿಭಾಗಾನಾಮ್ ಅಹಶ್ಚಾದಿಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ ಮುಹೂರ್ತಾನಾಂ ತಥೈವಾದಿರ್ ಮುಹೂರ್ತೋ ರುದ್ರದೈವತಃ

ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಆರಂಭವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಮುಹೂರ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ರುದ್ರನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ.

ಕ್ಷಣಶ್ಚಾಪಿ ನಿಮೇಷಾದಿಃ ಕಾಲಃ ಕಾಲವಿದಾಂ ವರಾಃ ಶ್ರವಣಾನ್ತಂ ಧನಿಷ್ಠಾದಿ ಯುಗಂ ಸ್ಯಾತ್ಪಞ್ಚವಾರ್ಷಿಕಮ್

ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮಿಷ ಆರಂಭ; ಕಾಲವನ್ನು ತಿಳಿಯುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಶ್ರವಣ ಅಂತ್ಯದಿಂದ ಧನಿಷ್ಠ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಯುಗವು ಐದು ವರ್ಷಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಭಾನೋರ್ಗತಿವಿಶೇಷೇಣ ಚಕ್ರವತ್ಪರಿವರ್ತತೇ ದಿವಾಕರಃ ಸ್ಮೃತಸ್ತಸ್ಮಾತ್ ಕಾಲಕೃದ್ವಿಭುರೀಶ್ವರಃ

ಸೂರ್ಯನ ವಿಶೇಷ ಚಲನೆಯಿಂದ ದಿನಕರನು ಚಕ್ರದಂತೆ ತಿರುಗುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಕಾಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಒಡೆಯನೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಚತುರ್ವಿಧಾನಾಂ ಭೂತಾನಾಂ ಪ್ರವರ್ತಕನಿವರ್ತಕಃ ತಸ್ಯಾಪಿ ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರಃ ಸಾಕ್ಷಾದ್ದೇವಃ ಪ್ರವರ್ತಕಃ

ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಾರಂಭವೂ ಕೊನೆಯೂ ಅವನು. ಅವನಿಗೂ ಭಗವಂತನಾದ ರುದ್ರನೇ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಕಾರನು, ದೇವರೆ.

ಇತ್ಯೇಷ ಜ್ಯೋತಿಷಾಮೇವಂ ಸಂನಿವೇಶೋ ಽರ್ಥನಿಶ್ಚಯಃ ಲೋಕಸಂವ್ಯವಹಾರಾರ್ಥಂ ಮಹಾದೇವೇನ ನಿರ್ಮಿತಃ

ಈ ರೀತಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಮಹಾದೇವನು ಲೋಕದ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಂ ಭಗವತಾ ಕಲ್ಪಾದೌ ಸಮ್ಪ್ರವರ್ತಿತಃ ಸ ಆಶ್ರಯೋ ಽಭಿಮಾನೀ ಚ ಸರ್ವಸ್ಯ ಜ್ಯೋತಿರಾತ್ಮಕಃ

ಕಲ್ಪದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನು ಪೂರ್ವಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಅವನೇ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಧಾರ, ಅಧಿಪತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ ಸ್ವರೂಪ.

ಏಕರೂಪಪ್ರಧಾನಸ್ಯ ಪರಿಣಾಮೋ ಽಯಮದ್ಭುತಃ ನೈಷ ಶಕ್ಯಃ ಪ್ರಸಂಖ್ಯಾತುಂ ಯಾಥಾತಥ್ಯೇನ ಕೇನಚಿತ್

ಒಂದು ಮೂಲರೂಪದಿಂದ ಆಗಿರುವ ಈ ಅದ್ಭುತ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಯಾರೂ ನಿಖರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಗತಾಗತಂ ಮನುಷ್ಯೇಣ ಜ್ಯೋತಿಷಾಂ ಮಾಂಸಚಕ್ಷುಷಾ ಆಗಮಾದನುಮಾನಾಚ್ಚ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಾದುಪಪತ್ತಿತಃ

ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣಗಳ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ನಿಲ್ಲುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಮನುಷ್ಯನು ಕಣ್ಣು, ಪರಂಪರೆ, ಊಹೆ, ನೇರ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಯುಕ್ತಿಯಿಂದ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಪರೀಕ್ಷ್ಯ ನಿಪುಣಂ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಶ್ರದ್ಧಾತವ್ಯಂ ವಿಪಶ್ಚಿತಾ ಚಕ್ಷುಃ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ಜಲಂ ಲೇಖ್ಯಂ ಗಣಿತಂ ಮುನಿಸತ್ತಮಾಃ

ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ನಂಬಿಕೆ ಇಡಬೇಕು, ಜ್ಞಾನಿಯೇ; ಕಣ್ಣು, ಶಾಸ್ತ್ರ, ನೀರು, ಬರಹ ಮತ್ತು ಗಣನೆ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೆ.

ಪಞ್ಚೈತೇ ಹೇತವೋ ಜ್ಞೇಯಾ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಾನವಿನಿರ್ಣಯೇ

ಈ ಐದು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಾನದ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಕಥಂ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪ್ರಸಾದಾದ್ವೈ ಧ್ರುವೋ ಬುದ್ಧಿಮತಾಂ ವರಃ ಮೇಢೀಭೂತೋ ಗ್ರಾಹಾಣಾಂ ವೈ ವಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ ಸಾಂಪ್ರತಮ್

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಧ್ರುವನು ಹೇಗೆ ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಬದಂತೆ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದನು ಎಂಬುದನ್ನು ಈಗ ನೀನು ವಿವರಿಸಬೇಕು.

ಏತಮರ್ಥಂ ಮಯಾ ಪೃಷ್ಟೋ ನಾನಾಶಾಸ್ತ್ರವಿಶಾರದಃ ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯಃ ಪುರಾ ಪ್ರಾಹ ಮಹ್ಯಂ ಶುಶ್ರೂಷವೇ ದ್ವಿಜಾಃ

ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ನನಗೆ ಹಲವು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹಿಂದೆ ಕೇಳಿದನು ಮತ್ತು ನಾನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದಾಗ ಅವನು ವಿವರಿಸಿದನು, ದ್ವಿಜರೆ.

ಸಾರ್ವಭೌಮೋ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಸರ್ವಶಸ್ತ್ರಭೃತಾಂ ವರಃ ಉತ್ತಾನಪಾದೋ ರಾಜಾ ವೈ ಪಾಲಯಾಮಾಸ ಮೇದಿನೀಮ್

ಸರ್ವರಿಗೂ ಒಡೆಯನಾದ ಮಹಾ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಉತ್ತಾನಪಾದನು, ಎಲ್ಲ ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು.

ತಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾದ್ವಯಮ್ ಅಭೂತ್ ಸುನೀತಿಃ ಸುರುಚಿಸ್ ತಥಾ ಅಗ್ರಜಾಯಾಮಭೂತ್ಪುತ್ರಃ ಸುನೀತ್ಯಾಂ ತು ಮಹಾಯಶಾಃ

ಅವನಿಗೆ ಎರಡು ಹೆಂಡತಿಗಳು ಇದ್ದರು—ಸುನೀತಿ ಮತ್ತು ಸುರುಚಿ. ಅವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯಳಾದ ಸುನೀತಿಯಿಂದ ಮಹಾ ಖ್ಯಾತಿಯ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಧ್ರುವೋ ನಾಮ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞಃ ಕುಲದೀಪೋ ಮಹಾಮತಿಃ ಕದಾಚಿತ್ ಸಪ್ತವರ್ಷೇ ಽಪಿ ಪಿತುರಙ್ಕಮ್ ಉಪಾವಿಶತ್

ಅವನ ಹೆಸರೇ ಧ್ರುವ. ಅವನು ಬಹಳ ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಕುಲದ ಬೆಳಕು, ಮಹಾ ಚಾತುರ್ಯವಂತ. ಒಂದು ಬಾರಿ, ಏಳು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ತಂದೆಯ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ಕೂತನು.

ಸುರುಚಿಸ್ತಂ ವಿನಿರ್ಧೂಯ ಸ್ವಪುತ್ರಂ ಪ್ರೀತಿಮಾನಸಾ ನ್ಯವೇಶಯತ್ತಂ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಾ ಹ್ಯ್ ಅಙ್ಕಂ ರೂಪೇಣ ಮಾನಿತಾ

ಆಗ ಸುರುಚಿ ಅವನನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿ, ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ, ಅವನ ರೂಪವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿದಳು.