ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಅಂಶುರ್ ವಿವಸ್ವಾಂಸ್ತ್ವಷ್ಟಾ ಚ ಪರ್ಜನ್ಯೋ ವಿಷ್ಣುರೇವ ಚ ವರುಣೋ ಮಾಘಮಾಸೇ ತು ಸೂರ್ಯ ಏವ ತು ಫಾಲ್ಗುನೇ

ಅಂಶು, ವಿವಸ್ವಾನ್, ತ್ವಷ್ಟಾ, ಪರ್ಜನ್ಯ, ವಿಷ್ಣು, ಮಾಘ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ವರుణ, ಫಾಲ್ಗುಣದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು.

ಚೈತ್ರೇ ಮಾಸಿ ಭವೇದಂಶುರ್ ಧಾತಾ ವೈಶಾಖತಾಪನಃ ಜ್ಯೇಷ್ಠೇ ಮಾಸಿ ಭವೇದಿನ್ದ್ರ ಆಷಾಢೇ ಚಾರ್ಯಮಾ ರವಿಃ

ಚೈತ್ರ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಅಂಶು, ವೈಶಾಖದಲ್ಲಿ ಧಾತಾ ತಾಪವನ್ನು ನೀಡುವವನು, ಜ್ಯೇಷ್ಠದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರ, ಆಷಾಢದಲ್ಲಿ ಅರಿ್ಯಮಾ ಮತ್ತು ರವಿ.

ವಿವಸ್ವಾನ್ ಶ್ರಾವಣೇ ಮಾಸಿ ಪ್ರೌಷ್ಠಪದೇ ಭಗಃ ಸ್ಮೃತಃ ಪರ್ಜನ್ಯೋ ಽಶ್ವಯುಜೇ ಮಾಸಿ ತ್ವಷ್ಟಾ ವೈ ಕಾರ್ತಿಕೇ ರವಿಃ

ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ವಿವಸ್ವಾನ್, ಪ್ರೌಷ್ಠಪದದಲ್ಲಿ ಭಗನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆಶ್ವಯುಜದಲ್ಲಿ ಪರ್ಜನ್ಯ, ಕಾರ್ತಿಕದಲ್ಲಿ ತ್ವಷ್ಟಾ ಮತ್ತು ರವಿ.

ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷೇ ಭವೇನ್ಮಿತ್ರಃ ಪೌಷೇ ವಿಷ್ಣುಃ ಸನಾತನಃ ಪಞ್ಚರಶ್ಮಿಸಹಸ್ರಾಣಿ ವರುಣಸ್ಯಾರ್ಕಕರ್ಮಣಿ

ಮಾರ್ಗಶಿರ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರ, ಪೌಷ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ವಿಷ್ಣು; ವರಣನ ಸೂರ್ಯಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಐದು ಸಾವಿರ ಕಿರಣಗಳಿವೆ.

ಷಡ್ಭಿಃ ಸಹಸ್ರೈಃ ಪೂಷಾ ತು ದೇವೋ ಽಂಶುಃ ಸಪ್ತಭಿಸ್ ತಥಾ ಧಾತಾಷ್ಟಭಿಃ ಸಹಸ್ರೈಸ್ತು ನವಭಿಸ್ತು ಶತಕ್ರತುಃ

ಪೂಷಾ ದೇವರು ಆರು ಸಾವಿರ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಧಾತಾ ಏಳು ಸಾವಿರದಿಂದ; ಶತಕ್ರತು ಎಂಟು ಸಾವಿರ ಕಿರಣಗಳಿಂದ.

ವಿವಸ್ವಾನ್ ದಶಭಿರ್ ಯಾತಿ ಯಾತ್ಯೇಕಾದಶಭಿರ್ ಭಗಃ ಸಪ್ತಭಿಸ್ತಪತೇ ಮಿತ್ರಸ್ ತ್ವಷ್ಟಾ ಚೈವಾಷ್ಟಭಿಃ ಸ್ಮೃತಃ

ವಿವಸ್ವಾನ್ ಹತ್ತು ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ; ಭಗ ಹನ್ನೊಂದು ಕಿರಣಗಳಿಂದ; ಮಿತ್ರ ಏಳು ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಹೊತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ತ್ವಷ್ಟಾ ಎಂಟು ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಅರ್ಯಮಾ ದಶಭಿರ್ ಯಾತಿ ಪರ್ಜನ್ಯೋ ನವಭಿಸ್ ತಥಾ ಷಡ್ಭೀ ರಶ್ಮಿಸಹಸ್ರೈಸ್ತು ವಿಷ್ಣುಸ್ತಪತಿ ಮೇದಿನೀಮ್

ಅರಿ್ಯಮಾ ಹತ್ತು ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ; ಪರ್ಜನ್ಯ ಒಂಬತ್ತು ಕಿರಣಗಳಿಂದ; ವಿಷ್ಣು ಆರು ಸಾವಿರ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಿಸಿಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ವಸಂತೇ ಕಪಿಲಃ ಸೂರ್ಯೋ ಗ್ರೀಷ್ಮೇ ಕಾಞ್ಚನಸಪ್ರಭಃ ಶ್ವೇತೋ ವರ್ಷಾಸು ವರ್ಣೇನ ಪಾಣ್ಡುಃ ಶರದಿ ಭಾಸ್ಕರಃ

ವಸಂತದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಕಪಿಲವರ್ಣ; ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಕಂಚಿನಂತೆ; ಮಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ; ಶರದೃತುವಿನಲ್ಲಿ ಪಾಂಡುವರ್ಣ.

ಹೇಮನ್ತೇ ತಾಮ್ರವರ್ಣಸ್ತು ಶಿಶಿರೇ ಲೋಹಿತೋ ರವಿಃ ಇತಿ ವರ್ಣಾಃ ಸಮಾಖ್ಯಾತಾ ಮಯಾ ಸೂರ್ಯಸಮುದ್ಭವಾಃ

ಹೆಮಂತದಲ್ಲಿ ಅವನು ತಾಮ್ರವರ್ಣ; ಶಿಶಿರದಲ್ಲಿ ರಕ್ತವರ್ಣ. ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸಿದೆ.

ಓಷಧೀಷು ಬಲಂ ಧತ್ತೇ ಸ್ವಧಯಾ ಚ ಪಿತೃಷ್ವಪಿ ಸೂರ್ಯೋ ಽಮರೇಷ್ವಪ್ಯಮೃತಂ ತ್ರಯಂ ತ್ರಿಷು ನಿಯಚ್ಛತಿ

ಅವನು ಔಷಧಿಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಸ್ವದೆಯನ್ನು, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅಮೃತವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಸೂರ್ಯನು ಈ ಮೂರುಗಳನ್ನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಏವಂ ರಶ್ಮಿಸಹಸ್ರಂ ತತ್ ಸೌರಂ ಲೋಕಾರ್ಥಸಾಧಕಮ್ ಭಿದ್ಯತೇ ಲೋಕಮಾಸಾದ್ಯ ಜಲಶೀತೋಷ್ಣನಿಃಸ್ರವಮ್

ಹೀಗೆ, ಆ ಸಾವಿರ ಕಿರಣಗಳ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಲೋಕಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪಿ, ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಚಳಿ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಯನ್ನು ಹರಡುತ್ತದೆ.

ಇತ್ಯೇತನ್ಮಣ್ಡಲಂ ಶುಕ್ಲಂ ಭಾಸ್ವರಂ ಸೂರ್ಯಸಂಜ್ಞಿತಮ್ ನಕ್ಷತ್ರಗ್ರಹಸೋಮಾನಾಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯೋನಿರೇವ ಚ

ಈ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಸೂರ್ಯಮಂಡಲವೇ ನಕ್ಷತ್ರ, ಗ್ರಹ, ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಆಧಾರವೂ ಮೂಲವೂ ಆಗಿದೆ.

ಚನ್ದ್ರಋಕ್ಷಗ್ರಹಾಃ ಸರ್ವೇ ವಿಜ್ಞೇಯಾಃ ಸೂರ್ಯಸಂಭವಾಃ ನಕ್ಷತ್ರಾಧಿಪತಿಃ ಸೋಮೋ ನಯನಂ ವಾಮಮೀಶಿತುಃ

ಎಲ್ಲ ಚಂದ್ರ, ನಕ್ಷತ್ರ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ನಕ್ಷತ್ರಾಧಿಪತಿ ಸೋಮನು ಈಶ್ವರನ ಎಡ ಕಣ್ಣು.

ನಯನಂ ಚೈವಮ್ ಈಶಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಂ ಭಾಸ್ಕರಃ ಸ್ವಯಮ್ ತೇಷಾಂ ಜನಾನಾಂ ಲೋಕೇ ಽಸ್ಮಿನ್ ನಯನಂ ನಯತೇ ಯತಃ

ಈಶ್ವರನ ಬಲ ಕಣ್ಣು ಸೂರ್ಯನೇ ಆಗಿದ್ದಾನೆ; ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯೇ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ.

ಶೇಷಾಃ ಪಞ್ಚ ಗ್ರಹಾ ಜ್ಞೇಯಾ ಈಶ್ವರಾಃ ಕಾಮಚಾರಿಣಃ ಪಠ್ಯತೇ ಚಾಗ್ನಿರಾದಿತ್ಯ ಉದಕಂ ಚನ್ದ್ರಮಾಃ ಸ್ಮೃತಃ

ಇನ್ನೂ ಉಳಿದ ಐದು ಗ್ರಹಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅಗ್ನಿ, ಸೂರ್ಯ, ನೀರು ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನು ಕೂಡ ಪಠ್ಯವಾಗಿವೆ.

ಶೇಷಾಣಾಂ ಪ್ರಕೃತಿಂ ಸಮ್ಯಗ್ ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾಂ ನಿಬೋಧತ ಸುರಸೇನಾಪತಿಃ ಸ್ಕನ್ದಃ ಪಠ್ಯತೇ ಽಙ್ಗಾರಕೋ ಗ್ರಹಃ

ಇನ್ನು ಉಳಿದವರ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ನಾನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ ಕೇಳಿ: ದೇವತೆಗಳ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗಳ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ನಾರಾಯಣಂ ಬುಧಂ ಪ್ರಾಹುರ್ ದೇವಂ ಜ್ಞಾನವಿದೋ ಜನಾಃ ಸರ್ವಲೋಕಪ್ರಭುಃ ಸಾಕ್ಷಾದ್ ಯಮೋ ಲೋಕಪ್ರಭುಃ ಸ್ವಯಮ್

ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರಿತವರು ಬುಧನನ್ನು ನಾರಾಯಣನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಯಮನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯ, ಜೀವಿಗಳ ಸ್ವಾಮಿ ಸ್ವತಃ ಅವನೇ.

ಮಹಾಗ್ರಹೋ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಮನ್ದಗಾಮೀ ಶನೈಶ್ಚರಃ ದೇವಾಸುರಗುರೂ ದ್ವೌ ತು ಭಾನುಮನ್ತೌ ಮಹಾಗ್ರಹೌ

ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಶನೈಶ್ಚರನು ಮಹಾಗ್ರಹ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಚಲಿಸುವವನು; ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದಾನವರಿಗೂ ಗುರು; ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಕಾಶಮಾನರು ಮಹಾಗ್ರಹಗಳು.

ಪ್ರಜಾಪತಿಸುತಾವುಕ್ತೌ ತತಃ ಶುಕ್ರಬೃಹಸ್ಪತೀ ಆದಿತ್ಯಮೂಲಮಖಿಲಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಂ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ

ಆಮೇಲೆ, ಶುಕ್ರ ಮತ್ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳ ಪುತ್ರರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಮೂರು ಲೋಕಗಳಿಗೂ ಆಧಾರ ಸೂರ್ಯನೇ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.

ಭವತ್ಯಸ್ಮಾಜ್ಜಗತ್ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಸದೇವಾಸುರಮಾನುಷಮ್ ರುದ್ರೇನ್ದ್ರೋಪೇನ್ದ್ರಚನ್ದ್ರಾಣಾಂ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಾಗ್ನಿದಿವೌಕಸಾಮ್

ಅವನಿಂದಲೇ ಈ ಜಗತ್ತು, ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು, ಮಾನವರು, ರುದ್ರ, ಇಂದ್ರ, ಉಪೇಂದ್ರ, ಚಂದ್ರ, ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತಾರೆ.

ದ್ಯುತಿರ್ದ್ಯುತಿಮತಾಂ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಯತ್ತೇಜಃ ಸರ್ವಲೌಕಿಕಮ್ ಸರ್ವಾತ್ಮಾ ಸರ್ವಲೋಕೇಶೋ ಮಹಾದೇವಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ

ಎಲ್ಲರ ಪ್ರಕಾಶಕ್ಕೂ ಮೂಲ ಕಾರಣ, ನಿನ್ನ ಲೋಕದ ಬೆಳಕು, ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಮಹಾದೇವ, ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ.

ಸೂರ್ಯ ಏವ ತ್ರಿಲೋಕೇಶೋ ಮೂಲಂ ಪರಮದೈವತಮ್ ತತಃ ಸಂಜಾಯತೇ ಸರ್ವಂ ತತ್ರೈವ ಪ್ರವಿಲೀಯತೇ

ಸೂರ್ಯನೇ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯ, ಪರಮ ದೈವ; ಅವನಿಂದೆಲ್ಲವೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಅವನಲ್ಲಿಯೇ ಎಲ್ಲವೂ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾವಾಭಾವೌ ಹಿ ಲೋಕಾನಾಮ್ ಆದಿತ್ಯಾನ್ನಿಃಸೃತೌ ಪುರಾ ಅವಿಜ್ಞೇಯೋ ಗ್ರಹೋ ವಿಪ್ರಾ ದೀಪ್ತಿಮಾನ್ಸುಪ್ರಭೋ ರವಿಃ

ಲೋಕಗಳ ಉದಯವೂ ನಾಶವೂ ಮೊದಲಿನಿಂದ ಸೂರ್ಯನಿಂದಲೇ ಆಗುತ್ತದೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಆ ಗ್ರಹನನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ—ಅವನೇ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ರವಿಯು.

ಅತ್ರ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ನಿಧನಂ ಜಾಯನ್ತೇ ಚ ಪುನಃ ಪುನಃ ಕ್ಷಣಾ ಮುಹೂರ್ತಾ ದಿವಸಾ ನಿಶಾಃ ಪಕ್ಷಾಶ್ ಚ ಕೃತ್ಸ್ನಶಃ

ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಗಳು, ಮುಹೂರ್ತಗಳು, ಹಗಲುಗಳು, ರಾತ್ರಿ, ಪಕ್ಷಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಮಾಸಾಃ ಸಂವತ್ಸರಶ್ಚೈವ ಋತವೋ ಽಥ ಯುಗಾನಿ ಚ ತದಾದಿತ್ಯಾದೃತೇ ಹ್ಯೇಷಾ ಕಾಲಸಂಖ್ಯಾ ನ ವಿದ್ಯತೇ

ಮಾಸಗಳು, ವರ್ಷಗಳು, ಋತುಗಳು, ಯುಗಗಳೆಲ್ಲವೂ—ಸೂರ್ಯನಿಲ್ಲದೆ ಕಾಲದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವೇ ಇರದು.

ಕಾಲಾದೃತೇ ನ ನಿಯಮೋ ನ ದೀಕ್ಷಾ ನಾಹ್ನಿಕಕ್ರಮಃ ಋತೂನಾಂ ಚ ವಿಭಾಗಶ್ ಚ ಪುಷ್ಪಂ ಮೂಲಂ ಫಲಂ ಕುತಃ

ಕಾಲವಿಲ್ಲದೆ ಯಾವ ನಿಯಮವೂ ಇಲ್ಲ, ದೀಕ್ಷೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ದಿನಚರ್ಯೆಯೂ ಇಲ್ಲ; ಋತುಗಳ ವಿಭಾಗ, ಹೂವು, ಬೇರು, ಹಣ್ಣು ಯಾವುದುಂಟಾಗದು.

ಕುತಃ ಸಸ್ಯವಿನಿಷ್ಪತ್ತಿಸ್ ತೃಣೌಷಧಿಗಣೋ ಽಪಿ ಚ ಅಭಾವೋ ವ್ಯವಹಾರಾಣಾಂ ಜನ್ತೂನಾಂ ದಿವಿ ಚೇಹ ಚ

ಬೆಳೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೂ, ಹುಲ್ಲು, ಔಷಧಿಗಳ ಸಮೂಹವೂ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು? ಇದಿಲ್ಲದೆ ಜೀವಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿಯೂ ಇರಲಾರರು.

ಜಗತ್ಪ್ರತಾಪನಮೃತೇ ಭಾಸ್ಕರಂ ರುದ್ರರೂಪಿಣಮ್ ಸ ಏಷ ಕಾಲಶ್ಚಾಗ್ನಿಶ್ ಚ ದ್ವಾದಶಾತ್ಮಾ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ

ಭಾಸ್ಕರನು, ರುದ್ರನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿಸುವವನು ಇಲ್ಲದೆ ಪ್ರಕಾಶವೇ ಇರದು; ಅವನೇ ಕಾಲ, ಅಗ್ನಿ, ಹನ್ನೆರಡು ರೂಪಗಳ ಪ್ರಜಾಪತಿ.

ತಪತ್ಯೇಷ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠಾಸ್ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಂ ಸಚರಾಚರಮ್ ಸ ಏಷ ತೇಜಸಾಂ ರಾಶಿಃ ಸಮಸ್ತಃ ಸಾರ್ವಲೌಕಿಕಃ

ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಅವನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ, ಚಲಿಸುವವುಗಳನ್ನೂ ಸ್ಥಿರವಾದವುಗಳನ್ನೂ ಸುಡುವನು; ಅವನೇ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹರಡುವ ಪ್ರಕಾಶದ ಸಮೂಹ.