ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ನಕ್ಷತ್ರಸೂರ್ಯಾಶ್ ಚ ತಥಾ ಗ್ರಹತಾರಾಗಣೈಃ ಸಹ ಉನ್ಮುಖಾಭಿಮುಖಾಃ ಸರ್ವೇ ಚಕ್ರಭೂತಾಃ ಶ್ರಿತಾ ದಿವಿ

ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಸೂರ್ಯನು, ಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ತಾರೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಎದುರು-ಹಿಂದೆ ನೋಡುತ್ತಾ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಕ್ರದಂತೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ.

ಧ್ರುವೇಣಾಧಿಷ್ಠಿತಾಶ್ಚೈವ ಧ್ರುವಮೇವ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್ ಪ್ರಯಾನ್ತಿ ಚೇಶ್ವರಂ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಮೇಢೀಭೂತಂ ಧ್ರುವಂ ದಿವಿ

ಧ್ರುವನಿಂದ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವುಗಳು, ಧ್ರುವನನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತಾ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ಆ ಧ್ರುವನನ್ನು, ಈಶ್ವರನನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ.

ನವಯೋಜನಸಾಹಸ್ರೋ ವಿಷ್ಕಮ್ಭಃ ಸವಿತುಃ ಸ್ಮೃತಃ ತ್ರಿಗುಣಸ್ತಸ್ಯ ವಿಸ್ತಾರೋ ಮಣ್ಡಲಸ್ಯ ಪ್ರಮಾಣತಃ

ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದ ವ್ಯಾಸವು ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನೆಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದರ ಪರಿಧಿ ಮೂರುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ದ್ವಿಗುಣಃ ಸೂರ್ಯವಿಸ್ತಾರಾದ್ ವಿಸ್ತಾರಃ ಶಶಿನಃ ಸ್ಮೃತಃ ತುಲ್ಯಸ್ತಯೋಸ್ತು ಸ್ವರ್ಭಾನುರ್ ಭೂತ್ವಾಧಸ್ತಾತ್ಪ್ರಸರ್ಪತಿ

ಚಂದ್ರನ ವಿಸ್ತಾರವು ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತ ಎರಡುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ; ಸ್ವರ್ಭಾನು ಎರಡಕ್ಕೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಉದ್ಧೃತ್ಯ ಪೃಥಿವೀಛಾಯಾಂ ನಿರ್ಮಿತಾಂ ಮಣ್ಡಲಾಕೃತಿಮ್ ಸ್ವರ್ಭಾನೋಸ್ತು ಬೃಹತ್ಸ್ಥಾನಂ ತೃತೀಯಂ ಯತ್ ತಮೋಮಯಮ್

ಭೂಮಿಯ ನೆರಳನ್ನು ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಸ್ವರ್ಭಾನುವಿನ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಾನವು ಮೂರನೆಯದು, ಅದು ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

ಚನ್ದ್ರಸ್ಯ ಷೋಡಶೋ ಭಾಗೋ ಭಾರ್ಗವಸ್ಯ ವಿಧೀಯತೇ ವಿಷ್ಕಮ್ಭಾನ್ಮಣ್ಡಲಾಚ್ಚೈವ ಯೋಜನಾಚ್ಚ ಪ್ರಮಾಣತಃ

ಚಂದ್ರನ ಹದಿನಾರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗ ಭೃಗುಪುತ್ರನಿಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅವರ ವಿಸ್ತಾರ, ವೃತ್ತಾಕಾರ ಮತ್ತು ದೂರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.

ಭಾರ್ಗವಾತ್ಪಾದಹೀನಸ್ತು ವಿಜ್ಞೇಯೋ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಪಾದಹೀನೌ ವಕ್ರಸೌರೀ ತಥಾಯಾಮಪ್ರಮಾಣತಃ

ಭೃಗುಪುತ್ರನಿಗಿಂತ ಪಾದದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಇರುವವನು ಗುರು. ಹಾಗೆಯೇ, ಅಂಗಳ ಮತ್ತು ಶನಿಯೂ ಪಾದದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಾರೆ, ಅವರ ಗಾತ್ರಗಳು ಸಮಾನವಲ್ಲ.

ವಿಸ್ತಾರಾನ್ಮಣ್ಡಲಾಚ್ಚೈವ ಪಾದಹೀನಸ್ತಯೋರ್ಬುಧಃ ತಾರಾನಕ್ಷತ್ರರೂಪಾಣಿ ವಪುಷ್ಮನ್ತೀಹ ಯಾನಿ ವೈ

ಅಂಗಳ ಮತ್ತು ಶನಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಬುಧನಿಗೆ ವಿಸ್ತಾರ ಮತ್ತು ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಪಾದದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ತಾರೆಯ ರೂಪಗಳು,

ಬುಧೇನ ತಾನಿ ತುಲ್ಯಾನಿ ವಿಸ್ತಾರಾನ್ಮಣ್ಡಲಾದಪಿ ಪ್ರಾಯಶಶ್ಚನ್ದ್ರಯೋಗೀನಿ ವಿದ್ಯಾದೃಕ್ಷಾಣಿ ತತ್ತ್ವವಿತ್

ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಬುಧನ ವಿಸ್ತಾರ ಮತ್ತು ವೃತ್ತದಷ್ಟೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಚಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಬಹುಪಾಲು ಇದೇ ರೀತಿಯವೆಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ತಾರಾನಕ್ಷತ್ರರೂಪಾಣಿ ಹೀನಾನಿ ತು ಪರಸ್ಪರಮ್ ಶತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಚತ್ವಾರಿ ತ್ರೀಣಿ ದ್ವೇ ಚೈವ ಯೋಜನೇ

ತಾರೆಯ ರೂಪಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಐನೂರು, ನಾನೂರು, ಮೂವತ್ತು ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತು ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತವೆ.

ಸರ್ವೋಪರಿ ನಿಕೃಷ್ಟಾನಿ ತಾರಕಾಮಣ್ಡಲಾನಿ ತು ಯೋಜನದ್ವಯಮಾತ್ರಾಣಿ ತೇಭ್ಯೋ ಹ್ರಸ್ವಂ ನ ವಿದ್ಯತೇ

ಎಲ್ಲದರ ಮೇಲಿರುವವು ಕಡಿಮೆ ಗಾತ್ರದ ತಾರಾ ವೃತ್ತಗಳು, ಅವು ಎರಡು ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಇದ್ದು, ಅವಕ್ಕಿಂತ ಚಿಕ್ಕದು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ.

ಉಪರಿಷ್ಟಾತ್ತ್ರಯಸ್ತೇಷಾಂ ಗ್ರಹಾ ಯೇ ದೂರಸರ್ಪಿಣಃ ಸೌರೋ ಽಙ್ಗಿರಾಶ್ ಚ ವಕ್ರಶ್ ಚ ಜ್ಞೇಯಾ ಮನ್ದವಿಚಾರಿಣಃ

ಅವುಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಮೂರು ಗ್ರಹಗಳು ದೂರ ಸಾಗುವವು: ಶನಿ, ಅಂಗಳ ಮತ್ತು ವಕ್ರಗಾಮಿ ಗ್ರಹ, ಇವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಚಲಿಸುವವು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ತೇಭ್ಯೋ ಽಧಸ್ತಾತ್ತು ಚತ್ವಾರಃ ಪುನರನ್ಯೇ ಮಹಾಗ್ರಹಾಃ ಸೂರ್ಯಃ ಸೋಮೋ ಬುಧಶ್ಚೈವ ಭಾರ್ಗವಶ್ಚೈವ ಶೀಘ್ರಗಾಃ

ಅವುಗಳ ಕೆಳಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ನಾಲ್ಕು ಮಹಾಗ್ರಹಗಳು ಇವೆ: ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ಬುಧ ಮತ್ತು ಭೃಗುಪುತ್ರ, ಇವರೆಲ್ಲರೂ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವವರು.

ತಾವನ್ತ್ಯಸ್ತಾರಕಾಃ ಕೋಟ್ಯೋ ಯಾವನ್ತ್ಯೃಕ್ಷಾಣಿ ಸರ್ವಶಃ ಧ್ರುವಾತ್ ತು ನಿಯಮಾಚ್ಚೈಷಾಮ್ ಋಕ್ಷಮಾರ್ಗೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಿಃ

ಎಷ್ಟು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿದ್ದರೂ, ಅಷ್ಟೇ ಕೋಟಿ ತಾರೆಗಳಿವೆ. ಧ್ರುವನ ನಿಯಮದಂತೆ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ನಕ್ಷತ್ರಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ.

ಸಪ್ತಾಶ್ವಸ್ಯೈವ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ನೀಚೋಚ್ಚತ್ವಮನುಕ್ರಮಾತ್ ಉತ್ತರಾಯಣಮಾರ್ಗಸ್ಥೋ ಯದಾ ಪರ್ವಸು ಚನ್ದ್ರಮಾಃ

ಏಳು ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಗುವ ಸೂರ್ಯನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೇಲೂ ಕೆಳಗೂ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಚಂದ್ರನು ಉತ್ತರಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಸಂಧಿಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ,

ಉಚ್ಚತ್ವಾದ್ದೃಶ್ಯತೇ ಶೀಘ್ರಂ ನಾತಿವ್ಯಕ್ತೈರ್ಗಭಸ್ತಿಭಿಃ ತದಾ ದಕ್ಷಿಣಮಾರ್ಗಸ್ಥೋ ನೀಚಾಂ ವೀಥಿಮುಪಾಶ್ರಿತಃ

ಅವನ ಎತ್ತರದಿಂದ ಅವನು ವೇಗವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕಿರಣಗಳಿಲ್ಲ. ಆಗ ಅವನು ದಕ್ಷಿಣಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಕೆಳಗಿನ ಹಾದಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಭೂಮಿರೇಖಾವೃತಃ ಸೂರ್ಯಃ ಪೌರ್ಣಿಮಾವಾಸ್ಯಯೋಸ್ ತದಾ ದದೃಶೇ ಚ ಯಥಾಕಾಲಂ ಶೀಘ್ರಮಸ್ತಮುಪೈತಿ ಚ

ಭೂಮಿಯ ವೃತ್ತದಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೇಗ ಅಸ್ತಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

ತಸ್ಮಾದುತ್ತರಮಾರ್ಗಸ್ಥೋ ಹ್ಯ್ ಅಮಾವಾಸ್ಯಾಂ ನಿಶಾಕರಃ ದದೃಶೇ ದಕ್ಷಿಣೇ ಮಾರ್ಗೇ ನಿಯಮಾದ್ದೃಶ್ಯತೇ ನ ಚ

ಆದ್ದರಿಂದ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ದಿನ ಚಂದ್ರನು ಉತ್ತರಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅವನು ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ದಕ್ಷಿಣಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿಯಮದಂತೆ ಅವನು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಜ್ಯೋತಿಷಾಂ ಗತಿಯೋಗೇನ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ತಮಸಾ ವೃತಃ ಸಮಾನಕಾಲಾಸ್ತಮಯೌ ವಿಷುವತ್ಸು ಸಮೋದಯೌ

ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಚಲನೆಯ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಸಮವಿಷುವಿನಲ್ಲಿ, ಉದಯ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಮಯ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ.

ಉತ್ತರಾಸು ಚ ವೀಥೀಷು ವ್ಯನ್ತರಾಸ್ತಮನೋದಯೌ ಪೌರ್ಣಿಮಾವಾಸ್ಯಯೋರ್ ಜ್ಞೇಯೌ ಜ್ಯೋತಿಶ್ಚಕ್ರಾನುವರ್ತಿನೌ

ಉತ್ತರದ ಹಾದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಯ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಮಯ ಮಧ್ಯಮವಾಗಿವೆ. ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವು ಬೆಳಕಿನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ದಕ್ಷಿಣಾಯನಮಾರ್ಗಸ್ಥೋ ಯದಾ ಚರತಿ ರಶ್ಮಿವಾನ್ ಗ್ರಹಾಣಾಂ ಚೈವ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸೂರ್ಯೋ ಽಧಸ್ತಾತ್ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ

ರಶ್ಮಿಯುಳ್ಳ ಸೂರ್ಯನು ದಕ್ಷಿಣಾಯನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಾಗ, ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಹಗಳ ಕೆಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ಮಣ್ಡಲಂ ಕೃತ್ವಾ ತಸ್ಯೋರ್ಧ್ವಂ ಚರತೇ ಶಶೀ ನಕ್ಷತ್ರಮಣ್ಡಲಂ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಸೋಮಾದೂರ್ಧ್ವಂ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ

ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವೃತ್ತವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಚಂದ್ರನು ಅದರ ಮೇಲೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲಾ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ವೃತ್ತವೂ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆಯೇ ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ನಕ್ಷತ್ರೇಭ್ಯೋ ಬುಧಶ್ಚೋರ್ಧ್ವಂ ಬುಧಾದೂರ್ಧ್ವಂ ತು ಭಾರ್ಗವಃ ವಕ್ರಸ್ತು ಭಾರ್ಗವಾದೂರ್ಧ್ವಂ ವಕ್ರಾದ್ ಊರ್ಧ್ವಂ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ

ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಮೇಲಿರುವವನು ಬುಧ; ಬುಧನ ಮೇಲಿರುವವನು ಭೃಗುಪುತ್ರ; ಭೃಗುಪುತ್ರನ ಮೇಲಿರುವವನು ಅಂಗಳ; ಅಂಗಳನ ಮೇಲಿರುವವನು ಗುರು.

ತಸ್ಮಾಚ್ಛನೈಶ್ಚರಶ್ಚೋರ್ಧ್ವಂ ತಸ್ಮಾತ್ಸಪ್ತರ್ಷಿಮಣ್ಡಲಮ್ ಋಷೀಣಾಂ ಚೈವ ಸಪ್ತಾನಾಂ ಧ್ರುವಸ್ಯೋರ್ಧ್ವಂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಿಃ

ಆದುದರಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಗ್ರಹಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳ ಲೋಕವಿದೆ. ಆ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವನ ಸ್ಥಿರ ಸ್ಥಾನವಿದೆ.

ತಂ ವಿಷ್ಣುಲೋಕಂ ಪರಮಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮುಚ್ಯೇತ ಕಿಲ್ಬಿಷಾತ್ ದ್ವಿಗುಣೇಷು ಸಹಸ್ರೇಷು ಯೋಜನಾನಾಂ ಶತೇಷು ಚ

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆ ಪರಮ ಲೋಕವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅದು ಎರಡು ಸಾವಿರ ಮತ್ತು ನೂರು ಯೋಜನ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಗ್ರಹನಕ್ಷತ್ರತಾರಾಸು ಉಪರಿಷ್ಟಾದ್ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ಗ್ರಹಾಶ್ ಚ ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯೌ ಚ ಯುತೌ ದಿವ್ಯೇನ ತೇಜಸಾ

ಗ್ರಹಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ತಾರೆಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗ್ರಹಗಳು, ಚಂದ್ರನು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನು ದಿವ್ಯ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಇದ್ದಾರೆ.

ನಿತ್ಯಮೃಕ್ಷೇಷು ಯುಜ್ಯನ್ತೇ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಽಹರ್ನಿಶಂ ಕ್ರಮಾತ್ ಗ್ರಹನಕ್ಷತ್ರಸೂರ್ಯಾಸ್ ತೇ ನೀಚೋಚ್ಚಋಜುಸಂಸ್ಥಿತಾಃ

ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಹಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನು ಕೆಳ, ಮೇಲ್ಭಾಗ ಮತ್ತು ನೇರವಾಗಿ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

ಸಮಾಗಮೇ ಚ ಭೇದೇ ಚ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಯುಗಪತ್ಪ್ರಜಾಃ ಋತವಃ ಷಟ್ ಸ್ಮೃತಾಃ ಸರ್ವೇ ಸಮಾಗಚ್ಛನ್ತಿ ಪಞ್ಚಧಾ

ಗ್ರಹಗಳ ಸೇರುವಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ, ಬೇರ್ಪಟ್ಟಾಗಲೂ ಜನರು ಅವನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಆರು ಋತುಗಳು ಐದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪರಸ್ಪರಾಸ್ಥಿತಾ ಹ್ಯೇತೇ ಯುಜ್ಯನ್ತೇ ಚ ಪರಸ್ಪರಮ್ ಅಸಂಕರೇಣ ವಿಜ್ಞೇಯಸ್ ತೇಷಾಂ ಯೋಗಸ್ತು ವೈ ಬುಧೈಃ

ಇವು ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಒಬ್ಬರೊಡನೆ ಒಬ್ಬರು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳ ಸೇರುವಿಕೆ ಗೊಂದಲವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಿಳಿಯಬೇಕು.