ಪಿಬನ್ತಿ ದ್ವಿಕಲಂ ಕಾಲಂ ಶಿಷ್ಟಾ ತಸ್ಯ ಕಲಾ ತು ಯಾ ನಿಸೃತಂ ತದಮಾವಾಸ್ಯಾಂ ಗಭಸ್ತಿಭ್ಯಃ ಸ್ವಧಾಮೃತಮ್
ಅವರು ಎರಡು ಭಾಗಗಳ ಕಾಲ ಪಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಉಳಿದ ಭಾಗವು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಚಂದ್ರನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಸ್ವದಾ ಎಂಬ ಅಮೃತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಾಸತೃಪ್ತಿಮವಾಪ್ಯಾಗ್ರ್ಯಾಂ ಪೀತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ತೇ ಽಮೃತಮ್ ಪಿತೃಭಿಃ ಪೀಯಮಾನಸ್ಯ ಪಞ್ಚದಶ್ಯಾಂ ಕಲಾ ತು ಯಾ
ಒಂದು ತಿಂಗಳ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿದು, ಪಿತೃಗಳು ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾರೆ; ಹದಿನೈದನೆಯ ದಿನ ಪಿತೃಗಳು ಕುಡಿಯುವ ಭಾಗವು,
ಯಾವತ್ತು ಕ್ಷೀಯತೇ ತಸ್ಯ ಭಾಗಃ ಪಞ್ಚದಶಸ್ತು ಸಃ ಅಮಾವಾಸ್ಯಾಂ ತತಸ್ತಸ್ಯಾ ಅನ್ತರಾ ಪೂರ್ಯತೇ ಪುನಃ
ಆ ಹದಿನೈದನೆಯ ಭಾಗವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವವರೆಗೆ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ವೃದ್ಧಿಕ್ಷಯೌ ವೈ ಪಕ್ಷಾದೌ ಷೋಡಶ್ಯಾಂ ಶಶಿನಃ ಸ್ಮೃತೌ ಏವಂ ಸೂರ್ಯನಿಮಿತ್ತೈಷಾ ಪಕ್ಷವೃದ್ಧಿರ್ನಿಶಾಕರೇ
ಪ್ರತಿ ಪಕ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲೂ ಹದಿನಾರನೇ ದಿನವೂ ಚಂದ್ರನ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷಯವನ್ನು ನೆನಪಿಡುತ್ತಾರೆ; ಹೀಗೆ ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಪಕ್ಷದ ವೃದ್ಧಿ ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಷ್ಟಭಿಶ್ ಚ ಹಯೈರ್ಯುಕ್ತಃ ಸೋಮಪುತ್ರಸ್ಯ ವೈ ರಥಃ ವಾರಿತೇಜೋಮಯಶ್ಚಾಥ ಪಿಶಙ್ಗೈಶ್ಚೈವ ಶೋಭನೈಃ
ಸೋಮಪುತ್ರನ ರಥವು ಎಂಟು ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ನೀರು ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ; ಅದನ್ನು ಸುಂದರವಾದ ಪಿಂಗಣಿ ಕುದುರೆಗಳು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತವೆ.
ದಶಭಿಶ್ಚಾಕೃಶೈರಶ್ವೈರ್ ನಾನಾವರ್ಣೈ ರಥಃ ಸ್ಮೃತಃ ಶುಕ್ರಸ್ಯ ಕ್ಷ್ಮಾಮಯೈರ್ಯುಕ್ತೋ ದೈತ್ಯಾಚಾರ್ಯಸ್ಯ ಧೀಮತಃ
ಶುಕ್ರನ ರಥದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಬಗೆಯ ಬಣ್ಣದ, ಸೊಪ್ಪು ಕುದುರೆಗಳು ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಭೂಮಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದವುಗಳು, ದೈತ್ಯಗುರುವಿನ ರಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ.
ಅಷ್ಟಾಶ್ವಶ್ಚಾಥ ಭೌಮಸ್ಯ ರಥೋ ಹೈಮಃ ಸುಶೋಭನಃ ಜೀವಸ್ಯ ಹೈಮಶ್ಚಾಷ್ಟಾಶ್ವೋ ಮನ್ದಸ್ಯಾಯಸನಿರ್ಮಿತಃ
ಅಂಗಾರಕನ ರಥವು ಎಂಟು ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಬಂಗಾರದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ; ಜೀವನ ರಥವೂ ಬಂಗಾರದದ್ದೇ, ಎಂಟು ಕುದುರೆಗಳಿವೆ; ಶನಿಯ ರಥವು ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ರಥ ಆಪೋಮಯೈರಶ್ವೈರ್ ದಶಭಿಸ್ತು ಸಿತೇತರೈಃ ಸ್ವರ್ಭಾನೋರ್ಭಾಸ್ಕರಾರೇಶ್ ಚ ತಥಾ ಚಾಷ್ಟಹಯಃ ಸ್ಮೃತಃ
ರಾಹುವಿನ ರಥವು ಹತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ, ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಬಣ್ಣದ ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ; ಕೇತು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ರಥಗಳಿಗೂ ಎಂಟು ಕುದುರೆಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಸರ್ವೇ ಧ್ರುವನಿಬದ್ಧಾ ವೈ ಗ್ರಹಾಸ್ತೇ ವಾತರಶ್ಮಿಭಿಃ ಏತೇನ ಭ್ರಾಮ್ಯಮಾಣಾಶ್ ಚ ಯಥಾಯೋಗಂ ವ್ರಜನ್ತಿ ವೈ
ಎಲ್ಲ ಗ್ರಹಗಳೂ ಧ್ರುವ ನಕ್ಷತ್ರಕ್ಕೆ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಅವು ವಾಯುವಿನ ರಶ್ಮಿಗಳಿಂದ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪಥದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತವೆ.
ಯಾವನ್ತ್ಯಶ್ಚೈವ ತಾರಾಶ್ ಚ ತಾವನ್ತಶ್ಚೈವ ರಶ್ಮಯಃ ಸರ್ವೇ ಧ್ರುವನಿಬದ್ಧಾಶ್ ಚ ಭ್ರಮನ್ತೋ ಭ್ರಾಮಯನ್ತಿ ತಮ್
ಯಷ್ಟು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿವೆಯೋ, ಅಷ್ಟೇ ರಶ್ಮಿಗಳಿವೆ; ಅವೆಲ್ಲವೂ ಧ್ರುವ ನಕ್ಷತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂಧಿತವಾಗಿವೆ, ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಅದನ್ನೂ ಸುತ್ತಿಸುತ್ತವೆ.
ಅಲಾತಚಕ್ರವದ್ಯಾನ್ತಿ ವಾತಚಕ್ರೇರಿತಾನಿ ತು ಯಸ್ಮಾದ್ವಹತಿ ಜ್ಯೋತೀಂಷಿ ಪ್ರವಹಸ್ತೇನ ಸ ಸ್ಮೃತಃ
ಅವುಗಳು ಅಗ್ನಿಯ ಚಕ್ರದ ಅಂಚಿನಂತೆ, ಗಾಳಿಯ ಚಕ್ರದಿಂದ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ; ಅವನು ಬೆಳಕುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವವನಾದ್ದರಿಂದ 'ಪ್ರವಹ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನಕ್ಷತ್ರಸೂರ್ಯಾಶ್ ಚ ತಥಾ ಗ್ರಹತಾರಾಗಣೈಃ ಸಹ ಉನ್ಮುಖಾಭಿಮುಖಾಃ ಸರ್ವೇ ಚಕ್ರಭೂತಾಃ ಶ್ರಿತಾ ದಿವಿ
ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಸೂರ್ಯನು, ಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ತಾರೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಎದುರು-ಹಿಂದೆ ನೋಡುತ್ತಾ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಕ್ರದಂತೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ.
ಧ್ರುವೇಣಾಧಿಷ್ಠಿತಾಶ್ಚೈವ ಧ್ರುವಮೇವ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್ ಪ್ರಯಾನ್ತಿ ಚೇಶ್ವರಂ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಮೇಢೀಭೂತಂ ಧ್ರುವಂ ದಿವಿ
ಧ್ರುವನಿಂದ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವುಗಳು, ಧ್ರುವನನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತಾ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ಆ ಧ್ರುವನನ್ನು, ಈಶ್ವರನನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ.
ನವಯೋಜನಸಾಹಸ್ರೋ ವಿಷ್ಕಮ್ಭಃ ಸವಿತುಃ ಸ್ಮೃತಃ ತ್ರಿಗುಣಸ್ತಸ್ಯ ವಿಸ್ತಾರೋ ಮಣ್ಡಲಸ್ಯ ಪ್ರಮಾಣತಃ
ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದ ವ್ಯಾಸವು ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನೆಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದರ ಪರಿಧಿ ಮೂರುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ದ್ವಿಗುಣಃ ಸೂರ್ಯವಿಸ್ತಾರಾದ್ ವಿಸ್ತಾರಃ ಶಶಿನಃ ಸ್ಮೃತಃ ತುಲ್ಯಸ್ತಯೋಸ್ತು ಸ್ವರ್ಭಾನುರ್ ಭೂತ್ವಾಧಸ್ತಾತ್ಪ್ರಸರ್ಪತಿ
ಚಂದ್ರನ ವಿಸ್ತಾರವು ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತ ಎರಡುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ; ಸ್ವರ್ಭಾನು ಎರಡಕ್ಕೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಉದ್ಧೃತ್ಯ ಪೃಥಿವೀಛಾಯಾಂ ನಿರ್ಮಿತಾಂ ಮಣ್ಡಲಾಕೃತಿಮ್ ಸ್ವರ್ಭಾನೋಸ್ತು ಬೃಹತ್ಸ್ಥಾನಂ ತೃತೀಯಂ ಯತ್ ತಮೋಮಯಮ್
ಭೂಮಿಯ ನೆರಳನ್ನು ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಸ್ವರ್ಭಾನುವಿನ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಾನವು ಮೂರನೆಯದು, ಅದು ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
ಚನ್ದ್ರಸ್ಯ ಷೋಡಶೋ ಭಾಗೋ ಭಾರ್ಗವಸ್ಯ ವಿಧೀಯತೇ ವಿಷ್ಕಮ್ಭಾನ್ಮಣ್ಡಲಾಚ್ಚೈವ ಯೋಜನಾಚ್ಚ ಪ್ರಮಾಣತಃ
ಚಂದ್ರನ ಹದಿನಾರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗ ಭೃಗುಪುತ್ರನಿಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅವರ ವಿಸ್ತಾರ, ವೃತ್ತಾಕಾರ ಮತ್ತು ದೂರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.
ಭಾರ್ಗವಾತ್ಪಾದಹೀನಸ್ತು ವಿಜ್ಞೇಯೋ ವೈ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಪಾದಹೀನೌ ವಕ್ರಸೌರೀ ತಥಾಯಾಮಪ್ರಮಾಣತಃ
ಭೃಗುಪುತ್ರನಿಗಿಂತ ಪಾದದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಇರುವವನು ಗುರು. ಹಾಗೆಯೇ, ಅಂಗಳ ಮತ್ತು ಶನಿಯೂ ಪಾದದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಾರೆ, ಅವರ ಗಾತ್ರಗಳು ಸಮಾನವಲ್ಲ.
ವಿಸ್ತಾರಾನ್ಮಣ್ಡಲಾಚ್ಚೈವ ಪಾದಹೀನಸ್ತಯೋರ್ಬುಧಃ ತಾರಾನಕ್ಷತ್ರರೂಪಾಣಿ ವಪುಷ್ಮನ್ತೀಹ ಯಾನಿ ವೈ
ಅಂಗಳ ಮತ್ತು ಶನಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಬುಧನಿಗೆ ವಿಸ್ತಾರ ಮತ್ತು ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಪಾದದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ತಾರೆಯ ರೂಪಗಳು,
ಬುಧೇನ ತಾನಿ ತುಲ್ಯಾನಿ ವಿಸ್ತಾರಾನ್ಮಣ್ಡಲಾದಪಿ ಪ್ರಾಯಶಶ್ಚನ್ದ್ರಯೋಗೀನಿ ವಿದ್ಯಾದೃಕ್ಷಾಣಿ ತತ್ತ್ವವಿತ್
ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಬುಧನ ವಿಸ್ತಾರ ಮತ್ತು ವೃತ್ತದಷ್ಟೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಚಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಬಹುಪಾಲು ಇದೇ ರೀತಿಯವೆಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.
ತಾರಾನಕ್ಷತ್ರರೂಪಾಣಿ ಹೀನಾನಿ ತು ಪರಸ್ಪರಮ್ ಶತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಚತ್ವಾರಿ ತ್ರೀಣಿ ದ್ವೇ ಚೈವ ಯೋಜನೇ
ತಾರೆಯ ರೂಪಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಐನೂರು, ನಾನೂರು, ಮೂವತ್ತು ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತು ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತವೆ.
ಸರ್ವೋಪರಿ ನಿಕೃಷ್ಟಾನಿ ತಾರಕಾಮಣ್ಡಲಾನಿ ತು ಯೋಜನದ್ವಯಮಾತ್ರಾಣಿ ತೇಭ್ಯೋ ಹ್ರಸ್ವಂ ನ ವಿದ್ಯತೇ
ಎಲ್ಲದರ ಮೇಲಿರುವವು ಕಡಿಮೆ ಗಾತ್ರದ ತಾರಾ ವೃತ್ತಗಳು, ಅವು ಎರಡು ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಇದ್ದು, ಅವಕ್ಕಿಂತ ಚಿಕ್ಕದು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ.
ಉಪರಿಷ್ಟಾತ್ತ್ರಯಸ್ತೇಷಾಂ ಗ್ರಹಾ ಯೇ ದೂರಸರ್ಪಿಣಃ ಸೌರೋ ಽಙ್ಗಿರಾಶ್ ಚ ವಕ್ರಶ್ ಚ ಜ್ಞೇಯಾ ಮನ್ದವಿಚಾರಿಣಃ
ಅವುಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಮೂರು ಗ್ರಹಗಳು ದೂರ ಸಾಗುವವು: ಶನಿ, ಅಂಗಳ ಮತ್ತು ವಕ್ರಗಾಮಿ ಗ್ರಹ, ಇವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಚಲಿಸುವವು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ತೇಭ್ಯೋ ಽಧಸ್ತಾತ್ತು ಚತ್ವಾರಃ ಪುನರನ್ಯೇ ಮಹಾಗ್ರಹಾಃ ಸೂರ್ಯಃ ಸೋಮೋ ಬುಧಶ್ಚೈವ ಭಾರ್ಗವಶ್ಚೈವ ಶೀಘ್ರಗಾಃ
ಅವುಗಳ ಕೆಳಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ನಾಲ್ಕು ಮಹಾಗ್ರಹಗಳು ಇವೆ: ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ಬುಧ ಮತ್ತು ಭೃಗುಪುತ್ರ, ಇವರೆಲ್ಲರೂ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವವರು.
ತಾವನ್ತ್ಯಸ್ತಾರಕಾಃ ಕೋಟ್ಯೋ ಯಾವನ್ತ್ಯೃಕ್ಷಾಣಿ ಸರ್ವಶಃ ಧ್ರುವಾತ್ ತು ನಿಯಮಾಚ್ಚೈಷಾಮ್ ಋಕ್ಷಮಾರ್ಗೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಿಃ
ಎಷ್ಟು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿದ್ದರೂ, ಅಷ್ಟೇ ಕೋಟಿ ತಾರೆಗಳಿವೆ. ಧ್ರುವನ ನಿಯಮದಂತೆ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ನಕ್ಷತ್ರಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ.
ಸಪ್ತಾಶ್ವಸ್ಯೈವ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ನೀಚೋಚ್ಚತ್ವಮನುಕ್ರಮಾತ್ ಉತ್ತರಾಯಣಮಾರ್ಗಸ್ಥೋ ಯದಾ ಪರ್ವಸು ಚನ್ದ್ರಮಾಃ
ಏಳು ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಗುವ ಸೂರ್ಯನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೇಲೂ ಕೆಳಗೂ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಚಂದ್ರನು ಉತ್ತರಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಸಂಧಿಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ,
ಉಚ್ಚತ್ವಾದ್ದೃಶ್ಯತೇ ಶೀಘ್ರಂ ನಾತಿವ್ಯಕ್ತೈರ್ಗಭಸ್ತಿಭಿಃ ತದಾ ದಕ್ಷಿಣಮಾರ್ಗಸ್ಥೋ ನೀಚಾಂ ವೀಥಿಮುಪಾಶ್ರಿತಃ
ಅವನ ಎತ್ತರದಿಂದ ಅವನು ವೇಗವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕಿರಣಗಳಿಲ್ಲ. ಆಗ ಅವನು ದಕ್ಷಿಣಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಕೆಳಗಿನ ಹಾದಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಭೂಮಿರೇಖಾವೃತಃ ಸೂರ್ಯಃ ಪೌರ್ಣಿಮಾವಾಸ್ಯಯೋಸ್ ತದಾ ದದೃಶೇ ಚ ಯಥಾಕಾಲಂ ಶೀಘ್ರಮಸ್ತಮುಪೈತಿ ಚ
ಭೂಮಿಯ ವೃತ್ತದಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೇಗ ಅಸ್ತಮಿಸುತ್ತಾನೆ.
ತಸ್ಮಾದುತ್ತರಮಾರ್ಗಸ್ಥೋ ಹ್ಯ್ ಅಮಾವಾಸ್ಯಾಂ ನಿಶಾಕರಃ ದದೃಶೇ ದಕ್ಷಿಣೇ ಮಾರ್ಗೇ ನಿಯಮಾದ್ದೃಶ್ಯತೇ ನ ಚ
ಆದ್ದರಿಂದ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ದಿನ ಚಂದ್ರನು ಉತ್ತರಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅವನು ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ದಕ್ಷಿಣಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿಯಮದಂತೆ ಅವನು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಜ್ಯೋತಿಷಾಂ ಗತಿಯೋಗೇನ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ತಮಸಾ ವೃತಃ ಸಮಾನಕಾಲಾಸ್ತಮಯೌ ವಿಷುವತ್ಸು ಸಮೋದಯೌ
ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಚಲನೆಯ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಸಮವಿಷುವಿನಲ್ಲಿ, ಉದಯ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಮಯ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ.