ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಸ್ಥಾನಾಭಿಮಾನಿನೋ ಹ್ಯೇತೇ ಗಣಾ ದ್ವಾದಶ ಸಪ್ತಕಾಃ ಧಾತ್ರಾದಿವಿಷ್ಣುಪರ್ಯನ್ತಾ ದೇವಾ ದ್ವಾದಶ ಕೀರ್ತಿತಾಃ

ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿ ಹನ್ನೆರಡು ಗುಂಪುಗಳು, ಪ್ರತಿ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಏಳು ಜನರಿದ್ದಾರೆ; ಧಾತಾ ರಿಂದ ವಿಷ್ಣುವರೆಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಆದಿತ್ಯಂ ಪರಮಂ ಭಾನುಂ ಭಾಭಿರಾಪ್ಯಾಯಯನ್ತಿ ತೇ ಪುಲಸ್ತ್ಯಾದ್ಯಾಃ ಕೌಶಿಕಾನ್ತಾ ಮುನಯೋ ಮುನಿಸತ್ತಮಾಃ

ಪುಲಸ್ತ್ಯರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಕೌಶಿಕನವರಗೆ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಪರಮ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ತುಂಬುತ್ತಾರೆ.

ದ್ವಾದಶೈವ ಸ್ತವೈರ್ಭಾನುಂ ಸ್ತುವನ್ತಿ ಚ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ನಾಗಾಶ್ಚಾಶ್ವತರಾನ್ತಾಸ್ತು ವಾಸುಕಿಪ್ರಮುಖಾಃ ಶುಭಾಃ

ಈ ಹನ್ನೆರಡು ಜನರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ; ವಾಸುಕಿಯಿಂದ ಅಶ್ವತರನವರಗೆ ಶುಭ ಹಾವುಗಳೂ ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ದ್ವಾದಶೈವ ಮಹಾದೇವಂ ವಹನ್ತ್ಯೇವಂ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ಕ್ರಮೇಣ ಸೂರ್ಯವರ್ಚಾನ್ತಾಸ್ ತುಮ್ಬುರುಪ್ರಮುಖಾಮ್ಬುಪಮ್

ಹನ್ನೆರಡು ಮಂದಿ, ತಂಬೂರು ಮುಂತಾದವರು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಾಗಿರುವವರು, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ನೀರು ಹೊರುವವರಂತೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಗೀತೈರೇನಮುಪಾಸನ್ತೇ ಗನ್ಧರ್ವಾ ದ್ವಾದಶೋತ್ತಮಾಃ ಕೃತಸ್ಥಲಾದ್ಯಾ ರಂಭಾನ್ತಾ ದಿವ್ಯಾಶ್ಚಾಪ್ಸರಸೋ ರವಿಮ್

ಹನ್ನೆರಡು ಪ್ರಮುಖ ಗಂಧರ್ವರು, ಕೃತಸ್ಥಲದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ರಂಭೆಯವರೆಗೆ, ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಅಪ್ಸರಸರು, ಗೀತಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವಂತೆ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತಾಣ್ಡವೈಃ ಸರಸೈಃ ಸರ್ವಾಶ್ ಚೋಪಾಸನ್ತೇ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ದಿವ್ಯಾಃ ಸತ್ಯಜಿದನ್ತಾಶ್ ಚ ಗ್ರಾಮಣ್ಯೋ ರಥಕೃನ್ಮುಖಾಃ

ದೈವಿಕ ನಾಯಕರು, ಸತ್ಯಜಿತ್‌ನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ರಥಕೃತ್‌ವರೆಗೆ, ಎಲ್ಲರೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಸದ ತಾಂಡವ ನೃತ್ಯಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

ದ್ವಾದಶಾಸ್ಯ ಕ್ರಮೇಣೈವ ಕುರ್ವತೇ ಽಭೀಷುಸಂಗ್ರಹಮ್ ಪ್ರಯಾನ್ತಿ ಯಜ್ಞೋಪೇತಾನ್ತಾ ರಕ್ಷೋಹೇತಿಮುಖಾಃ ಸಹ

ಹನ್ನೆರಡು ಮುಖಗಳಿರುವವರು ಕೂಡಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುವ ರಕ್ಷೋಹೇತಿ ಮುಂತಾದವರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಸಾಯುಧಾ ದ್ವಾದಶೈವೈತೇ ರಾಕ್ಷಸಾಶ್ಚ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ಧಾತಾರ್ಯಮಾ ಪುಲಸ್ತ್ಯಶ್ ಚ ಪುಲಹಶ್ ಚ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ

ಈ ಹನ್ನೆರಡು ಮಂದಿ ಆಯುಧಧಾರಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಾಕ್ಷಸರಾಗಿದ್ದು, ಧಾತಾ, ಅರ್ಯಮನ್, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪತಿ ಎಂಬವರೂ ಇದ್ದಾರೆ.

ಉರಗೋ ವಾಸುಕಿಶ್ಚೈವ ಕಙ್ಕಣೀಕಶ್ ಚ ತಾವುಭೌ ತುಮ್ಬುರುರ್ ನಾರದಶ್ಚೈವ ಗನ್ಧರ್ವೌ ಗಾಯತಾಂ ವರೌ

ಉರಗ ಮತ್ತು ವಾಸುಕಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಕಂಕಣಿಕ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ತಂಬೂರು ಮತ್ತು ನಾರದ, ಹಾಡುವಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಇಬ್ಬರು ಗಂಧರ್ವರು ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ಕೃತಸ್ಥಲಾಪ್ಸರಾಶ್ಚೈವ ತಥಾ ವೈ ಪುಞ್ಜಿಕಸ್ಥಲಾ ಗ್ರಾಮಣೀ ರಥಕೃಚ್ಚೈವ ರಥೌಜಾಶ್ಚೈವ ತಾವುಭೌ

ಅಪ್ಸರಸರಲ್ಲಿ ಕೃತಸ್ಥಲ ಮತ್ತು ಪುಂಜಿಕಸ್ಥಲ, ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮಣಿ ಮತ್ತು ರಥಕೃತ್, ಜೊತೆಗೆ ಇಬ್ಬರು ರಥೋಜರು ಇದ್ದಾರೆ.

ರಕ್ಷೋಹೇತಿಃ ಪ್ರಹೇತಿಶ್ ಚ ಯಾತುಧಾನಾವುದಾಹೃತೌ ಮಧುಮಾಧವಯೋರೇಷ ಗಣೋ ವಸತಿ ಭಾಸ್ಕರೇ

ಯಾತುಧಾನರಲ್ಲಿ ರಕ್ಷೋಹೇತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಹೇತಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಈ ಮಧ್ಯಮಾಧವ ಗುಂಪು ಭಾಸ್ಕರನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವಸನ್ತಿ ಗ್ರೀಷ್ಮಕೌ ಮಾಸೌ ಮಿತ್ರಶ್ ಚ ವರುಣಶ್ ಚ ಹ ಋಷಿರತ್ರಿರ್ವಸಿಷ್ಠಶ್ ಚ ತಕ್ಷಕೋ ನಾಗ ಏವ ಚ

ಅಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಷ್ಮಕ ಎಂಬ ಎರಡು ತಿಂಗಳು, ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವರुण, ಅತ್ರಿ ಮತ್ತು ವಸಿಷ್ಠ ಎಂಬ ಋಷಿಗಳು, ಹಾಗು ತಕ್ಷಕ ಎಂಬ ನಾಗನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮೇನಕಾ ಸಹಜನ್ಯಾ ಚ ಗನ್ಧರ್ವೌ ಚ ಹಾಹಾಹೂಹೂಃ ಸುಬಾಹುನಾಮಾ ಗ್ರಾಮಣ್ಯೌ ರಥಚಿತ್ರಶ್ ಚ ತಾವುಭೌ

ಮೆನಕಾ ಮತ್ತು ಸಹಜನ್ಯಾ, ಹಾಹಾ ಮತ್ತು ಹೂಹೂ ಎಂಬ ಗಂಧರ್ವರು, ಸುಬಾಹು ಎಂಬ ಹೆಸರುಳ್ಳವರು, ಇಬ್ಬರು ಗ್ರಾಮಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ರಥಚಿತ್ರರು ಇದ್ದಾರೆ.

ಪೌರುಷೇಯೋ ವಧಶ್ಚೈವ ಯಾತುಧಾನಾವುದಾಹೃತೌ ಏತೇ ವಸನ್ತಿ ವೈ ಸೂರ್ಯೇ ಮಾಸಯೋಃ ಶುಚಿಶುಕ್ರಯೋಃ

ಪೌರುಷೇಯ ಮತ್ತು ವಧ ಎಂಬ ಯಾತುಧಾನರು, ಶುಚಿ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರ ಎಂಬ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತತಃ ಸೂರ್ಯೇ ಪುನಶ್ಚಾನ್ಯಾ ನಿವಸನ್ತೀಹ ದೇವತಾಃ ಇನ್ದ್ರಶ್ಚೈವ ವಿವಸ್ವಾಂಶ್ ಚ ಅಙ್ಗಿರಾ ಭೃಗುರೇವ ಚ

ಅನಂತರ ಮತ್ತೆ ಬೇರೆ ದೇವತೆಗಳು ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ: ಇಂದ್ರ, ವಿವಸ್ವಾನ್, ಅಂಗಿರಾ ಮತ್ತು ಭೃಗು ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ಏಲಾಪತ್ರಸ್ ತಥಾ ಸರ್ಪಃ ಶಙ್ಖಪಾಲಶ್ ಚ ತಾವುಭೌ ವಿಶ್ವಾವಸೂಗ್ರಸೇನೌ ಚ ವರುಣಶ್ ಚ ರಥಸ್ವನಃ

ಎಲಾಪತ್ರ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ನಾಗ, ಶಂಖಪಾಲ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು, ವಿಶ್ವಾವಸು ಮತ್ತು ಉಗ್ರಸೇನ, ವರुण ಮತ್ತು ರಥಸ್ವನ ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಮ್ಲೋಚಾ ಚೈವ ವಿಖ್ಯಾತಾ ಅನುಮ್ಲೋಚಾ ಚ ತೇ ಉಭೇ ಯಾತುಧಾನಾಸ್ ತಥಾ ಸರ್ಪೋ ವ್ಯಾಘ್ರಶ್ಚೈವ ತು ತಾವುಭೌ

ಪ್ರಮ್ಲೋಚಾ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳು ಮತ್ತು ಅನುಮ್ಲೋಚಾ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು, ಜೊತೆಗೆ ಯಾತುಧಾನರು, ಒಬ್ಬ ನಾಗ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಘ್ರ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರೂ ಇದ್ದಾರೆ.

ನಭೋನಭಸ್ಯಯೋರೇಷ ಗಣೋ ವಸತಿ ಭಾಸ್ಕರೇ ಪರ್ಜನ್ಯಶ್ಚೈವ ಪೂಷಾ ಚ ಭರದ್ವಾಜೋ ಽಥ ಗೌತಮಃ

ನಭ ಮತ್ತು ನಭಸ್ಯ ಎಂಬ ತಿಂಗಳುಗಳ ಗುಂಪು ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪರ್ಜನ್ಯ, ಪೂಷ, ಭರದ್ವಾಜ ಮತ್ತು ಗೌತಮ ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ಧನಞ್ಜಯ ಇರಾವಾಂಶ್ ಚ ಸುರುಚಿಃ ಸಪರಾವಸುಃ ಘೃತಾಚೀ ಚಾಪ್ಸರಃಶ್ರೇಷ್ಠಾ ವಿಶ್ವಾಚೀ ಚಾತಿಶೋಭನಾ

ಧನಂಜಯ ಮತ್ತು ಇರಾವಾನ್, ಸುರುಚಿ ಮತ್ತು ಅಪರಾವಸು, ಘೃತಾಚಿ ಎಂಬ ಅಪ್ಸರಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳು, ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರಳಾದ ವಿಶ್ವಾಚಿ ಇದ್ದಾರೆ.

ಸೇನಜಿಚ್ಚ ಸುಷೇಣಶ್ ಚ ಸೇನಾನೀರ್ ಗ್ರಾಮಣೀಶ್ ಚ ತೌ ಆಪೋ ವಾತಶ್ ಚ ತಾವೇತೌ ಯಾತುಧಾನಾವುಭೌ ಸ್ಮೃತೌ

ಸೇನಜಿತ್ ಮತ್ತು ಸುಷೇಣ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳು, ಗ್ರಾಮಣಿಗಳು, ಆಪ ಮತ್ತು ವಾತ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು, ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಯಾತುಧಾನರು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

ವಸನ್ತ್ಯೇತೇ ತು ವೈ ಸೂರ್ಯೇ ಮಾಸ ಊರ್ಜ ಇಷೇ ಚ ಹ ಹೈಮನ್ತಿಕೌ ತು ದ್ವೌ ಮಾಸೌ ವಸನ್ತಿ ಚ ದಿವಾಕರೇ

ಈ ಎಲ್ಲರೂ ಊರ್ಜ ಮತ್ತು ಇಷೆ ಎಂಬ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಹೈಮಂತಿಕ ಎಂಬ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳೂ ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.

ಅಂಶುರ್ಭಗಶ್ ಚ ದ್ವಾವೇತೌ ಕಶ್ಯಪಶ್ ಚ ಕ್ರತುಃ ಸಹ ಭುಜಙ್ಗಶ್ ಚ ಮಹಾಪದ್ಮಃ ಸರ್ಪಃ ಕರ್ಕೋಟಕಸ್ ತಥಾ

ಅಂಶು ಮತ್ತು ಭಗ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರೂ, ಕಶ್ಯಪ ಮತ್ತು ಕೃತು ಅವರ ಜೊತೆಗೆ, ಮಹಾಪದ್ಮ ಮತ್ತು ಕರ್ಕೋಟಕ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ನಾಗರೂ ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ಚಿತ್ರಸೇನಶ್ ಚ ಗನ್ಧರ್ವ ಊರ್ಣಾಯುಶ್ಚೈವ ತಾವುಭೌ ಉರ್ವಶೀ ಪೂರ್ವಚಿತ್ತಿಶ್ ಚ ತಥೈವಾಪ್ಸರಸಾವುಭೇ

ಗಂಧರ್ವ ಚಿತ್ರಸೇನ ಮತ್ತು ಊರ್ಣಾಯು ಎಂಬ ಇಬ್ಬರೂ, ಉರ್ವಶಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಚಿತ್ತಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಅಪ್ಸರಸರು ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಶ್ಚಾರಿಷ್ಟನೇಮಿಶ್ ಚ ಸೇನಾನೀರ್ ಗ್ರಾಮಣೀಶ್ ಚ ತೌ ವಿದ್ಯುದ್ದಿವಾಕರಶ್ಚೋಭೌ ಯಾತುಧಾನಾವುದಾಹೃತೌ

ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿ, ಇಬ್ಬರು ಸೇನಾ ನಾಯಕರು, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ದಿವಾಕರ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಯಾತುಧಾನರೂ ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ಸಹೇ ಚೈವ ಸಹಸ್ಯೇ ಚ ವಸನ್ತ್ಯೇತೇ ದಿವಾಕರೇ ತತಃ ಶೈಶಿರಯೋಶ್ಚಾಪಿ ಮಾಸಯೋರ್ ನಿವಸನ್ತಿ ವೈ

ಸಹೆ ಮತ್ತು ಸಹಸ್ಯ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರೂ ಕೂಡ ಇವರು ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಶೈಶಿರ ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇವರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತ್ವಷ್ಟಾ ವಿಷ್ಣುರ್ಜಮದಗ್ನಿರ್ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ತಥೈವ ಚ ಕಾದ್ರವೇಯೌ ತಥಾ ನಾಗೌ ಕಮ್ಬಲಾಶ್ವತರಾವುಭೌ

ತ್ವಷ್ಟೃ, ವಿಷ್ಣು, ಜಮದಗ್ನಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ. ಕಾದ್ರುವೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಕಂಬಲ ಮತ್ತು ಅಶ್ವತರಣಾಗ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ನಾಗರೂ ಇದ್ದಾರೆ.

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಃ ಸಗನ್ಧರ್ವಃ ಸೂರ್ಯವರ್ಚಾಸ್ತಥೈವ ಚ ತಿಲೋತ್ತಮಾಪ್ಸರಾಶ್ಚೈವ ದೇವೀ ರಂಭಾ ಮನೋಹರಾ

ಗಂಧರ್ವನೊಡನೆ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ, ಸೂರ್ಯವರ್ಚಸ್ಸು, ಅಪ್ಸರಸ್ ತಿಲೋತ್ತಮಾ ಮತ್ತು ಮನೋಹರಿಯಾದ ದೇವಿ ರಂಭಾ ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ರಥಜಿತ್ಸತ್ಯಜಿಚ್ಚೈವ ಗ್ರಾಮಣ್ಯೌ ಲೋಕವಿಶ್ರುತೌ ಬ್ರಹ್ಮೋಪೇತಸ್ ತಥಾ ರಕ್ಷೋ ಯಜ್ಞೋಪೇತಶ್ ಚ ಯಃ ಸ್ಮೃತಃ

ರಥಜಿತ್ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಜಿತ್ ಎಂಬ ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಯಕರು, ಬ್ರಹ್ಮನ ಅನುಗ್ರಹ ಪಡೆದವನು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞೋಪೇತ ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ರಾಕ್ಷಸನು ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ಏತೇ ದೇವಾ ವಸನ್ತ್ಯರ್ಕೇ ದ್ವೌ ದ್ವೌ ಮಾಸೌ ಕ್ರಮೇಣ ತು ಸ್ಥಾನಾಭಿಮಾನಿನೋ ಹ್ಯೇತೇ ಗಣಾ ದ್ವಾದಶ ಸಪ್ತಕಾಃ

ಈ ದೇವತೆಗಳು ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರಿಬ್ಬರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎರಡು ತಿಂಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಹನ್ನೆರಡು ಏಳನೆಯ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ.