ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ತಕ್ಷಕಶ್ ಚ ತಥಾ ನಾಗ ಏಲಾಪತ್ರಸ್ ತಥಾ ದ್ವಿಜಾಃ ಶಙ್ಖಪಾಲಸ್ ತಥಾ ಚಾನ್ಯಸ್ ತ್ವ್ ಐರಾವತ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ

ತಕ್ಷಕ, ನಾಗ, ಇಲಾಪತ್ರ, ಶಂಖಪಾಲ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಐರಾವತ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವರು ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ, ದ್ವಿಜರೆ.

ಧನಞ್ಜಯೋ ಮಹಾಪದ್ಮಸ್ ತಥಾ ಕರ್ಕೋಟಕಃ ಸ್ಮೃತಃ ಕಮ್ಬಲೋ ಽಶ್ವತರಶ್ಚೈವ ತುಮ್ಬುರುರ್ನಾರದಸ್ ತಥಾ

ಧನಂಜಯ, ಮಹಾಪದ್ಮ, ಕರ್ಕೋಟಕ, ಕಂಬಲ, ಅಶ್ವತರ, ತುಂಬುರೂ ಮತ್ತು ನಾರದ ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಹಾಹಾ ಹೂಹೂರ್ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾ ವಿಶ್ವಾವಸುರನುತ್ತಮಃ ಉಗ್ರಸೇನೋ ಽಥ ಸುರುಚಿರ್ ಅನ್ಯಶ್ಚೈವ ಪರಾವಸುಃ

ಹಾಹಾ, ಹೂಹೂ ಎಂಬ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು, ವಿಶ್ವಾವಸು ಎಂಬ ಅಸುರ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಉಗ್ರಸೇನ, ಸುರುಚಿ ಮತ್ತು ಪರಾವಸು ಎಂಬ ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ಚಿತ್ರಸೇನೋ ಮಹಾತೇಜಾಶ್ ಚೋರ್ಣಾಯುಶ್ಚೈವ ಸುವ್ರತಾಃ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಃ ಸೂರ್ಯವರ್ಚಾ ದೇವೀ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಕೃತಸ್ಥಲಾ

ಮಹಾ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಚಿತ್ರಸೇನ, ಸುಪ್ರತಿಜ್ಞನಾದ ಉರ್ಣಾಯು, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ, ಸೂರ್ಯವರ್ಚ, ಮತ್ತು ದೇವಿಯಾದ ಕೃತಸ್ಥಲ ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ಶುಭಾನನಾ ಶುಭಶ್ರೋಣಿರ್ ದಿವ್ಯಾ ವೈ ಪುಞ್ಜಿಕಸ್ಥಲಾ ಮೇನಕಾ ಸಹಜನ್ಯಾ ಚ ಪ್ರಮ್ಲೋಚಾಥ ಶುಚಿಸ್ಮಿತಾ

ಶುಭಾನನಾ, ಶುಭಶ್ರೋಣಿ, ದಿವ್ಯ ಪುಂಜಿಕಸ್ಥಲಾ, ಮೆನಕಾ, ಸಹಜನ್ಯಾ, ಪ್ರಮ್ಲೋಚಾ ಮತ್ತು ಶುಚಿಸ್ಮಿತಾ ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ಅನುಮ್ಲೋಚಾ ಘೃತಾಚೀ ಚ ವಿಶ್ವಾಚೀ ಚೋರ್ವಶೀ ತಥಾ ಪೂರ್ವಚಿತ್ತಿರಿತಿ ಖ್ಯಾತಾ ದೇವೀ ಸಾಕ್ಷಾತ್ತಿಲೋತ್ತಮಾ

ಅನುಮ್ಲೋಚಾ, ಘೃತಾಚಿ, ವಿಶ್ವಾಚಿ, ಉರ್ವಶಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೂರ್ವಚಿತ್ತಿ ಮತ್ತು ದೇವಿಯಾದ ತಿಲೋತ್ತಮಾ ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ರಂಭಾ ಚಾಮ್ಭೋಜವದನಾ ರಥಕೃದ್ ಗ್ರಾಮಣೀಃ ಶುಭಃ ರಥೌಜಾ ರಥಚಿತ್ರಶ್ ಚ ಸುಬಾಹುರ್ವೈ ರಥಸ್ವನಃ

ರಂಭಾ, ಅಂಬೋಜವದನಾ, ರಥಕೃತ್, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗ್ರಾಮಣಿ, ರಥೋಜಾ, ರಥಚಿತ್ರ, ಸುಬಾಹು ಮತ್ತು ರಥಸ್ವನ ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ವರುಣಶ್ ಚ ತಥೈವಾನ್ಯಃ ಸುಷೇಣಃ ಸೇನಜಿಚ್ಛುಭಃ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಶ್ಚಾರಿಷ್ಟನೇಮಿಶ್ ಚ ಕ್ಷತಜಿತ್ ಸತ್ಯಜಿತ್ತಥಾ

ವರಣ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು, ಸುಷೇಣ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸೇನಜಿತ್, ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ, ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿ, ಕ್ಷತಜಿತ್ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಜಿತ್ ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ರಕ್ಷೋಹೇತಿಃ ಪ್ರಹೇತಿಶ್ ಚ ಪೌರುಷೇಯೋ ವಧಸ್ ತಥಾ ಸರ್ಪೋ ವ್ಯಾಘ್ರಃ ಪುನಶ್ಚಾಪೋ ವಾತೋ ವಿದ್ಯುದ್ದಿವಾಕರಃ

ರಕ್ಷೋಹೇತಿ, ಪ್ರಹೇತಿ, ಪೌರುಷೇಯ, ವಧ, ಹಾವು, ಹುಲಿ, ಮತ್ತೆ ನೀರು, ಗಾಳಿ, ಮಿಂಚು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ಬ್ರಹ್ಮೋಪೇತಶ್ ಚ ರಕ್ಷೇನ್ದ್ರೋ ಯಜ್ಞೋಪೇತಸ್ತಥೈವ ಚ ಏತೇ ದೇವಾದಯಃ ಸರ್ವೇ ವಸನ್ತ್ಯರ್ಕೇ ಕ್ರಮೇಣ ತು

ಬ್ರಹ್ಮೋಪೇತ, ರಾಕ್ಷಸರಾಧ್ಯ, ಯಜ್ಞೋಪೇತ ಇವರುಗಳೂ ಇದ್ದಾರೆ; ಈ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ಥಾನಾಭಿಮಾನಿನೋ ಹ್ಯೇತೇ ಗಣಾ ದ್ವಾದಶ ಸಪ್ತಕಾಃ ಧಾತ್ರಾದಿವಿಷ್ಣುಪರ್ಯನ್ತಾ ದೇವಾ ದ್ವಾದಶ ಕೀರ್ತಿತಾಃ

ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿ ಹನ್ನೆರಡು ಗುಂಪುಗಳು, ಪ್ರತಿ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಏಳು ಜನರಿದ್ದಾರೆ; ಧಾತಾ ರಿಂದ ವಿಷ್ಣುವರೆಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಆದಿತ್ಯಂ ಪರಮಂ ಭಾನುಂ ಭಾಭಿರಾಪ್ಯಾಯಯನ್ತಿ ತೇ ಪುಲಸ್ತ್ಯಾದ್ಯಾಃ ಕೌಶಿಕಾನ್ತಾ ಮುನಯೋ ಮುನಿಸತ್ತಮಾಃ

ಪುಲಸ್ತ್ಯರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಕೌಶಿಕನವರಗೆ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಪರಮ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ತುಂಬುತ್ತಾರೆ.

ದ್ವಾದಶೈವ ಸ್ತವೈರ್ಭಾನುಂ ಸ್ತುವನ್ತಿ ಚ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ನಾಗಾಶ್ಚಾಶ್ವತರಾನ್ತಾಸ್ತು ವಾಸುಕಿಪ್ರಮುಖಾಃ ಶುಭಾಃ

ಈ ಹನ್ನೆರಡು ಜನರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ; ವಾಸುಕಿಯಿಂದ ಅಶ್ವತರನವರಗೆ ಶುಭ ಹಾವುಗಳೂ ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ದ್ವಾದಶೈವ ಮಹಾದೇವಂ ವಹನ್ತ್ಯೇವಂ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ಕ್ರಮೇಣ ಸೂರ್ಯವರ್ಚಾನ್ತಾಸ್ ತುಮ್ಬುರುಪ್ರಮುಖಾಮ್ಬುಪಮ್

ಹನ್ನೆರಡು ಮಂದಿ, ತಂಬೂರು ಮುಂತಾದವರು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಾಗಿರುವವರು, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ನೀರು ಹೊರುವವರಂತೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಗೀತೈರೇನಮುಪಾಸನ್ತೇ ಗನ್ಧರ್ವಾ ದ್ವಾದಶೋತ್ತಮಾಃ ಕೃತಸ್ಥಲಾದ್ಯಾ ರಂಭಾನ್ತಾ ದಿವ್ಯಾಶ್ಚಾಪ್ಸರಸೋ ರವಿಮ್

ಹನ್ನೆರಡು ಪ್ರಮುಖ ಗಂಧರ್ವರು, ಕೃತಸ್ಥಲದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ರಂಭೆಯವರೆಗೆ, ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಅಪ್ಸರಸರು, ಗೀತಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವಂತೆ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತಾಣ್ಡವೈಃ ಸರಸೈಃ ಸರ್ವಾಶ್ ಚೋಪಾಸನ್ತೇ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ದಿವ್ಯಾಃ ಸತ್ಯಜಿದನ್ತಾಶ್ ಚ ಗ್ರಾಮಣ್ಯೋ ರಥಕೃನ್ಮುಖಾಃ

ದೈವಿಕ ನಾಯಕರು, ಸತ್ಯಜಿತ್‌ನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ರಥಕೃತ್‌ವರೆಗೆ, ಎಲ್ಲರೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಸದ ತಾಂಡವ ನೃತ್ಯಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

ದ್ವಾದಶಾಸ್ಯ ಕ್ರಮೇಣೈವ ಕುರ್ವತೇ ಽಭೀಷುಸಂಗ್ರಹಮ್ ಪ್ರಯಾನ್ತಿ ಯಜ್ಞೋಪೇತಾನ್ತಾ ರಕ್ಷೋಹೇತಿಮುಖಾಃ ಸಹ

ಹನ್ನೆರಡು ಮುಖಗಳಿರುವವರು ಕೂಡಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುವ ರಕ್ಷೋಹೇತಿ ಮುಂತಾದವರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಸಾಯುಧಾ ದ್ವಾದಶೈವೈತೇ ರಾಕ್ಷಸಾಶ್ಚ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ಧಾತಾರ್ಯಮಾ ಪುಲಸ್ತ್ಯಶ್ ಚ ಪುಲಹಶ್ ಚ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ

ಈ ಹನ್ನೆರಡು ಮಂದಿ ಆಯುಧಧಾರಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಾಕ್ಷಸರಾಗಿದ್ದು, ಧಾತಾ, ಅರ್ಯಮನ್, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪತಿ ಎಂಬವರೂ ಇದ್ದಾರೆ.

ಉರಗೋ ವಾಸುಕಿಶ್ಚೈವ ಕಙ್ಕಣೀಕಶ್ ಚ ತಾವುಭೌ ತುಮ್ಬುರುರ್ ನಾರದಶ್ಚೈವ ಗನ್ಧರ್ವೌ ಗಾಯತಾಂ ವರೌ

ಉರಗ ಮತ್ತು ವಾಸುಕಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಕಂಕಣಿಕ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ತಂಬೂರು ಮತ್ತು ನಾರದ, ಹಾಡುವಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಇಬ್ಬರು ಗಂಧರ್ವರು ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ಕೃತಸ್ಥಲಾಪ್ಸರಾಶ್ಚೈವ ತಥಾ ವೈ ಪುಞ್ಜಿಕಸ್ಥಲಾ ಗ್ರಾಮಣೀ ರಥಕೃಚ್ಚೈವ ರಥೌಜಾಶ್ಚೈವ ತಾವುಭೌ

ಅಪ್ಸರಸರಲ್ಲಿ ಕೃತಸ್ಥಲ ಮತ್ತು ಪುಂಜಿಕಸ್ಥಲ, ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮಣಿ ಮತ್ತು ರಥಕೃತ್, ಜೊತೆಗೆ ಇಬ್ಬರು ರಥೋಜರು ಇದ್ದಾರೆ.

ರಕ್ಷೋಹೇತಿಃ ಪ್ರಹೇತಿಶ್ ಚ ಯಾತುಧಾನಾವುದಾಹೃತೌ ಮಧುಮಾಧವಯೋರೇಷ ಗಣೋ ವಸತಿ ಭಾಸ್ಕರೇ

ಯಾತುಧಾನರಲ್ಲಿ ರಕ್ಷೋಹೇತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಹೇತಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಈ ಮಧ್ಯಮಾಧವ ಗುಂಪು ಭಾಸ್ಕರನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವಸನ್ತಿ ಗ್ರೀಷ್ಮಕೌ ಮಾಸೌ ಮಿತ್ರಶ್ ಚ ವರುಣಶ್ ಚ ಹ ಋಷಿರತ್ರಿರ್ವಸಿಷ್ಠಶ್ ಚ ತಕ್ಷಕೋ ನಾಗ ಏವ ಚ

ಅಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಷ್ಮಕ ಎಂಬ ಎರಡು ತಿಂಗಳು, ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವರुण, ಅತ್ರಿ ಮತ್ತು ವಸಿಷ್ಠ ಎಂಬ ಋಷಿಗಳು, ಹಾಗು ತಕ್ಷಕ ಎಂಬ ನಾಗನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮೇನಕಾ ಸಹಜನ್ಯಾ ಚ ಗನ್ಧರ್ವೌ ಚ ಹಾಹಾಹೂಹೂಃ ಸುಬಾಹುನಾಮಾ ಗ್ರಾಮಣ್ಯೌ ರಥಚಿತ್ರಶ್ ಚ ತಾವುಭೌ

ಮೆನಕಾ ಮತ್ತು ಸಹಜನ್ಯಾ, ಹಾಹಾ ಮತ್ತು ಹೂಹೂ ಎಂಬ ಗಂಧರ್ವರು, ಸುಬಾಹು ಎಂಬ ಹೆಸರುಳ್ಳವರು, ಇಬ್ಬರು ಗ್ರಾಮಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ರಥಚಿತ್ರರು ಇದ್ದಾರೆ.

ಪೌರುಷೇಯೋ ವಧಶ್ಚೈವ ಯಾತುಧಾನಾವುದಾಹೃತೌ ಏತೇ ವಸನ್ತಿ ವೈ ಸೂರ್ಯೇ ಮಾಸಯೋಃ ಶುಚಿಶುಕ್ರಯೋಃ

ಪೌರುಷೇಯ ಮತ್ತು ವಧ ಎಂಬ ಯಾತುಧಾನರು, ಶುಚಿ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರ ಎಂಬ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತತಃ ಸೂರ್ಯೇ ಪುನಶ್ಚಾನ್ಯಾ ನಿವಸನ್ತೀಹ ದೇವತಾಃ ಇನ್ದ್ರಶ್ಚೈವ ವಿವಸ್ವಾಂಶ್ ಚ ಅಙ್ಗಿರಾ ಭೃಗುರೇವ ಚ

ಅನಂತರ ಮತ್ತೆ ಬೇರೆ ದೇವತೆಗಳು ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ: ಇಂದ್ರ, ವಿವಸ್ವಾನ್, ಅಂಗಿರಾ ಮತ್ತು ಭೃಗು ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ಏಲಾಪತ್ರಸ್ ತಥಾ ಸರ್ಪಃ ಶಙ್ಖಪಾಲಶ್ ಚ ತಾವುಭೌ ವಿಶ್ವಾವಸೂಗ್ರಸೇನೌ ಚ ವರುಣಶ್ ಚ ರಥಸ್ವನಃ

ಎಲಾಪತ್ರ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ನಾಗ, ಶಂಖಪಾಲ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು, ವಿಶ್ವಾವಸು ಮತ್ತು ಉಗ್ರಸೇನ, ವರुण ಮತ್ತು ರಥಸ್ವನ ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಮ್ಲೋಚಾ ಚೈವ ವಿಖ್ಯಾತಾ ಅನುಮ್ಲೋಚಾ ಚ ತೇ ಉಭೇ ಯಾತುಧಾನಾಸ್ ತಥಾ ಸರ್ಪೋ ವ್ಯಾಘ್ರಶ್ಚೈವ ತು ತಾವುಭೌ

ಪ್ರಮ್ಲೋಚಾ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳು ಮತ್ತು ಅನುಮ್ಲೋಚಾ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು, ಜೊತೆಗೆ ಯಾತುಧಾನರು, ಒಬ್ಬ ನಾಗ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಘ್ರ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರೂ ಇದ್ದಾರೆ.

ನಭೋನಭಸ್ಯಯೋರೇಷ ಗಣೋ ವಸತಿ ಭಾಸ್ಕರೇ ಪರ್ಜನ್ಯಶ್ಚೈವ ಪೂಷಾ ಚ ಭರದ್ವಾಜೋ ಽಥ ಗೌತಮಃ

ನಭ ಮತ್ತು ನಭಸ್ಯ ಎಂಬ ತಿಂಗಳುಗಳ ಗುಂಪು ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪರ್ಜನ್ಯ, ಪೂಷ, ಭರದ್ವಾಜ ಮತ್ತು ಗೌತಮ ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ಧನಞ್ಜಯ ಇರಾವಾಂಶ್ ಚ ಸುರುಚಿಃ ಸಪರಾವಸುಃ ಘೃತಾಚೀ ಚಾಪ್ಸರಃಶ್ರೇಷ್ಠಾ ವಿಶ್ವಾಚೀ ಚಾತಿಶೋಭನಾ

ಧನಂಜಯ ಮತ್ತು ಇರಾವಾನ್, ಸುರುಚಿ ಮತ್ತು ಅಪರಾವಸು, ಘೃತಾಚಿ ಎಂಬ ಅಪ್ಸರಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳು, ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರಳಾದ ವಿಶ್ವಾಚಿ ಇದ್ದಾರೆ.