ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಸರ್ವಗತ್ವಾತ್ ಪ್ರಧಾನಸ್ಯ ತಿರ್ಯಗ್ ಊರ್ಧ್ವಮ್ ಅಧಸ್ ತಥಾ ಅಣ್ಡೇಷ್ವೇತೇಷು ಸರ್ವೇಷು ಭುವನಾನಿ ಚತುರ್ದಶ

ಪ್ರಧಾನವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿರುವುದರಿಂದ—ಅಡ್ಡ, ಮೇಲೂ ಕೆಳಗೂ—ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳಿವೆ.

ಪ್ರತ್ಯಣ್ಡಂ ದ್ವಿಜಶಾರ್ದೂಲಾಸ್ ತೇಷಾಂ ಹೇತುರ್ಮಹೇಶ್ವರಃ ಅಣ್ಡೇಷು ಚಾಣ್ಡಬಾಹ್ಯೇಷು ತಥಾಣ್ಡಾವರಣೇಷು ಚ

ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಡಕ್ಕೂ ಕಾರಣ ಮಹೇಶ್ವರನೇ. ಆ ಅಂಡಗಳ ಒಳಗೆಯೂ ಹೊರಗೆಯೂ ಮತ್ತು ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವನಿರುವನು.

ತಮೋ ಽನ್ತೇ ಚ ತಮಃಪಾರೇ ಚಾಷ್ಟಮೂರ್ತಿರ್ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ ಅಸ್ಯಾತ್ಮನೋ ಮಹೇಶಸ್ಯ ಮಹಾದೇವಸ್ಯ ಧೀಮತಃ

ಕತ್ತಲಿನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ, ಕತ್ತಲನ್ನು ದಾಟಿಯೂ, ಅಷ್ಟಮೂರ್ತಿಯು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಮಹೇಶನ ಆತ್ಮವೇ ಮಹಾದೇವನ ಸ್ವರೂಪ.

ಅದೇಹಿನಸ್ ತ್ವಹೋ ದೇಹಮ್ ಅಖಿಲಂ ಪರಮಾತ್ಮನಃ ಅಸ್ಯಾಷ್ಟಮೂರ್ತೇಃ ಶರ್ವಸ್ಯ ಶಿವಸ್ಯ ಗೃಹಮೇಧಿನಃ

ದೇಹವಿಲ್ಲದವನು, ಈ ಅಷ್ಟಮೂರ್ತಿ ಶರ್ವನಾದ ಶಿವನ, ಗೃಹಸ್ಥನಾದ ಪರಮಾತ್ಮನ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹವಾಗಿದೆ.

ಗೃಹಿಣೀ ಪ್ರಕೃತಿರ್ದಿವ್ಯಾ ಪ್ರಜಾಶ್ ಚ ಮಹದಾದಯಃ ಪಶವಃ ಕಿಙ್ಕರಾಸ್ತಸ್ಯ ಸರ್ವೇ ದೇಹಾಭಿಮಾನಿನಃ

ದಿವ್ಯವಾದ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಪತ್ನಿ, ಮಹತ್ ಮುಂತಾದವರು ಮಕ್ಕಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ದೇಹದ ಅಭಿಮಾನವಿರುವ ಎಲ್ಲರೂ ಅವನ ಪಶುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಕರು.

ಆದ್ಯನ್ತಹೀನೋ ಭಗವಾನ್ ಅನನ್ತಃ ಪುಮಾನ್ಪ್ರಧಾನಪ್ರಮುಖಾಶ್ ಚ ಸಪ್ತ ಪ್ರಧಾನಮೂರ್ತಿಸ್ತ್ವಥ ಷೋಡಶಾಙ್ಗೋ ಮಹೇಶ್ವರಶ್ಚಾಷ್ಟತನುಃ ಸ ಏವ

ಆ ಭಗವಂತನು ಆದಿಯೂ ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದ ಅನಂತನು. ಪ್ರಧಾನ ಮುಂತಾದ ಏಳು, ಪ್ರಧಾನಸ್ವರೂಪ, ಹದಿನಾರು ಅಂಗಗಳ ಮಹೇಶ್ವರ, ಅಷ್ಟಮೂರ್ತಿ—all ಅವನೇ.

ಆಜ್ಞಾಬಲಾತ್ತಸ್ಯ ಧರಾ ಸ್ಥಿತೇಹ ಧರಾಧರಾ ವಾರಿಧರಾಃ ಸಮುದ್ರಾಃ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣಃ ಶಕ್ರಮುಖಾಃ ಸುರಾಶ್ ಚ ವೈಮಾನಿಕಾಃ ಸ್ಥಾವರಜಙ್ಗಮಾಶ್ ಚ

ಅವನ ಆದೇಶದಿಂದಲೇ ಭೂಮಿ, ಪರ್ವತಗಳು, ಮೋಡಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಇಂದ್ರನಾದ ದೇವತೆಗಳು, ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಇರುವವರು, ಸ್ಥಾವರ ಜಂಗಮಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ.

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಯಕ್ಷಂ ಲಕ್ಷಣೈರ್ಹೀನಮೀಶಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸೇನ್ದ್ರಾಸ್ತೇ ಕಿಮೇತತ್ತ್ವಿಹೇತಿ ಯಕ್ಷಂ ಗತ್ವಾ ನಿಶ್ಚಯಾತ್ಪಾವಕಾದ್ಯಾಃ ಶಕ್ತಿಕ್ಷೀಣಾಶ್ಚಾಭವನ್ ಯತ್ತತೋ ಽಪಿ

ಲಕ್ಷಣವಿಲ್ಲದ ಯಕ್ಷನನ್ನು ಮತ್ತು ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಇಶ್ವರನನ್ನು ನೋಡಿ, 'ಇದು ಏನು?' ಎಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟರು. ಯಕ್ಷನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಅಗ್ನಿ ಮುಂತಾದವರು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಇನ್ನೂ ದುರ್ಬಲರಾದರು.

ದಗ್ಧುಂ ತೃಣಂ ವಾಪಿ ಸಮಕ್ಷಮಸ್ಯ ಯಕ್ಷಸ್ಯ ವಹ್ನಿರ್ನ ಶಶಾಕ ವಿಪ್ರಾಃ ವಾಯುಸ್ತೃಣಂ ಚಾಲಯಿತುಂ ತಥಾನ್ಯೇ ಸ್ವಾನ್ಸ್ವಾನ್ಪ್ರಭಾವಾನ್ ಸಕಲಾಮರೇನ್ದ್ರಾಃ

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಆ ಯಕ್ಷನ ಮುಂದೆ ಅಗ್ನಿಯು ಒಂದು ಹುಲ್ಲಿನ ತುದಿಯನ್ನೂ ಸುಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ವಾಯುವೂ ಆ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಕದೆಯಲಾರಲಿಲ್ಲ. ಇಂದ್ರನಾದ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಆಗಲಿಲ್ಲ.

ತದಾ ಸ್ವಯಂ ವೃತ್ರರಿಪುಃ ಸುರೇನ್ದ್ರೈಃ ಸುರೇಶ್ವರಃ ಸರ್ವಸಮೃದ್ಧಿಹೇತುಃ ಸುರೇಶ್ವರಂ ಯಕ್ಷಮುವಾಚ ಕೋ ವಾ ಭವಾನಿತೀತ್ಥಂ ಸ ಕುತೂಹಲಾತ್ಮಾ

ಆಗ ವೃತ್ರನ ಶತ್ರುವಾದ ದೇವೇಂದ್ರನು, ಎಲ್ಲ ಸಮೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣನಾದ ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕನು, ಯಕ್ಷನನ್ನು ನೋಡಿ, 'ನೀನು ಯಾರು?' ಎಂದು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಕೇಳಿದನು.

ತದಾ ಹ್ಯದೃಶ್ಯಂ ಗತ ಏವ ಯಕ್ಷಸ್ ತದಾಂಬಿಕಾ ಹೈಮವತೀ ಶುಭಾಸ್ಯಾ ಉಮಾ ಶುಭೈರಾಭರಣೈರನೇಕೈಃ ಸುಶೋಭಮಾನಾ ತ್ವನು ಚಾವಿರಾಸೀತ್

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷನು ಕಾಣೆಯಾಗಿಬಿಟ್ಟನು. ಆಗ ಹಿಮವಂತನ ಮಗಳು, ಶುಭಮುಖವಳಾದ ಉಮಾ, ಅನೇಕ ಸುಂದರ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾದಳು.

ಕಿಮೇತದೀಶೇ ಬಹುಶೋಭಮಾನೇ ವಾಂಬಿಕೇ ಯಕ್ಷವಪುಶ್ಚಕಾಸ್ತಿ

ಈದು ಏನು, ಇಶ್ವರನೇ, ಎಷ್ಟು ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ! ಅಂಬಿಕೆ, ಯಕ್ಷನ ರೂಪ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿದೆ.

ಪ್ರಣೇಮುರೇನಾಂ ಮೃಗರಾಜಗಾಮಿನೀಮುಮಾಮಜಾಂ ಲೋಹಿತಶುಕ್ಲಕೃಷ್ಣಾಮ್

ಅವರು ಸಿಂಹಿಯಂತೆ ನಡೆಯುವ ಉಮಾ, ಮಜಾದ ಮಗಳು, ಕೆಂಪು, ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ವರ್ಣದವಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು.

ಸಂಭಾವಿತಾ ಸಾ ಸಕಲಾಮರೇನ್ದ್ರೈಃ ಸರ್ವಪ್ರವೃತ್ತಿಸ್ತು ಸುರಾಸುರಾಣಾಮ್ ಅಹಂ ಪುರಾಸಂ ಪ್ರಕೃತಿಶ್ ಚ ಪುಂಸೋ ಯಕ್ಷಸ್ಯ ಚಾಜ್ಞಾವಶಗೇತ್ಯಥಾಹ

ಅವಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ದೇವೇಂದ್ರರು ಗೌರವಿಸಿದರು. ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದೈತ್ಯರು ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು: 'ನಾನು ಮೂಲ ಪ್ರಕೃತಿಯೂ, ಜೀವಿಗಳ ಕಾರಣವೂ. ಯಕ್ಷನು ನನ್ನ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟವನು.'

ತಸ್ಮಾದ್ದ್ವಿಜಾಃ ಸರ್ವಮಜಸ್ಯ ತಸ್ಯ ನಿಯೋಗತಶ್ಚಾಣ್ಡಮಭೂದಜಾದ್ವೈ ಅಜಶ್ ಚ ಅಣ್ಡಾದಖಿಲಂ ಚ ತಸ್ಮಾಜ್ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣೈರ್ಲೋಕಮಜಾತ್ಮಕಂ ತತ್

ಆದುದರಿಂದ, ದ್ವಿಜರೆ, ಅವನ ಆದೇಶದಿಂದಲೇ ಆಜನು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲವೂ ಉಂಟಾಯಿತು. ಅಂಡದಿಂದ ಆಜನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅವನಿಂದ ಎಲ್ಲ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಲೋಕವೂ ಉದ್ಭವಿಸಿತು.

ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣಪ್ರಚಾರಂ ವೈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ಯಾಣ್ಡೇ ಬ್ರವೀಮ್ಯಹಮ್ ದೇವಕ್ಷೇತ್ರಾಣಿ ಚಾಲೋಕ್ಯ ಗ್ರಹಚಾರಪ್ರಸಿದ್ಧಯೇ

ನಾನು ಈಗ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದೊಳಗಿನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಗ್ರಹಗಳ ಚಲನವಲನವನ್ನು, ದೇವತೆಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಗ್ರಹಗಳ ಸಾಗಣೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಮಾನಸೋಪರಿ ಮಾಹೇನ್ದ್ರೀ ಪ್ರಾಚ್ಯಾಂ ಮೇರೋಃ ಪುರೀ ಸ್ಥಿತಾ ದಕ್ಷಿಣೇ ಭಾನುಪುತ್ರಸ್ಯ ವರುಣಸ್ಯ ಚ ವಾರುಣೀ

ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ, ಮೆರುಪರ್ವತದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹೇಂದ್ರನ ನಗರವಿದೆ; ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಭಾನುಪುತ್ರನೂ, ವರుణನೂ, ಅವರ ಜೊತೆ ವಾರುಣಿಯೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸೌಮ್ಯೇ ಸೋಮಸ್ಯ ವಿಪುಲಾ ತಾಸು ದಿಗ್ದೇವತಾಃ ಸ್ಥಿತಾಃ ಅಮರಾವತೀ ಸಂಯಮನೀ ಸುಖಾ ಚೈವ ವಿಭಾ ಕ್ರಮಾತ್

ಚಂದ್ರನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೌಮ್ಯ ಎಂಬ ವಿಶಾಲ ನಗರವಿದೆ; ಆ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ದಿಕ್ಕುಗಳ ದೇವತೆಗಳು ಇದ್ದಾರೆ. ಅಮರಾವತಿ, ಸಂಯಮನಿ, ಸುಖ, ವಿಭಾ ಎಂಬ ನಗರಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇವೆ.

ಲೋಕಪಾಲೋಪರಿಷ್ಟಾತ್ ತು ಸರ್ವತೋ ದಕ್ಷಿಣಾಯನೇ ಕಾಷ್ಠಾಂ ಗತಸ್ಯ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಗತಿರ್ ಯಾ ತಾಂ ನಿಬೋಧತ

ಲೋಕಪಾಲರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ದಕ್ಷಿಣಾಯನದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನೀವು ಗಮನಿಸಿ ಕೇಳಿರಿ.

ದಕ್ಷಿಣಪ್ರಕ್ರಮೇ ಭಾನುಃ ಕ್ಷಿಪ್ತೇಷುರಿವ ಧಾವತಿ ಜ್ಯೋತಿಷಾಂ ಚಕ್ರಮಾದಾಯ ಸತತಂ ಪರಿಗಚ್ಛತಿ

ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆಗೆ ಸೂರ್ಯನು ಹೊರಟಾಗ, ಬಿಟ್ಟ ಬಾಣದಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಗ್ರಹಗಳ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸದಾ ಸುತ್ತುತ್ತಾನೆ.

ಪುರಾನ್ತಗೋ ಯದಾ ಭಾನುಃ ಶಕ್ರಸ್ಯ ಭವತಿ ಪ್ರಭುಃ ಸರ್ವೈಃ ಸಾಯಮನೈಃ ಸೌರೋ ಹ್ಯ್ ಉದಯೋ ದೃಶ್ಯತೇ ದ್ವಿಜಾಃ

ಸೂರ್ಯನು ಪುರಾಂತ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಶಕ್ರನ ಅಧಿಪತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಗ್ರಹಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯೋದಯವೂ ದೃಶ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ದ್ವಿಜರೆ.

ಸ ಏವ ಸುಖವತ್ಯಾಂ ತು ನಿಶಾನ್ತಸ್ಥಃ ಪ್ರದೃಶ್ಯತೇ ಅಸ್ತಮೇತಿ ಪುನಃ ಸೂರ್ಯೋ ವಿಭಾಯಾಂ ವಿಶ್ವದೃಗ್ ವಿಭುಃ

ಅದೇ ಸೂರ್ಯನು ಸುಖವತಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತೆ ವಿಭಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾತದ ವೇಳೆ ಅಸ್ತಮಿಸುತ್ತಾನೆ, ವಿಶ್ವದ್ರಷ್ಟಾ, ಮಹಾತ್ಮ.

ಮಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ಽಮರಾವತ್ಯಾಂ ಯಥಾಸೌ ವಾರಿತಸ್ಕರಃ ತಥಾ ಸಂಯಮನೀಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಸುಖಾಂ ಚೈವ ವಿಭಾಂ ಖಗಃ

ನಾನು ಅಮರಾವತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಸೂರ್ಯನು ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನು; ಅದೇ ರೀತಿ ಸಂಯಮನಿ, ಸುಖ ಮತ್ತು ವಿಭಾ ನಗರಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ ಆ ಹಕ್ಕಿ (ಸೂರ್ಯ) ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಯದಾಪರಾಹ್ಣಸ್ತ್ವಾಗ್ನೇಯ್ಯಾಂ ಪೂರ್ವಾಹ್ಣೋ ನೈರೃತೇ ದ್ವಿಜಾಃ ತದಾ ತ್ವಪರರಾತ್ರಶ್ ಚ ವಾಯುಭಾಗೇ ಸುದಾರುಣಃ

ಅಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅಪರಾಹ್ನವಾಗಿರುವಾಗ, ನೈಋತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಾಹ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ದ್ವಿಜರೆ; ಆಗ ವಾಯು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ಅಪರರಾತ್ರಿ ಇರುತ್ತದೆ.

ಈಶಾನ್ಯಾಂ ಪೂರ್ವರಾತ್ರಸ್ತು ಗತಿರೇಷಾ ಚ ಸರ್ವತಃ ಏವಂ ಪುಷ್ಕರಮಧ್ಯೇ ತು ಯದಾ ಸರ್ಪತಿ ವಾರಿಪಃ

ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭದ ರಾತ್ರಿ ಇರುತ್ತದೆ; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದೇ ಕ್ರಮ. ಪುಷ್ಕರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಚಲಿಸುವಾಗ ಅವನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.

ತ್ರಿಂಶಾಂಶಕಂ ತು ಮೇದಿನ್ಯಾಂ ಮುಹೂರ್ತೇನೈವ ಗಚ್ಛತಿ ಯೋಜನಾನಾಂ ಮುಹೂರ್ತಸ್ಯ ಇಮಾಂ ಸಂಖ್ಯಾಂ ನಿಬೋಧತ

ಸೂರ್ಯನು ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೂವತ್ತೊಂದು ಅಂಶಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ; ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಯೋಜನಗಳನ್ನು ಸಾಗುತ್ತಾನೋ ಅದನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.

ಪೂರ್ಣಾ ಶತಸಹಸ್ರಾಣಾಮ್ ಏಕತ್ರಿಂಶತ್ತು ಸಾ ಸ್ಮೃತಾ ಪಞ್ಚಾಶಚ್ಚ ತಥಾನ್ಯಾನಿ ಸಹಸ್ರಾಣ್ಯಧಿಕಾನಿ ತು

ಅದು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮೂವತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷ, ಜೊತೆಗೆ ಐವತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳು ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮೌಹೂರ್ತಿಕೀ ಗತಿರ್ಹ್ಯೇಷಾ ಭಾಸ್ಕರಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ಏತೇನ ಗತಿಯೋಗೇನ ಯದಾ ಕಾಷ್ಠಾಂ ತು ದಕ್ಷಿಣಾಮ್

ಇದು ಮಹಾತ್ಮ ಭಾಸ್ಕರನ ಮುಹೂರ್ತದ ಚಲನೆ; ಈ ಗತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅವನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವನ್ನು ತಲುಪುವಾಗ,

ಪರ್ಯಪೃಚ್ಛೇತ್ ಪತಙ್ಗೋ ಽಪಿ ಸೌಮ್ಯಾಶಾಂ ಚೋತ್ತರೇ ಽಹನಿ ಮಧ್ಯೇ ತು ಪುಷ್ಕರಸ್ಯಾಥ ಭ್ರಮತೇ ದಕ್ಷಿಣಾಯನೇ

ಸೂರ್ಯನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ, ಉತ್ತರದ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಸೌಮ್ಯ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪುಷ್ಕರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಾಯನದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಾನೆ.