ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಶಂಕರೋ ಽಪಿ ತದಾ ರುದ್ರೈರ್ ನಿವೃತ್ತಾತ್ಮಾ ಹ್ಯಧಿಷ್ಠಿತಃ ಸ್ಥಾಣುತ್ವಂ ತಸ್ಯ ವೈ ವಿಪ್ರಾಃ ಶಂಕರಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಂಕರನು, ರುದ್ರರಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದು, ಸ್ಥಾಣುಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು; ಇದೇ ಶಂಕರನ ಮಹಿಮೆ ಎಂದು ಋಷಿಗಳೇ ತಿಳಿಯಿರಿ.

ನಿಷ್ಕಲಸ್ಯಾತ್ಮನಃ ಶಮ್ಭೋಃ ಸ್ವೇಚ್ಛಾಧೃತಶರೀರಿಣಃ ಶಂ ರುದ್ರಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಕರೋತಿ ಘೃಣಯಾ ಯತಃ

ನಿಷ್ಕಲ ಸ್ವರೂಪದ ಆತ್ಮಸ್ವಯಂ ಶರೀರವನ್ನು ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಧರಿಸಿರುವ ಶಂಭುವಿನ ರೂಪವಾದ ರುದ್ರನು, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ದಯೆಯಿಂದ ಹಿತವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಶಂಕರಶ್ಚಾಪ್ರಯತ್ನೇನ ತದಾತ್ಮಾ ಯೋಗವಿದ್ಯಯಾ ವೈರಾಗ್ಯಸ್ಥಂ ವಿರಕ್ತಸ್ಯ ವಿಮುಕ್ತಿರ್ಯಚ್ಛಮುಚ್ಯತೇ

ಶಂಕರನು ಯೋಗಜ್ಞಾನದಿಂದ, ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೇ, ವೈರಾಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದವರಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನೇ 'ಶಂ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಣೋಸ್ತು ವಿಷಯತ್ಯಾಗಃ ಸಂಸಾರಭಯತಃ ಕ್ರಮಾತ್ ವೈರಾಗ್ಯಾಜ್ಜಾಯತೇ ಪುಂಸೋ ವಿರಾಗೋ ದರ್ಶನಾನ್ತರೇ

ಸಂಸಾರ ಭಯದಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದರಿಂದ, ಮಾನವನಲ್ಲಿ ವೈರಾಗ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಬೇರೆ ಉಪದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಮುಖ್ಯೋ ವಿಗುಣತ್ಯಾಗೋ ವಿಜ್ಞಾನಸ್ಯಾವಿಚಾರತಃ ತಸ್ಯ ಚಾಸ್ಯ ಚ ಸಂಧಾನಂ ಪ್ರಸಾದಾತ್ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ

ದೋಷಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಗುಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು, ವಿಚಾರವಿಲ್ಲದ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮತ್ತು ಅದರ ಏಕತೆ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಧರ್ಮೋ ಜ್ಞಾನಂ ಚ ವೈರಾಗ್ಯಮ್ ಐಶ್ವರ್ಯಂ ಶಂಕರಾದಿಹ ಸ ಏವ ಶಂಕರಃ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪಿನಾಕೀ ನೀಲಲೋಹಿತಃ

ಧರ್ಮ, ಜ್ಞಾನ, ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇಲ್ಲಿ ಶಂಕರನೇ. ಅವನೇ ಪಿನಾಕಿ, ನೀಲಲೋಹಿತ ಎಂಬ ನೇರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆ.

ಯೇ ಶಂಕರಾಶ್ರಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ಮುಚ್ಯನ್ತೇ ತೇ ನ ಸಂಶಯಃ ನ ಗಚ್ಛನ್ತ್ಯೇವ ನರಕಂ ಪಾಪಿಷ್ಠಾ ಅಪಿ ದಾರುಣಮ್

ಯಾರು ಶಂಕರನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಅತ್ಯಂತ ಪಾಪಿಗಳು ಕೂಡ ಭಯಾನಕ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಆಶ್ರಿತಾಃ ಶಂಕರಂ ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಾಪ್ನುವನ್ತಿ ಚ ಶಾಶ್ವತಮ್ ಮಾಯಾನ್ತಾಶ್ಚೈವ ಘೋರಾದ್ಯಾ ಹ್ಯ್ ಅಷ್ಟವಿಂಶತಿರೇವ ಚ

ಆದುದರಿಂದ, ಶಂಕರನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದವರು ಶಾಶ್ವತವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಭಯಾನಕವಾದ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಮಾಯಾರೂಪಗಳು ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.

ಕೋಟಯೋ ನರಕಾಣಾಂ ತು ಪಚ್ಯನ್ತೇ ತಾಸು ಪಾಪಿನಃ ಅನಾಶ್ರಿತಾಃ ಶಿವಂ ರುದ್ರಂ ಶಂಕರಂ ನೀಲಲೋಹಿತಮ್

ಯಾರು ಶಿವ, ರುದ್ರ, ಶಂಕರ, ನೀಲಲೋಹಿತನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವರು ಲಕ್ಷಾಂತರ ನರಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಪಿಗಳಾಗಿ ಪಿಡಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಆಶ್ರಯಂ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಮ್ ಅವ್ಯಯಂ ಜಗತಾಂ ಪತಿಮ್ ಪುರುಷಂ ಪರಮಾತ್ಮಾನಂ ಪುರುಹೂತಂ ಪುರುಷ್ಟುತಮ್

ಅವನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆಶ್ರಯ, ಅವಿನಾಶಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯ, ಪರಮಾತ್ಮ, ಪುರುಹೂತ, ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವವನು.

ತಮಸಾ ಕಾಲರುದ್ರಾಖ್ಯಂ ರಜಸಾ ಕನಕಾಣ್ಡಜಮ್ ಸತ್ತ್ವೇನ ಸರ್ವಗಂ ವಿಷ್ಣುಂ ನಿರ್ಗುಣತ್ವೇ ಮಹೇಶ್ವರಮ್

ಅವನನ್ನು ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ಕಾಲರುದ್ರ ಎಂದು, ರಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು ಎಂದು, ಸತ್ತ್ವದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ವಿಷ್ಣು ಎಂದು, ಗುಣಾತೀತನಾಗಿ ಮಹೇಶ್ವರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಕೇನ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ನರಕಂ ನರಾಃ ಕೇನ ಮಹಾಮತೇ ಕರ್ಮಣಾಕರ್ಮಣಾ ವಾಪಿ ಶ್ರೋತುಂ ಕೌತೂಹಲಂ ಹಿ ನಃ

ಯಾವುದರಿಂದ ಮಾನವರು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ? ಮಹಾಮತಿವಂತನೆ, ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದೋ ಅಥವಾ ಅಕ್ರಿಯೆಯಿಂದೋ? ನಮಗೆ ಕೇಳಬೇಕೆಂಬ ಕುತೂಹಲ ಇದೆ.

ರಹಸ್ಯಂ ವಃ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಭವಸ್ಯಾಮಿತತೇಜಸಃ ಪ್ರಭಾವಂ ಶಂಕರಸ್ಯಾದ್ಯಂ ಸಂಕ್ಷೇಪಾತ್ಸರ್ವದರ್ಶಿನಃ

ನಾನು ನಿಮಗೆ ಭವ ಎಂಬ ಅನಂತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಶಂಕರನ ಮೂಲಶಕ್ತಿಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೋಚರವಾಗುವಂತೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಯೋಗಿನಃ ಸರ್ವತತ್ತ್ವಜ್ಞಾಃ ಪರಂ ವೈರಾಗ್ಯಮಾಸ್ಥಿತಾಃ

ಯೋಗಿಗಳು ಎಲ್ಲ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು, ಪರಮ ವೈರಾಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಾದಿಭಿಶ್ಚಾಷ್ಟಸಾಧನೈಃ ಸಹಚಾರಿಣಃ

ಅವರು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಎಂಟು ಸಾಧನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಕರುಣಾದಿಗುಣೋಪೇತಾಃ ಕೃತ್ವಾಪಿ ವಿವಿಧಾನಿ ತೇ ಕರ್ಮಾಣಿ ನರಕಂ ಸ್ವರ್ಗಂ ಗಚ್ಛನ್ತ್ಯೇವ ಸ್ವಕರ್ಮಣಾ

ದಯೆ ಮುಂತಾದ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅವರು, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ, ತಮ್ಮ ಕರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ವರ್ಗ ಅಥವಾ ನರಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಸಾದಾಜ್ಜಾಯತೇ ಜ್ಞಾನಂ ಜ್ಞಾನಾದ್ಯೋಗಃ ಪ್ರವರ್ತತೇ ಯೋಗೇನ ಜಾಯತೇ ಮುಕ್ತಿಃ ಪ್ರಸಾದಾದಖಿಲಂ ತತಃ

ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಜ್ಞಾನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಯೋಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ; ಯೋಗದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಸಾದಾದ್ ಯದಿ ವಿಜ್ಞಾನಂ ಸ್ವರೂಪಂ ವಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ ದಿವ್ಯಂ ಮಾಹೇಶ್ವರಂ ಚೈವ ಯೋಗಂ ಯೋಗವಿದಾಂ ವರ

ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಿನಗೆ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು, ದಿವ್ಯವಾದ ಮಹೇಶ್ವರ ಯೋಗವನ್ನು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಯೋಗವನ್ನು ತಿಳಿದವರಲ್ಲಿ ನೀನು ಶ್ರೇಷ್ಠ.

ಕಥಂ ಕರೋತಿ ಭಗವಾನ್ ಚಿನ್ತಯಾ ರಹಿತಃ ಶಿವಃ ಪ್ರಸಾದಂ ಯೋಗಮಾರ್ಗೇಣ ಕಸ್ಮಿನ್ಕಾಲೇ ನೃಣಾಂ ವಿಭುಃ

ಭಗವಂತನಾದ ಶಿವನು, ಚಿಂತನೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಯೋಗಮಾರ್ಗದಿಂದ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿ, ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾನವರಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳು, ಮಹಾಶಕ್ತನೇ?

ದೇವಾನಾಂ ಚ ಋಷೀಣಾಂ ಚ ಪಿತೄಣಾಂ ಸಂನಿಧೌ ಪುರಾ ಶೈಲಾದಿನಾ ತು ಕಥಿತಂ ಶೃಣ್ವನ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಸೂನವೇ

ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೆ ಶೈಲಾದಿ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಗನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಿ.

ವ್ಯಾಸಾವತಾರಾಣಿ ತಥಾ ದ್ವಾಪರಾನ್ತೇ ಚ ಸುವ್ರತಾಃ ಯೋಗಾಚಾರ್ಯಾವತಾರಾಣಿ ತಥಾ ತಿಷ್ಯೇ ತು ಶೂಲಿನಃ

ದ್ವಾಪರಯುಗದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರೇ, ವ್ಯಾಸರ ಅವತಾರಗಳು, ಯೋಗಗುರುಗಳ ಅವತಾರಗಳು, ಮತ್ತು ತಿಷ್ಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಶೂಲಧಾರಿಯ ಅವತಾರಗಳು ನಡೆದವು.

ತತ್ರತತ್ರ ವಿಭೋಃ ಶಿಷ್ಯಾಶ್ ಚತ್ವಾರಃ ಶಮಭಾಜನಾಃ ಪ್ರಶಿಷ್ಯಾ ಬಹವಸ್ತೇಷಾಂ ಪ್ರಸೀದತ್ಯೇವಮೀಶ್ವರಃ

ಪ್ರತಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೂ, ಭಗವಂತನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಶಾಂತ ಸ್ವಭಾವದ ಶಿಷ್ಯರು ಇದ್ದರು; ಅವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉಪಶಿಷ್ಯರೂ ಇದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಭಗವಂತನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು.

ಏವಂ ಕ್ರಮಾಗತಂ ಜ್ಞಾನಂ ಮುಖಾದೇವ ನೃಣಾಂ ವಿಭೋಃ ವೈಶ್ಯಾನ್ತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದ್ಯಂ ಹಿ ಘೃಣಯಾ ಚಾನುರೂಪತಃ

ಈ ರೀತಿ, ಜ್ಞಾನವು ಭಗವಂತನ ಬಾಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ವೈಶ್ಯರ ತನಕ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ದಯೆಯಂತೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜನರಿಗೆ ಹರಡಿತು.

ದ್ವಾಪರೇ ದ್ವಾಪರೇ ವ್ಯಾಸಾಃ ಕೇ ವೈ ಕುತ್ರಾನ್ತರೇಷು ವೈ ಕಲ್ಪೇಷು ಕಸ್ಮಿನ್ಕಲ್ಪೇ ನೋ ವಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ ಚಾತ್ರ ತಾನ್

ಪ್ರತಿ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲೂ ಯಾವ್ಯವರು ವ್ಯಾಸರಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿದ್ದರು, ಯಾವ ಯುಗಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಯಾವ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಎಂಬುದನ್ನು ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಬೇಕು.

ಶೃಣ್ವನ್ತು ಕಲ್ಪೇ ವಾರಾಹೇ ದ್ವಿಜಾ ವೈವಸ್ವತಾನ್ತರೇ ವ್ಯಾಸಾಂಶ್ ಚ ಸಾಮ್ಪ್ರತಂ ರುದ್ರಾಂಸ್ ತಥಾ ಸರ್ವಾನ್ತರೇಷು ವೈ

ನೀವು ಕೇಳಿರಿ: ವರಾಹ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ, ವೈವಸ್ವತ ಯುಗಚಕ್ರದಲ್ಲಿ, ಈಗಿರುವ ವ್ಯಾಸರು ಮತ್ತು ರುದ್ರರು, ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಯುಗಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ.

ವೇದಾನಾಂ ಚ ಪುರಾಣಾನಾಂ ತಥಾ ಜ್ಞಾನಪ್ರದರ್ಶಕಾನ್ ಯಥಾಕ್ರಮಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸರ್ವಾವರ್ತೇಷು ಸಾಮ್ಪ್ರತಮ್

ನಾನು ಈಗ ಎಲ್ಲ ಯುಗಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ವೇದಗಳನ್ನು, ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದವರನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಕ್ರತುಃ ಸತ್ಯೋ ಭಾರ್ಗವಶ್ ಚ ಅಙ್ಗಿರಾಃ ಸವಿತಾ ದ್ವಿಜಾಃ ಮೃತ್ಯುಃ ಶತಕ್ರತುರ್ಧೀಮಾನ್ ವಸಿಷ್ಠೋ ಮುನಿಪುಂಗವಃ

ಕ್ರತು, ಸತ್ಯ, ಭಾರ್ಗವ, ಅಂಗಿರಾ, ಸವಿತೃ, ಮೃತ್ಯು, ಶತಕ್ರತು ಎಂಬ ಬುದ್ಧಿವಂತನು, ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಸಿಷ್ಠ.

ಸಾರಸ್ವತಸ್ತ್ರಿಧಾಮಾ ಚ ತ್ರಿವೃತೋ ಮುನಿಪುಂಗವಃ ಶತತೇಜಾಃ ಸ್ವಯಂಧರ್ಮೋ ನಾರಾಯಣ ಇತಿ ಶ್ರುತಃ

ಸಾರಸ್ವತ, ತ್ರಿಧಾಮಾ, ತ್ರಿವೃತ್ ಎಂಬ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಶತತೇಜ, ಸ್ವಯಂಧರ್ಮ, ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣ ಎಂಬವರೂ ಇದ್ದರು.

ತರಕ್ಷುಶ್ಚಾರುಣಿರ್ಧೀಮಾಂಸ್ ತಥಾ ದೇವಃ ಕೃತಂಜಯಃ ಋತಂಜಯೋ ಭರದ್ವಾಜೋ ಗೌತಮಃ ಕವಿಸತ್ತಮಃ

ತರಕ್ಷು, ಆರುಣಿ ಎಂಬ ಬುದ್ಧಿವಂತನು, ದೇವ, ಕೃತಂಜಯ, ಋತಂಜಯ, ಭರದ್ವಾಜ, ಗೌತಮ ಎಂಬ ಕವಿಶ್ರೇಷ್ಠರು.