ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ವದಾಮಿ ಪೃಥಗಧ್ಯಾಯಸಂಸ್ಥಿತಂ ವಸ್ತದೂರ್ಧ್ವತಃ ದಾಕ್ಷಾಯಣೀ ಸತೀ ಯಾತಾ ಪಾರ್ಶ್ವಂ ರುದ್ರಸ್ಯ ಪಾರ್ವತೀ

ಈಗ ಮೇಲಿನ ವಿಭಿನ್ನ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ದಾಕ್ಷಾಯಣಿ ಸತೀ, ಪಾರ್ವತಿಯಾಗಿ ರುದ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು.

ಪಶ್ಚಾದ್ದಕ್ಷಂ ವಿನಿನ್ದ್ಯೈಷಾ ಪತಿಂ ಲೇಭೇ ಭವಂ ತಥಾ ತಾಂ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ವ್ಯಸೃಜದ್ರುದ್ರಾನ್ ಅನೇಕಾನ್ನೀಲಲೋಹಿತಃ

ನಂತರ, ದಕ್ಷನನ್ನು ಗದರಿಸಿ, ಆಕೆ ಭವನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆದಳು; ಆಕೆಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ನೀಲಲೋಹಿತನು ಅನೇಕ ರುದ್ರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಆತ್ಮನಸ್ತು ಸಮಾನ್ಸರ್ವಾನ್ ಸರ್ವಲೋಕನಮಸ್ಕೃತಾನ್ ಯಾಚಿತೋ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಪ್ರಹಸನ್ ಕ್ಷಣಾತ್

ತಾನೇ ತನ್ನಿಂದ ಸಮಾನವಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳೂ ಪೂಜಿಸುವಂತಹವರನ್ನು, ಬ್ರಹ್ಮನ ಬೇಡಿಕೆಗೆ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ನಗುತ್ತಾ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ತೈಸ್ತು ಸಂಛಾದಿತಂ ಸರ್ವಂ ಚತುರ್ದಶವಿಧಂ ಜಗತ್ ತಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿವಿಧಾನ್ ರುದ್ರಾನ್ ನಿರ್ಮಲಾನ್ನೀಲಲೋಹಿತಾನ್

ಅವರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಪ್ರಪಂಚವೂ ತುಂಬಿತು; ಆ ವಿವಿಧ, ನಿರ್ಮಲವಾದ ನೀಲಲೋಹಿತ ರುದ್ರರನ್ನು ನೋಡಿ,

ಜರಾಮರಣನಿರ್ಮುಕ್ತಾನ್ ಪ್ರಾಹ ರುದ್ರಾನ್ಪಿತಾಮಹಃ ನಮೋ ಽಸ್ತು ವೋ ಮಹಾದೇವಾಸ್ ತ್ರಿನೇತ್ರಾ ನೀಲಲೋಹಿತಾಃ

ಹುಳಿಯೂ ಮರಣವೂ ಇಲ್ಲದವರಾದ ಆ ರುದ್ರರನ್ನು ಪಿತಾಮಹನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು: 'ನಮಸ್ಕಾರಗಳು ನಿಮಗೆ, ಮಹಾದೇವರೆ, ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ನೀಲಲೋಹಿತರೆ.'

ಸರ್ವಜ್ಞಾಃ ಸರ್ವಗಾ ದೀರ್ಘಾ ಹ್ರಸ್ವಾ ವಾಮನಕಾಃ ಶುಭಾಃ ಹಿರಣ್ಯಕೇಶಾ ದೃಷ್ಟಿಘ್ನಾ ನಿತ್ಯಾ ಬುದ್ಧಾಶ್ ಚ ನಿರ್ಮಲಾಃ

ಅವರು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವರು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವರು, ಉದ್ದವರು, ಚಿಕ್ಕವರು, ಕುಡಿದವರು, ಶುಭಸ್ವರೂಪಿಗಳು, ಚಿನ್ನದಂತೆ ಕೂದಲಿರುವವರು, ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವವರು, ಶಾಶ್ವತರು, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಲರು.

ನಿರ್ದ್ವಂದ್ವಾ ವೀತರಾಗಾಶ್ ಚ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾನೋ ಭವಾತ್ಮಜಾಃ ಏವಂ ಸ್ತುತ್ವಾ ತದಾ ರುದ್ರಾನ್ ರುದ್ರಂ ಚಾಹ ಭವಂ ಶಿವಮ್ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೀಕೃತ್ಯ ತದಾ ಭಗವಾನ್ಕನಕಾಣ್ಡಜಃ

ಅವರು ದ್ವಂದ್ವವಿಲ್ಲದವರು, ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರು, ವಿಶ್ವಸ್ವರೂಪಿಗಳು, ಭವನ ಪುತ್ರರು; ಹೀಗೆ ರುದ್ರರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ರುದ್ರನು ಭವನನ್ನು, ಶಿವನನ್ನು, ಸುತ್ತಿ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕನಕದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಭಗವಂತನು ಮಾತನಾಡಿದನು.

ನಮೋ ಽಸ್ತು ತೇ ಮಹಾದೇವ ಪ್ರಜಾ ನಾರ್ಹಸಿ ಶಂಕರ ಮೃತ್ಯುಹೀನಾ ವಿಭೋ ಸ್ರಷ್ಟುಂ ಮೃತ್ಯುಯುಕ್ತಾಃ ಸೃಜ ಪ್ರಭೋ

'ನಮಸ್ಕಾರಗಳು ನಿಮಗೆ ಮಹಾದೇವರೆ; ಶಂಕರಾ, ನೀವು ಮರಣವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಾರದು; ಪ್ರಭೋ, ಮರಣವುಳ್ಳವರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೃಷ್ಟಿಸಿರಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

ತತಸ್ತಮಾಹ ಭಗವಾನ್ ನ ಹಿ ಮೇ ತಾದೃಶೀ ಸ್ಥಿತಿಃ ಸ ತ್ವಂ ಸೃಜ ಯಥಾಕಾಮಂ ಮೃತ್ಯುಯುಕ್ತಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಭೋ

ಆಗ ಭಗವಂತನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ನನ್ನ ಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗಲ್ಲ; ನೀನು ಪ್ರಭುವೆ, ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮರಣವುಳ್ಳ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸು' ಎಂದು.

ಲಬ್ಧ್ವಾ ಸಸರ್ಜ ಸಕಲಂ ಶಂಕರಾಚ್ಚತುರಾನನಃ ಜರಾಮರಣಸಂಯುಕ್ತಂ ಜಗದೇತಚ್ಚರಾಚರಮ್

ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ನಾಲ್ಕು ಮುಖವಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮನು ಶಂಕರನಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ, ಜರಾ ಮತ್ತು ಮರಣವುಳ್ಳ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಶಂಕರೋ ಽಪಿ ತದಾ ರುದ್ರೈರ್ ನಿವೃತ್ತಾತ್ಮಾ ಹ್ಯಧಿಷ್ಠಿತಃ ಸ್ಥಾಣುತ್ವಂ ತಸ್ಯ ವೈ ವಿಪ್ರಾಃ ಶಂಕರಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಂಕರನು, ರುದ್ರರಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದು, ಸ್ಥಾಣುಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು; ಇದೇ ಶಂಕರನ ಮಹಿಮೆ ಎಂದು ಋಷಿಗಳೇ ತಿಳಿಯಿರಿ.

ನಿಷ್ಕಲಸ್ಯಾತ್ಮನಃ ಶಮ್ಭೋಃ ಸ್ವೇಚ್ಛಾಧೃತಶರೀರಿಣಃ ಶಂ ರುದ್ರಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಕರೋತಿ ಘೃಣಯಾ ಯತಃ

ನಿಷ್ಕಲ ಸ್ವರೂಪದ ಆತ್ಮಸ್ವಯಂ ಶರೀರವನ್ನು ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಧರಿಸಿರುವ ಶಂಭುವಿನ ರೂಪವಾದ ರುದ್ರನು, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ದಯೆಯಿಂದ ಹಿತವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಶಂಕರಶ್ಚಾಪ್ರಯತ್ನೇನ ತದಾತ್ಮಾ ಯೋಗವಿದ್ಯಯಾ ವೈರಾಗ್ಯಸ್ಥಂ ವಿರಕ್ತಸ್ಯ ವಿಮುಕ್ತಿರ್ಯಚ್ಛಮುಚ್ಯತೇ

ಶಂಕರನು ಯೋಗಜ್ಞಾನದಿಂದ, ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೇ, ವೈರಾಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದವರಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನೇ 'ಶಂ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಣೋಸ್ತು ವಿಷಯತ್ಯಾಗಃ ಸಂಸಾರಭಯತಃ ಕ್ರಮಾತ್ ವೈರಾಗ್ಯಾಜ್ಜಾಯತೇ ಪುಂಸೋ ವಿರಾಗೋ ದರ್ಶನಾನ್ತರೇ

ಸಂಸಾರ ಭಯದಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದರಿಂದ, ಮಾನವನಲ್ಲಿ ವೈರಾಗ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಬೇರೆ ಉಪದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಮುಖ್ಯೋ ವಿಗುಣತ್ಯಾಗೋ ವಿಜ್ಞಾನಸ್ಯಾವಿಚಾರತಃ ತಸ್ಯ ಚಾಸ್ಯ ಚ ಸಂಧಾನಂ ಪ್ರಸಾದಾತ್ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ

ದೋಷಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಗುಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು, ವಿಚಾರವಿಲ್ಲದ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮತ್ತು ಅದರ ಏಕತೆ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಧರ್ಮೋ ಜ್ಞಾನಂ ಚ ವೈರಾಗ್ಯಮ್ ಐಶ್ವರ್ಯಂ ಶಂಕರಾದಿಹ ಸ ಏವ ಶಂಕರಃ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪಿನಾಕೀ ನೀಲಲೋಹಿತಃ

ಧರ್ಮ, ಜ್ಞಾನ, ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇಲ್ಲಿ ಶಂಕರನೇ. ಅವನೇ ಪಿನಾಕಿ, ನೀಲಲೋಹಿತ ಎಂಬ ನೇರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆ.

ಯೇ ಶಂಕರಾಶ್ರಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ಮುಚ್ಯನ್ತೇ ತೇ ನ ಸಂಶಯಃ ನ ಗಚ್ಛನ್ತ್ಯೇವ ನರಕಂ ಪಾಪಿಷ್ಠಾ ಅಪಿ ದಾರುಣಮ್

ಯಾರು ಶಂಕರನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಅತ್ಯಂತ ಪಾಪಿಗಳು ಕೂಡ ಭಯಾನಕ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಆಶ್ರಿತಾಃ ಶಂಕರಂ ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಾಪ್ನುವನ್ತಿ ಚ ಶಾಶ್ವತಮ್ ಮಾಯಾನ್ತಾಶ್ಚೈವ ಘೋರಾದ್ಯಾ ಹ್ಯ್ ಅಷ್ಟವಿಂಶತಿರೇವ ಚ

ಆದುದರಿಂದ, ಶಂಕರನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದವರು ಶಾಶ್ವತವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಭಯಾನಕವಾದ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಮಾಯಾರೂಪಗಳು ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.

ಕೋಟಯೋ ನರಕಾಣಾಂ ತು ಪಚ್ಯನ್ತೇ ತಾಸು ಪಾಪಿನಃ ಅನಾಶ್ರಿತಾಃ ಶಿವಂ ರುದ್ರಂ ಶಂಕರಂ ನೀಲಲೋಹಿತಮ್

ಯಾರು ಶಿವ, ರುದ್ರ, ಶಂಕರ, ನೀಲಲೋಹಿತನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವರು ಲಕ್ಷಾಂತರ ನರಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಪಿಗಳಾಗಿ ಪಿಡಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಆಶ್ರಯಂ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಮ್ ಅವ್ಯಯಂ ಜಗತಾಂ ಪತಿಮ್ ಪುರುಷಂ ಪರಮಾತ್ಮಾನಂ ಪುರುಹೂತಂ ಪುರುಷ್ಟುತಮ್

ಅವನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆಶ್ರಯ, ಅವಿನಾಶಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯ, ಪರಮಾತ್ಮ, ಪುರುಹೂತ, ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವವನು.

ತಮಸಾ ಕಾಲರುದ್ರಾಖ್ಯಂ ರಜಸಾ ಕನಕಾಣ್ಡಜಮ್ ಸತ್ತ್ವೇನ ಸರ್ವಗಂ ವಿಷ್ಣುಂ ನಿರ್ಗುಣತ್ವೇ ಮಹೇಶ್ವರಮ್

ಅವನನ್ನು ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ಕಾಲರುದ್ರ ಎಂದು, ರಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು ಎಂದು, ಸತ್ತ್ವದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ವಿಷ್ಣು ಎಂದು, ಗುಣಾತೀತನಾಗಿ ಮಹೇಶ್ವರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಕೇನ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ನರಕಂ ನರಾಃ ಕೇನ ಮಹಾಮತೇ ಕರ್ಮಣಾಕರ್ಮಣಾ ವಾಪಿ ಶ್ರೋತುಂ ಕೌತೂಹಲಂ ಹಿ ನಃ

ಯಾವುದರಿಂದ ಮಾನವರು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ? ಮಹಾಮತಿವಂತನೆ, ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದೋ ಅಥವಾ ಅಕ್ರಿಯೆಯಿಂದೋ? ನಮಗೆ ಕೇಳಬೇಕೆಂಬ ಕುತೂಹಲ ಇದೆ.

ರಹಸ್ಯಂ ವಃ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಭವಸ್ಯಾಮಿತತೇಜಸಃ ಪ್ರಭಾವಂ ಶಂಕರಸ್ಯಾದ್ಯಂ ಸಂಕ್ಷೇಪಾತ್ಸರ್ವದರ್ಶಿನಃ

ನಾನು ನಿಮಗೆ ಭವ ಎಂಬ ಅನಂತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಶಂಕರನ ಮೂಲಶಕ್ತಿಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೋಚರವಾಗುವಂತೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಯೋಗಿನಃ ಸರ್ವತತ್ತ್ವಜ್ಞಾಃ ಪರಂ ವೈರಾಗ್ಯಮಾಸ್ಥಿತಾಃ

ಯೋಗಿಗಳು ಎಲ್ಲ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು, ಪರಮ ವೈರಾಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಾದಿಭಿಶ್ಚಾಷ್ಟಸಾಧನೈಃ ಸಹಚಾರಿಣಃ

ಅವರು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಎಂಟು ಸಾಧನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಕರುಣಾದಿಗುಣೋಪೇತಾಃ ಕೃತ್ವಾಪಿ ವಿವಿಧಾನಿ ತೇ ಕರ್ಮಾಣಿ ನರಕಂ ಸ್ವರ್ಗಂ ಗಚ್ಛನ್ತ್ಯೇವ ಸ್ವಕರ್ಮಣಾ

ದಯೆ ಮುಂತಾದ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅವರು, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ, ತಮ್ಮ ಕರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ವರ್ಗ ಅಥವಾ ನರಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಸಾದಾಜ್ಜಾಯತೇ ಜ್ಞಾನಂ ಜ್ಞಾನಾದ್ಯೋಗಃ ಪ್ರವರ್ತತೇ ಯೋಗೇನ ಜಾಯತೇ ಮುಕ್ತಿಃ ಪ್ರಸಾದಾದಖಿಲಂ ತತಃ

ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಜ್ಞಾನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಯೋಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ; ಯೋಗದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಸಾದಾದ್ ಯದಿ ವಿಜ್ಞಾನಂ ಸ್ವರೂಪಂ ವಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ ದಿವ್ಯಂ ಮಾಹೇಶ್ವರಂ ಚೈವ ಯೋಗಂ ಯೋಗವಿದಾಂ ವರ

ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಿನಗೆ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು, ದಿವ್ಯವಾದ ಮಹೇಶ್ವರ ಯೋಗವನ್ನು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಯೋಗವನ್ನು ತಿಳಿದವರಲ್ಲಿ ನೀನು ಶ್ರೇಷ್ಠ.

ಕಥಂ ಕರೋತಿ ಭಗವಾನ್ ಚಿನ್ತಯಾ ರಹಿತಃ ಶಿವಃ ಪ್ರಸಾದಂ ಯೋಗಮಾರ್ಗೇಣ ಕಸ್ಮಿನ್ಕಾಲೇ ನೃಣಾಂ ವಿಭುಃ

ಭಗವಂತನಾದ ಶಿವನು, ಚಿಂತನೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಯೋಗಮಾರ್ಗದಿಂದ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿ, ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾನವರಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳು, ಮಹಾಶಕ್ತನೇ?