ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಅಪರೇಣ ಸಿತೋದಶ್ ಚ ಸುರಪಶ್ ಚ ಮಹಾಬಲಃ ಕುಮುದೋ ಮಧುಮಾಂಶ್ಚೈವ ಹ್ಯ್ ಅಞ್ಜನೋ ಮುಕುಟಸ್ ತಥಾ

ಇನ್ನೂ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸಿತೋದ, ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಸುರಪ, ಕುಮುದ, ಮಧುಮಾನ, ಅಂಜನ ಮತ್ತು ಮುಕುಟ ಎಂಬ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ.

ಕೃಷ್ಣಶ್ ಚ ಪಾಣ್ಡುರಶ್ಚೈವ ಸಹಸ್ರಶಿಖರಶ್ ಚ ಯಃ ಪಾರಿಜಾತಶ್ ಚ ಶೈಲೇನ್ದ್ರಃ ಶ್ರೀಶೃಙ್ಗಶ್ಚಾಚಲೋತ್ತಮಃ

ಕೃಷ್ಣ, ಪಾಂಡುರ, ಸಾವಿರಾರು ಶಿಖರಗಳಿರುವ ಪರ್ವತ, ಪಾರಿಜಾತ, ಶೈಲೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಶ್ರೀಶೃಂಗ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ.

ಇತ್ಯೇತೇ ದೇವಚರಿತಾ ಉತ್ಕಟಾಃ ಪರ್ವತೋತ್ತಮಾಃ ಸರ್ವೇ ಪಶ್ಚಿಮದಿಗ್ಭಾಗೇ ರುದ್ರಕ್ಷೇತ್ರಸಮನ್ವಿತಾಃ

ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಚರಿತ್ರೆಯಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಮಹಾಪರ್ವತಗಳು, ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ರುದ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದವೆ.

ಮಹಾಭದ್ರಸ್ಯ ಸರಸಶ್ ಚೋತ್ತರೇ ಚ ಮಹಾಬಲಾಃ ಯೇ ಸ್ಥಿತಾಃ ಕೀರ್ತ್ಯಮಾನಾಂಸ್ತಾನ್ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ಯೇಹ ನಿಬೋಧತ

ಮಹಾಭದ್ರ ಸರೋವರದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲಿಗಳು ಇದ್ದಾರೆ. ಈಗ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವವರನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕೇಳಿರಿ.

ಶಙ್ಖಕೂಟೋ ಮಹಾಶೈಲೋ ವೃಷಭೋ ಹಂಸಪರ್ವತಃ ನಾಗಶ್ ಚ ಕಪಿಲಶ್ಚೈವ ಇನ್ದ್ರಶೈಲಶ್ ಚ ಸಾನುಮಾನ್

ಶಂಖಕೂಟ ಎಂಬ ಮಹಾಪರ್ವತ, ವೃಷಭ, ಹಂಸಪರ್ವತ, ನಾಗ, ಕಪಿಲ ಮತ್ತು ಶಿಖರಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಂದ್ರಶೈಲ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ.

ನೀಲಃ ಕಣ್ಟಕಶೃಙ್ಗಶ್ ಚ ಶತಶೃಙ್ಗಶ್ ಚ ಪರ್ವತಃ ಪುಷ್ಪಕೋಶಃ ಪ್ರಶೈಲಶ್ ಚ ವಿರಜಶ್ಚಾಚಲೋತ್ತಮಃ

ನೀಲ, ಕಂಟಕಶೃಂಗ, ಶತಶೃಂಗ, ಪರ್ವತ, ಪುಷ್ಪಕೋಶ, ಪ್ರಸೈಲ ಮತ್ತು ವಿರಜ ಎಂಬುವುಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಸ್ಥಿರ ಪರ್ವತಗಳಾಗಿವೆ.

ವರಾಹಪರ್ವತಶ್ಚೈವ ಮಯೂರಶ್ಚಾಚಲೋತ್ತಮಃ ಜಾರುಧಿಶ್ಚೈವ ಶೈಲೇನ್ದ್ರ ಏತ ಉತ್ತರಸಂಸ್ಥಿತಾಃ

ವರಾಹ ಪರ್ವತ, ಮಹಾ ಶಿಖರವಾದ ಮಯೂರ ಮತ್ತು ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿ ಜಾರುಧಿ — ಇವುವು ಉತ್ತರದ ಕಡೆ ಇದ್ದಿವೆ.

ತೇಷು ಶೈಲೇಷು ದಿವ್ಯೇಷು ದೇವದೇವಸ್ಯ ಶೂಲಿನಃ ಅಸಂಖ್ಯಾತಾನಿ ದಿವ್ಯಾನಿ ವಿಮಾನಾನಿ ಸಹಸ್ರಶಃ

ಈ ದೇವದೇವರಾದ ಶೂಲಧಾರಿ ಮಹೇಶ್ವರನ ಪವಿತ್ರ ಪರ್ವತಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನಗಳು ಇದ್ದವೆ.

ಏತೇಷಾಂ ಶೈಲಮುಖ್ಯಾನಾಮ್ ಅನ್ತರೇಷು ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ಸನ್ತಿ ಚೈವಾನ್ತರದ್ರೋಣ್ಯಃ ಸರಾಂಸ್ಯುಪವನಾನಿ ಚ

ಈ ಪ್ರಮುಖ ಪರ್ವತಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಒಳಗಿನ ಕಣಿವೆಗಳು, ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಹಸಿರು ವನಗಳು ಇದ್ದವೆ.

ವಸನ್ತಿ ದೇವಾ ಮುನಯಃ ಸಿದ್ಧಾಶ್ ಚ ಶಿವಭಾವಿತಾಃ ಕೃತವಾಸಾಃ ಸಪತ್ನೀಕಾಃ ಪ್ರಸಾದಾತ್ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ

ಶಿವಭಕ್ತರಾದ ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾದ್ಯಾನಾಂ ಬಿಲ್ವವನೇ ಕಕುಭೇ ಕಶ್ಯಪಾದಯಃ ತಥಾ ತಾಲವನೇ ಪ್ರೋಕ್ತಮ್ ಇನ್ದ್ರೋಪೇನ್ದ್ರೋರಗಾತ್ಮನಾಮ್

ಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಕಶ್ಯಪರು ಮತ್ತು ಇತರರು ಬಿಲ್ವವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ತಾಳವನದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರ, ಉಪೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ನಾಗಾತ್ಮರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಉದುಂಬರೇ ಕರ್ದಮಸ್ಯ ತಥಾನ್ಯೇಷಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ವಿದ್ಯಾಧರಾಣಾಂ ಸಿದ್ಧಾನಾಂ ಪುಣ್ಯೇ ತ್ವಾಮ್ರವನೇ ಶುಭೇ

ಉದುಂಬರವನದಲ್ಲಿ ಕರ್ಧಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹಾತ್ಮರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಪುಣ್ಯವಾದ ಆಮ್ರವನದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಧರರು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

ನಾಗಾನಾಂ ಸಿದ್ಧಸಂಘಾನಾಂ ತಥಾ ನಿಂಬವನೇ ಸ್ಥಿತಿಃ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಕಿಂಶುಕವನೇ ತಥಾ ರುದ್ರಗಣಸ್ಯ ಚ

ನಾಗರು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರ ಗುಂಪುಗಳು ನಿಂಬವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಸೂರ್ಯನು ಕಿಂಶುಕವನದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ರುದ್ರಗಣಗಳೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಬೀಜಪೂರವನೇ ಪುಣ್ಯೇ ದೇವಾಚಾರ್ಯೋ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ ಕೌಮುದೇ ತು ವನೇ ವಿಷ್ಣುಪ್ರಮುಖಾನಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್

ಪವಿತ್ರವಾದ ಬೀಜಪೂರವನದಲ್ಲಿ ದೇವಗುರು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ; ಕೌಮುದೀ ವನದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಮುತುವರ್ಜಿಸಿದ ಮಹಾತ್ಮರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ಥಲಪದ್ಮವನಾನ್ತಸ್ಥನ್ಯಗ್ರೋಧೇ ಽಶೇಷಭೋಗಿನಃ ಶೇಷಸ್ತ್ವಶೇಷಜಗತಾಂ ಪತಿರಾಸ್ತೇ ಽತಿಗರ್ವಿತಃ

ಸ್ಥಳಪದ್ಮವನದೊಳಗಿನ ನ್ಯಗ್ರೋಧ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಎಲ್ಲ ನಾಗರೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಶೇಷನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

ಸ ಏವ ಜಗತಾಂ ಕಾಲಃ ಪಾತಾಲೇ ಚ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ ವಿಷ್ಣೋರ್ವಿಶ್ವಗುರೋರ್ಮೂರ್ತಿರ್ ದಿವ್ಯಃ ಸಾಕ್ಷಾದ್ಧಲಾಯುಧಃ

ಅವನೇ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಕಾಲನು, ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿಯೂ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ; ಅವನೇ ವಿಷ್ಣುವಿನ ದಿವ್ಯ ರೂಪ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಗುರು, ಹಲ್ಲಾಯುಧವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು.

ಶಯನಂ ದೇವದೇವಸ್ಯ ಸ ಹರೇಃ ಕಙ್ಕಣಂ ವಿಭೋಃ ವನೇ ಪನಸವೃಕ್ಷಾಣಾಂ ಸಶುಕ್ರಾ ದಾನವಾದಯಃ

ಅದು ದೇವದೇವರ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳವೂ ಹರಿ ಮಹಾತ್ಮನ ಕೈಕಂಕಣವೂ ಹೌದು. ಪನಸ ಮರಗಳ ವನದಲ್ಲಿ ದಾನವರು ಮತ್ತು ಶುಕ್ರನೊಂದಿಗೆ ಇತರರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕಿನ್ನರೈರುರಗಾಶ್ಚೈವ ವಿಶಾಖಕವನೇ ಸ್ಥಿತಾಃ ಮನೋಹರವನೇ ವೃಕ್ಷಾಃ ಸರ್ವಕೋಟಿಸಮನ್ವಿತಾಃ

ಕಿನ್ನರರು ಮತ್ತು ನಾಗರು ವಿಶಾಖವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮನೋಹರವನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಮರಗಳು ತುಂಬಿವೆ.

ನನ್ದೀಶ್ವರೋ ಗಣವರೈಃ ಸ್ತೂಯಮಾನೋ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ ಸಂತಾನಕಸ್ಥಲೀಮಧ್ಯೇ ಸಾಕ್ಷಾದ್ದೇವೀ ಸರಸ್ವತೀ

ನಂದೀಶ್ವರನು ಗಣಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದಾನೆ; ಸಂತಾನಕವನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿಯೂ ಸ್ವತಃ ಇದ್ದಾಳೆ.

ಏವಂ ಸಂಕ್ಷೇಪತಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ವನೇಷು ವನವಾಸಿನಃ ಅಸಂಖ್ಯಾತಾ ಮಯಾಪ್ಯತ್ರ ವಕ್ತುಂ ನೋ ವಿಸ್ತರೇಣ ತು

ಹೀಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ನಾನು ಈ ವನಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆ; ಅವರು ಎಣಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಅನೇಕರು, ನಾನು ಕೂಡ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಶಿತಾನ್ತಶಿಖರೇ ಶಕ್ರಃ ಪಾರಿಜಾತವನೇ ಶುಭೇ ತಸ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯಾಂ ಕುಮುದಾದ್ರಿಕೂಟೋ ಽಸೌ ಬಹುವಿಸ್ತರಃ

ಶಿತಾಂತ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಇಂದ್ರನು ಶುಭಪಾರಿಜಾತವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದರ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಕುಮುದ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿ ಇದೆ.

ಅಷ್ಟೌ ಪುರಾಣ್ಯುದೀರ್ಣಾನಿ ದಾನವಾನಾಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ ಸುವರ್ಣಕೋಟರೇ ಪುಣ್ಯೇ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್

ಅಲ್ಲಿ ದಾನವರ ಎಂಟು ಪುರಾತನ ನಗರಗಳು ಉದಯವಾಗಿವೆ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೆ; ಶುಭವಾದ ಸುವರ್ಣಕೋಟರದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ರಾಕ್ಷಸರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ನೀಲಕಾನಾಂ ಪುರಾಣ್ಯಾಹುರ್ ಅಷ್ಟಷಷ್ಟಿರ್ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ ಮಹಾನೀಲೇ ಽಪಿ ಶೈಲೇನ್ದ್ರೇ ಪುರಾಣಿ ದಶ ಪಞ್ಚ ಚ

ನೀಲಕ ಜನಾಂಗದ ಅರವತ್ತೆಂಟು ಪುರಾತನ ನಗರಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೆ; ಮಹಾನೀಲ ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿಯ ಮೇಲೂ ಹದಿನೈದು ಪುರಾತನ ನಗರಗಳಿವೆ.

ಹಯಾನನಾನಾಂ ಮುಖ್ಯಾನಾಂ ಕಿನ್ನರಾಣಾಂ ಚ ಸುವ್ರತಾಃ ವೇಣುಸೌಧೇ ಮಹಾಶೈಲೇ ವಿದ್ಯಾಧರಪುರತ್ರಯಮ್

ಓ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರೇ, ಅಶ್ವಮುಖಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಿನ್ನರರಲ್ಲಿಯೂ ಮುಖ್ಯರಾದವರಲ್ಲಿ, ವೇಣುಸೌಧ ಎಂಬ ಮಹಾ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಧರರ ಮೂರು ನಗರಗಳಿವೆ.

ವೈಕುಣ್ಠೇ ಗರುಡಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಕರಞ್ಜೇ ನೀಲಲೋಹಿತಃ ವಸುಧಾರೇ ವಸೂನಾಂ ತು ನಿವಾಸಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ

ವೈಕುಂಠದಲ್ಲಿ ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳ ಗರುಡನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಕರಂಜದಲ್ಲಿ ನೀಲಲೋಹಿತನು ಇದ್ದಾನೆ; ವಸುಧಾರದಲ್ಲಿ ವಸುಗಳು ವಾಸಿಸುವರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ರತ್ನಧಾರೇ ಗಿರಿವರೇ ಸಪ್ತರ್ಷೀಣಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ಸಪ್ತಸ್ಥಾನಾನಿ ಪುಣ್ಯಾನಿ ಸಿದ್ಧಾವಾಸಯುತಾನಿ ಚ

ರತ್ನಧಾರ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿ ಏಳು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ, ಪ್ರಪೂರ್ಣರಾದ ಸಿದ್ಧರು ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ಮಹತ್ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ಸ್ಥಾನಮ್ ಏಕಶೃಙ್ಗೇ ನಗೋತ್ತಮೇ ಗಜಶೈಲೇ ತು ದುರ್ಗಾದ್ಯಾಃ ಸುಮೇಧೇ ವಸವಸ್ ತಥಾ

ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಮಹಾ ನಿವಾಸ ಎಕಶೃಂಗ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿದೆ; ಗಜಶೈಲದಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾದಿಯರು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ವಸುಗಳೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆದಿತ್ಯಾಶ್ ಚ ತಥಾ ರುದ್ರಾಃ ಕೃತಾವಾಸಾಸ್ತಥಾಶ್ವಿನೌ ಅಶೀತಿರ್ದೇವಪುರ್ಯಸ್ತು ಹೇಮಕಕ್ಷೇ ನಗೋತ್ತಮೇ

ಅದೇವಂತೆ, ಆದಿತ್ಯರು, ರುದ್ರರು, ಅಶ್ವಿನಿಗಳು ತಮ್ಮ ನಿವಾಸಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಹಿಮಕಕ್ಷೆ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಎಂಭತ್ತು ದೇವನಗರಗಳಿವೆ.

ಸುನೀಲೇ ರಕ್ಷಸಾಂ ವಾಸಾಃ ಪಞ್ಚಕೋಟಿಶತಾನಿ ಚ ಪಞ್ಚಕೂಟೇ ಪುರಾಣ್ಯಾಸನ್ ಪಞ್ಚಕೋಟಿಪ್ರಮಾಣತಃ

ಸುನೀಲ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರ ವಾಸಸ್ಥಾನವಿದ್ದು, ಐದು ಕೋಟಿ ಶತಗಳಷ್ಟು ಅವರ ಸಂಖ್ಯೆ; ಪಂಚಕುಟ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ನಗರಗಳು ಐದು ಕೋಟಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದವು.