ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಉತ್ತರೇ ನೈಗಮೇಯಸ್ಯ ಕುಮಾರಸ್ಯ ಚ ಪೂರ್ವತಃ ಅರುಣೋದಸ್ಯ ಪೂರ್ವೇಣ ಶೈಲೇನ್ದ್ರಾ ನಾಮತಃ ಸ್ಮೃತಾಃ

ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನೈಗಮೇಯನ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕುಮಾರನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಇದೆ. ಅರುಣೋದದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಶೈಲೇಂದ್ರ ಎಂಬ ಪರ್ವತಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.

ತಾಂಸ್ತು ಸಂಕ್ಷೇಪತೋ ವಕ್ಷ್ಯೇ ನ ಶಕ್ಯಂ ವಿಸ್ತರೇಣ ತು ಸಿತಾನ್ತಶ್ ಚ ಕುರಣ್ಡಶ್ ಚ ಕುರರಶ್ಚಾಚಲೋತ್ತಮಃ

ಈ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಿತಾಂತ, ಕುರಣ್ಡ, ಕುರರ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾದ ಅಚಲ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ.

ವಿಕರೋ ಮಣಿಶೈಲಶ್ ಚ ವೃಕ್ಷವಾಂಶ್ಚಾಚಲೋತ್ತಮಃ ಮಹಾನೀಲೋ ಽಥ ರುಚಕಃ ಸಬಿನ್ದುರ್ದರ್ದುರಸ್ ತಥಾ

ವಿಕರ, ಮಣಿಶೈಲ, ವೃಕ್ಷವಾನ್, ಉತ್ತಮವಾದ ಅಚಲ ಪರ್ವತ, ಮಹಾನೀಲ, ರುಚಕ, ಸಬಿಂದು ಮತ್ತು ದರ್ದುರ ಎಂಬ ಪರ್ವತಗಳೂ ಇದ್ದವೆ.

ವೇಣುಮಾಂಶ್ ಚ ಸಮೇಘಶ್ ಚ ನಿಷಧೋ ದೇವಪರ್ವತಃ ಇತ್ಯೇತೇ ಪರ್ವತವರಾ ಹ್ಯ್ ಅನ್ಯೇ ಚ ಗಿರಯಸ್ ತಥಾ

ವೇಣುಮಾನ, ಸಮೇಘ, ನಿಷಧ, ದೇವಪರ್ವತ—ಇವು ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದವುಗಳು. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ.

ಪೂರ್ವೇಣ ಮನ್ದರಸ್ಯೈತೇ ಸಿದ್ಧಾವಾಸಾ ಉದಾಹೃತಾಃ ತೇಷು ತೇಷು ಗಿರೀನ್ದ್ರೇಷು ಗುಹಾಸು ಚ ವನೇಷು ಚ

ಮಂದರ ಪರ್ವತದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧರು ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಹಾಪರ್ವತದಲ್ಲಿಯೂ, ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ,

ರುದ್ರಕ್ಷೇತ್ರಾಣಿ ದಿವ್ಯಾನಿ ವಿಷ್ಣೋರ್ನಾರಾಯಣಸ್ಯ ಚ ಸರಸೋ ಮಾನಸಸ್ಯೇಹ ದಕ್ಷಿಣೇನ ಮಹಾಚಲಾಃ

ಅಲ್ಲಿ ರುದ್ರನ ದಿವ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೂ ಇದ್ದವೆ. ಮಾನಸ ಸರೋವರದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹಾಪರ್ವತಗಳಿವೆ.

ಯೇ ಕೀರ್ತ್ಯಮಾನಾಸ್ತಾನ್ಸರ್ವಾನ್ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ಯ ಪ್ರವದಾಮ್ಯಹಮ್ ಶೈಲಶ್ ಚ ವಿಶಿರಾಶ್ಚೈವ ಶಿಖರಶ್ಚಾಚಲೋತ್ತಮಃ

ಈ ಎಲ್ಲ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ನಾನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಶೈಲ, ವಿಶಿರ, ಶಿಖರ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾದ ಅಚಲ ಪರ್ವತ.

ಏಕಶೃಙ್ಗೋ ಮಹಾಶೂಲೋ ಗಜಶೈಲಃ ಪಿಶಾಚಕಃ ಪಞ್ಚಶೈಲೋ ಽಥ ಕೈಲಾಸೋ ಹಿಮವಾಂಶ್ಚಾಚಲೋತ್ತಮಃ

ಏಕಶೃಂಗ, ಮಹಾಶೂಲ, ಗಜಶೈಲ, ಪಿಶಾಚಕ, ಪಂಚಶೈಲ, ಕೈಲಾಸ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಹಿಮವಂತ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ.

ಇತ್ಯೇತೇ ದೇವಚರಿತಾ ಉತ್ಕಟಾಃ ಪರ್ವತೋತ್ತಮಾಃ ತೇಷು ತೇಷು ಚ ಸರ್ವೇಷು ಪರ್ವತೇಷು ವನೇಷು ಚ

ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಚರಿತ್ರೆಯಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಮಹಾಪರ್ವತಗಳು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪರ್ವತದಲ್ಲಿಯೂ, ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿಯೂ,

ರುದ್ರಕ್ಷೇತ್ರಾಣಿ ದಿವ್ಯಾನಿ ಸ್ಥಾಪಿತಾನಿ ಸುರೋತ್ತಮೈಃ ದಿಗ್ಭಾಗೇ ದಕ್ಷಿಣೇ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಪಶ್ಚಿಮೇ ಚ ವದಾಮಿ ವಃ

ಅಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ರುದ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸಿದೆ, ಈಗ ಪಶ್ಚಿಮದ ದಿಕ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಅಪರೇಣ ಸಿತೋದಶ್ ಚ ಸುರಪಶ್ ಚ ಮಹಾಬಲಃ ಕುಮುದೋ ಮಧುಮಾಂಶ್ಚೈವ ಹ್ಯ್ ಅಞ್ಜನೋ ಮುಕುಟಸ್ ತಥಾ

ಇನ್ನೂ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸಿತೋದ, ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಸುರಪ, ಕುಮುದ, ಮಧುಮಾನ, ಅಂಜನ ಮತ್ತು ಮುಕುಟ ಎಂಬ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ.

ಕೃಷ್ಣಶ್ ಚ ಪಾಣ್ಡುರಶ್ಚೈವ ಸಹಸ್ರಶಿಖರಶ್ ಚ ಯಃ ಪಾರಿಜಾತಶ್ ಚ ಶೈಲೇನ್ದ್ರಃ ಶ್ರೀಶೃಙ್ಗಶ್ಚಾಚಲೋತ್ತಮಃ

ಕೃಷ್ಣ, ಪಾಂಡುರ, ಸಾವಿರಾರು ಶಿಖರಗಳಿರುವ ಪರ್ವತ, ಪಾರಿಜಾತ, ಶೈಲೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಶ್ರೀಶೃಂಗ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ.

ಇತ್ಯೇತೇ ದೇವಚರಿತಾ ಉತ್ಕಟಾಃ ಪರ್ವತೋತ್ತಮಾಃ ಸರ್ವೇ ಪಶ್ಚಿಮದಿಗ್ಭಾಗೇ ರುದ್ರಕ್ಷೇತ್ರಸಮನ್ವಿತಾಃ

ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಚರಿತ್ರೆಯಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಮಹಾಪರ್ವತಗಳು, ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ರುದ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದವೆ.

ಮಹಾಭದ್ರಸ್ಯ ಸರಸಶ್ ಚೋತ್ತರೇ ಚ ಮಹಾಬಲಾಃ ಯೇ ಸ್ಥಿತಾಃ ಕೀರ್ತ್ಯಮಾನಾಂಸ್ತಾನ್ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ಯೇಹ ನಿಬೋಧತ

ಮಹಾಭದ್ರ ಸರೋವರದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲಿಗಳು ಇದ್ದಾರೆ. ಈಗ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವವರನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕೇಳಿರಿ.

ಶಙ್ಖಕೂಟೋ ಮಹಾಶೈಲೋ ವೃಷಭೋ ಹಂಸಪರ್ವತಃ ನಾಗಶ್ ಚ ಕಪಿಲಶ್ಚೈವ ಇನ್ದ್ರಶೈಲಶ್ ಚ ಸಾನುಮಾನ್

ಶಂಖಕೂಟ ಎಂಬ ಮಹಾಪರ್ವತ, ವೃಷಭ, ಹಂಸಪರ್ವತ, ನಾಗ, ಕಪಿಲ ಮತ್ತು ಶಿಖರಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಂದ್ರಶೈಲ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ.

ನೀಲಃ ಕಣ್ಟಕಶೃಙ್ಗಶ್ ಚ ಶತಶೃಙ್ಗಶ್ ಚ ಪರ್ವತಃ ಪುಷ್ಪಕೋಶಃ ಪ್ರಶೈಲಶ್ ಚ ವಿರಜಶ್ಚಾಚಲೋತ್ತಮಃ

ನೀಲ, ಕಂಟಕಶೃಂಗ, ಶತಶೃಂಗ, ಪರ್ವತ, ಪುಷ್ಪಕೋಶ, ಪ್ರಸೈಲ ಮತ್ತು ವಿರಜ ಎಂಬುವುಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಸ್ಥಿರ ಪರ್ವತಗಳಾಗಿವೆ.

ವರಾಹಪರ್ವತಶ್ಚೈವ ಮಯೂರಶ್ಚಾಚಲೋತ್ತಮಃ ಜಾರುಧಿಶ್ಚೈವ ಶೈಲೇನ್ದ್ರ ಏತ ಉತ್ತರಸಂಸ್ಥಿತಾಃ

ವರಾಹ ಪರ್ವತ, ಮಹಾ ಶಿಖರವಾದ ಮಯೂರ ಮತ್ತು ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿ ಜಾರುಧಿ — ಇವುವು ಉತ್ತರದ ಕಡೆ ಇದ್ದಿವೆ.

ತೇಷು ಶೈಲೇಷು ದಿವ್ಯೇಷು ದೇವದೇವಸ್ಯ ಶೂಲಿನಃ ಅಸಂಖ್ಯಾತಾನಿ ದಿವ್ಯಾನಿ ವಿಮಾನಾನಿ ಸಹಸ್ರಶಃ

ಈ ದೇವದೇವರಾದ ಶೂಲಧಾರಿ ಮಹೇಶ್ವರನ ಪವಿತ್ರ ಪರ್ವತಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನಗಳು ಇದ್ದವೆ.

ಏತೇಷಾಂ ಶೈಲಮುಖ್ಯಾನಾಮ್ ಅನ್ತರೇಷು ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ಸನ್ತಿ ಚೈವಾನ್ತರದ್ರೋಣ್ಯಃ ಸರಾಂಸ್ಯುಪವನಾನಿ ಚ

ಈ ಪ್ರಮುಖ ಪರ್ವತಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಒಳಗಿನ ಕಣಿವೆಗಳು, ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಹಸಿರು ವನಗಳು ಇದ್ದವೆ.

ವಸನ್ತಿ ದೇವಾ ಮುನಯಃ ಸಿದ್ಧಾಶ್ ಚ ಶಿವಭಾವಿತಾಃ ಕೃತವಾಸಾಃ ಸಪತ್ನೀಕಾಃ ಪ್ರಸಾದಾತ್ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ

ಶಿವಭಕ್ತರಾದ ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾದ್ಯಾನಾಂ ಬಿಲ್ವವನೇ ಕಕುಭೇ ಕಶ್ಯಪಾದಯಃ ತಥಾ ತಾಲವನೇ ಪ್ರೋಕ್ತಮ್ ಇನ್ದ್ರೋಪೇನ್ದ್ರೋರಗಾತ್ಮನಾಮ್

ಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಕಶ್ಯಪರು ಮತ್ತು ಇತರರು ಬಿಲ್ವವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ತಾಳವನದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರ, ಉಪೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ನಾಗಾತ್ಮರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಉದುಂಬರೇ ಕರ್ದಮಸ್ಯ ತಥಾನ್ಯೇಷಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ವಿದ್ಯಾಧರಾಣಾಂ ಸಿದ್ಧಾನಾಂ ಪುಣ್ಯೇ ತ್ವಾಮ್ರವನೇ ಶುಭೇ

ಉದುಂಬರವನದಲ್ಲಿ ಕರ್ಧಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹಾತ್ಮರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಪುಣ್ಯವಾದ ಆಮ್ರವನದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಧರರು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

ನಾಗಾನಾಂ ಸಿದ್ಧಸಂಘಾನಾಂ ತಥಾ ನಿಂಬವನೇ ಸ್ಥಿತಿಃ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಕಿಂಶುಕವನೇ ತಥಾ ರುದ್ರಗಣಸ್ಯ ಚ

ನಾಗರು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರ ಗುಂಪುಗಳು ನಿಂಬವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಸೂರ್ಯನು ಕಿಂಶುಕವನದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ರುದ್ರಗಣಗಳೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಬೀಜಪೂರವನೇ ಪುಣ್ಯೇ ದೇವಾಚಾರ್ಯೋ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ ಕೌಮುದೇ ತು ವನೇ ವಿಷ್ಣುಪ್ರಮುಖಾನಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್

ಪವಿತ್ರವಾದ ಬೀಜಪೂರವನದಲ್ಲಿ ದೇವಗುರು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ; ಕೌಮುದೀ ವನದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಮುತುವರ್ಜಿಸಿದ ಮಹಾತ್ಮರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ಥಲಪದ್ಮವನಾನ್ತಸ್ಥನ್ಯಗ್ರೋಧೇ ಽಶೇಷಭೋಗಿನಃ ಶೇಷಸ್ತ್ವಶೇಷಜಗತಾಂ ಪತಿರಾಸ್ತೇ ಽತಿಗರ್ವಿತಃ

ಸ್ಥಳಪದ್ಮವನದೊಳಗಿನ ನ್ಯಗ್ರೋಧ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಎಲ್ಲ ನಾಗರೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಶೇಷನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

ಸ ಏವ ಜಗತಾಂ ಕಾಲಃ ಪಾತಾಲೇ ಚ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ ವಿಷ್ಣೋರ್ವಿಶ್ವಗುರೋರ್ಮೂರ್ತಿರ್ ದಿವ್ಯಃ ಸಾಕ್ಷಾದ್ಧಲಾಯುಧಃ

ಅವನೇ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಕಾಲನು, ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿಯೂ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ; ಅವನೇ ವಿಷ್ಣುವಿನ ದಿವ್ಯ ರೂಪ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಗುರು, ಹಲ್ಲಾಯುಧವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು.

ಶಯನಂ ದೇವದೇವಸ್ಯ ಸ ಹರೇಃ ಕಙ್ಕಣಂ ವಿಭೋಃ ವನೇ ಪನಸವೃಕ್ಷಾಣಾಂ ಸಶುಕ್ರಾ ದಾನವಾದಯಃ

ಅದು ದೇವದೇವರ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳವೂ ಹರಿ ಮಹಾತ್ಮನ ಕೈಕಂಕಣವೂ ಹೌದು. ಪನಸ ಮರಗಳ ವನದಲ್ಲಿ ದಾನವರು ಮತ್ತು ಶುಕ್ರನೊಂದಿಗೆ ಇತರರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕಿನ್ನರೈರುರಗಾಶ್ಚೈವ ವಿಶಾಖಕವನೇ ಸ್ಥಿತಾಃ ಮನೋಹರವನೇ ವೃಕ್ಷಾಃ ಸರ್ವಕೋಟಿಸಮನ್ವಿತಾಃ

ಕಿನ್ನರರು ಮತ್ತು ನಾಗರು ವಿಶಾಖವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮನೋಹರವನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಮರಗಳು ತುಂಬಿವೆ.

ನನ್ದೀಶ್ವರೋ ಗಣವರೈಃ ಸ್ತೂಯಮಾನೋ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ ಸಂತಾನಕಸ್ಥಲೀಮಧ್ಯೇ ಸಾಕ್ಷಾದ್ದೇವೀ ಸರಸ್ವತೀ

ನಂದೀಶ್ವರನು ಗಣಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದಾನೆ; ಸಂತಾನಕವನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿಯೂ ಸ್ವತಃ ಇದ್ದಾಳೆ.