ಮನ್ದರಸ್ಯ ಗಿರೇಃ ಶೃಙ್ಗೇ ಮಹಾವೃಕ್ಷಃ ಸಕೇತುರಾಟ್ ಪ್ರಲಮ್ಬಶಾಖಾಶಿಖರಃ ಕದಮ್ಬಶ್ ಚೈತ್ಯಪಾದಪಃ
ಮಂದರ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಕೇತುರಾಜ್ ಎಂಬ ಮಹಾವೃಕ್ಷವಿದೆ, ಅದರ ದಾಳಗಳು ಬಹಳ ವಿಶಾಲವಾಗಿವೆ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕದಂಬ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ವೃಕ್ಷವೂ ಇದೆ.
ದಕ್ಷಿಣಸ್ಯಾಪಿ ಶೈಲಸ್ಯ ಶಿಖರೇ ದೇವಸೇವಿತಾ ಜಮ್ಬೂಃ ಸದಾ ಪುಣ್ಯಫಲಾ ಸದಾ ಮಾಲ್ಯೋಪಶೋಭಿತಾ
ದಕ್ಷಿಣದ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಪೂಜಿಸುವ ಜಂಬೂ ವೃಕ್ಷವಿದೆ. ಅದು ಸದಾ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಸದಾ ಹೂಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಕೇತುರ್ ದಕ್ಷಿಣೇ ದ್ವೀಪೇ ಜಮ್ಬೂರ್ಲೋಕೇಷು ವಿಶ್ರುತಾ ವಿಪುಲಸ್ಯಾಪಿ ಶೈಲಸ್ಯ ಪಶ್ಚಿಮೇ ಚ ಮಹಾತ್ಮನಃ
ದಕ್ಷಿಣದ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಜಂಬೂ ಎಂಬ ವೃಕ್ಷವು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಪಶ್ಚಿಮದ ಮಹಾಪರ್ವತ ವಿಪುಲದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ.
ಸಂಜಾತಃ ಶಿಖರೇ ಽಶ್ವತ್ಥಃ ಸ ಮಹಾನ್ ಚೈತ್ಯಪಾದಪಃ ಸುಪಾರ್ಶ್ವಸ್ಯೋತ್ತರಸ್ಯಾಪಿ ಶೃಙ್ಗೇ ಜಾತೋ ಮಹಾದ್ರುಮಃ
ಅದರ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಅಶ್ವತ್ಥ ವೃಕ್ಷವು ಬೆಳೆದಿದೆ, ಅದು ಪವಿತ್ರವಾದ ವೃಕ್ಷವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರದ ಸುಪಾರ್ಶ್ವ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಾವೃಕ್ಷವೊಂದು ಬೆಳೆದಿದೆ.
ನ್ಯಗ್ರೋಧೋ ವಿಪುಲಸ್ಕನ್ಧೋ ಽನೇಕಯೋಜನಮಣ್ಡಲಃ ತೇಷಾಂ ಚತುರ್ಣಾಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶೈಲೇನ್ದ್ರಾಣಾಂ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್
ಅಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ದಾಳಗಳಿರುವ, ಅನೇಕ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವಟವೃಕ್ಷವಿದೆ. ಈಗ ಆ ನಾಲ್ಕು ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿಗಳ ವಿವರವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಅಮಾನುಷ್ಯಾಣಿ ರಮ್ಯಾಣಿ ಸರ್ವಕಾಲರ್ತುಕಾನಿ ಚ ಮನೋಹರಾಣಿ ಚತ್ವಾರಿ ದೇವಕ್ರೀಡನಕಾನಿ ಚ
ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಆಟವಾಡಲು ನಾಲ್ಕು ಸುಂದರವಾದ, ಆಕರ್ಷಕವಾದ, ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ರಮಣೀಯವಾದ ಅಮಾನವೀಯ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ.
ವನಾನಿ ವೈ ಚತುರ್ದಿಕ್ಷು ನಾಮತಸ್ತು ನಿಬೋಧತ ಪೂರ್ವೇ ಚೈತ್ರರಥಂ ನಾಮ ದಕ್ಷಿಣೇ ಗನ್ಧಮಾದನಮ್
ನೀವು ಈಗ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅರಣ್ಯಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ: ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಚೈತ್ರರಥ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಗಂಧಮಾದನ.
ವೈಭ್ರಾಜಂ ಪಶ್ಚಿಮೇ ವಿದ್ಯಾದ್ ಉತ್ತರೇ ಸವಿತುರ್ವನಮ್ ಮಿತ್ರೇಶ್ವರಂ ತು ಪೂರ್ವೇ ತು ಷಷ್ಠೇಶ್ವರಮ್ ಅತಃ ಪರಮ್
ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ವೈಭ್ರಾಜ ಅರಣ್ಯ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸವಿತೃವನ ಇದೆ; ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರೇಶ್ವರ, ನಂತರ ಷಷ್ಠೇಶ್ವರ ಅರಣ್ಯ ಇದೆ.
ವರ್ಯೇಶ್ವರಂ ಪಶ್ಚಿಮೇ ತು ಉತ್ತರೇ ಚಾಮ್ರಕೇಶ್ವರಮ್ ಮಹಾಸರಾಂಸಿ ಚ ತಥಾ ಚತ್ವಾರಿ ಮುನಿಪುಙ್ಗವಾಃ
ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವರ್ಯೇಶ್ವರನಿದ್ದಾನೆ, ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಆಮ್ರಕೇಶ್ವರನಿದ್ದಾನೆ. ಮಹಾಸರೋವರಗಳು ನಾಲ್ಕು ಇದ್ದವೆ ಎಂದು ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಯತ್ರ ಕ್ರೀಡನ್ತಿ ಮುನಯಃ ಪರ್ವತೇಷು ವನೇಷು ಚ ಅರುಣೋದಂ ಸರಃ ಪೂರ್ವಂ ದಕ್ಷಿಣಂ ಮಾನಸಂ ಸ್ಮೃತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅರುಣೋದ ಸರೋವರವಿದೆ, ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾನಸ ಸರೋವರವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಸಿತೋದಂ ಪಶ್ಚಿಮಸರೋ ಮಹಾಭದ್ರಂ ತಥೋತ್ತರಮ್ ಶಾಖಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣೇ ಕ್ಷೇತ್ರಂ ವಿಶಾಖಸ್ಯ ಚ ಪಶ್ಚಿಮೇ
ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಿತೋದ ಸರೋವರ, ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾಭದ್ರ ಸರೋವರ ಇದೆ. ಶಾಖನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ, ವಿಶಾಖನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಇದೆ.
ಉತ್ತರೇ ನೈಗಮೇಯಸ್ಯ ಕುಮಾರಸ್ಯ ಚ ಪೂರ್ವತಃ ಅರುಣೋದಸ್ಯ ಪೂರ್ವೇಣ ಶೈಲೇನ್ದ್ರಾ ನಾಮತಃ ಸ್ಮೃತಾಃ
ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನೈಗಮೇಯನ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕುಮಾರನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಇದೆ. ಅರುಣೋದದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಶೈಲೇಂದ್ರ ಎಂಬ ಪರ್ವತಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ತಾಂಸ್ತು ಸಂಕ್ಷೇಪತೋ ವಕ್ಷ್ಯೇ ನ ಶಕ್ಯಂ ವಿಸ್ತರೇಣ ತು ಸಿತಾನ್ತಶ್ ಚ ಕುರಣ್ಡಶ್ ಚ ಕುರರಶ್ಚಾಚಲೋತ್ತಮಃ
ಈ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಿತಾಂತ, ಕುರಣ್ಡ, ಕುರರ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾದ ಅಚಲ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ.
ವಿಕರೋ ಮಣಿಶೈಲಶ್ ಚ ವೃಕ್ಷವಾಂಶ್ಚಾಚಲೋತ್ತಮಃ ಮಹಾನೀಲೋ ಽಥ ರುಚಕಃ ಸಬಿನ್ದುರ್ದರ್ದುರಸ್ ತಥಾ
ವಿಕರ, ಮಣಿಶೈಲ, ವೃಕ್ಷವಾನ್, ಉತ್ತಮವಾದ ಅಚಲ ಪರ್ವತ, ಮಹಾನೀಲ, ರುಚಕ, ಸಬಿಂದು ಮತ್ತು ದರ್ದುರ ಎಂಬ ಪರ್ವತಗಳೂ ಇದ್ದವೆ.
ವೇಣುಮಾಂಶ್ ಚ ಸಮೇಘಶ್ ಚ ನಿಷಧೋ ದೇವಪರ್ವತಃ ಇತ್ಯೇತೇ ಪರ್ವತವರಾ ಹ್ಯ್ ಅನ್ಯೇ ಚ ಗಿರಯಸ್ ತಥಾ
ವೇಣುಮಾನ, ಸಮೇಘ, ನಿಷಧ, ದೇವಪರ್ವತ—ಇವು ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದವುಗಳು. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ.
ಪೂರ್ವೇಣ ಮನ್ದರಸ್ಯೈತೇ ಸಿದ್ಧಾವಾಸಾ ಉದಾಹೃತಾಃ ತೇಷು ತೇಷು ಗಿರೀನ್ದ್ರೇಷು ಗುಹಾಸು ಚ ವನೇಷು ಚ
ಮಂದರ ಪರ್ವತದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧರು ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಹಾಪರ್ವತದಲ್ಲಿಯೂ, ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ,
ರುದ್ರಕ್ಷೇತ್ರಾಣಿ ದಿವ್ಯಾನಿ ವಿಷ್ಣೋರ್ನಾರಾಯಣಸ್ಯ ಚ ಸರಸೋ ಮಾನಸಸ್ಯೇಹ ದಕ್ಷಿಣೇನ ಮಹಾಚಲಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ರುದ್ರನ ದಿವ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೂ ಇದ್ದವೆ. ಮಾನಸ ಸರೋವರದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹಾಪರ್ವತಗಳಿವೆ.
ಯೇ ಕೀರ್ತ್ಯಮಾನಾಸ್ತಾನ್ಸರ್ವಾನ್ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ಯ ಪ್ರವದಾಮ್ಯಹಮ್ ಶೈಲಶ್ ಚ ವಿಶಿರಾಶ್ಚೈವ ಶಿಖರಶ್ಚಾಚಲೋತ್ತಮಃ
ಈ ಎಲ್ಲ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ನಾನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಶೈಲ, ವಿಶಿರ, ಶಿಖರ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾದ ಅಚಲ ಪರ್ವತ.
ಏಕಶೃಙ್ಗೋ ಮಹಾಶೂಲೋ ಗಜಶೈಲಃ ಪಿಶಾಚಕಃ ಪಞ್ಚಶೈಲೋ ಽಥ ಕೈಲಾಸೋ ಹಿಮವಾಂಶ್ಚಾಚಲೋತ್ತಮಃ
ಏಕಶೃಂಗ, ಮಹಾಶೂಲ, ಗಜಶೈಲ, ಪಿಶಾಚಕ, ಪಂಚಶೈಲ, ಕೈಲಾಸ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಹಿಮವಂತ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ.
ಇತ್ಯೇತೇ ದೇವಚರಿತಾ ಉತ್ಕಟಾಃ ಪರ್ವತೋತ್ತಮಾಃ ತೇಷು ತೇಷು ಚ ಸರ್ವೇಷು ಪರ್ವತೇಷು ವನೇಷು ಚ
ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಚರಿತ್ರೆಯಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಮಹಾಪರ್ವತಗಳು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪರ್ವತದಲ್ಲಿಯೂ, ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿಯೂ,
ರುದ್ರಕ್ಷೇತ್ರಾಣಿ ದಿವ್ಯಾನಿ ಸ್ಥಾಪಿತಾನಿ ಸುರೋತ್ತಮೈಃ ದಿಗ್ಭಾಗೇ ದಕ್ಷಿಣೇ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಪಶ್ಚಿಮೇ ಚ ವದಾಮಿ ವಃ
ಅಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ರುದ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸಿದೆ, ಈಗ ಪಶ್ಚಿಮದ ದಿಕ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಅಪರೇಣ ಸಿತೋದಶ್ ಚ ಸುರಪಶ್ ಚ ಮಹಾಬಲಃ ಕುಮುದೋ ಮಧುಮಾಂಶ್ಚೈವ ಹ್ಯ್ ಅಞ್ಜನೋ ಮುಕುಟಸ್ ತಥಾ
ಇನ್ನೂ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸಿತೋದ, ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಸುರಪ, ಕುಮುದ, ಮಧುಮಾನ, ಅಂಜನ ಮತ್ತು ಮುಕುಟ ಎಂಬ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ.
ಕೃಷ್ಣಶ್ ಚ ಪಾಣ್ಡುರಶ್ಚೈವ ಸಹಸ್ರಶಿಖರಶ್ ಚ ಯಃ ಪಾರಿಜಾತಶ್ ಚ ಶೈಲೇನ್ದ್ರಃ ಶ್ರೀಶೃಙ್ಗಶ್ಚಾಚಲೋತ್ತಮಃ
ಕೃಷ್ಣ, ಪಾಂಡುರ, ಸಾವಿರಾರು ಶಿಖರಗಳಿರುವ ಪರ್ವತ, ಪಾರಿಜಾತ, ಶೈಲೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಶ್ರೀಶೃಂಗ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ.
ಇತ್ಯೇತೇ ದೇವಚರಿತಾ ಉತ್ಕಟಾಃ ಪರ್ವತೋತ್ತಮಾಃ ಸರ್ವೇ ಪಶ್ಚಿಮದಿಗ್ಭಾಗೇ ರುದ್ರಕ್ಷೇತ್ರಸಮನ್ವಿತಾಃ
ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಚರಿತ್ರೆಯಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಮಹಾಪರ್ವತಗಳು, ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ರುದ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದವೆ.
ಮಹಾಭದ್ರಸ್ಯ ಸರಸಶ್ ಚೋತ್ತರೇ ಚ ಮಹಾಬಲಾಃ ಯೇ ಸ್ಥಿತಾಃ ಕೀರ್ತ್ಯಮಾನಾಂಸ್ತಾನ್ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ಯೇಹ ನಿಬೋಧತ
ಮಹಾಭದ್ರ ಸರೋವರದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲಿಗಳು ಇದ್ದಾರೆ. ಈಗ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವವರನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕೇಳಿರಿ.
ಶಙ್ಖಕೂಟೋ ಮಹಾಶೈಲೋ ವೃಷಭೋ ಹಂಸಪರ್ವತಃ ನಾಗಶ್ ಚ ಕಪಿಲಶ್ಚೈವ ಇನ್ದ್ರಶೈಲಶ್ ಚ ಸಾನುಮಾನ್
ಶಂಖಕೂಟ ಎಂಬ ಮಹಾಪರ್ವತ, ವೃಷಭ, ಹಂಸಪರ್ವತ, ನಾಗ, ಕಪಿಲ ಮತ್ತು ಶಿಖರಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಂದ್ರಶೈಲ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ.
ನೀಲಃ ಕಣ್ಟಕಶೃಙ್ಗಶ್ ಚ ಶತಶೃಙ್ಗಶ್ ಚ ಪರ್ವತಃ ಪುಷ್ಪಕೋಶಃ ಪ್ರಶೈಲಶ್ ಚ ವಿರಜಶ್ಚಾಚಲೋತ್ತಮಃ
ನೀಲ, ಕಂಟಕಶೃಂಗ, ಶತಶೃಂಗ, ಪರ್ವತ, ಪುಷ್ಪಕೋಶ, ಪ್ರಸೈಲ ಮತ್ತು ವಿರಜ ಎಂಬುವುಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಸ್ಥಿರ ಪರ್ವತಗಳಾಗಿವೆ.
ವರಾಹಪರ್ವತಶ್ಚೈವ ಮಯೂರಶ್ಚಾಚಲೋತ್ತಮಃ ಜಾರುಧಿಶ್ಚೈವ ಶೈಲೇನ್ದ್ರ ಏತ ಉತ್ತರಸಂಸ್ಥಿತಾಃ
ವರಾಹ ಪರ್ವತ, ಮಹಾ ಶಿಖರವಾದ ಮಯೂರ ಮತ್ತು ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿ ಜಾರುಧಿ — ಇವುವು ಉತ್ತರದ ಕಡೆ ಇದ್ದಿವೆ.
ತೇಷು ಶೈಲೇಷು ದಿವ್ಯೇಷು ದೇವದೇವಸ್ಯ ಶೂಲಿನಃ ಅಸಂಖ್ಯಾತಾನಿ ದಿವ್ಯಾನಿ ವಿಮಾನಾನಿ ಸಹಸ್ರಶಃ
ಈ ದೇವದೇವರಾದ ಶೂಲಧಾರಿ ಮಹೇಶ್ವರನ ಪವಿತ್ರ ಪರ್ವತಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನಗಳು ಇದ್ದವೆ.
ಏತೇಷಾಂ ಶೈಲಮುಖ್ಯಾನಾಮ್ ಅನ್ತರೇಷು ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ಸನ್ತಿ ಚೈವಾನ್ತರದ್ರೋಣ್ಯಃ ಸರಾಂಸ್ಯುಪವನಾನಿ ಚ
ಈ ಪ್ರಮುಖ ಪರ್ವತಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಒಳಗಿನ ಕಣಿವೆಗಳು, ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಹಸಿರು ವನಗಳು ಇದ್ದವೆ.