ಶಾಲ್ಮಲಸ್ಯೇಶ್ವರಾಃ ಸಪ್ತ ಸುತಾಸ್ತೇ ವೈ ವಪುಷ್ಮತಃ ಶ್ವೇತಶ್ ಚ ಹರಿತಶ್ಚೈವ ಜೀಮೂತೋ ರೋಹಿತಸ್ ತಥಾ
ಶಾಲ್ಮಲದ್ವೀಪದ ಏಳು ರಾಜರು ವಪುಷ್ಮತನು ಹೆತ್ತ ಮಕ್ಕಳಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು: ಶ್ವೇತ, ಹರಿತ, ಜೀಮೂತ, ರೋಹಿತ.
ವೈದ್ಯುತೋ ಮಾನಸಶ್ಚೈವ ಸುಪ್ರಭಃ ಸಪ್ತಮಸ್ ತಥಾ ಶ್ವೇತಸ್ಯ ದೇಶಃ ಶ್ವೇತಸ್ತು ಹರಿತಸ್ಯ ಚ ಹಾರಿತಃ
ವೈದ್ಯುತ, ಮಾನಸ ಮತ್ತು ಏಳನೆಯವನು ಸುಪ್ರಭ. ಶ್ವೇತನ ದೇಶ ಶ್ವೇತನಿಗೆ, ಹಾರಿತ ದೇಶ ಹರಿತನಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತು.
ಜೀಮೂತಸ್ಯ ಚ ಜೀಮೂತೋ ರೋಹಿತಸ್ಯ ಚ ರೋಹಿತಃ ವೈದ್ಯುತೋ ವೈದ್ಯುತಸ್ಯಾಪಿ ಮಾನಸಸ್ಯ ಚ ಮಾನಸಃ
ಜೀಮೂತನಿಗೆ ಜೀಮೂತ ದೇಶ, ರೋಹಿತನಿಗೆ ರೋಹಿತ ದೇಶ, ವೈದ್ಯುತನಿಗೆ ವೈದ್ಯುತ ದೇಶ, ಮಾನಸನಿಗೆ ಮಾನಸ ದೇಶ ಸಿಕ್ಕಿತು.
ಸುಪ್ರಭಃ ಸುಪ್ರಭಸ್ಯಾಪಿ ಸಪ್ತ ವೈ ದೇಶಲಾಞ್ಛಕಾಃ ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪೇ ತು ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಜಮ್ಬೂದ್ವೀಪಾದನನ್ತರಮ್
ಸುಪ್ರಭನಿಗೆ ಸುಪ್ರಭ ದೇಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಹೀಗೆ ಈ ಏಳು ದೇಶಗಳು ಅವರ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಈಗ ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ನಂತರ ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಸಪ್ತ ಮೇಧಾತಿಥೇಃ ಪುತ್ರಾಃ ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪೇಶ್ವರಾ ನೃಪಾಃ ಜ್ಯೇಷ್ಠಃ ಶಾನ್ತಭಯಸ್ತೇಷಾಂ ಸಪ್ತವರ್ಷಾಣಿ ತಾನಿ ವೈ
ಮೇಧಾತಿಥಿಯ ಏಳು ಪುತ್ರರು ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದ ರಾಜರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನು ಶಾಂತಭಯ. ಈ ಏಳು ದೇಶಗಳೇ ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದ ಭಾಗಗಳು.
ತಸ್ಮಾಚ್ಛಾನ್ತಭಯಾಚ್ಚೈವ ಶಿಶಿರಸ್ತು ಸುಖೋದಯಃ ಆನನ್ದಶ್ ಚ ಶಿವಶ್ಚೈವ ಕ್ಷೇಮಕಶ್ ಚ ಧ್ರುವಸ್ ತಥಾ
ಆ ಶಾಂತಭಯನಿಂದ ಶಿಶಿರ, ಸುಖೋದಯ, ಆನಂದ, ಶಿವ, ಕ್ಷೇಮಕ ಮತ್ತು ಧ್ರುವ ಎಂಬವರು ಹುಟ್ಟಿದರು.
ತಾನಿ ತೇಷಾಂ ತು ನಾಮಾನಿ ಸಪ್ತವರ್ಷಾಣಿ ಭಾಗಶಃ ನಿವೇಶಿತಾನಿ ತೈಸ್ತಾನಿ ಪೂರ್ವಂ ಸ್ವಾಯಂಭುವೇ ಽನ್ತರೇ
ಈ ಹೆಸರುಗಳೇ ಆ ಏಳು ದೇಶಗಳ ಹೆಸರುಗಳು. ಇವುಗಳನ್ನು ಅವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪುರಾತನ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ಮೇಧಾತಿಥೇಸ್ತು ಪುತ್ರೈಸ್ತೈಃ ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪನಿವಾಸಿಭಿಃ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಚಾರಯುತಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್ತತ್ರ ನಿವೇಶಿತಾಃ
ಮೇಧಾತಿಥಿಯ ಆ ಪುತ್ರರು ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಜನರನ್ನು ನೆಲೆಸಿಸಿದರು. ಅವರು ವರ್ಣಾಶ್ರಮದ ಆಚರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು.
ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಾದಿವರ್ಷೇಷು ಶಾಕದ್ವೀಪಾನ್ತಿಕೇಷು ವೈ ಜ್ಞೇಯಃ ಪಞ್ಚಸು ಧರ್ಮೋ ವೈ ವರ್ಣಾಶ್ರಮವಿಭಾಗಶಃ
ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಹಾಗೂ ಶಾಕದ್ವೀಪದ ಸುತ್ತಲಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವು ಐದು ಭಾಗಗಳಾಗಿ, ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಸುಖಮಾಯುಃ ಸ್ವರೂಪಂ ಚ ಬಲಂ ಧರ್ಮೋ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ ಪಞ್ಚಸ್ವೇತೇಷು ದ್ವೀಪೇಷು ಸರ್ವಸಾಧಾರಣಂ ಸ್ಮೃತಮ್
ಈ ಐದು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂತೋಷ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ, ಸ್ವರೂಪ, ಬಲ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ದೊರಕಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ರುದ್ರಾರ್ಚನರತಾ ನಿತ್ಯಂ ಮಹೇಶ್ವರಪರಾಯಣಾಃ ಅನ್ಯೇ ಚ ಪುಷ್ಕರದ್ವೀಪೇ ಪ್ರಜಾತಾಶ್ ಚ ಪ್ರಜೇಶ್ವರಾಃ
ರೂದ್ರಾರ್ಚನೆಗೆ ಸದಾ ತೊಡಗಿರುವವರು, ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುವವರು ಮತ್ತು ಪುಷ್ಕರದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಇತರರು ಜನರ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಜಾಪತೇಶ್ ಚ ರುದ್ರಸ್ಯ ಭಾವಾಮೃತಸುಖೋತ್ಕಟಾಃ
ಪ್ರಜಾಪತಿ ಮತ್ತು ರುದ್ರನ ಜನರು ಭಕ್ತಿಯ ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ.
ಆಗ್ನೀಧ್ರಂ ಜ್ಯೇಷ್ಠದಾಯಾದಂ ಕಾಮ್ಯಪುತ್ರಂ ಮಹಾಬಲಮ್ ಪ್ರಿಯವ್ರತೋ ಽಭ್ಯಷಿಞ್ಚದ್ವೈ ಜಂಬೂದ್ವೀಪೇಶ್ವರಂ ನೃಪಃ
ಕಾಮ್ಯೆಯ ಹಿರಿಯ ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಪುತ್ರ ಆಗ್ನಿಧ್ರನನ್ನು ಪ್ರಿಯವ್ರತನು ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು.
ಸೋ ಽತೀವ ಭವಭಕ್ತಶ್ ಚ ತಪಸ್ವೀ ತರುಣಃ ಸದಾ ಭವಾರ್ಚನರತಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಗೋಮಾನ್ಧೀಮಾನ್ದ್ವಿಜರ್ಷಭಾಃ
ಅವನು ಭವನ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದ, ಸದಾ ಯೌವನದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದ, ಭವನ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ, ಶ್ರೀಮಂತನಾಗಿದ್ದ, ಜೊತೆಗೆ ಗೊಮಾನ, ಧೀಮಾನ ಮತ್ತು ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರು ಇದ್ದರು.
ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಾ ಬಭೂವುಸ್ತೇ ಪ್ರಜಾಪತಿಸಮಾ ನವ ಸರ್ವೇ ಮಾಹೇಶ್ವರಾಶ್ಚೈವ ಮಹಾದೇವಪರಾಯಣಾಃ
ಅವನಿಗೆ ಒಂಬತ್ತು ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು. ಅವರು ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಸಮಾನರು, ಎಲ್ಲರೂ ಮಹೇಶ್ವರನ ಭಕ್ತರು ಮತ್ತು ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ಶರಣಾಗಿದ್ದವರು.
ಜ್ಯೇಷ್ಠೋ ನಾಭಿರ್ ಇತಿ ಖ್ಯಾತಸ್ ತಸ್ಯ ಕಿಂಪುರುಷೋ ಽನುಜಃ ಹರಿವರ್ಷಸ್ತೃತೀಯಸ್ತು ಚತುರ್ಥೋ ವೈ ತ್ವಿಲಾವೃತಃ
ಅವನ ಹಿರಿಯ ಪುತ್ರನು ನಾಭಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಅವನ ತಂಗಿ ಕಿಂಪುರುಷ, ಮೂರನೆಯವನು ಹರಿವರ್ಷ, ನಾಲ್ಕನೆಯವನು ಇಲಾವೃತ.
ರಮ್ಯಸ್ತು ಪಞ್ಚಮಸ್ ತತ್ರ ಹಿರಣ್ಮಾನ್ ಷಷ್ಠ ಉಚ್ಯತೇ ಕುರುಸ್ತು ಸಪ್ತಮಸ್ತೇಷಾಂ ಭದ್ರಾಶ್ವಸ್ತ್ವಷ್ಟಮಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಐದನೆಯವನು ರಮ್ಯ, ಆರನೆಯವನು ಹಿರಣ್ಮಾನ್, ಏಳನೆಯವನು ಕುರು, ಎಂಟನೆಯವನು ಭದ್ರಾಶ್ವ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರು.
ನವಮಃ ಕೇತುಮಾಲಸ್ತು ತೇಷಾಂ ದೇಶಾನ್ನಿಬೋಧತ ನಾಭೇಸ್ತು ದಕ್ಷಿಣಂ ವರ್ಷಂ ಹೇಮಾಖ್ಯಂ ತು ಪಿತಾ ದದೌ
ಒಂಬತ್ತನೆಯವನು ಕೆತುಮಾಲ. ಈಗ ಅವರ ದೇಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳು. ನಾಭಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣದ ಹೆಮ ಎಂಬ ದೇಶವನ್ನು ತಂದೆಯು ಕೊಟ್ಟನು.
ಹೇಮಕೂಟಂ ತು ಯದ್ವರ್ಷಂ ದದೌ ಕಿಂಪುರುಷಾಯ ಸಃ ನೈಷಧಂ ಯತ್ಸ್ಮೃತಂ ವರ್ಷಂ ಹರಯೇ ತತ್ಪಿತಾ ದದೌ
ಆಗ ಅವನು ಹೇಮಕುಟ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕಿಂಪುರುಷನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು. ನೈಷಧ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅವನ ತಂದೆ ಹರಿಗೆ ನೀಡಿದನು.
ಇಲಾವೃತಾಯ ಪ್ರದದೌ ಮೇರುರ್ಯತ್ರ ತು ಮಧ್ಯಮಃ ನೀಲಾಚಲಾಶ್ರಿತಂ ವರ್ಷಂ ರಮ್ಯಾಯ ಪ್ರದದೌ ಪಿತಾ
ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮೇರುಪರ್ವತದಿರುವ ಇಲಾವೃತವನ್ನು ಅವನು ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು. ನೀಲಾಚಲದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಆ ಸುಂದರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೂ ಅವನ ತಂದೆ ಮಗನಿಗೆ ನೀಡಿದನು.
ಶ್ವೇತಂ ಯದುತ್ತರಂ ತಸ್ಮಾತ್ ಪಿತ್ರಾ ದತ್ತಂ ಹಿರಣ್ಮತೇ ಯದುತ್ತರಂ ಶೃಙ್ಗವರ್ಷಂ ಪಿತಾ ತತ್ಕುರವೇ ದದೌ
ಆ ಉತ್ತರದ ಶ್ವೇತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಂದೆ ಹಿರಣ್ಮಯನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು. ಉತ್ತರದ ಶೃಂಗವರ್ಷವನ್ನು ತಂದೆ ಕುರುವಿಗೆ ನೀಡಿದನು.
ವರ್ಷಂ ಮಾಲ್ಯವತಂ ಚಾಪಿ ಭದ್ರಾಶ್ವಸ್ಯ ನ್ಯವೇದಯತ್ ಗನ್ಧಮಾದನವರ್ಷಂ ತು ಕೇತುಮಾಲಾಯ ದತ್ತವಾನ್
ಮಾಲ್ಯವಂತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಭದ್ರಾಶ್ವನಿಗೆ ಹಂಚಿದನು. ಗಂಧಮಾದನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕೇತುಮಾಲನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.
ಇತ್ಯೇತಾನಿ ಮಹಾನ್ತೀಹ ನವ ವರ್ಷಾಣಿ ಭಾಗಶಃ ಆಗ್ನೀಧ್ರಸ್ತೇಷು ವರ್ಷೇಷು ಪುತ್ರಾಂಸ್ತಾನಭಿಷಿಚ್ಯ ವೈ
ಹೀಗೆ ಈ ಒಂಬತ್ತು ಮಹತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಗ್ನೀಧ್ರನು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ರಾಜರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು.
ಯಥಾಕ್ರಮಂ ಸ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ತತಸ್ತು ತಪಸಿ ಸ್ಥಿತಃ ತಪಸಾ ಭಾವಿತಶ್ಚೈವ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯನಿರತಸ್ತ್ವಭೂತ್
ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಮಾಡಿ, ನಂತರ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡನು. ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದನು.
ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯನಿರತಃ ಪಶ್ಚಾಚ್ ಛಿವಧ್ಯಾನರತಸ್ ತ್ವಭೂತ್ ಯಾನಿ ಕಿಂಪುರುಷಾದ್ಯಾನಿ ವರ್ಷಾಣ್ಯಷ್ಟೌ ಶುಭಾನಿ ಚ
ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಬಳಿಕ, ಅವನು ಶಿವನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡನು. ಕಿಂಪುರುಷರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಆ ಎಂಟು ಶುಭ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ತೇಷಾಂ ಸ್ವಭಾವತಃ ಸಿದ್ಧಿಃ ಸುಖಪ್ರಾಯಾ ಹ್ಯಯತ್ನತಃ ವಿಪರ್ಯಯೋ ನ ತೇಷ್ವಸ್ತಿ ಜರಾಮೃತ್ಯುಭಯಂ ನ ಚ
ಅಲ್ಲಿ ಇರುವವರಿಗೆ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಸೌಲಭ್ಯ, ಸುಖ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಶ್ರಮವಿಲ್ಲ. ದುಃಖ-ಸಂತೋಷಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಇಲ್ಲ, ಜರಾ ಅಥವಾ ಮರಣವೂ ಇಲ್ಲ.
ಧರ್ಮಾಧರ್ಮೌ ನ ತೇಷ್ವಾಸ್ತಾಂ ನೋತ್ತಮಾಧಮಮಧ್ಯಮಾಃ ನ ತೇಷ್ವಸ್ತಿ ಯುಗಾವಸ್ಥಾ ಕ್ಷೇತ್ರೇಷ್ವಷ್ಟಸು ಸರ್ವತಃ
ಅವರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಧರ್ಮವೂ ಇಲ್ಲ; ಉತ್ತಮ, ಮಧ್ಯಮ, ಕೆಳಮಟ್ಟ ಎನ್ನುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಆ ಎಂಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯುಗಗಳ ಭೇದವೂ ಇಲ್ಲ.
ರುದ್ರಕ್ಷೇತ್ರೇ ಮೃತಾಶ್ಚೈವ ಜಙ್ಗಮಾಃ ಸ್ಥಾವರಾಸ್ ತಥಾ ಭಕ್ತಾಃ ಪ್ರಾಸಂಗಿಕಾಶ್ಚಾಪಿ ತೇಷು ಕ್ಷೇತ್ರೇಷು ಯಾನ್ತಿ ತೇ
ರುದ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಯುವ ಚರಾಚರ ಜೀವಿಗಳು, ಭಕ್ತರು ಹಾಗೂ ಇತರರೂ ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ತೇಷಾಂ ಹಿತಾಯ ರುದ್ರೇಣ ಚಾಷ್ಟಕ್ಷೇತ್ರಂ ವಿನಿರ್ಮಿತಮ್ ತತ್ರ ತೇಷಾಂ ಮಹಾದೇವಃ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಂ ಕುರುತೇ ಸದಾ
ಅವರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ರುದ್ರನು ಆ ಎಂಟು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವನು ಸದಾ ತನ್ನ ಸನ್ನಿಧಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹೃದಿ ಮಹಾದೇವಮ್ ಅಷ್ಟಕ್ಷೇತ್ರನಿವಾಸಿನಃ ಸುಖಿನಃ ಸರ್ವದಾ ತೇಷಾಂ ಸ ಏವೇಹ ಪರಾ ಗತಿಃ
ಆ ಎಂಟು ಪ್ರದೇಶದ ನಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಕಂಡು ಸದಾ ಸುಖವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಅವನೇ ಪರಮ ಗತಿ.